Lizardi Plazara iristean, plazaren erdian dagoen iturria ikusiko dugu, une aproposa arnasa

hartu eta ura edateko. Iturriaren ondoan dagoen monumentuak arreta berezia eskatzen du,

nekazariei eskainitako eskultura bat baita. Monumentu honetan irudikatzen diren pertsonen

janzkerak garai bateko herriko langileen izaera eta duintasuna islatzen dute.

Plaza hau Tolosako erdigune geografikoan kokatzen da, eta hemendik pasatzen diren

zubiek inguruko udalerrietara bidea irekitzen dute.

XIX. eta XX. mendeetan Tolosako paper lantegiek Europa osorako papera ekoizten zuten,

eta paper mota desberdinak egiten zituzten, besteak beste, idazteko papera eta egunkariak

inprimatzeko materiala. Paper-industria errekaren inguruko kokapen estrategikoari esker

garatu zen, uraren erabilera erraza izanik ekoizpen prozesuetan. Esaten dutenez, errekaren

urak egunean ekoitzitako paperaren kolorea izaten zuen.

Fabrika horien jarduerak herriaren garapen industriala sustatu zuen, eta horrek eragin

zuzena izan zuen biztanleriaren hazkundean eta herriaren modernizazioan. Egun, paper-

fabrikak desagertu badira ere, nekazariei eskainitako monumentuak eta plazaren izenak

iragan oparo hori gogora ekartzen dute.

Plazaren izenak, bestalde, Xabier Lizardi izeneko euskal idazle eta poeta handiari egiten dio

omenaldi. Jose Maria Agirre Egaña izenez jaioa 1896an, Lizardi euskal literaturan eragin

handiko figura izan zen, euskarazko poesia modernoa berritu zuelarik, euskarari bultzada

berria emanez.

Azken geralekura heltzear gara: Eskolapioen lorategia. Goazen Tolosako argazki perfektua

ateratzera!