De Amerikaanse overheid dwong Anthropic om Fable 5 en het nog krachtigere Mythos 5 uit te zetten, drie dagen na de lancering en met 90 minuten om te gehoorzamen. Het exportverbod richt zich expliciet op niet-Amerikanen, dus jij krijgt de beste AI ter wereld niet meer, een Amerikaan straks misschien wel. Alexander schrok dat geen enkele krant er die zaterdag over berichtte, terwijl het essay Europe 2031 al laat zien waar dit heen gaat: Europa heeft 5 procent van de rekenkracht, de VS meer dan 75.

Ondertussen beleefde SpaceX, moederbedrijf van xAI, de grootste beursgang ooit en werd Elon Musk de eerste biljonair ter wereld. Dat verse geld ging meteen op aan codeerbedrijf Cursor, voor 60 miljard dollar, want Grok bakt er op programmeergebied weinig van. Wietse legt uit waarom Musk slim de scheppen van de goldrush kocht, maar zijn rekenkracht nu aan de concurrentie verhuurt.

En dan GPT-NL, ons eigen taalmodel van TNO, al jaren bejubeld als Nederlands antwoord. De uitgelekte benchmarks, weggestopt in een document van 109 pagina's, vertellen een ander verhaal: amper beter dan gokken op feitenkennis, een onvoldoende op grammatica, ingehaald door een model dat 30 keer kleiner is. Alexander is genadeloos, Wietse zoekt de nuance, want het moet ergens beginnen.

Team Rockstars IT presenteert: Rockstars Valley 2026 - Engineering under Pressure. Gebruik code AIREPORT voor 20% korting op jouw ticket. Check www.teamrockstars.nl/aireport

Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung.

En meld je nu aan voor een betaald abonnement op AI Report en wees live bij de reeks over jouw tweede AI-brein: aireport.nl/upgrade

Jeroen Wollaars schuift weer aan, want er is te veel nieuws voor twee man. Anthropic lanceert namelijk Claude Fable 5, een consumentenversie van het beruchte Mythos en volgens elke test het beste model ter wereld. Stripe liet er in één dag een klus mee klaren waar een team normaal twee maanden over doet. Maar Anthropic zet er bewust een rem op: vraag je iets over biologie, cybersecurity of het bouwen van AI, dan word je stilletjes naar Opus doorgeschoven. Vooral die laatste grens maakt ontwikkelaars boos. Alexander vindt het traag en peperduur, maar voelt voor het eerst dat hij een heel team aanstuurt.

Wietse trekt de lijn door naar een blog dat nauwelijks aandacht kreeg: AI die AI bouwt. Met de metafoor van een student die op een dag geen begeleiding meer nodig heeft, legt hij uit waarom Anthropic en OpenAI nu allebei een pauzeknop bepleiten, inclusief een atoomagentschap dat stroomverbruik en datacenters in de gaten houdt.

En dan Apple, dat samen met Google eindelijk een slimme Siri bouwt die grotendeels lokaal draait. Alleen niet in Europa, waar de EU vasthoudt aan keuzevrijheid. Apple gooit publiekelijk met modder, Brussel slaat terug, en de Europese iPhone-gebruiker mag voorlopig blijven wachten.

Benieuwd hoe Team Rockstars AI heeft laten landen bij andere organisaties? Check www.teamrockstars.nl/aireport

Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung.

En meld je nu aan voor een betaald abonnement op AI Report en wees live bij de reeks over jouw tweede AI-brein: aireport.nl/upgrade

Reverse-engineeren wordt voor iedereen bereikbaar: je app is geen doel meer, maar een middel dat je gewoon kunt omzeilen. Tegelijk woedt in de open source-wereld een felle discussie over of je AI hierbij wel mag inzetten.

Anthropic bracht Claude Opus 4.8 uit, dat vaker zijn twijfel benoemt en vier keer minder fouten in code laat passeren. Met 65 miljard dollar aan verse investeringen en een waardering van 965 miljard streeft het OpenAI voorbij als hoogst gewaardeerde AI-bedrijf. Microsoft kondigt assistent Scout aan die meedraait in Teams en Outlook, en Trump tekent een besluit dat techbedrijven vraagt hun krachtigste modellen eerst aan de overheid te tonen.

