Achter het blik van Drenthina

In deze aflevering van Achter het blik duiken we in het rauwe, maar vastberaden levensverhaal van Tjark Riks (1860). Een man die in de officiële registers telkens weer als 'arbeider' werd weggezet, maar die in zijn hart en zijn krantenadvertenties altijd een ondernemer bleef.

Van de bittere armoede op de Drentse heide bij Odoorn tot de opening van zijn eigen kruidenierswinkel in Wildervank: Tjark vocht zijn hele leven tegen de beperkingen van zijn tijd. We volgen zijn reis door de jaren van verlies en hoop, en zien hoe hij in 1931 — in de nadagen van zijn leven — eindelijk de titel 'kruidenier' als eretitel opeiste.

Maar het verhaal eindigt niet bij Tjark. We onderzoeken hoe zijn strijd het fundament legde voor zijn zonen. Hoe zij de 'ondernemersgeest' van hun vader vertaalden naar de moderne 20e eeuw; van de precisie van de boekhouding en directiekamers tot de intellectuele vrijheid van de boekhandel.

Een verhaal over veerkracht, de kunst van het overleven en de stille erfenis die wordt doorgegeven van vader op zoon. Was zijn strijd vergeefs, of legde hij juist het pad vrij voor een nieuwe generatie?

Beluister deze aflevering voor:

• Een intiem portret van een Groningse ondernemer rond 1900.

• Een blik op de sociale geschiedenis van de regio, verweven met persoonlijke drama’s.

• Het antwoord op de vraag: wat geef je als ouder mee aan je kinderen als je zelf moet vechten voor elk bestaan?

Volg Achter het blik voor meer vergeten levensverhalen uit het archief.

Soms lijkt de geschiedenis niet op een lijn, maar op een cirkel. In deze aflevering van Achter het blik van Drenthina duik ik in een familiegeheim dat al generaties lang door de familie Huizinga reist.

Wat begint als een genealogische verkenning van oude archiefstukken, verandert in een zoektocht naar de menselijke psyche. Ik stuit op een patroon dat me de adem beneemt: een ritme van 21 jaar dat als een tikkende klok door de levens van mijn voorouders loopt. Was dit toeval, of een onafwendbaar noodlot?

In deze aflevering verken ik de donkere hoeken van hun bestaan:

• De schaduw van de kerk: Hoe publieke tuchtprocedures en de angst voor 'jeugdzonde' de generaties hebben gevormd.

• Het patroon van verlies: Waarom het overlijden van dierbaren vaak werd geduid als een 'oordeel'.

• De vraag achter de datum: De beklemmende samenloop van sterfgevallen en de verantwoordelijkheid die als een erfenis werd doorgegeven.

• De stilte van Wolfheze: Een reconstructie van het leven van Albert Huizinga, de man die de cirkel van zijn familiegeschiedenis moest sluiten.

Dit is geen droog relaas van data en stambomen. Dit is een poging om de ziel van de familie Huizinga te begrijpen. Waarom voelden zij zich opgejaagd door hun verleden? En hoe is het om te leven met een schuld die in één leven niet af te betalen valt?

Reis met me mee naar de grens tussen archief en emotie, waar de verhalen die we niet vertellen, de verhalen zijn die ons het meest vormen.

Aflevering 1: Zwart Satijn en Wankelende Wetten — Het Huwelijk van Jacob & Marchien

Welkom bij de allereerste aflevering van Achter het blik van Drenthina. In deze podcast neemt Bertie Franke je mee op een diepe zoektocht naar de rauwe, ongepolijste familieverhalen achter de gortdroge stamboomgegevens — de verhalen die de fundamenten vormen voor haar historische roman, de Drenthina-trilogie.

Voor haar op tafel liggen drie tastbare getuigen uit een stormachtige geschiedenis: een trouwkaart, een trouwakte en een huwelijksfoto. Op papier markeren ze een formeel moment op 13 november 1919 in het Groningse Wildervank. Maar achter de vergeelde inkt schuilt een rauwe realiteit van vroege sterfte, zwoegend arbeidersbloed en een onzichtbare hiërarchie die op het punt staat te wankelen.

