An Radyo

YMA Y’N DOWLEN MA

Kanow an seythen ma

Nowodhow Broyow Keltek gans Jerry Sethir

Yn Kembra – Kembra Warlinen

Fylm nowydh gwrys yn Kembra a vydh argemmynnys dre dhevnydhya Kembrek.

‘Havoc’ a veu fylmys yn Kerdydh gans sterennow Tom Hardy ha Forest Whittaker, ha lewys gans lewyer kembrek, Gareth Evans, a vydh diskwedhys y’n kynsa tro dre Netflix nessa mis. Rag argemmynna an fylm nowydh der media kowethasek, istitlow kembrek re beu devnydhys y’n ragwelans, ow kul skoedhyans bras yn-mysk Kembrogyon re wormoelas an dra.

Ha nyns yw hemma an kynsa tro Netfix dhe dhevnydhya Kembrek. Yn dew vil tri warn ugens, i a brenas kevres henwys ‘Dal y Mellt’ a dhiworth S4C rag y lesa yn ollvysel. Ynwedh, Netflix re gomprehendyas istitlow kembrek gans nebes fylmow, haval orth ‘The Adam Project’ ha ‘Red Notice’ hag owth omwul ynna gwarier Ryan Reynolds, kesperghennor bagas peldroes Wrexham.

Yn areth dhe’n Kessedhek Negys Kembrek, Benjamin King, Lewyer Polysi Poblek Netflix, a leveris bos Kembra ‘hwedhel a seweni’ y’n diwysyans fylm drefenn bos pur dha gans tus towlennow ‘arbennik dres eghen yn hwonisogethel’.

‘Netflix a yll gul soedh skoedhyek dre witha hag avonsya Yeth Kembra’ a leveris ev, ‘ha’y gweres dhe dhrehedhes goslowysi brassa’.

Yn Iwerdhon – RTE

Arwoedhyow a dhevnydh Yeth Iwerdhon a vydh sevys yn Gorsav Kres Meur yn Belfast kyns pell.

Menystres Isframweyth yn Stormont, Liz Kimmins, a leveris bos an sinweyth sevys diwettha y’n vlydhen ma gans Iwerdhonek orth sinweyth kavoes fordh, derivadow rag trethysi, salowder ha dynnerghi.

Y’n kynsa towlow dhe dhastrehevel an gorsav, nyns esa menegyans vydh a’n yeth ha kemmynieth an yeth a veu diswaytys dredha. Govynn a veu dannvenys dhe Vs Kimmins yn kever fowt an yeth y’n sinweyth ha hi a worthybis dre leverel ’Omres ov dhe weladewder hag avonsyans Yeth Iwerdhon dhe bub rann agan gonisyow poblek hag a-ji y’gan poblans. Nyns yw Gorsav Kres Meur tyller rag tus Belfast yn unnik, yth yw kres a dresuperthyans rag tus oll a-dreus an ynys ha pur vysi yw hi dhe dhiskwedhes skeus a’gan tus oll. Rakhenna yth erviris vy gorra sinweyth diwyethek yn Gorsav Kres Meur, hag yn jynnow-tokyn Translink oll.

Yn Alban – The Herald Scotland

Kynsa fordh-vardhonieth wodhalek bythkweyth yn Alban re beu lonchys yn ynys Skye.

‘Slighe nam Bàrd’ a vydh provia hyns bardhoniethek a-dro dhe’n ynys, gans amkan a gommendya dhe dus deythyek, kennedhlek, ha keswlasek blas a ertach, kan ha bardhonieth wodhalek.

‘Sabhal Mor Ostaig’, Kresenn Kenedhlek rag Gonisogeth ha Yeth Wodhalek, a dhallathas an hyns y’n dy’Gwener yw passys rag keslamma gans Dydh Bardhonieth an Norvys.

Vyajoryon a yll kavoes folennik heb kost gans mappa a-dhiworth an gresenn, selys yn Sleat, gans gidyans dhe seyth tyller gans kevrenn dhe neb bardhonieth po kan. Kodenn QR rag pub tyller y’n folennik a wra kevrenn dhe rekordyans a’n vardhonieth po kan a yll bos devnydhys gans tus rag y glewes dre glappkodh.

Abigail Burnyeat, Lewyores a Hwithrans dhe Sabhal Mor Ostaig a leveris: ‘Lieskweyth, tus a dheu dhe Skye rag hy thirwel deg, mes amkan Slighe nam Bard yw dhe dhiskwedhes an mell ynter gonisogeth Godhalek ha tirwel huskoskek Skye.’

Yn Breten Vyghan – Agence Breangne Presse

Pewasow dew vil pymp warn ugens a veu res gans Soedh Poblek Yeth Breizh yn dy’Gwener yw passys, hag an pewas meur a veu res dhe Blouguernou. Yn mysk an rol a bewasow erell yth esa:

Pewasow an Soedh:

Dhe Dhiwan Breizh rag sevel rann alwesik, ha Kuzul Skoazell Sant-Breig rag gul gerlyver diwyethek rag kerens.

Pewasow rag lyver fugiethek a’n gwella:

Dhe Baskal Hervio rag y hwedhel ‘Ammig Sei-enn Ru’, dhe Loeiza an Duigou rag hy hwedhel ‘Kali Torrdent’, ha Paol ar Meur rag y hwedhel ‘Tan ha Distan’.

Pewasow rag governans teythyek:

Dhe Gemmynieth Morlaix rag kommendya towlenn dhe dhevnydhya Bretonek, Quimper rag dyllo gidlyver a dhevnydhyans Bretonek y’n sita, ha dhe Drévé rag igeri towlenn dhiwyethek y’n skol boblek ena.

Hag ynwedh yth esa pewasow erell rag an gwella traow klewes-gweles, an gwella towl erbysiethek, ha’n gwella kanow kenys yn Bretonek.

NOWODHOW AN SEYTHEN

Approvyans re beu res dhe dowl ughelhe prisyow tretha an Tamer war an pons ha kowbal. Tollow a vydh ow kressya rag kerri dew beuns tri ugens diner bys dhe dri feuns. An re gans tag a vydh ow kressya unn peuns deg diner warn ugens bys dhe unn peuns ha hanter.

The post An Radyo 017 – Yma Kneecap ow tos dhe Gernow appeared first on An Radyo.

YMA Y’N DOWLEN MA

Kanow an seythen ma

Nowodhow Broyow Keltek gans Jerry Sethir

Yn Kembra – Kembra Warlinen

Treth Kembrek a-vri re beu devnydhys avel kodhvolva erbynn Elon Musk y’n seythun ma. Traeth Morfa Bychan yn Gwynedd re beu dhiskwedhys yn gwydhyow a veu kevrennys gans bagas kaskyrgh Led By Donkeys.

An brassa krodhvol erbynn Musk y’n norvys oll a veu gwrys gans an bagas rag assaya lettya tus a brena karr Tesla. Yth omdhiskwedhas y’n gwydhyow nebonan ow tevnydhya an hanow Prama, a lewyas Tesla Model 3 glas a-dreus an treth ogas Porthmadog. Yth esa hi ow tenna rakan a-dryv an karr rag delinya furv gowrek y’n tewes a Musk yn-dann wul salusyans faskoriethek ryb sin gans an geryow ‘Na bren Tesla’. An gwydhyow a veu kevrennys yn gwiasvaow media kowethasek an bagas.

Yn Iwerdhon – RTE

Dydh Sen Padraig a veu solempnys y’n seythun ma, hag yn mysk an solempnyansow, moy ages mil, pymp kans a dus re ynskynnas menydh yn Konteth Antrym. Leverys yw bos Menydh Slemish ogas Ballymena tyller may bugelyas deves Sen Padraig dre hwegh blydhen wosa bos kevys diworth Breten gans bagas a woedheli. Herwydh henhwedhlow, yth yw an tyller may klewas ev galow war-tu ha bewnans kryjyansek, ha diwettha ev a dhros Krystonedh dhe Iwerdhon. Konsel Antrym Est ha Kres a wra hwarvos pub blydhen rag bushys bras a dus a guntell warbarth war ledrow an menydh.

