Jen la novaĵoj por lundo, la kvara de majo.

La usona prezidanto Donald Trump anoncis tre gravan minacon, deklarante ke li planas retiri pli ol kvin mil usonajn soldatojn el Germanio. Ĉi tiu decido ne estas izolita, sed aperas meze de intensaj kaj nuntempaj diskutoj pri la ebleco de milito inter Usono, Israelo kaj Irano. La rilatoj inter tiuj landoj restas tre streĉitaj, kaj la movoj de la usona registaro indikas preparon por diversaj scenaroj. Krom la minaco pri la trupoj en Germanio, la prezidanto anoncis tute novan kaj ambician planon por la usona mararmeo. Laŭ ĉi tiu plano, usonaj militŝipoj ricevos la taskon gvidi komercajn ŝipojn tra la Markolo de Hormuzo. Ĉi tiu markolo estas strategie decida, kaj la ĉeesto de la mararmeo celas certigi, ke la trafiko ne estu interrompita. Tamen, Irano respondis preskaŭ tuj al ĉi tiu anonco. La irana registaro publikigis averton, ke tiaj agoj de la usona mararmeo povus esti rigardataj kiel rekta malobservo de la ekzistantaj armisticaj interkonsentoj, kiuj estis establitaj por konservi pacon en la regiono. La trupoj en Germanio, kiujn la prezidanto minacas retiri, estas parto de pli ol kvin mil personoj, kiuj nun estas staciitaj en bazoj tra la lando. Germanio estas strategie nemalhavebla por la usona armea reto, ĉar la bazoj tie funkcias kiel la plej gravaj loĝistikaj centroj por operacoj en Eŭropo, Afriko kaj la Proksima Oriento. Se kvin mil soldatoj forlasus la landon, tio havus profundan efikon sur la kolektiva defenda kapablo de NATO kaj sur la ĝenerala forto de Usono en tiu mondoparto. La Markolo de Hormuzo mem estas eble la plej grava punkto en la tutmonda komerca reto por petrolo. Oni kalkulas, ke proksimume unu kvinono de la tuta petrolo produktata en la mondo devas pasi tra tiu malvasta marvojo ĉiutage por atingi la internaciajn merkatojn. Tial, ĉiu ŝanĝo en la sekureca situacio en la markolo havas tujajn kaj potencajn sekvojn por la tutmonda ekonomio. La anonco pri la gvidado de ŝipoj indikas, ke la usona mararmeo eble komencos eskorti ŝipojn aŭ uzi pli fortan gvatadon por malhelpi ajnan blokadon. Irano asertas, ke ĉi tiuj provokoj povus rompi la delikatan pacon, kiu estis atingita per antaŭaj interkonsentoj por eviti rektan militan konfrontiĝon en la akvoj de la Persa Golfo.

Sciencistoj de la kosmoagentejo NASA ĵus anoncis eksterordinaran malkovron de antikva kaj kaŝita geologia strukturo profunde en la Granda Digo de Zimbabvo. Laŭ la sciencaj mezuroj kaj analizoj, ĉi tiu strukturo estas aĝa proksimume du miliardojn kvincent milionojn da jaroj. Ĉi tiu dato lokas la formiĝon de la strukturo en la Arĥaikan Eonon. Tio estas unu el la plej fruaj periodoj en la historio de la Tero, kiam nia planedo ankoraŭ formis siajn unuajn stabilajn kontinentojn meze de grandega vulkana kaj tektona agado. La Granda Digo de Zimbabvo mem estas impona geologia trajto, kiu etendiĝas tra la lando en preskaŭ rekta linio laŭlonge de kvincent kvindek kilometroj. Geologie, ĝi estas priskribita kiel tavoligita magma entrudiĝo. Tio signifas, ke ĝi formiĝis kiam magmo el la interno de la Tero supreniris kaj malvarmiĝis en tavoloj. Pro ĉi tiu procezo, la Granda Digo estas nekredeble riĉa je valoraj mineraloj, inkluzive de grandaj kvantoj da platenaj metaloj kaj kromo. Kvankam NASA ne publikigis ĉiujn teknikajn detalojn pri la malkovro, la uzo de distancaj sentiloj kaj geofizikaj teknikoj estis necesa por trovi ĉi tiun strukturon, ĉar ĝi estis tute kaŝita sub la surfacaj tavoloj de la Tero. Ĉi tiu trovo estas rigardata kiel tre signifa, ĉar ĝi donas al sciencistoj novan rigardon al la antikvaj procezoj de la planedo. Ĝi permesas al ni pli bone kompreni kiel la Tero evoluis dum miliardoj da jaroj kaj kiel la platotektoniko funkciis kiam la krusto de la planedo estis ankoraŭ tre juna. Krome, tia malkovro povus helpi en la estonta serĉado de mineralaj rimedoj, ĉar ĝi montras kiel malnovaj strukturoj influas la nuntempan geologion de Suda Afriko.

En tre surpriza kaj nekutima evoluo, la filo de barata miliardulo faris oficialan proponon por savi kaj doni novan hejmon al la famaj "kokainaj hipopotamoj" de Kolombio. Ĉi tiu stranga situacio komenciĝis en la mil naŭcent okdekaj jaroj, kiam la drogbarono Pablo Escobar kontraŭleĝe importis kvar hipopotamojn el Afriko al sia privata bieno, nomata Hacienda Nápoles, en la regiono Antiokio. Kiam Escobar estis mortigita en la jaro mil naŭcent naŭdek tri, la kolombia registaro konfiskis lian bienon kaj la plej multajn el liaj ekzotikaj bestoj. Tamen, la kvar hipopotamoj estis lasitaj surloke, ĉar neniu tiam sciis, kiel sekure translokigi tiom grandajn kaj agresemajn bestojn. Dum la sekvaj jardekoj, la hipopotamoj trovis idealan medion en la baseno de la rivero Magdalena, kie regas varma klimato kaj abundo da manĝaĵo kaj akvo. Sen iuj naturaj malamikoj, la loĝantaro kreskis tre rapide, kaj nun oni taksas, ke ekzistas inter cent sesdek kaj ducent individuoj vagantaj en la regiono. Pro tio, la kolombia registaro oficiale proklamis ilin invada specio. La bestoj prezentas gravan ekologian minacon, ĉar ili forpremas lokajn speciojn kaj poluas la riverojn per siaj ekskrementoj, kio ŝanĝas la kemian konsiston de la akvo. Krome, hipopotamoj estas konataj kiel unu el la plej teritoriaj kaj danĝeraj bestoj en la mondo, kio kreas riskon por la homoj loĝantaj proksime de la rivero. La filo de la barata miliardulo proponas preni iujn el ĉi tiuj bestoj al sia propra privata zoo en Barato. Ĉi tiu propono povus helpi Kolombion solvi la problemon sen devigi la aŭtoritatojn mortigi la bestojn. Tamen, la loĝistiko de tia operaco estas nekredeble malfacila. Translokigi hipopotamojn inter kontinentoj postulas specialajn ujojn, grandajn aviadilojn kaj teamojn de veterinaroj por certigi, ke la bestoj postvivu la longan vojaĝon. Se la interkonsento estos plenumita, ĝi servos kiel historia ekzemplo de internacia kunlaboro por la protektado de bestoj kaj la mastrumado de invadaj specioj. La nomo de la persono kaj de la zoo ankoraŭ ne estis oficiale malkaŝitaj al la publiko.