(Fotoğraf: Enver Arcak'ın objektifinden Erzurumlu Nafiz Bey Apartmanı, Ulus/Ankara)

Podcastte arayışlarımızın sekizincisi... Afrika'da kanat çırpan kelebeğin Kuzey Amerika'da yarattığı kasırga onun sesinde duruluyor. Bu bir sönümlenme değil, aksine kasırgayı yeniden Afrika'ya taşıyacak bilgece bir sanat ve yaşam kavrayışı. Güney Afrika'da efsanevi bir isme dönüşürken, Detroit'te bundan habersiz bir şekilde yaşamını sürdüren Sixto Rodriguez'in ilham verici hikayesine dair sohbetteyiz.

Podcastte arayışlarımızın yedincisi... Bu kez bir konuğumuz var. "Gözümün Nuru" filminin dışses yazarı olarak tanıyıp, sonrasında 2015 tarihli "Rehavet Havası" öykülerini büyük bir keyifle okuduğumuz Deniz Arslan'la sohbetimiz sizi bekler. 

Uzun yıllardır yaşadığı Berlin'de editörlük ve çevirmenliğe devam eden Deniz Arslan, "Gözümün Nuru" filminin yönetmenleri Hakkı Kurtuluş ve Melik Saraçoğlu'yla birlikte 2018 yılında "Vatandaş Berzins" adlı keyifli bir deneysel anlatıya da imza atmıştı.

Arslan'ın Uşak-Ankara-ABD-Almanya hattında geçen yıllarından "Gözümün Nuru" ve "Rehavet Havası" zamanlarına, son dönemde üzerinde çalıştığı projelerinden Berlin'deki yaşamına dek birçok durağı olan yeni bir Arayışlar'dayız.

Podcastte arayışlarımızın altıncısı... Bir masa etrafında özgürce bir araya gelebildiğimiz pandemi öncesi zamanlarına özlemden midir bilinmez ama sohbet ettikçe kendimizi bir meyhanede hissettik; Kürdün Meyhanesi'nde. (Desen çizim: Erhan Muratoğlu / kaynak: Zıtlar Mecmuası)

Yıllara meydan okuyan lokantalar, binalar, barlar, meyhaneler farklı hikâyeleri bünyesinde toplayabilen kıymetli birer hafıza mekânlarıdır. Özellikle meyhaneler ve lokantalar, farklı kuşakları, farklı sınıftan, kültürden insanları bir araya getirebildiği için ve alkolün kelimelerdeki kilidi açıcı etkisiyle nice hikâyeyi, anıyı kayıt altına almıştır. Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte yeni bir çehreye kavuşan Ankara’da da böyle mekânlar bir dönemin hafızasını kayda geçebilmişti. Piknik, Karpiç ve Bekir lokantası akla ilk gelenler olsa gerek. Gerçi artık var olmadıkları için bu mekânlara ancak tarih sayfalarında ulaşabiliyoruz o ayrı. Zamanın hoyratlığına dayanamayan ama önemli bir dönemin tarihini mekânın duvarları arasına sığdıran bir başka yer de Kürdün Meyhanesi’dir. Tabela ismi Yeni Hayat Lokantası olsa da işletme sahibinin Kürt Mehmet olmasından ötürü böyle anılır mekân.

Oradaki anılarını kaleme alan ve mekâna sığan tarihe ışık tutan Fahir Aksoy'un "Kürdün Meyhanesi" adlı kitabı rehberimiz; farklı mekânları mesken edinen kişisel deneyimlerimizden yola çıkarak dünü bugüne bağlayandır sizi bekleyen sohbetimiz.

Blues için çalması kolay ama hissetmesi zor bir müzik türü denir. Bir yerde doğru bir tanımdır. Parçayı hissedebilmek ve onu hakiki bir şekilde aktarabilmek çok başka bir meziyet... 1990'lı yılların efsane grubu Blue Blues Band de bu tarife uyan bir grup.