Herwydh kannas an konsel Paul Gallagher, kewer teg a gennerthas bush brassa ages dell yw usys dhe dhos y’n vlydhen ma, hag an hwarvos re beu gwrys der oll an blydhynyow yw kovhes gans nebonan ha’n hengov a’y wul yw tremenys dre henedhow a deyluyow.

Yth esa lies teyluyow gans fleghes yowynk ena, hag unn gour a wrug rann an hwarvos a leveris ev dh’y wul rag solempnya asleans y glun a-gynsow.

Hirder an menydh yw a-dro dhe beswar kans seytek ha tri ugens meter, ha rag an brassa rann a dus res yw a-dro dhe our dhe gowlwul an kerdh owth ynskynna ha diyskynna arta.

Yth esa bagas sawya menydhyek parys dhe weres, mes nyns esa droglamm vyth dre’n jydh.

Yn Alban – STV

Dew esel a’n moyha a-vri yn norvys didhana fleghes re dheuth ha bos eseli y’ga bewnans oll a vagas gonisogethel.

Sylla Fysher hag Arti Trezays, yw bagas ‘An Galter ow Kana’ yw aswonnys dre bub rann a Alban hag i a dheuth ha bos eseli Kowethas Alban Ilow ha Kan Hengovek yn solempnita yn Klub Artweyth Glasgow dy’Mergher.

Sylla hag Arti a dhallathas performya yn klubow gwerin a-dreus Alban ha Pow Sows, ha wosa degblydhynyow a wul yndella an tybyans a dheuth dhedha a wul rekordyans a ganow hengovek rag fleghes. Hanow an rekordyans ‘An Galter ow Kana’ a veu gwrys herwydh treveglos aga thre; ‘Kingskettle’ yn Fife.

Aga diskwedhyansow a dheu ha bos aswonnys yn ta hag i a veu notys gans an BBC. I a wrug nebes darlesansow ragdha hag a waynyas piwasow BAFTA hag an diskwedhyansow a ynkressyas bys moy ages dew kans diskwedhyans yn few pub blydhen.

I re wrug moy ages kans dvd, gwydhyow ha sidi, hag i a veu res MBE yn mil, naw kans, nownsek ha peswar ugens.

Yn Mannow – Mannow Hedhyw

Y fydh gwrys Eisteddfod Braaid blydhynyek yn Mannow y’n pennseythun ow tos yn Hel Braaid. Yn mysk an hwarvosow dhe dhy’Sadorn an nessa warn ugens, y fydh kestrivyow yn peswardhek klass, y’ga mysk; lenna bardhonieth, kana yn solo gans benynes ha gwer, kana kan ha diskan, hymnys, kanow gwerinek, kana bagas a beswar, keuryow ha hwedhlow didhanus.

Wolkomm yw pubonan a bub bloedh. Kadoryer an gorthugher a vydh Chris Lyon, hag an breusyon a vydh Gareth Moore ha Dot Tilbury MBE.

Yn mysk an piwasow, y fydh Hanaf Laurie Kelly rag an gwella hymnys, Piwas Sue Howe rag an gwella kan solo gans benyn, Piwas John Kennaugh rag an gwella diskwedhyans lyennek, hag Hanaf Eric Goldie rag an gwella performyer le ages onan warn ugens bloedh.

Nowodhow an seythen

Bragti Sen Austell re leveris an kowethas dhe dreghi dew ugens soodh. Menystrans an bragti a lever bos edhomm dhedha iselhe niverow a bobel awos kostow dhe yskynna kyns pell awos Surheans Kenedhlek ha Gober Leha Kenedhlek. An bragti a wra perthi kostow moy a tri mil vil peuns.

The post An Radyo 016 – Nans yw pymp bledhen… appeared first on An Radyo.

YMA Y’N DOWLEN MA

Kanow an seythen ma

Nowodhow Broyow Keltek gans Jerry Sethir

Yn Kembra – Kembra Warlinenn

Yma chanjyow ow tos rag gwariva yn treveglos Portmeirion, hag yw a-vri dre’n norvys oll. An dreveglos ha lowarthow teg ogas Penrhyndeudraeth a veu desinys hag avonsys dre dheg ha dew ugens blydhen gans pennser Kembrek, Clough Williams-Ellis, gans drehevyansow yn gis Kresvorek a denn kansow a wodrigoryon pub blydhen.

Williams-Ellis a brenas an tyller yn mil, naw kans, pymp warn ugens a-dhiworth perghennogyon an tirva Aber Ia (Aber Rew yn Kernewek), hag ev a janjyas y hanow dhe ‘Portmeirion’ hag yw ‘Porth Konteth Merioneth’.

An kynsa oberenn o dhe janjya chi koth an manor yn ostell, hag ena drehevel drehevyansow arall ‘Palladian’ aga gis. Nebes anedha a veu sawys diworth leow erell ha Williams-Ellis a dheskrifas y ober avel ‘tre rag drehevyansow koedhys’.

Mes yn blydhynyow a-gynsow unn drehevyans; an wariva, re dheuth ha bos andhevnydhys. Drehevyans Rolys Gradh Dew yw, ogas dhe’n koffiji ‘Caffi Glas’ ha garth poblek ‘An Piazza’.

Yma towl nowydh gans dyghtyoryon ena dhe ystynna an drehevyans rag komprehendya spas lowr rag diskwedhyansow rag leverel istori Portmeirion.

Ombrofyans re beu dannvenys dhe Gonsel Gwynedd may hyll bos kevys kumyas drehevel rag an oberenn. Ynwedh y fydh keworrys hyns ledrek rag avonsya hedhas gans tus evredhek, koth ha teyluyow gans kadoryow-herdhya.

Yn Iwerdhon – RTE

Yeth Iwerdhon re beu kewsys y’n kynsa tro yn istori yn Chi Kemmyn Predennek dre brys Govynnow dhe’n Pennvenyster.

Ledyores an SDLP, Claire Hanna, a dhevnydhyas an yeth yn-dann verkya Seachtain na Gaeilge ha Dydh Sen Padraig.

Ynwedh hi a brofyas galow dhe’n Pennvenester dhe dhos yn Belfast dre’n Fleadh Cheoil, hag a veu afydhys gans Mr. Starmer.

Ms Hanna a leveris bos hemma termyn gwiw dhe dhevnydhya Yeth Iwerdhon y’n kynsa tro yn Govynnow dhe’n Pennvenester ha tus a-dro dhe’n norvys owth omdarbari solempnya ertach ha gonisogeth Iwerdhonek. Hi a geworras hy galow dhe vos gwrys gans spyrys an kowethyans dasnowydhhes ynter an UK hag Iwerdhon hag yw, dell leveris hi, poesekka ages bythkweth kyns yn-mysk studh terfyskus an norvys.

Hi a leveris ‘Pup-prys y fydh kevrenn dynn ynter an dhew ynys ma, ha poesek yw ni dhe synsi an spas dhe ystynna kowethyans pan vo kavadow.’

Yn Alban – STV

Darlesa dre Yeth Alban a vydh degemmeres onan poynt eth milvil a beunsow rag omdhrehevel wosa seweni fylm Drogober BBC Alba ‘An t-Eilan’. Yma’n arghasans yn towlgost dew vil pymp warn ugens bys dhe hwegh warn ugens hag a veu afydhys gans Governans Alban a-varra y’n seythun ma. An arghans nowydh a vydh ughelhe arghasans sommek rag Media Gaelige Alba bys dhe peswardhek poynt eth milvil dre’n vlydhen ow tos.

Hwithrans a-gynsow gans kowethas arghansek Ernst and Young a gavas Media Gaelige dhe wul peuns, pewardhek warn ugens diner orth pub peuns yw kevarghewys hag an arghans ow skoedhya tri hans ha dew ugens soedh, yn aga mysk, kans ha tri ugens soedh yn kemmyniethow an ynysow.