En dan Codex, dat razendsnel verandert van programmeertool naar superapp. Wietse laat het zijn Keynote besturen om 113 slides recht te trekken en onderzoek doen in Spotify: een tweede cursor neemt het stuur over terwijl hij doorwerkt. Het voelt als een self-driving computer, en met tools als Get Clicky schetsen ze een toekomst waarin niet de app maar de AI-agent het oppervlak verovert.

Een Team Rockstars IT AI training winnen? Kijk op www.teamrockstars.nl/aireport

Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung.

En meld je nu aan voor een betaald abonnement op AI Report en wees live bij de reeks over jouw tweede AI-brein: aireport.nl/upgrade

Alexander draagt sinds kort Google's Fitbit Air, een schermloze tracker die hem de hele dag pushberichten stuurt als een AI-coach: het ding analyseert zijn nacht en praat hem richting zijn sportdoelen. Elk bericht is meteen een opening voor een gesprek waarin al zijn lichaamsdata klaarstaat, en Wietse vat het droog samen: je hebt nu een MCP naar je lichaam.

Daarna gaat het over Codex, dat een stuk beter synced tussen telefoon en laptop dan Claude Code, waardoor Alexander inmiddels overal sub-agents opspint. Het nieuwe slash goal-commando laat een model zichzelf eindeloos 'keep going' zeggen, een nettere versie van de Ralph Wiggum-loop, en dat brengt het gesprek bij een grotere vraag: worden we straks allemaal product owners die enkel nog de visie aanleveren?

En dan: paus Leo publiceert de eerste pauselijke encycliek ooit over AI, 42.000 woorden, met Anthropic-medeoprichter Chris Olah naast hem op het Vaticaanse podium. De paus noemt autonome wapens moreel ontoelaatbaar, waarschuwt dat te veel macht bij een handvol bedrijven belandt en betoogt dat werk meer is dan inkomen. Wietse leest het als de toren van Babel: we bouwen met z'n allen druk door, maar niemand weet precies waaraan. Ondertussen willen xAI, OpenAI en Anthropic alle drie nog dit jaar naar de beurs.

Team Rockstars IT laat je werken aan innovatieve AI-oplossingen, samen met de beste specialisten uit het vak, terwijl je jezelf continu blijft ontwikkelen binnen onze community van Rockstars. Bekijk de vacatures via www.teamrockstars.nl/aireport

Meer informatie over de Samsung Galaxy S26 Ultra vind je bij Samsung.

Meer AI Report? Gan naar aireport.nl

Alexander bouwde deze week een complete website zonder een regel code: hij gaf Claude de tekst en een logo, opende zijn webhoster in de browser en zei "ga door tot de site live staat." Toen hij terugkwam was alles geregeld, van DNS tot hosting, en nu leest een agent dagelijks de feedback uit een WhatsApp-groep en voert de wijzigingen zelf door. Wietse liet ondertussen Codex een dongle in zijn auto configureren en een eigen rit-trackingplatform bouwen. Hun vraag: zou je dit straks nog kunnen missen?

Op zijn ontwikkelaarsconferentie liet Google zien dat de achterstand is ingelopen. Een miljard zoekers krijgen Gemini 3.5 Flash in de zoekbalk, zo slim als GPT-5.5 maar goedkoop genoeg voor die schaal. Daarnaast komen Spark, een assistent die doorwerkt als je je laptop dichtklapt, en Omni, dat gegronde uitlegvideo's maakt: protein folding in claymotion.

Te gast is Marietje Schaake, oud-Europarlementariër en Stanford-onderzoeker, over haar boek De Machtscode. Haar stelling: AI is geen slimme software maar een machtsovername. Europa moet niet kiezen tussen reguleren of bouwen, maar allebei. Een scherp gesprek over soevereiniteit en de afhankelijkheid van Amerikaanse tokens, terwijl Mistral-CEO Arthur Mensch waarschuwt dat Europa nog twee jaar heeft.

Ook aan de slag met AI in jouw boekhouding? Claim via moneybird.nl/aireport een proefperiode van 120 dagen gratis. 

Vul via www.teamrockstars.nl/aireport de nationale AI & kenniswerk monitor in 

Meer van AI Report vind je op aireport.nl

Alexander keert terug uit Shenzhen met een ongemakkelijke conclusie: de Chinese tech-hoofdstad is geen fabriek meer maar een R&D-magneet die alles aanzuigt wat met hardware te maken heeft. Een VC vertelt hem dat humanoid-robot-startups daar per dag meer iteraties doen dan concurrenten in Silicon Valley, omdat een koeriertje binnen een uur een nieuw onderdeel langsbrengt. De westerse "China-blindheid" begint duur te worden.

