अक्रूराचे वृंदावनात आगमन: निरोपाचा तो हृदयद्रावक क्षण

एखादी बातमी एकाच वेळी कोणासाठी परमोच्च आनंदाची, तर कोणासाठी आयुष्यभराच्या विरहाची कशी ठरू शकते? ही कथा आहे त्या दिवसाची, ज्या दिवशी वृंदावनातील आनंदाला कायमचा पूर्णविराम लागला. ही कथा आहे अक्रूराच्या आगमनाची, जो कंसमामाचा निरोप घेऊन आला होता, पण त्या निरोपात वृंदावनवासीयांसाठी कायमच्या वियोगाचे दुःख दडलेले होते.

कंसाने पाठवलेल्या सर्व राक्षसांचा नाश झाल्यावर, त्याला कळून चुकले की कृष्ण आणि बलराम हे सामान्य बालक नाहीत. त्याने एक शेवटचा डाव रचला. त्याने मथुरेत एक भव्य धनुर्यज्ञ आणि कुस्ती स्पर्धेचे आयोजन केले आणि कृष्ण-बलरामांना त्या कार्यक्रमाचे आमंत्रण देण्यासाठी आपला मंत्री अक्रूर याला आपला रथ घेऊन वृंदावनात पाठवले.

अक्रूर हा कंसाचा मंत्री असला तरी, तो मनातून कृष्णाचा एक महान भक्त होता. ज्या क्षणी त्याला कंसाकडून वृंदावनात जाण्याची आज्ञा मिळाली, त्या क्षणी त्याला दुःख झाले की तो एका वाईट कामासाठी जात आहे, पण आनंद याचा झाला की, याच निमित्ताने त्याला आपल्या प्रभूचे, श्रीकृष्णाचे, प्रत्यक्ष दर्शन घडणार होते.

मथुरेपासून वृंदावनाचा प्रवास करताना अक्रूर कृष्णाच्या भक्तीत पूर्णपणे बुडून गेला होता. वृंदावनाच्या पवित्र भूमीवर पाय ठेवताच त्याने रथातून उडी मारली आणि कृष्णाच्या पदस्पर्शाने पावन झालेली माती आपल्या मस्तकी लावली. संध्याकाळी, जेव्हा त्याने गायींसोबत परत येणाऱ्या कृष्ण-बलरामांना पाहिले, तेव्हा त्याचे डोळे आनंदाश्रूंनी भरून आले. तो त्यांच्या चरणांवर नतमस्तक झाला.

कृष्ण-बलरामांनी त्याला प्रेमाने उचलले आणि घरी आणले. नंदबाबांनी त्याचे स्वागत केले. पण जेव्हा अक्रूराने आपल्या येण्याचे कारण सांगितले आणि कंसाच्या यज्ञाचे निमंत्रण दिले, तेव्हा संपूर्ण वृंदावनावर दुःखाचे सावट पसरले.

नंदबाबांना आपल्या मुलांचा राजदरबारी सन्मान होणार याचा आनंद झाला, पण गोप-गोपिकांना कळून चुकले की, हा कंसाचा डाव आहे आणि आता कृष्ण आपल्याला कायमचा सोडून जाणार आहे.

या भागात ऐका:

• अक्रूर कोण होते आणि कंसाने त्यांनाच वृंदावनात का पाठवले?

• अक्रूराच्या आगमनाची बातमी ऐकून वृंदावनवासीयांच्या भावना काय होत्या?

• गोपिकांनी अक्रूराला 'क्रूर' (दयाहीन) का म्हटले?

• कृष्ण आणि बलराम वृंदावन सोडून मथुरेला जाताना तो निरोपाचा क्षण किती हृदयद्रावक होता?

ही कथा म्हणजे कृष्णलीलेतील एका मधुर अध्यायाचा शेवट आणि एका नव्या, भव्य अध्यायाची सुरुवात आहे. ही कथा आपल्याला भक्तीच्या सर्वोच्च अवस्थेची, म्हणजेच 'विरह-भक्तीची' (प्रेमाच्या व्यक्तीपासून दूर राहून केलेली भक्ती) ओळख करून देते. चला, ऐकूया त्या आनंद आणि अश्रूंच्या संगमाची कथा.