Kate Forbes, Ispennvenystres ha Skrifenyades Gaelige a leveris ‘Sewen An t-Eilean a dhiskwedh an fordh may hyll dri ranngylgh bewek darlesa der Albanek les keswlasek dhe Alban. An dowlenn a verk oes nowydh pellwolok Gaelige a allsa tenna vyajoryon dhe Alban rag skoedhya soedhow ha spasow erbysiethek yn kemmyniethow an ynysow. Rag tevi an yeth ni a vydh krevhe adhyskans der Albanek ha kevarghewi pymthek warn ugens poynt seyth milvil rag avonsya an yeth yn dew vil, pymp warn ugens dhe hwegh warn ugens.’

Yn Mannow – Manow Hedhyw

Yma dhe dus a gar resek gans jynn-diwros chons dhe berghenna tamm a istori Res TT, hag arwoedhyow mildiryans genesik a-dhiworth rannow unn dhe deyr ow pos strivwerthys orth gwiasva soedhogel an hwarvos a-vri.

An strivwerth yw rann a dowl dhe nowydhhe an arwoedhweyth a-dro dhe’n resegva yn dew vil peswar warn ugens, meur anedha re beu strivwerthys orth pris pur ughel seulabrys.

A-varra y’n vlydhen ma, arwoedhyow diworth rannow diw, teyr, peder, pymp ha hwegh a veu gwerthys keffrys hag arwoedhweyth diworth dew vil hag etek dhe dhew vil, onan warn ugens.

The post An Radyo 015 – Matthi yw klav hwath appeared first on An Radyo.

YMA Y’N DOWLEN MA

Nowodhow Broyow Keltek gans Jerry Sethir

Yn Kembra – BBC

Kynsa mis Meurth o Dydh Sen Dewi yn Kembra ha keffrys ha’n solempnyansow oll, yth esa tus ow kordremena Gwriansow a’n Gwella Guinness.

Sue Taylor-Franklin ha Sam Taylor a-dhiworth Aberdare, Rhondda Cynon Taf a wrug kovskrifans a’n gwella rag benynes ow tenna jynn-ethenn, kul y les, dre bellder a ugens meter yn Llanberis, Gwynedd. Orth aga nessa assay i a’n gwrug yn dew ugens poynt pymp tri eylenn. Sue, yw hwetek ha dew ugens bloedh, a leveris; ‘Prout on ni a’gan gwrians mes yeyn o an jydh.’

Sterenn Drag Race RuPaul, Marmalade, a wrug kovskrifans a’n gwella rag an brassa myns a vleujennow dhe unn bows, gans pows gans mil, eth kans, dew ha tri ugens lilli korawys bew. An bleujennow a veu res gans negys-bleujenn Blas Y Tir.

Kestrivores y’n Great British Bake-off, Michelle Evans-Fecci a wrug kovskrifans a’n gwella dre worra rew-hweg war hwegh ha tri ugens tesenn-hanaf yn teyr mynysenn, ow kordremena an kovskrifans kyns a bymthek warn ugens.

Hag Ellyn Baker, a ober yn Lowarthow Losoniethek Kennedhlek a skrifas gans jynn-amontya; Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch yn pymthek poynt tri tri eylenn, gans unn bys hepken, rag gordremena an kovskrifans na.

Yn Iwerdhon – BBC

Astel-ober Yeth Iwerdhon a hwarva y’n kynsa prys bythkweth y’n seythun ma rag krodhvola a-dro dhe leheans a arghasans rag an Yeth a-dreus amal an Repoblek hag Iwerdhon Kledh.

Moy ages dew ugens kowethas a wrug rann an hwarvos ha skolyow an yeth ha kowethasow a ober gensi a hedhis oberi der hanter unn jydh.

An astel-ober a veu gwrys awos leheans arghansek gans maynorieth an yeth yn Iwerdhon oll, Foras na Gaeilge hag a veu fondys yn mil, naw kans, nownsek ha peswar ugens avel siwyans Akord dy’Gwener an Grows. Hy ober yw avonsya Iwerdhonek der Iwerdhon oll. A-dro dhe unn gwarter a’y arghans yw degemmerys dhiworth Stormont, hag a-dro dhe dri hwarter a dheu a-dhiworth Governans an Repoblek.

Foras na Gaeilge re leveris bos res a wul sawyansow a-dro dhe eth kans mil euro yn dew vil pymp warn ugens, hag y fydh res a gavoes an arghans na dre lehe arghasans rag nebes bagasow yn Iwerdhon Kledh. An ervirans ma a wrug dadhel ynter an DUP ha Sinn Fein a-dro dhe arghasans rag bagasow North-Soth.

Conchúr Ó Muadaigh, a Conradh na Gaeilge, a leveris bos homma an kynsa tro kemmynieth an Gaeltacht dhe wul astel-ober, hag ev a leveris i dhe gennertha ha shamya governansow ha’n Repoblek hag Iwerdhon Kledh rag digelmi an mater yn yniadow.

Yn Alban – STV

Alusennedh gwitha natur re brenas ranndir y’n Ugheldiryow yw brassa ages sita Dundi, yn dann leverel bos hemma merkboynt poesek yn argerdh a oberi erbynn barras an hin.

Yma dhe’n Trest Bewnans Gwyls Alban seyth mil, hwegh kans hag etek hekter yn Inverbroom lemmyn, hag yw y vrassa prenas a dir bythkweth.

Orth pris a seythek poynt pymp milvil a beunsow, an prenas a veu gwrys galladow gans ro a-dhiworth rias privedh, ha henn yw an brassa ro yn istori tri ugens blydhen an trest.

Yma’n tir a-dro dhe eth mildir war-soth diworth Ullapool, ha’n tir yw, y’n brassa rann towarghdir, hen koesow hanter-naturek, bargenyow-tir ha nebes lynnyn.

Pennlywores a’n trest, Jo Pike, a leveris bos a-ji y’n tir ma nebes an eghennow a’n moyha ikonek yn Alban.

Scott Renwick, tiek dhe Inverbroom a leveris ‘Pur dha yw gans agan teylu oll dhe gavoes spas a oberi gans Trest Bewnans-Gwyls Alban. Agan tas-gwynn a wayas dhe Inverbroom yn mil, naw kans, trydhek warn ugens, ha’n teylu re oberis war’n tir dre dhewdhek ha peswar ugens blydhen.

Yn Mannow – Mannow Hedhyw

Yth esa kudynn y’n seythun ma yn Porth Douglas pan dheuth ha bos an kowbal ‘Manxman’ stegys yn leys. Kowethas an Steam Packet a leveris kesunyans a did isel gwenton ha gwaskedh isel an ayr a lehas an tid moy ages dell o dargenys.

Hag an kowbal ow kwaya a-ji y’n porth ev a dheuth ha bos stegys dre dermyn berr bys pan ughelhas an tid lowr dh’y rydhhe. Kannas an kowethas a afydhas nag esa peryll vyth dhe veni, trethysi po an kowbal y honan.

Tus esa a-ji y’n kowbal hag ev stegys a veu res diskwithansow heb kost.

Sedhoryon a wra hwithrans avel ragbreder kyns an kowbal dhe dhehweles yn gonisyow herwydh usadow.

The post An Radyo 014 – Wosa Gool Piran appeared first on An Radyo.

YMA Y’N DOWLEN MA

Kanow an seythen ma

Nowodhow an Seythen

Toll konsel a vydh ughelhas gans Konsel Kernow dre bymp kansrann saw poynt-mann-onan. Ervirys veu awos bos toll bras yn akontow an konsel. Res vydh kavos hanter-kans milvil peuns. Nebes gonisyow re beu treghys: kepar ha’n gonis handyman hag euryow igeri kresennow eylgylghya. Konsler Julian German a grodhvolas nag esa towl rag chiow affordadow nowydh. Is-pennledyer an konsel David Harris a lever bos tewedh perfydh warnedha awos dervyn brassa war wonisyow ha kostow ughella ages kyns.

***

Pennledyer an parti Reform a dheuth dhe Gernow y’n seythen yw passys. Nigel Farage a arethas dh’y barti yn Kernow dhe’n Gresen Sport KarnBre. Yth esa protest gorth-faskek synsys yn mes a’n gresen ynwedh.