Daarna een eerlijke biecht van Wietse over "brain fry": het gevoel dat ontstaat als je de hele dag tussen vijftig agentgesprekken zit te context-switchen. Een nieuw essay van Anthropic-medeoprichter Jack Clark gooit er olie op: hij schat de kans op meer dan 60% dat AI vóór eind 2028 zelfstandig zijn eigen opvolger kan bouwen. Wie houdt straks toezicht als de mens het tempo niet meer bijhoudt? Een chief-of-staff-agent tussen mens en zwerm, of helemaal loslaten?

Tot slot Flipbook en Andrej Karpathy's idee van "neural computing": software wordt straks niet meer geprogrammeerd maar door een model gehallucineerd op het moment dat je hem nodig hebt. Geen apps meer, geen besturingssystemen zoals we ze kennen, maar interfaces die ter plekke ontstaan. Wietse droomt alvast hardop over een zandtafel in plaats van een scherm.

Aan de slag met AI in jouw boekhouding? Claim via moneybird.nl/aireport een proefperiode van 120 dagen gratis.

Ook aan de slag met AI op een verantwoorde en schaalbare manier? Ga naar teamrockstars.nl/aireport en schrijf je in voor onze webinar over het bouwen van een AI Gateway als fundament.

Voor meer AI Report ga je naar aireport.nl

OpenAI lanceert GPT-5.5, een model dat zelfstandig spreadsheets analyseert, presentaties bouwt en onderzoek doet zonder dat je elke stap hoeft voor te kauwen. Greg Brockman ziet het als de eerste stap naar een super-app: Codex, ChatGPT en de nieuwe Atlas-browser samengesmeed tot één digitale chefstaf die je hele werkdag kan overnemen.

Geen dag na die lancering dropt het Chinese DeepSeek versie 4: vergelijkbare kwaliteit voor zeven keer minder geld, deels getraind op Huawei-chips, en gewoon open source. Tegelijk blokkeert Beijing de overname van AI-startup Manus door Meta op grond van nationale veiligheid. Het signaal is duidelijk: waardevolle AI-kennis verlaat China niet zomaar.

En dan, te gast deze week is Rick Lamers, AI-researcher bij NVIDIA, die uitlegt waarom Jensen Huang nu zegt dat AGI er is, althans voor kenniswerk dat raakt aan software. Met invaller Jeroen Wollaars loopt Wietse met hem langs de domino's: schaken, Go, wiskunde, programmeren. De vraag is hoeveel er nog liggen tussen die laatst gevallen steen en je eigen bed.

Meer AI Report? Ga naar aireport.nl

Anthropic lanceert Claude Opus 4.7 en Claude Design, een nieuw product waarmee je presentaties en marketingmateriaal kunt bouwen. Figma daalde 7% op de beurs. OpenAI breidt Codex uit tot een tool die je computer bedient terwijl jij doorwerkt, en lanceert GPT Rosalind voor de biowetenschappen, en bij Meta legt een interne tool voortaan muisbewegingen en toetsaanslagen van werknemers vast om AI-agents te trainen. Gezellig.

Maar het hoofdgerecht van deze vakantieaflevering (u bent gewaarschuwd) is het interview met Thomas Kluiters, oprichter van Reson8, een Nederlands AI-lab dat spraakherkenningsmodellen bouwt vanuit Amsterdam. Thomas legt uit hoe hij de intelligentie van het ene open model kruist met de schrijfstijl van het andere: synthetische data genereren met Gemma 4, die laten beoordelen door een "jury", en vervolgens Qwen 3.6 finetunen op alleen de beste output. Het resultaat presteert binnen hun domein beter dan de gesloten frontier-modellen van OpenAI en Anthropic.

Fascinerend is hoe Thomas met acht parallelle Claude Code-sessies experimenteert, als een soort head of research die proefjes uitzet en resultaten beoordeelt. Zijn eigen werk als software engineer is daardoor fundamenteel veranderd: minder uitvoeren, meer orchestreren. Zijn ambitie met Reson8 is het beste spraakherkenningsmodel van Europa, omdat juist de Nederlandse taal er bij de grote labs bekaaid afkomt. En waarom hij dat vanuit Amsterdam doet in plaats van Silicon Valley? "Kijk naar buiten joh, dit is toch geweldig? Je krijgt mij hier gewoon niet weg."