"Oyuncaksız dünyanın mavi çocukları”, memleket müzik tarihinin kuytu köşelerinde kalmış, unutulmuş ya da kulak kabartılmamış efsane ekibi: Blue Blues Band. Batu Mutlugil, Kerim Çaplı, Sunay Özgür ve Yavuz Çetin'den oluşan grup belki kendi müziklerini icra etmiyorlardı ama Hendrix'le, Clapton'la bir tür ruh temasında bulunuyorlardı.

Podcast’te arayışlarımızın beşincisinde Blue Blues Band üzerine konuştuk, aramızdan ayrılan iki müzik dehası Yavuz Çetin ve Kerim Çaplı’nın kişisel hikayelerinin peşinden gittik.

(00:17) Artık Podfresh'teyiz. Peki bir süredir nerelerdeydik? (01:55) Bir cover grubu için zor görüneni başaran uzun soluklu yolculuğun temelindeki dinamikler. (04:06) Dönemin alternatif mekanlarında yolları kesişen arayışlar. (07:30) İki farklı jenerasyonun Blue Blues Band'te buluşması ve Kerim Çaplı'nın yaşam hikayesi. (18:13) Türkiye'de müzik sektörünün yarattığı sınırlar ve zorlukların Blue Blues Band'te yansımaları. (22:08) Batu Mutlugil: "Ne olursa olsun, buna değerdi". (26:18) Yavuz Çetin'in grupla ve solo çalışmaları. (32:50) Yavuz Çetin ve Erkan Oğur'un "Dünya"sında hiçbir zaman kaybolmayan müzik. (34:50) Pandemi bitse de gitsek denilen Batu Mutlugil konserleri.

Podcast'te arayışlarımızın ara sıcağı... Bu sefer arayışlardaki rutinin dışına çıktık ve iki kişilik sohbette bu yaz vakitlerindeki farklı halet-i ruhiyelerden kültür-sanat alanındaki gelişmelere kadar daldan dala konuştuk.

(01:43) Yakın zamanda aramızdan ayrılan Alan Parker ve filmleri. (05:22) Pandemi sürecinde enformasyon bombardımanı. (07:48) Bireysel ve toplumsal sorgulamalar. (10:12) Kültür-sanat alanında son durum ve alternatif arayışlar. (12:58) Polonya'da neler oluyor? (16:33) Online konser/tiyatro/festival deneyimleri nereye kadar? (19:06) Eski normale dönüş mü, sağlıklı ve adil bir yeniyi var etmek mi? (25:13) Eğitim alanında değişimler. (26:35) Temaslı Sözlük nedir, nasıl katkı sunulabilir? (29:36) Bill Gates akıllı olsun! (31:40) Sansür meselesi.

Podcast'te arayışlarımızın dördüncüsü... Caz müziğinin dünyadaki gelişimine dair bir miktar, Türkiye'deki Caz arayışlarına dair ise çokça muhabbetteyiz.

Muvaffak 'Maffy' Falay'ı resmettiği keyifli çalışmasını bölüm görseli olarak kullanmamıza izin veren Elif Mercan'a (instagram: @jazz.bokeh) ve mix-mastering'te her zaman olduğu gibi katkısını bizden esirgemeyen Oğuzhan Ürediler'e sonsuz teşekkürlerimizle.

(03:01) Caz'ın ortaya çıkışı ve Caz'da yansımasını bulan arayışlar. (07:05) Caz'ın Türkiye'ye girişi. (11:00) Cüneyt Sermet ve Big Band'lerin oluşumu. (13:21) 1950'ler ve Türkiye'de Caz. (22:47) 1960'lar ve 70'lerde Türkiye'de Caz, özgün arayışlar. (29:57) Türkiye'de Caz ekolü ve okul meselesi, Caz festivalleri. (39:50) Yeni arayışlar açısından gözden kaçırılmaması gerekenler. (43:32) Caz'da ısrar, müzikte ısrar, dünyayı daha yaşanabilir bir yer haline getirmekte ısrar.