***

Pennledyer Dowr South West eth dherag eseli Sen Stefan dhe worthebi orth krovolansow erbyn an gonis. Yth esa Susan Davy ena awos bos hwithrans kenedhlek yn kever dowr yn Breten Veur. Govynnys veu hi yn kever defolans y’n mor ha dowrow. 

***

Ayr-ambo Kernow re guntellas an nessa askeldro dhyworth gweythva yn Milan.

Res yw dhe’n alusen sevel dew-kans-mil peuns saw tri mil hwath awos kost an jynn nowydh dew-milvil-peuns poynt eth-pymp. An askeldro a vydh fyttyes gans daffar yn Gloustershire kyns dalleth y wonis.

***

Henn yw oll an seythen ma. Y fydh moy nessa seythen

Nowodhow Broyow Keltek gans Jerry Sethir

Yn Kembra – BBC

Yma kevrin ow hwarvos yn treveglos henwys Dolwyddelan yn Conwy y’n eur ma, ha nebonan ow kasa tesennow maylys ryb fordh veur. Yma tesennow lymmaval, tesennow alamand ha tesennow Eccles, maylys hwath, owth omdhiskwedhes ryb an A470.

Tus usi ow triga dhe north an dreveglos a dhallathas merkya an tesennow ogas diwedh an vlydhen yw passys.

Nebes an tesennow yw pedrys, mes meur anedha yw fresk lowr dhe vos a-ji dh’aga dydh-devnydhya.

An omdhiskwedhyans koynt re beu ow hwarvos dre nebes misyow lemmyn.

An tesennow re beu gwrys gans an keth askorrer; Margaret’s Country Kitchen yn Warwick, hag an kowethas re bysis orth an dus usi ow skoellya an desennow dhe hedhi gul strol yn Park Kennedhlek Eryri.

Unn triger an dreveglos, Paul Donnelly re’s gwelas lieskweyth ha’ga synsi hag ev ow kerdhes gans y gi.

Ev a leveris, ‘Hemma re beu ow hwarvos dre nebes misyow lemmyn. Dre’n seythun ma yth esa bern bras anedha; tri a-varr y’n seythun ha dew voy dy’Gwener. Ny’s merkis vy wostalleth, mes an maylyers a dhallathas dos ha bos aswonnys hag y notis vy patron. An koyntta tra yw i dhe vos a-ji y’ga maylyer hwath – ha nebes anedha yw fresk hwath, mar kwrug nebonan aga frena, pyth yw an acheson dh’aga skoellya?’

Sur yw pubonan an tesennow dhe vos tewlis a-dhiworth karr, mes ny woer nagonan piw yw an den usi orth y wul. Yma tus teythyek ow kelwel an den an ‘phantom iced tart flinger’, ha Margaret’s Country Kitchen re wrug lavar poblek yn unn bysi orth an den a hedhi y wul.

Yn Iwerdhon – RTE

Kaskyrghoryon a-barth Yeth Iwerdhon re wrug dynnargh bras dhe erivirans Governans UK dhe gildenna lagha erbynn devnydhya neb yeth nag yw sowsnek yn lysow Iwerdhon Kledh.

An lagha yw a-dro dhe dri hans blydhen yn y oes; rann an Reyth Menystrans a Wirvreus yn mil, seyth kans seytek warn ugens, hag yth esa towl dh’y removya avel rann an Reyth Yeth ha Honanieth gwrys gans Governans UK yn dew vil dew warn ugens mes nevra ny veu ev gwrys.

Lywyer Conradh na Gaelige, Ciaran Mac Giolla Bhein, a leveris removyans a’n lagha ma dhe verkya prys istorek yn feur rag kemmynieth yeth Iwerdhonek y’n North.’ Ev a geworras; ‘trygh bras yw erbynn kansblydhynyow a eskeans ha disfaverans, hag ev a ri dustunians dhe nerth hag ervirans a’gan kemmynieth. Res yw bos an keth roweth dhe Sowsnek hag Iwerdhonek yn spasow poblek kevrennys oll. Henn yw semlans parder.’

Laghyas a gews Iwerdhonek, Niall Murphy, a leveris mayth yw devar Menystres a Ewnder, Naomi Long, dhe gommendya gidyans krev a aswonn an gemmynieth a Iwerdhonegoryon prest ow tevi, hag esya aga homprehendyans a-ji yn spasow ha gonisyow laghel.’

Yn Alban – STV

Kist grer hag ynni klopenn hag eskern re beu diskwedhys bos a-dhiworth an keth oes hag an sans a-dhiworth Orkni yw leverys bos a-ji y’n gist. An gist a veu kevys yn mis Meurth mil, naw kans ha nownsek dre oberennow meur a dhaswrians orth Penneglos Sen Magnus yn Orkni.

Yth esa nebes dout mayth o an gist tyller derowel an eskern yn mysk profyans mayth esa hi gwrys rag aga synsi nebes diwettha, y’n hwetegves kansblydhen kyns an Dasfurvyans Albanek.

Mes wosa hwithrans y oes dre garbon dewynnyek a brof an gist, ha dre gevrennans gensi, an eskern, dhe vos an keth oes ha mernans Sen Magnus.

Jenny Murray, lywyores-kuntelles yn Gwithti Shetland, re beu ow hwithra Sen Magnus po Magnus Erlendsson avel rann hy PhD. Hi a leveris ‘Dre arghasans a-dhiworth Kowethas Hendhyskonieth Orkni, y kevis vy dydh karbon dewynnyek dre dhevnydhya sampel byghan lenn an gist. Henn a dhiskwedh bos an wydhenn treghys ynter mil, peswardhek warn ugens ha mil, kans eth ha tri ugens Wosa Krist.’

An eskern a veu dasynkleudhys yn peul y’n penneglos, an le mayth esens i a-dhiworth mil, kans hanter kans bys mil, naw kans ha nownsek.

Yn Mannow – Mannow Hedhyw

Boes an ynysow Philipin re deuth yn Douglas a-gynsow wosa bos igerys boesti Kasalo, hag yw an kynsa koffiji Fylypinek yn Mannow. An koffiji nowydh re beu dynnerghys yn ta gans an gemmynieth deythyek.

An negys yw lywys gans gour ha gwreg Anthony ha Roxanne Banlawi.

An dhewbries a veu awenys dre gara kegi ha hwans a gevranna boes Fylypinek gans tus a Vannow.

Styr an hanow Kasalo yw ‘den a wra kevranna’ ha henn yw an pyth a vynnyn ni gul a leveris Roxanne. Hi a leveris ‘y fynnyn ni gul spas may hyll gonisogethow metya warbarth ha bos kevrennys.’

Yma boes spisek gans kig-mogh, pysk, spisow poeth ha frutys sitrus, haval orth Adobo, Lechon Kawali ha Sisig.

I a vynn ystynna aga gonis yn boesti brassa, van-boes, ha boes kyns-darbarys rag gwerthjiow teythyek.

The post An Radyo 013 – Gool Piran appeared first on An Radyo.

YMA Y’N DOWLEN MA

Kanow an seythen ma

Nowodhow an Seythen

Park Paradhis yn Heyl a lever bos bledhen gales a-rag. Perghenoryon a dheriv bos myns a bobel ow vysytya dhe goodha ugens kansrann a-ban dhallathas covid. Dres henna, yma own an ughelheans surheans kenedhlek neb a wra ughelhe an kostow pymp-warn-ugens-mil peuns. A-dar bos godros warnodho ena… res yw dhe’n park bos war a fliw ydhyn ynwedh.

Nowodhow Broyow Keltek gans Jerry Sethir

Yn Kembra – Kembra North Yn Few

Bagas sawya a venydhyow yn park kenedhlek Eryri re beu gelwys pymthek tro y’n vlydhen ma, ha brassa rann an kudynnow rag tus ow tevnydhya medhelweyth GPS der aga klappkodh.

Blydhen bysi o rag Bagas Sawya a Venydhyow Nans Ogwen, ha res o dhedha sawya tus yn kewer dhrog ha pur wavek.

I a leveris bos brassa rann an kudynnow goheladow der hwithrans gwell a fordhow, ha kreftow tugavoes gwell. Yth esa meur a dus owth holya hynsow ‘yn tal’, heb galloes dh’aga heheveli gans an tir.