Meer AI-nieuws of tips en tricks? Ga dan naar aireport.nl

Alexander zat met een hartslag van 180 achter het stuur van een zelfrijdende Tesla bij de Amsterdam Arena. Handjes op schoot, blauwe knop ingedrukt, en daar ging de auto: de snelweg op, een vrachtwagen soeverein inhalen, het centrum van Amsterdam in met fietsers en fatbikes. Het bizarre is niet dat het eng was, maar dat het ophield eng te zijn. Na een ochtend keek hij niet meer in zijn spiegels, precies wat je niet mag van de RDW. Die RDW publiceerde het persbericht op vrijdagavond om elf uur, een klassieke truc om nieuws te begraven.

Het Stanford AI Index Report concludeert dat AI niet vertraagt, maar wel ongelijkmatig slim blijft: goud winnen op de wiskunde-olympiade en tegelijkertijd een analoge klok niet kunnen aflezen. Wietse legt uit dat die "jagged frontier" draait om verificeerbaarheid: software en wiskunde hebben feedbackloops, een Sinterklaasgedicht hangt af van duimpjes. Ondertussen daalt het aantal startersbanen voor programmeurs met bijna 20%. Zijn boodschap aan beleidsmakers: plaats sensoren op de dijk, want de zweep is al in beweging.

OpenAI beantwoordt Anthropics Mythos met GPT 5.4 Cyber. Waar Anthropic 40 organisaties selecteerde, zet OpenAI een aanmeldformulier online. Ondertussen trekt cal.com, prominent open source-project, de luiken dicht omdat hun code te kwetsbaar is voor deze modellen. De tools die open source zouden versterken, dwingen kleinere partijen juist tot centralisatie. En Anthropic brengt Claude naar Microsoft Word, het derde Office-programma, met track changes alsof een collega meekijkt.

Hoe zorgen we ervoor dat AI op schaal positieve impact maakt? Download het whitepaper over de Business Value van AI op: www.teamrockstars.nl/aireport

Ook aan de slag met AI in jouw boekhouding? Claim via moneybird.nl/aireport een proefperiode van 120 dagen gratis.

En laat hier je input over Copilot achter: link.aireport.nl/copilot

Anthropic durft zijn nieuwste AI-model niet vrij te geven. Mythos, het grootste model dat het bedrijf ooit trainde, wordt alleen gedeeld met veertig geselecteerde organisaties zoals Apple, Google en Microsoft. De reden: het model vindt beveiligingsgaten die 27 jaar lang onontdekt bleven in de fundamenten van het internet. Wietse legt uit hoe die digitale wereld in ringen is opgebouwd, van het Spotify-luisteren op de buitenring tot de roestige stalen ondergrond van Linux en OpenBSD waar ring nul zit. Mythos opereert op dat diepste niveau en kan niet alleen gaten vinden, maar ze ook slim aan elkaar rijgen tot aanvalsketens die een mens niet zou bedenken. Het is, zoals Alexander opmerkt, de Move 37 van cybersecurity: het moment waarop kenners schoonheid herkennen in een bugfix.

De grote vraag is wat er gebeurt in de overgangsfase. Wietse schetst een wereld van routers die op veertien jaar oude software draaien, Android-toestellen die niet allemaal tegelijk geüpdatet kunnen worden, en een internet dat simpelweg niet voorbereid is op wat er aankomt. De cynische bril zegt: Anthropic heeft een model dat te duur is om te serveren en maakt er een securityverhaal van. De andere bril zegt: mensen met kinderen en gezinnen maken zich oprecht zorgen. De waarheid zit er waarschijnlijk tussenin, concluderen Wietse en Alexander, terwijl de changelogs van FFmpeg en Curl het echte bewijs leveren dat er iets fundamenteels verschoven is.

Google introduceert ondertussen Gemma 4, een AI die volledig op je eigen telefoon of laptop draait zonder internetverbinding. En ChatGPT is nu beschikbaar via Apple CarPlay, inclusief de mogelijkheid om een lopend gesprek te hervatten waar je gebleven was.

Stelling: In de komende 3 jaar gaat Agentic AI meer migraine genezen dan veroorzaken. Praat meet op www.teamrockstars.nl/aireport

Ook aan de slag met AI in jouw boekhouding? Ga dan naar moneybird.nl/aireport