Podcast'te arayışlarımızın üçüncüsü... Arayışlar bu sefer sözcüklerin peşinde, beyazperdenin seyrinde. Barış Bıçakçı'nın kaleme aldığı Bizim Büyük Çaresizliğimiz, romanın Seyfi Teoman imzalı sinema uyarlaması ve Bıçakçı külliyatındaki hakim temalara dair muhabbetteyiz.

(00:25) Barış Bıçakçı'nın edebi yolculuğuna genel bir bakış. (09:33) Bu yolculuğun ana temalarının güçlü yansımalarını taşıyan roman: Bizim Büyük Çaresizliğimiz. (12:18) Kalıpların dışında kalan bir dostluk. (14:50) Ender, Çetin ve Nihal'in ortak arayışı. (18:01) Ender ve Çetin'in dostluğuna dair sorular. (22:58) Gençliğe özlem ve aşk. (28:43) Romanda ve filmde Ankara. (37:38) Romanın sinemaya uyarlanması ve Seyfi Teoman dokunuşları. (48:42) Nihal karakterinin romanda ve filmdeki temsili. (53:50) Seyfi Teoman sineması. (54:47) Barış Bıçakçı için son söz ve saygı duruşu.

Podcast'te arayışlarımızın ikincisi... Konumuz Tülay German'ın özgürlüğü önceleyen yaşamı ve onun güçlü yansımalarını taşıyan müziği...

(02:14) Tülay German'ın çocukluğu ve müzik yolculuğunun ilk adımları. (05:55) Toplumsal cinsiyet kalıplarını kıran yapısı ve ilişkilerindeki yansımalar. (07:46) İlk sahne deneyimleri, Türkiye'de 50'li yıllarda değişmekte olan kültürel atmosfer ve müzikteki yansımaları (10:51) German ve Erdem Buri'nin yollarının kesişmesi, "Erdemli Yıllar"ın başlangıcı. (14:55) Buri'nin önerileriyle German'ın halk müziğine yönelmesi, müzikte Doğu-Batı sentezinin resmi politikalar ve onlardan bağımsız seyri. (19:08) Milli Orkestra ve Burçak Tarlası. (22:31) Yeni politik/kültürel arayışların yansıması olarak yeni mekansal arayışlar ve As Kulüp. (29:45) German ve Buri'nin Fransa'ya göç etme kararının aldıkları süreç ve Fransa'da ilk yıllar. (33:35) "Köksüz ağaç olduk". (36:51) İlhan Mimaroğlu ile Türkiye avangard müziğine önemli bir katkı: Tract. (38:29) 80'li yıllar, François Rabbat ve Zülfü Livaneli ile birlikte imza atılan çalışmalar. (44:30) Son konser. (47:39) Buri'nin vefatı ve sonrasında yaşananlar; derleme albümler ve tüm bu müzikal mirastan bugüne kalan etkiler. (51:10) German için yazılan şiir, bestelenen türkü, ona dair çekilen belgesel ve onun kaleminden anı-biyografi kitabı: Düşmemiş Bir Uçağın Kara Kutusu. (55:10) Kapanış.

Podcast'te arayışlarımızın ilki... Konumuz Ortaçgil ve müziği, bizdeki yansımaları ve benzeri...

(01:00) Neden arayışlar? (01:54) Kişisel Ortaçgil serüvenlerinin başlangıçları. (05:45) Ortaçgil müziğindeki temeller ve ilk dönemler. (11:57) Benimle Oynar mısın? (17:08) Çekirdek Sanat Evi. (21:25) İkinci Perde. (24:15) Oyuna Devam. (32:08) Bu Şarkılar Adam Olmaz. (34:19) Light. (37:33) Eski Defterler. (40:15) Şarkılar Bir Oyundur. (41:56) Gece Yalanları. (46:04) Ortaçgil konserlerinden bize kalan. (49:29) Neredesin Firuze? ve Teoman (51:18) Sen ve Senfonik Ortaçgil. (55:59) Dilek Kutusu ve Kapanış :)