Y’n pymthek tro y’n vlydhen ma, naw anedha o rag tus o kellys, tri anedha der efeythyow a gewer yeyn drefenn nag esa dillas gwiw gansa, ha tri anedha drefenn nag esa faglenn gansa. Nyns esa saw unn galow yn unnik rag den shyndys.

Yn Iwerdhon – RTE

Yma skolyow nessa yn Iwerdhon ow pos gelwys dhe ombrofya yn kaskyrgh nowydh rag ynkressya an niver a bolsfastellow (defibrilators) yw kavadow yn tylleryow kemmyniethek a-dro dhe’n pow.

Towlenn nowydh re beu lonchys yn Galway, may ma studhoryon ow tevnyhdhya Towlenn Ragdyli-Dehweles gans botellow plastek dhe brena an jynnweyth goredhommek nowydh.

Yma studhoryon yn Colaiste Einde, yn Galway, ow kuntell arghans rag prena bolsfastell dre arghans a dhegemmersons i rag botellow ha kannys gwag. Pan vo prenys an jynn, y fydh gorrys yn le yn-mes ryb parkow-gwari an skol, hag yw devnydhys gans kansow a dus dre bub seythun. An tybyans a’y wul a veu profys yn kuntelles konsel studhoryon an kollji ha skoedhys gans Konsel Sita Galway keffrys ha’n Gonis Karr-Klavji kennedhlek.

Yma govenek dhe Gonsel an Sita i dhe brovia atalgistyow arbennik yn tylleryow erell rag ynkressya an myns a eylgylghyans rag an dowl ma.

Yma moy ages seyth kans studhyor yn Colaiste Einde, ha dismygis yw arghans lowr dhe vos kuntellys a-ji yn mis, mar kwrug pub studhyor eylgylghya dew votel pub seythun.

Yn Alban – Forres Gazette

Yma artweythyores yn Auldearn, ogas Inverness, ow profya payntya portrayans a dus rag kavoes arghans a-barth daskorrans hyns istorek an dreveglos.

Wosa solempnyans Samhain yn mis Hedra y’n vlydhen yw passys, Helen Wright a verkyas gwethheans y’n hyns ertach ha’n sinweyth a-hys dhodho.

Dell leveris hi; ‘Pan wrussyn ni gwaya dhe driga omma yn dew vil ha hwegh, yth esa hyns kler a allas bos siwys ha folennigow a allas bos kevys y’n diwotti teythyek. Y’n sinyow ha’n folennigow yth esa keyndir pur grev dhe istori Auldern, mes gyllys yw oll a henna lemmyn. Ni a dybis bos tybyans da dhe dhevnydhya an nessa hwarvos Samhain rag sevel arghans rag an ragdres.’

Avel rann an hwarvos, hi a vydh profya payntya portrayansow orth pris a bymp warn ugens peuns.

Helen, neb yw gweythyores vodhek yn gwithti Nairn, a leveris bos hwans dhedhi dasdiskwedhes istori Auldearn re beu ankevys dre vras.

Yma istori poesek yn Auldearn, yn y mysk; remenantys bewnans Pyktek, gwragh a-vri Isobel Gowdie, ha Kas Auldearn, mayth esa moy a dus ledhys ages y’n Kas Kulloden.

Yn Mannow – Mannow Hedhyw

Styllva Fynoderee re waynyas piwas a owr yn Piwasow Hwyskiow an Norvys dew vil pymp warn ugens yn dew glassans. Avel gwaynoryon y’n klass ‘Tylleryow Arall an Norvys’, an styllva a vydh mos war-rag rag kesstrivya gans gwaynoryon a-dhiworth Iwerdhon, Alban hag Amerika rag gwaynya an titel ‘Gwella y’n Norvys’.

Kesfondyer ha Pennstyllwas, Paul Kerruish a leveris: ‘Ni yw pes da dres eghenn gans an siwyansow marthus ma. Yth yw gwayn meur a wra ughelhe omfydhyans agan bagas Fynoderee yn Ramsey.’

Ny yllir prena an hwyski hwath, y fydh gorrys yn balyeryow a dherow rag ynkressya y oes, mes y hyllydh y assaya dre junya gans Klub Fondyer Hwyski Fynoderee.

The post An Radyo 012 – Ragwel Gool Piran appeared first on An Radyo.

YMA Y’N DOWLEN MA

Kanow an seythen ma

Nowodhow an Seythen

Myghtern Karlys, penn menyster Keir Starmer hag is-penn menyster Angela Rayner eth dhe weles Nansledan an seythen yw passys.

Myghtern Ruyvaneth Unys a vynnas diskwedhes y drev nowydh war oryon Tewynblustri.

Ev a grys bos furv da rag annedhi pobel y’n blydhynyow ow tos.

Nansledan yw furvys war Poundbury yn Dorset – war dir Dugeth Kernow ynwedh.

Ydhyn re beu ledhys rag difresya bargenyow tir y’n kyrghyn.

Perghenoryon ydhyn a dal gwitha aga ydhyn yn-dann do may na vo an kleves lesys.

Yma peswarthek anedha dhe Gonsel Kernow, byttegyns, res yw dhe’n konsel sawya dew kans mil peuns an vledhen y’n gonis ma.

Dre vras, yma edhomm dhe Gernow sawya moy es eth milvil peuns ha dew ugens.

Jack yw unnek bloodh ha dyskybel dhe Skol Humphry Davy.

Yma y vamm yn-dann kemosawment awos bos kanker bronn warnedhi.

Lies koweth dhe’n skol a weresas ganso.

Nowodhow Broyow Keltek gans Jerry Sethir

Yn Kembra – Nowodhow Sky

Dafydd Ellis-Thomas, ledyer kyns Plaid Cymru, re verwis orth etek ha tri ugens bloedh. Ev o an ledyer ynter mil, naw kans, peswar ha peswar ugens ha mil, naw kans, unnek ha peswar ugens hag ev re bia Esel Senedh UK a-barth Merionedh, ha diwettha Meirionnydd Nant Conwy a-dhiworth mil, naw kans peswardhek ha tri ugens bys mil, naw kans dewdhek ha peswar ugens. Ev o menester a-barth gonisogeth, sport ha touristsieth yn Senedh Kembra bys yn dew vil onan warn ugens, ynwedh ev o kynsa Soedhek-Lywya an Senedh.

A-wosa, ev a veu gwrys Arloedh Ellis-Thomas.

Ledyer a-lemmyn Plaid Cymru, Rhun ap Iowerth, a leveris bos mernans Arloedh Ellis-Thomas “koll kowrek yn politigieth Gembra ha bywnans sivil kembrek.” Ev a leveris ev dhe vos onan a’n dus an moyha awenyek a’y henedh hag avel an kynsa Soedhek-Lywya ev a wrug kevro dibenn dre sevel fondyansow krev rag digresennans.

Elin Jones, Soedhek-Lywya an senedh a-lemmyn a leveris bos mal ganso dhe sevel demokratieth arnowydh y’n senedh y’n dalleth, hag y fia gwiw dh’y elwel tas-fondya Senedh Kembra.

Yn Iwerdhon – Nowodhow BBC

Skol gynsa Sen Malachy yn Belfast re junyas an ragdres Scoil Spreagtha. Yma a-dro dhe beswar ugens skol y’n ragdres lemmyn gans a-dro dhe bymthek mil dyskybel. Ordenys gans an kowethas yeth Gael Linn an ragdres a veu gwrys rag kennertha skolyow a dhevnydh Sowsnek dhe dhevnydhya Iwerdhonek ynwedh.

Colette McSherry, dyskadores y’n skol a leveris ‘dyski nessa yeth yn yowynkneth a dhri gwaynyow pals rag dyskyblon. Ev a weres gans skentolneth goslowes, drefenn bos res dhedha goslowes pur yn tynn rag klewes leveryans. Ni a woer meur a draow dhe wellhe; aga kresennans, aga movyans, puptra. Ni re beu ow kul nebes Iwerdhonek dre nebes termyn, nyns yw neppyth keworrys, yth yw neppyth a hwer yn naturel dre’n jydh.’

