Jako pierwszy początki dynastii, która stworzyła nasze państwo opisał dziejopis zwany Gallem Anonimem. Jego Kronika z początków XII w. jest po części zapisem faktów historycznych, a po części legendą. O tym prof. Stanisław Rosik.

Wyobrażenia o początkach Polski, wyrosłe na trudnych doświadczeniach historycznych naszego państwa, ulegały z czasem mitologizacji. Dziś naukowcy, jak prof. Przemysław Urbańczyk, interpretują ten okres naszych dziejów w sposób racjonalny.

Twórca polskiej dendroarcheologii prof. Tomasz Ważny jako pierwszy opracował wzorzec przyrostowy drzew na terenie Polski od czasów wczesnego średniowiecza, co zrewolucjonizowało wiedzę o datach powstania grodów piastowskich. Tu objaśnia na czym polega dendrochronologia i jak wydatował grodziska na Pomorzu. Nagranie z 2018 r.

Archeolog prof. Wojciech Chudziak zasłynął m.in. z odkryć na jeziornych wyspach Pomorza i Ziemi Lubuskiej. Na podstawie znalezionych zabytków rozpoznał szlak Piastów z Wielkopolski nad Bałtyk.

Archeolog prof. Andrzej Buko przedstawia swoją wizję zajmowania przez Mieszka I kolejnych terenów i poszerzania władztwa Piastów.

Źródła, ich interpretacje i polityka historyczna. O tym, czy Śląsk należał do Czech przed Mieszkiem I mówi archeolog prof. Sławomir Moździoch.

Wielka Morawa, jedno z pierwszych państw słowiańskich, w/g niektórych map miała obejmować także tereny dzisiejszego Śląska. Czy odkrycia archeologów to potwierdzają? O tym dr hab. Krzysztof Jaworski.

Kto pierwszy panował na terenach dzisiejszego Śląska? Czyje ślady odkrywają archeolodzy? Czy zdobycie Śląska otwierało Mieszkowi drogę do bogatego Krakowa? O tym dr hab. Marzena Matla.

Kopiec Kraka, Wawel, Wiślica, Sandomierz - do hipotez dotyczących tych miejsc odnosi się archeolog prof.Jacek Poleski, autor m.in. Studium archeologicznego Małopolska w VI-X wieku.

Archeolog Emil Zaitz uczestniczący w odkryciu skarbu uznanego za znalezisko stulecia, mówi o miejscu jego odkrycia i hipotezie na potwierdzenie istnienie państwa Wiślan.