• November in het Veen: We reizen terug naar het koude, mistige Wildervank van 1919. Een kaarsrecht, door kanalen doorsneden dorp dat ruikt naar brandend turf, waar de 26-jarige Jacob Riks en de 24-jarige Marchien Huizinga elkaar trouw beloven.

• De ballast van het verleden: Terwijl Jacobs vader Tjark vecht voor zijn bestaan als arbeider, koopman en landbouwer, staat Marchien al als jonge vrouw alleen in de wereld — haar beide ouders zijn dan al jaren overleden.

• De breuklijnen in de hiërarchie: Hoe daagt dit jonge stel onbewust de onwrikbare wetten van hun tijd uit? Een tijd waarin je afkomst je toekomst bepaalde en waarin de officiële geschiedenis de veerkracht van vrouwen steevast in de schaduw liet staan.

• Kledinganalyse in zwart-wit: Waarom draagt Marchien een gitzwarte trouwjurk met een prominent medaillon, en wat vertelt Jacobs loodrechte 'vadermoordenaar'-boord ons over de status en tradities in de vroege twintigste eeuw?

Deze eerste aflevering legt de basis voor de twee grote mysteries van onze komende reis: Hoe schopt de zoon van een eenvoudige arbeider het uiteindelijk tot de directiekamer van een blikfabriek? En wat heeft het gezin van Marchien zo vroeg verscheurd?

Stap mee in het verleden en ontdek de vloeibare sporen van een verborgen familiegeschiedenis.

Elke week verschijnt er een nieuwe aflevering waarin geschiedenis, archiefonderzoek en het creatieve proces van een schrijver samenkomen. Mis niets en abonneer je nu op de podcast!

In deze aflevering ontrafelen we het decor van een bescheiden start:

• November in het Veen: We reizen terug naar het koude, mistige Wildervank van 1919. Een kaarsrecht, door kanalen doorsneden dorp dat ruikt naar brandend turf, waar de 26-jarige Jacob Riks en de 24-jarige Marchien Huizinga elkaar trouw beloven.

• De ballast van het verleden: Terwijl Jacobs vader Tjark vecht voor zijn bestaan als arbeider, koopman en landbouwer, staat Marchien al als jonge vrouw alleen in de wereld — haar beide ouders zijn dan al jaren overleden.

• De breuklijnen in de hiërarchie: Hoe daagt dit jonge stel onbewust de onwrikbare wetten van hun tijd uit? Een tijd waarin je afkomst je toekomst bepaalde en waarin de officiële geschiedenis de veerkracht van vrouwen steevast in de schaduw liet staan.

• Kledinganalyse in zwart-wit: Waarom draagt Marchien een gitzwarte trouwjurk met een prominent medaillon, en wat vertelt Jacobs loodrechte 'vadermoordenaar'-boord ons over de status en tradities in de vroege twintigste eeuw?

Deze eerste aflevering legt de basis voor de twee grote mysteries van onze komende reis: Hoe schopt de zoon van een eenvoudige arbeider het uiteindelijk tot de directiekamer van een blikfabriek? En wat heeft het gezin van Marchien zo vroeg verscheurd?

Stap mee in het verleden en ontdek de vloeibare sporen van een verborgen familiegeschiedenis.

Elke week verschijnt er een nieuwe aflevering waarin geschiedenis, archiefonderzoek en het creatieve proces van een schrijver samenkomen. Mis niets en abonneer je nu op de podcast!

Wat gebeurt er met een familie als de geschiedenis over ze heen dendert? Mijn overgrootvader bestuurt een machtig industrieel imperium, terwijl mijn overgrootmoeder, Marchien Huizinga, officieel in zijn schaduw staat als vrome, gehoorzame vrouw.

Achter de deuren van de fabriek en de muren van hun gereformeerde villa ligt een veel groter verhaal dat zich uitstrekt van de Groningse kweekgrond in Zuidbroek tot de directiekamers in Drenthe. Samen overleven zij twee Wereldoorlogen en de Grote Depressie. De mannen vechten met schaarste, macht en politieke keuzes. De vrouwen dragen de geruisloze realiteit van de alledaagse overleving.

In deze podcast neem ik je mee in mijn actieve zoektocht naar de feiten, de dilemma's en de leegtes van mijn eigen familiegeschiedenis—terwijl ik schrijf aan een historische romantrilogie met de voorlopige naam De Drenthina Trilogie.