Nyns yw nag Iwerdhonek na Sowsnek an kynsa yeth rag a-dro dhe dhew ugens kannsrann a’n dyskyblon yn Skol Sen Malachy, mes yma mal gansa a dhyski Iwerdhonek yn arbennik. Ms McSherry a leveris ‘I a tre ha dyski lavarow Iwerdhonek dh’aga herens, ha’n gerens a dheu y’n skol ha devnydhya nebes Iwerdhonek hag i ow klappya genev vy y’n myttin.’ Yma govenek an ober gwrys gans Iwerdhonek dhe ynkressya an niver a studhoryon a studh yethow orth nivel GCSE.

Yn Alban – Scotsman

Yma keworrans nowydh dhe’n wodrigoryon yn Milva Dhinedin a-gynsow. Dew gapybara re dheuth ena, hag yth yw an kynsa tro yn pymthek blydhen bos kapybara y’n vilva.

Kapybara yw an brassa knivil y’n norvys ha’n dhew a dheuth yn Dinedin yw yowynk, saw seyth mis aga bloedh.

Darren McGarry, lywyer kuntellesow a vew orth an vilva a leveris bos pur yntanus dhe weles an dhew, hag ymons i ow tos ha bos usys gans aga thre nowydh.

Yn Mannow – Mannow Hedhyw

Yma’n bagas Gonisogeth Manow ow hwilas nebonan arbennik a dyb war-rag rag y gesva. An den nowydh a vydh junya avel esel leg y’n alusenn ha’y weres dhe devi y ystynnans hag omworra yn keskowsow gans bagasow na wrussens i yndella kyns. Gonisogeth Manow yw hanow-kenwerth an Fondyans Ertach Mannow, alusenedh kovskrifys re skoedhyas hag avonsya gonisogeth Mannow dre devyans, adhyskans ha skoedhyans-arghansek dre voy es dew ugens blydhen.

The post An Radyo 011 appeared first on An Radyo.

YMA Y’N DOWLEN MA

Kanow an seythen ma

Nowodhow an Seythen

Nowodhow Broyow Keltek gans Jerry Sethir

Yn Kembra – Nowodhow BBC

Yma ansurneth y’n eur ma a-dro dhe dherivasow a’n kesstrif rygbi an ‘Hwegh Kenedhel’ yn Yeth Kembra. Yma chons may fydh an gwirvosow-darlesa chanjys ha martesen y fydh res dhe dus tyli rag gweles an fyttys. Mars yw henna an kas, yma dout a-dro dhe dhevnydhya Yeth Kembra rag leverel y’ga hever ha’n fyttys ow pos gwrys. Bys y’n termyn ma, an BBC hag ITV re gevrannas an gwirvosow mes an kevambos a vydh gorfenna y’n vlydhen ma hag y fydh res dh’y igeri orth profyansow rag darlesans dew vil hwegh warn ugens war-rag. Esel Senedh Kembra, Tonia Antoniazzi, yn-myst tus erell a vydh metya gans menester a-barth sportys Steph Peacock rag dadhlans a-dro dhe roweth an Yeth yn klappyans dre’n fyttys. Y leveris hi; ‘Rygbi yw dihaval yn Kembra, nivrow an wosolowysi yw ughella, yth yw rann vras a’gan gonisogeth – my a dyb Rygbi Hwegh Kennedhel dhe wodhvos hemma hag ymons i ow kul lies tra dhe witha a darlesans yn Yeth Kembra.’

Yn Iwerdhon – RTE

Tri theylu yn Dundalk yn Konteth Louth a vydh dos ha bos an kynsa dhe driga yn chiow drehevys dre bryntyans 3-myns, po ‘3D Printing’. An chiow a veu gwrys dre dhrehevel framweyth a-ugh an dor may fia drehevys an chiow hag ena jynn-kentevenn a ‘bryntyas’ fosow an chiow dre worra linennow hir a gentevynn herwydh towlenn gwithys yn jynn-amontya. Yma dhe bub chi dew leur gans braster kowal a gans ha deg meter pedrek. Res o saw dewdhek dydh rag pryntya an fosow (hag yw an rann yn unnik yw pryntys) ha hwegh mis rag kowlwul an drehevyansow gans to, prennweyth ha gonisyow. An ragdres yw siwyans a gesoberyans ynter Konsel Konteth Louth ha nebes kowethasow-drehevel. Drehevyans an fosow a veu gwrys a-dro dhe dri ugens kansrann skonna ages fordhow-drehevel hengovek, mes an kost yw a-dro dhe’n keth.

Yn Alban – STV

Esel Senedh Alban re bysis toll chi-karr rag difres tekter an ughdiryow hag an ynysow. Emma Roddick re leveris niverow a havysi dhe ‘dardha’ y’n blydhynyow a-gynsow ha kost an damaj ha gwask orth gonisyow teythyek dhe vos tylys gans tus teythyek. An fordh-havysi Arvor Pymp Kans re wrug ughelheans a hwegh warn ugens kannsrann y’n niver a vyajoryon ha chiow-karr yw keas ‘mes an toll yw gwrys y’n eur ma.

Yn Mannow – Mannow Hedhyw

Ros Laxey Meur, yn Mannow, yw an brassa ros-dhowr owth oberi y’n norvys ha trinos bras yw rag tus a wodrig orth Mannow, mes yma dadhlans y’n eur ma a-dro dhe gresenn-godrigor nowydh yw towlennys rag an tyller. Meyni orth an tyller a lever bos res drehevyans nowydh rag provia neb tyller yn-mes a’n gewer, mes desin profys an drehevyans nowydh yw kales gans nebes eseli an Tyndwald ow leverel desin ha’n tyller an drehevyans nowydh dhe shyndya ertach an ranndir. Profyans an towlenn a vydh lettys lemmyn rag gul kusulyans poblek.

Jerry Sethir, ow terivas a-barth An Radyo.

The post An Radyo 010 – Éowyn appeared first on An Radyo.

GWERESEWGH GANS AN DOWLEN MA

Mars os dyskader Kernewek po dyskybel, my a garsa klewes dhyworthowgh. My a vynnsa kavos rekordyansow

gwrys gans klasow Kernewek; hwedhlow, gwariow, derivasow hag erel. Kestevewgh orthiv ha ni a yll keskewsel war an dra.

YMA Y’N DOWLEN MA

Kanow an seythen ma

Nowodhow an Seythen

Yma own dhe bark enyvales gwyls yn Heyl awos lesans flu-ydhyn.

Nowodhow Broyow Keltek gans Jerry Sethir

Kembra – Wales Online

Yma Konsel Kerdydh ow tybi a-dro dhe dowlenn dhe ri charj brassa dhe dus gans kerri brassa rag parkya y’n sita, hag ynwedh dhe dhifenn orth kerri dres teyr mil, pymp kans kilo aga foester a ombrofya rag kummyas soedhogel dhe barkya yn ranndiryow frennys. Yma’n konsel ow prederi a-dro dhe dybyansow a ri dhifenn haval dhe gerri gans jynn a wra meur a dhefolans ynwedh.

Yma kussulyans ow pos gwrys a-dro dhe barkyans dre vras y’n sita y’n eur ma. Unyans Studhoryon Pennskol Kerdydh re dhallathas kaskyrgh er y bynn yn-dann leverel: ‘heb hedhas dhe gummyas parkya, yma’n studhyoryon ma yn-dann wodros a lettyansow a-vri dh’aga adhyskans, ha’ga bywnans pub-dydh, ow tyghtya orta avel burjysi nessa renkas.’

An konsel a vydh chanjya kummyasow-parkya godrigor a-dhiworth an argerdh herwydh an our yn argerdh dydhweyth, rag lesta orth tus ow tevnydhya an kummyas gans tressa karr. Y fydh ynwedh finwedhyans a dhew kans ha dew ugens dydh a barkyans rag godrigoryon. An konsel a lever i dhe dhegemmeres dasliv a dherivadow may hyll bos kales dhe venystra kummyasow herwydh an our ha’ga chanjya rag may pes pub kummyas godrigor dre dhydh a vydh esya rag trigoryon.

