Zmiana klimatu

Wojna to tragedia nie tylko ludzi, ale także milionów zwierząt, których cierpienie często pozostaje niezauważone. Psy i koty porzucone w bombardowanych miastach, dzikie zwierzęta tracące swoje siedliska, delfiny cierpiące z powodu podwodnych eksplozji. Wojciech Tochman w swojej książce "Delfiny i Belzebub" opowiada o zwierzęcych ofiarach wojny i zjawisku ekobójstwa, czyli niszczenia środowiska na ogromną skalę. W audycji rozmawiamy o tym, jak konflikty zbrojne wpływają na przyrodę, czy można chronić zwierzęta w czasie wojny i dlaczego ich los tak rzadko pojawia się

w relacjach z terenów objętych walkami.

Europejski system handlu emisjami ETS to jedno z najważniejszych narzędzi unijnej polityki klimatycznej, ale także źródło sporów o koszty transformacji energetycznej. Jak ograniczać emisje, a jednocześnie chronić odbiorców energii i konkurencyjność europejskiego przemysłu? O możliwych kierunkach reformy systemu ETS, kosztach transformacji i konsekwencjach zmian dla polskiej gospodarki Patryk Michalski rozmawia z Tobiaszem Adamczewskim, wiceprezesem Forum Energii.

Naukowcy z Sieci Badawczej Łukasiewicz – Łódzkiego Instytutu Technologicznego opracowali biokompozyt, który może znaleźć zastosowanie jako materiał izolacyjny i dekoracyjny w budownictwie. Nowe rozwiązanie, nazwane EkoMush Bio Isolation, jest już testowane na elewacji budynku mieszkalnego w Łowiczu. Badacze sprawdzają jego odporność na zmiany temperatury i wilgotności oraz zachowanie w rzeczywistych warunkach eksploatacji. Czy materiały wytwarzane z grzybni mogą skutecznie konkurować ze styropianem i wełną mineralną? O technologii, jej właściwościach i perspektywach komercjalizacji Marta Hoppe rozmawia z Katarzyną Miśkiewicz z Łódzkiego Instytutu Technologicznego.

Różnorodność biologiczna naszej planety kurczy się w alarmującym tempie - Średnia liczebność monitorowanych populacji dzikich kręgowców zmniejszyła się o 73 proc. w latach 1970-2022 - wynika z najnowszego raportu WWF "Living Planet Report 2026". Największe spadki odnotowano w ekosystemach słodkowodnych, gdzie wskaźnik ten wyniósł aż 85 proc. Autorzy raportu ostrzegają przed konsekwencjami degradacji przyrody, ale wskazują również przykłady skutecznej ochrony zagrożonych gatunków. Czy utratę bioróżnorodności można jeszcze powstrzymać? Jaką rolę odgrywają zmiany klimatu, rolnictwo i gospodarka? O skali zagrożenia i możliwościach odwrócenia niekorzystnych trendów Patryk Michalski porozmawia z Jakubem Milczarkiem - dyrektorem Działu Ochrony Przyrody w WWF Polska.

Sprawna komunikacja, dostępność mieszkań, bezpieczeństwo, więcej zieleni i realny wpływ na decyzje dotyczące najbliższego otoczenia - oczekiwania wobec samorządów obejmują znacznie więcej niż inwestycje infrastrukturalne. Czy lokalne władze rzeczywiście wsłuchują się w potrzeby mieszkańców, czy realizują przede wszystkim własne wizje rozwoju? Punktem wyjścia do rozmowy będą oczekiwania wobec władz Krakowa, ale także szerszy problem zaufania do samorządowców i udziału obywateli w podejmowaniu decyzji. Gościem Patryka Michalskiego jest Adam Traczyk, dyrektor More in Common Polska.

Jak zapewnić mieszkańcom miast lepszy dostęp do lokalnej, sezonowej i ekologicznej żywności, rozwijać miejskie uprawy i ograniczać marnowanie jedzenia? Odpowiedzi na te pytania poszukają uczestnicy siódmej edycji Climathonu GZM, 24-godzinnego maratonu kreatywności, który odbędzie się 26 i 27 października na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. To wydarzenie dla osób, które chcą realnie wpłynąć na to, jak mieszkańcy uprawiają, wybierają i dzielą się żywnością w swoim otoczeniu - od osiedla, przez szkołę, po przestrzenie wspólne. O pomysłach na bardziej zrównoważony system żywnościowy i możliwościach zaangażowania mieszkańców mówi Blanka Jędrzejewska, dyrektorka Departamentu Infrastruktury i Środowiska Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Nawet połowa posiłków przygotowywanych w polskich stołówkach szkolnych i przedszkolnych może się marnować. Dlaczego dzieci nie zjadają serwowanych im dań? Czy problem tkwi w jadłospisach, organizacji żywienia, wielkości porcji, a może w nawykach żywieniowych? O wnioskach z raportu "Systemowo zmarnowane. Przyczyny i sposoby ograniczania strat żywności w placówkach oświatowych" oraz rozwiązaniach, które mogą poprawić szkolne żywienie, opowiedzą dr Paulina Sobiesiak-Penszko z Instytutu Strategii Żywnościowych Grunt i Ala Pękalska z Fundacji Kupuj Odpowiedzialnie.

Złote lasy, chłodne poranki i górskie krajobrazy skąpane we mgle. Jesień w Górach Izerskich potrafi zachwycić, ale czy wygląda dziś tak samo jak kilkadziesiąt lat temu? Zmiany klimatu coraz wyraźniej wpływają na górskie ekosystemy - wydłuża się okres wegetacyjny, zmieniają się warunki życia roślin i zwierząt, a coraz mniej przewidywalna pogoda stawia nowe wyzwania przed przyrodą i turystyką. W audycji sprawdzimy, jak ocieplenie klimatu wpływa na przyrodę Gór Izerskich, czy cieplejsze jesienne zmieniają rytm życia górskich lasów i jakie znaczenie dla lokalnych ekosystemów mają opady oraz coraz łagodniejsze zimy. O tym, jak przyroda dostosowuje się do nowych warunków i czy turystyka całoroczna może ograniczyć presję na środowisko, opowiedzą Leszek Kosiorowski, rzecznik Biegu Piastów i przewodnik sudecki, oraz Zyta Bałazy z Nadleśnictwa Szklarska Poręba.

Jedni dokarmiają je na miejskich placach, inni próbują odstraszać kolcami. Gołębie, choć są nieodłącznym elementem miejskiego krajobrazu, wciąż budzą skrajne emocje. Tymczasem badania pokazują, że potrafią rozpoznawać ludzkie twarze i rozróżniać obrazy. O niezwykłych zdolnościach tych ptaków, ich prawach oraz pomocy chorym i niepełnosprawnym gołębiom opowiada Klaudia Beleć z Fundacji Chatka Gołębia.

Samorządy stoją przed wyborem technologii, która na lata zdecyduje o kosztach i wpływie komunikacji miejskiej na środowisko. Z badania przeprowadzonego w 13 polskich miastach wynika, że 82,4 proc. ankietowanych samorządowców ocenia koszty eksploatacji autobusów wodorowych lub samego wodoru jako wysokie bądź bardzo wysokie. Z kolei 61,8 proc. respondentów wskazuje autobusy elektryczne jako preferowaną technologię przyszłych zakupów. Czy o wyborze powinny decydować cena pojazdu, koszty jego użytkowania, a może emisje w całym cyklu życia? O wynikach badania i przyszłości zeroemisyjnego transportu Patryk Michalski rozmawia z Beatą Borowiec i Jackiem Werderem z Inicjatywy Ekowyborca.