Bitoriano Gandiaga Artetxe, Mendatan jaio zen, Orbalain baserrian,1928ko Urriaren 8an.  Arantzazuko Frantziskotarren  santutegira lotua izan zen bere bizitza osoa, bertara joan zen ikasketak egitera ,artean haur zela. Irakasle eta Poeta, pisu handia du Naturak beregain. "Amak kontu zaharrak eta aitak bertso-berriak" kantatuz eta kontatuz hezi zuten, gerra zibila lehertzear zegoenean. "Aita gizon librea zen" eta hortik bazeukan Bitorianok ere, bai eta Amarengandik  jaso zuen erlijio-zaletasuna ere. Haur garaiak jasotzen ditugu EITB Podkastean Pello Zabaletak gidatuta.

Martin Ugalde, bizitza osoan zehar izan zen Euskararen aldeko ekintzailea. Euskaldunon Egunkariaren sorrerako eragile handienetakoa izan zen eta horregatik darama bere izena Andoainen, bere jaioterrian, kokatuta dagoen kultur parkeak. 2021eko Azaroaren 11an osatu da Ugalde jaio zeneko urteurrena eta testu inguru horretan eskaintzen dizugu podkast gisara Martin Ugalderekin Euskadi Irratiko  Doana Jasoz saioan egin genuen elkarrizketaren bigarren zatia.

Erbestea ezagutu zuen Ugaldek, 1936ko gerraren ostean. Venezuelan atera zuen bizi modua eta familia eta han egin zen kazetari eta idazle.

Ordaindu gabeko lana izan da etxekoandrearena, ez horregatik lan erraza; Rosarito Zabalegik "masterra" egin zuen arlo horretan. 1920an Hernanin jaioa, sagardoaren eta sagardotegi bizitzako historiaz eta istorioez hitz egin zion Pello Zabaletari. Mende oso bateko kronika da bere ahotik bildutakoa, errepublika, gerra eta gerra ostea. Emakumeen bizimodua, elizaren indarra eta abar. Joxe Mari Zuza senarra eta biak, eskuz-esku kontu kontari gizarteko kronika borobila eginez

Federico Krutwig, hizkuntzalari, Idazle eta Pentsalariaren bizitza  jasotzen da podcast honetan, lehen pertsonan xehetuta.

Etxe oneko semea zen Federico, etxean bertan hezia eta  Euskaldun berria. Etxean zuten neskame batekin hasi zuen mintza-praktika eta Euskaltzain izatera iristi zen.

ETAren sorreran, mugimenduaren ideologo izan zen, Euskaldun guztiak biltzea helburu zuelarik."Vasconia"n jasotzen da bere pentsamendua eta Mao-Tse-Tung-en idatziak euskaratu zituen, besteak beste. Atzerria ezagutu zuen berez, erbestea ere bai ordea. 

Gonbidatua: Federico Krutwig

Esataria : Pello Zabaleta

2021eko azaroaren 11an osatzen da Martin Ugalde (Andoain 1921-Hondarribia 2004), kazetari, Idazle eta Euskaltzalearen jaiotzako mendeurrena. Gerra ez ezik, erbestea eta gerra ezagutu zituen Andoaingo jakintsuak, baina horrek ez zuen atzeratu Euskararen aldeko  ekintzailetzan. Gure fonotekan gordetako altxorren artetik podcast modura ekarri dugu 1994ko Otsailean, Ugalderen Hondarribiako etxean bertan egindako elkarrizketa, bere horretan. Doana Jasoz saiorako egin zuen Jon Etxabek eta bi zatitan aireratu genuen Euskadi Irratian. Lehen zatian, haur denboraz, gerraz eta erbesteaz mintzo da nagusiki Martin Ugalde.

La replica de la Nao San juan se esta construyendo en el astillero de Albaola de Pasaia. Nao que surco los mares hasta las lejanas aguas de Terranova  y un ejemplo de aquellos barcos de la reseñable industria Ballenera Vasca de los siglos  XVI y XVII. La historiadora Británica Selma Huxley fue pionera en las investigaciones de "Red bay" y entornos próximos que dan cuenta de como fue la relación social y económica entre ambos lados del Atlántico. Eran barcos de unas 700-800 toneladas y de poca envergadura a los que dedico toda una vida Selma Huxley  también en Oñati donde vivió muchos años.

1989 zen, Gotzon Garate hizkuntzalari eta idazleak "New York, New York" idatzi zuenean eta  Pompas de Papel-en  elkarrizketatu genuen. Minduta zegoen AEB-ko bihotzean bere begiekin ikusitakoa jaso zuen lanak harrotu zuen polemikarekin. Moralista izatea leporatu zioten eta berarentzat, arinkeriaz egindako kritika zen hori. Jesus Etxezarragari azalpenak ematen dizkio podcast honetan, hiri ezaguneko istorio gordinak jasotzen dituen  liburuaz.

Gotzon Garate, hizkuntzalari eta idazlea, Jesusen lagundiko kidea zen eta ekarpen handia egin zuen, besteak beste, atsotitzen bilduma eginez.