Alban: Nowodhow STV

Kowbal nowydh, an MV Glen Sannox, re dheuth nebes nessa dhe vos devnydhys rag gonisyow ynter ynysyow Albanek hag, yn arbennik, an gonis ynter tir-meur Alban hag Ynys Arran, hag yw gwrys gans an kowethas a wra an gonisyow, KalMak.

Delivrans an kowbal nowydh re beu treynys dre ogas seyth blydhen a-dhia y lonchyans soedhogel yn dew vil ha seytek drefenn bos res dhe Wovernans Alban sawya an negys a’n drehevis, Fergusson Marine, a-dhiworth menystrans arghansek. Godrosys veu drehevel an Glen Sannox ha’y hwoer-worhel an Glen Rosa gans an ahwer a-gynsow dhe’n dhrehevelva, ha penn soedhek Fergusson Marine, ‘John Petticrew’ a leveris “Nyns eus dout vyth an vyaj dhe’n prys ma re beu hir ha kales, hag yma keskolonnekter dhyn gans devnydhoryon kowbal re wortas gweles an jydh ma dre dermyn mar hir.” Y keworras ev; “Ha ni ow mires war-tu ha’n termyn a dheu lemmyn, agan galloes dhe aswiwa, fetha ha dyski diworth kaletteryow bras a dhiskwedh duryadowder ha kreftow agan meni, ha henn a brof talvosogeth kowrek ha ni owth ombrofya orth kevambosow y’n termyn a dheu.”

Kynsa kost an kowbal o a-dro dhe seytek ha peswar ugens milvil a beunsow, mes wosa an kudynyow gans Fergusson Marine y gost yw lemmyn a-dro dhe bedergweyth an kost na.

An Vaynorieth Vorek ha Morwitha ha Kovskrifans Lloyd re assentyas gans salowder an gorhel, ha res yw lemmyn a-dro dhe hwegh seythun a jekkyansow hag omaswonnans gans an meni kyns an kowbal dhe entra y’n gonis yn euryador an gwav.

Iwerdhon – The Irish Times

Hag an etholans ollgemmyn ow tos yn skon yn Iwerdhon, Mary Lou MacDonald, ledyores Sinn Fein re leveris a-gynsow; na vydh Kier Starmer profya etholans-govynn po ‘referendum’ dre vodh, mes an nessa governans iwerdhonek a allsa herdhya chanj mar kyll ev darbolla Loundres ev dhe vos ervirys a-dro dhe unnses. Hi a leveris “Mar ny wra an tishuk leverel yn kler bos hwans dhe wovernans Iwerdhon gul an etholansow-govynn, hag yma’n ragoberow ow tos yn rag, Stret Downing a vydh dehweles dhe’n ‘status quo’.”

Byttegyns, herwydh Sinn Fein, an dhygamenieth a yll bos dihaval yn tien mar pe diskwedhys dhe Loundres omdhalgh dihaval gans an nessa Tishuk, den a wrug bos kler bos res etholansow-govynn hag yma towlennow rag unnses ow tos war-rag.

Yth esa hi ow kewsel dy’Gwener yw passys orth hwarvos yn Dublyn rag gul poeslev dhe’n fordhow may rosa ragwir Sinn Fein dhe unnses Iwerdhonek.

“Kansblydhen a dhibarth y’gan bro yw lowr. Termyn gwiw yw lemmyn rag mires dhe’n termyn a-dheu gans govenek hag ughelhwans, hag an termyn a-dheu na a brof dasunnses” a leveris hi.

Mannow – Nowodhow BBC

Yma strateji nowydh ow pos skoedhys gans an Tynwald, Senedh Mannow. Amkan an Dowlenn Dhiogeledh Boes Dew Vil Peswar warn Ugens, hag an Strateji Ammethel Dew vil Peswar warn Ugens yw dhe lehe ynperthi boes dre dheg kannsrann rag krevhe argerdhow-boes an ynys, ha skoedhya hy hemmynieth amethi.

Menystres boes hag ammeth, Kler Barbur, a leveris bos an dhew skrif a-res rag termyn a-dheu Mannow.

An Dowlenn Dhiogeledh Boes a wra moy ynwedh; yma tybyansow a lehe skoel, gwellhe isframweyth boes teythyek hag ynkressya an dalgh a witha boes war’n ynys rag gwellhe krevder ha gwedhynder erbysiethek.

Barbur a leveris hi dhe vos kyfyansek may hyll bos kollenwys an kostennow a-ji dhe dowlarghow an Asrann Kyrghynnedh, Boes hag Ammeth.

Ynwedh, profys yw Towlenn Wodhvos Boes rag tus a bub bloedh ha towlenn gusulyek rag negysyow-boes nowydh po negysyow-boes a vynn divershe.

Prederow a-dro dhe’n towlennow re beu leveris; esel an Tynwald, Jason Mourhows, a leveris bos y bennbreder ev bos fowt a fog orth bargenyow-tir kernwerthel leundermyn. Ev a leveris dout a-dro dhe’n fordh may hyll bos kehaval ynkressyans dre dheg kansrann a askorrans boes y’n strateji dhiogeledh boes ha kosten dhe lehe ynperthyans a voes y’n strateji ammethel, ha mar pe godros a fowt a voes dredho.

Esel an Tynwald, Kryss Tomas, a leveris prederow a-dro dhe fowt a dowlargh keveylyek, yn-dann gampoella unn tiek a leveris bos an skrifow ‘skoell a dermyn martesen, awos fowt a asnodhow dh’aga delivra.’

Breten Vyghan – Le Telegramme

Fest Ilow Breton, Yaouank, re beu gwrys yn Rennes a-dhia dalleth an mis ma, re worfennas yn gorthugher dy Sadorn yw passys gans fest-nos hengovek a’n brassa yn Breten Vyghan a dhros warbarth pymp mil, peswar kans a dhonsoryon.

Ordenys veu gans Kowethas Skeudenn Bro-Roazhon, ha’n fest ma o an pympes warn ugens.

Yth esa ynno hwarvosow divers, y’ga mysk; fylmow, dyskansow dons, hwarvosow a’n gwariva ha keskusulyansow. Yth esa moy ages naw kans den ow kul rann a’n hwarvosow ma.

Kemo Veillon, lywyer artweythek an fest a leveris “Yth eson ni ow synsi an chons dhe dhasgevarghewi y’n Hel Rydhses may hwrussen ni y dhevnydhya dre ugens blydhen. Ni a vynn diskwedhes gonisogeth Breton igor hag yn-few hag yma bandow a gemmysk ilow Breton gans furvow erell yw tredanekka, a’n norvys efanna, ha punk. Yma ynwedh chons dhe vandow ow talleth dhe dhevnydhya an fest avel bord-lamma.

Jerry Sethir, ow terivas a-barth Radyo an Gernewegva.

The post RanG #721 – Kegin Esther appeared first on An Radyo.

GWERESEWGH GANS AN DOWLEN MA

Mars os dyskader Kernewek po dyskybel, my a garsa klewes dhyworthowgh. My a vynnsa kavos rekordyansow

gwrys gans klasow Kernewek; hwedhlow, gwariow, derivasow hag erel. Kestevewgh orthiv ha ni a yll keskewsel war an dra.

YMA Y’N DOWLEN MA

Kanow an seythen ma

Nowodhow an Seythen

Ostel re dhegeas yn Tewynblustri wosa bos ena kans bledhen ha pymp warn ugens.

Dell hevel, yma godros a gelli tri ugens soodh dhe Ostel Victoria ha nebes negysyow y’n kyrghyn.

Nyns yw konfirmys towlow rag an termyn a dheu hwath.

Yma ow tegea ynwedh: klub nos Berties ha tavern henwys O’Flannigans.

***

Ledhys a vydh oll an ydhyn y’n bargen tir yn ogas dhe Rosusyon warlergh kedhlow an Governans.

Kylgh difresyans re beu gorrys a-derdro dhe’n tyller yn ogas dhe Varghasyow.

