Engin Tatlıbal ve Sinan Doğan'ın hazırladığı Ekonaliz'in ilk bölümünde milyonların merakla beklediği yeni asgari ücret konusunda masada duran dengeler ve Suriyeli sığınmacıların ülkelerine dönüşlerinin işgücü piyasasına muhtemel etkileri değerlendiriliyor.

Suriye’de bir şeyler olacak, belli. Şimdilik herkes birbirini izliyor, hazırlıklar yapılıyor. Güneyde İsrail mevzilenmiş durumda. Kuzeyde Türkiye sınıra yığınak yapıyor. Şam’da geçici yönetimini kuran Heyet Tahrir üş-Şam ise biraz zafer sersemliğinde gibi görünüyor. Profesyonel diplomasiden pek anlamadıkları belli. Ciddi bir bilgi aktarımı sıkıntısı yaşanıyor ve devletler de elde ettikleri istihbaratı açıkça paylaşmıyor.

90’larda dünyanın en büyük on şirketini petrol firmaları oluşturuyordu, şimdi ise ilk onda çoğunlukla bilişim firmaları var. 30 yıl önce aday olsaydı Trump, yanı başına petrol şirketlerinin sahiplerini alırdı; şimdi ise elbette Elon Musk’ı aldı. Musk’ın kötücüllük derecesi de Dallas karakterlerinden aşağı kalmıyor. Eldeki bütün veriler, Amerika Birleşik Devletleri’nin bir korku imparatorluğu olma yolunda ilerlediğini gösteriyor. Aynı korku heyulası, Trump’ın dış politikaya ilişkin mesajları yoluyla dünyanın da tepesinde gezinmekte.

BBC’den Yusuf Özkan’ın oldukça ilginç bir haberini aktaracağım bugün sizlere. Soruyor haberinin başlığında: Tinder, Hollanda'da neden 'ulusal güvenlik tehdidi' olarak görülüyor? Neden? Bakalım.

Rusya, Çin, İran ve Kuzey Kore’nin oluşturduğu otokrasi ekseni, demokratik dünya düzenine meydan okuyor. 10 yıl öncesine kadar Rusya ve Çin, şimdiki ortakları İran ve Kuzey Kore’deki rejimlerle mücadele konusunda Batı ile işbirliği yapıyordu. Şimdi ise otokratik eksenin ayrılmaz dörtlüsü haline gelmiş duruda Rusya, Çin, İran ve Kuzey Kore. Şam’daki büyükelçiliği yağmalanan Tahran’ın eli kolu bağlandı. İsrail’e karşı Hizbullah’a doğrudan ikmal yapma şansı sıfıra indi. Görünen o ki Esad’ın düşmesinin en büyük kazananı İsrail, en büyük kaybedeni ise İran. Mevzi kazananlar Rusya, Türkiye ve IŞİD. Peki Üçüncü Dünya Savaşı’nı kim kazanır? Otokratik eksen ve demokratik düzen arasında çıkacak bir sıcak savaşta favori, kesinlikle Küresel Doğu olacak. Umarız Trump, bütün marjinalliğine rağmen böylesi bir savaşı önleyen başkan olarak geçer insanlık tarihine.

İsrail ile Suriye’nin kuzeyindeki Kürt grupların eş güdüm halinde oldukları gibi bir izlenim var. Ancak Amerika’nın bu denklemin dışında olduğunu da Mazlum Kobani’nin açıklamasından anlıyoruz. Suriye’de bütün bunlar yaşanmadan bir süre evvelinde Devlet Bahçeli eliyle çok marjinal bir çözüm adımının atılmış olması da enteresan. Belki de Putin Suriye’nin kaybedeni değildir? Belki de Suriye’yi vererek Ukrayna’yı almıştır Rus lider? Belki Ukrayna’nın NATO üyeliğini veto etmesi karşılığında Şam’ı Türkiye’nin adamı Colani’ye bırakmıştır? Kim bilir?

El-Kaide ve El-Nusra’dan kökenini alan Heyet Tahrir üş-Şam örgütünün Türkiye’nin desteklediği bir yapı olduğu ortada. Ukrayna’da savaşmakta olan Rusya’nın artık Suriye cephesinden çekilmek istediği ve NATO-BRICS pazarlıkları çerçevesinde -belki Ukrayna’nın NATO üyeliğini veto etmesi karşılığında- Suriye’yi Türkiye’ye bıraktığı, bir anlamda Putin’in Esad’ı sattığı, iddialar arasında yer alıyor.

Ortalık sakin değil Suriye’de, tam tersi oldukça karışık. İsrail ülkenin çeşitli bölgelerini vuruyor, Şam yağmalanıyor, kuzeyde Kürt grupların elinde olan noktalar düştükçe buralardan da yağma ve infaz haberleri geliyor. Bugünlerde hep duyduğumuz soru, “ne olacak bu Suriye’nin hali”... Bu soru, 1500 yıldır soruluyor. Sorulmaya da devam edecek gibi.

Asgari Ücret Tespit Komisyonu ilk toplantısını bugün saat 16.00'da yapacak ve tabi ki hükümetin dediği olacak... Suriye’ye geri dönüşlerin Türkiye'de işgücü piyasasını ve devamla üretim rakamlarını etkilemesini bekleyebiliriz. Nasıl mı?

Suriye’de Esad hanedanının sonu geldi. Yaklaşık elli yıl süren ve iki Esad’ı, yani Hafız Esad ve oğlu Beşar Esad’ı kapsayan bu hanedan, kuzeyden gelen Heyet Tahrir üş-Şam örgütünün Şam’ı düşürmesiyle 10 günde bitti. Birkaç soru soralım, yanıtlarını kısaca vermeye ve böylece hafta sonunda Suriye’de neler yaşandığını anlamaya çalışalım.