An kynsa prys bos kevys H-pymp-N-onan an seson ma yw.

***

Yma towl dhe wellhe sport yn Truru.

Towlow re beu gorrys a-dherag Konsel Kernow rag tyller yn Park Bosskawen.

Ledyes yw an towl gans Konsel an Cyta Truru hag arghesys gans an ‘Town Deal’.

***

Yma chons dhe wodrigoryon yn Lysardh spena dygol yn askeldro.

Lynx koth re beu prenys rag ystynna chi gwester.

Rann an jynn re beu dasfurvys avel chambour.

Yma istori dhodho a neyjya yn gwerryans Falklands.

Nowodhow Broyow Keltek gans Jerry Sethir

Ottomma nebes nowdhow a-dhiworth browyow an norvys Keltek

Kembra: herwydh – nation.cymru

Bagas kaskyrgh a-barth Yeth Gembra re wrug galow dhe dylleryow rag tornysi dhe dhevnydhya Kembrek y’ga gwiasva ha’ga dafar arghemmynna rag gul dhe douristieth bos “kenwerth teythyek, yn le kenwerth trevesigek”.

Kylgh yr Yeth, bagas-gwask a’n Yeth Kembrek, selys yn Gwynedh, re guntellas dustuniow a-dhiworth ogas kans hag ugens tyller-tuornyas yn Kembra, hag yth esons i owth herdhya orta dhe dhyghtya yn ewn ha kembrogyon ha sowsneger a-dhiworth Kembra, ha devnydhya moy a Gembrek y’ga negys.

An bagas a guntellas folennigow a-dhiworth kans ha peswardhek tyller-tournyas a-dreus Kembra hag etek ha dew ugens anedha a veu gwrys yn Sowsnek yn unnik ha dewdhek warn ugens anedha o diwyethek. Aga gwiasva o gweth; eth ha tri ugens o Sownsek yn unnik hag etek warn ugens o diwyethek.

Kanas touristieth an bagas, Howard Huws, a leveris “Nyns yw hemma kudynn teknolgiethek. Teknolgieth kedhlow a yll oberi yn es gans yethow dihaval: dhe-wir, unn wiasva a brofyas dewis a nebes yethow, mes heb Kembrek. Hemm yw mater a fowt a warneth, po gweth, fowt a vynnes.”

An bagas a lever “Dre skonya aswonn yeth Kembra, an tylleryow-tournyas ma a goll spas marghasa, ha diskwedhes semlant a dourystieth yn Kembra avel neppyth Sowsnek.

Huws a geworras “Res yw dhyn govynn: ple’ma Desedheger Yeth Kembra, ha hwarvsow teythyek an yeth yn hemma? A nyns yw rann aga soedh dhe avonsya devnydhyans yeth Kembra y’n norvys a genwerth? A ny via es i dhe gennertha ha gweres hwarvosow dhe denna moy a gembrgoyon?

“An eur re dheuth mayth yw res dhe’n re yw omgemmeryek rag tourystieth y’n termyn a dheu yn Kembra dhe ewnhe an studh ankemmeradow ma mar mynnons i bos tourystieth rann agan fordh a vewnans.”

Iwerdhon – Nowodhow gonisogethek herwdh Lynette Faye yn ‘Nowodhow Iwerdhonek’

Yma bagas a dri ilowydh yowynk yn Iwerdhon Kledh henwys ‘Kneecap’ ow kul effeyth bras ha kennertha tus yowynk dhe dhyski Iwerdhonek, treweythyow, yn-dann gel!

Yn erthygel yn ‘Nowodhow Iwerdhonek’ hi a lever an donn a nerth nowydh y’n seythves hag ethves degblydhynyow a dhallathas delanwes a ‘rok ha rol’ yn ilow hengovek ha dri bandow haval orth Planxty an Bothy Band ha Clannad a wrug dhe’n yeth bos ‘goyeyn’.

Hi a lever bos klewes a donn nowydh a dhasserghyans gonisogethel a-dro y’n dydhyow ma. Yn mysk Gen Z, yma goeth ha kyfyans y’n yeth ha nyns yw res dhedha a styra an yeth ha’n gonisogeth avel neppyth politek po gorth-Sowsnek. Ha rann bras an donn nowydh ma yw band a ‘rappers’ henwys ‘Kneecap’ usi ow leverel an omglywes nowydh ma rag Gen Z.

Yth esa fylm henwys ‘Kneecap’ a-dro dhe’n band, gwrys der darleser Iwerdhonek TG4, hag yw pur a-vri yn-mysk goslowysi yowynk ha herwydh Lynette, dew flogh onan a’y howethes re dhyskis Iwerdhonek dre Dualingo yn-dann gel drefenn i dhe gara Kneecap. Dell hevel, ymons i owth omwovynn prag nag esons i ow tyski Iwerdhonek y’ga skol.

Mannow – Yn nowodhow a-dhiworth Mannow Hedhyw

Towlenn re beu lonchys in Mannow rag skoedhya negysyow y’n rann-negys ostyans, didhan ha sygerans dre’n misyow kosella.’

An dowlenn ‘Hwarvos Gwav’ ha’n ‘Kesstrif Roll-Boes Mannow’ a vydh gwrys dre Wav rag assaya ynkressya devnydhans a negysyow ha spennans teythyek, owth oberi gans an Strateji Erbysieth Teythyek rag assaya surhe brasheans wostiwedh y’n rannow-negys ma.

Negysyow a yll ombrofya rag arghasans dre’n dowlenn ma a vydh provia arghans bys yn peswar ugens kannsrann a’n kost a hwarvosow avel nosow kwys hag ilow yn fyw.

Alban – Herwydh ‘The Scotsman’

Towlenn re beu lonchys yn Alban rag assaya sawya unn eghenn enesik a wydh usi ow pos peryllys yn Alban; Edhel (‘Aspen’ yn Sowsnek).

An gwydh yw ogas gyllys a-dhiworth Alban lemmyn dre dhigoeswigans ha gorbeuryans. An Roesweyth Edhel Kerngorm a vynn daskorr bewvaow rag Edhel dre vappya, brashe ha kevrenna ranndiryow gans Edhel yn Park Kennedhlek Kerngorm.

An roesweyth yw kespareth ynter an alusenn Gwydh rag Bewnans hag Awtorita Park Kennedhlek Kerngorm, hag i a vydh dri warbarth konnygyon, pennow-bros ha lywyoryon-tir rag kavoes ha daskorr an gwydh, ow kweres an enyvales-gwyls hag eghennow yn-dann wodros a drig a-dro dhedha.

Niv Byrn, soedhek towlenn orth Gwydh rag Bewnans, a leveris: “An roesweyth edhel nowydh a vydh profya govenek nowydh a vatalya erbynn goredhommow naturel ha hinek dre avonsya roesweyth a Edhel kevrennys yn ta ha yaghha.

Breten Vyghan – Herwydh Andrew Harding, Journalwas yn Paris rag an BBC

Yma politegoryon yowynk a-barth party pell a-dhyghow an Ralli Kenedhlek ow talleth avonsya dre Vreten Vyghan a-gynsow. Ymons i ow profya digelmyansow dhe’n kudynnow a omynvroans uskishes ha godrosow omglewys a-dhiworto.

Yma moy a dus ow krodhvola a-dro dhe goll a’ga gonisogeth awos tus estrenyek a drig warbarth yn bagasow byghan hag eskeasek heb degemmeres po yeth Frynkek po usyow teythyek, hag yma poitygyon pell a-dhyghow ow tevnydhya hemma rag kavoes skoedhyans.

Yn gwella prys, yma brassa rann a dus ow skonya hemma yn eur ma, ha polytygoryon a vo, haval orth Jad Beniguel, ugens bloedh, a’n parti a-gledh An Tal Gwerinek a lever bos kudynnow gwir dre’n draow ma, mes nyns eus digelmyans dre bolisiow a-dhyghow an Ralli Kenedhlek.

Jerri Sethir – ow terivas a-barth – Radyo an Gernewegva.

The post RanG #720 – Nowodhow Broyow Keltek appeared first on An Radyo.