Gaur, Europako osasun sexualaren eguna da, eta Farmazia tartean, Juan el Arcok gaurko egunari lotutako gaia ekarri deusku; antisorgailuak. Hainbat mota eta luzapen ezbardinekoak dagozala aitatu deusku botikariak.

 

Lekeitioko Ikusgarri zinema aretoan emonaldi bikotxa astegoien honetan umeentzako Otxiren leyenda  izango dabe astegoienean eta Aída y Vuelta helduentzako.

NETFLIX

6 telesail : 'Motor Valley', 'Niños de plomo', 'Cómo llegar al cielo desde Belfast?', 'El investigador con millones de seguidores', 'El arte de parecer Sarah' eta 'El museo de la inocencia'

AMAZON PRIME

Telesaila: 'Cross'

Pelikulea: 'Love me, love me'

Ane Han taldeak disko barria aurkeztu dau Itzulera(k) izenagaz. Ane Goienetxe artista lemoaztarraren proiektua da, Endika (gitarra), Unai  (gitarra), Ander (bateria), Niki (baxua) eta Amaiagaz (teklatuak) batera.

Itzulera. Mezu hunkigarri eta berezia dala pentsau geinke, eta kasu honetan inoiz baino zentzu gehiagogaz ganera. 2022ko garagarrilaren 27an, Anek kotxeagaz istripu bat euki eban eta hilabeteko koma baten ostean barriz jaio zala sentidu eban. Disko barriak Itzulera(k) izena eukitea ez da arraro egiten Aneren historia jakin ostean, baina kuriosoena da, diskoaren ideia eta izenburua istripua gertau aurretik baeukala pentsauta. Istripuaren ostean dana beste modu baten ikusten baeban be, argi eukan diskoaren izenburua hori izan behar zala.

Errekuperazino gogor baten ostean, inoiz baino indar gehiagogaz bueltan da Ane Han eta musikaz, kasualidadeaz, kausalidadeaz eta orokorrean, bizitzaz berba egiteko aukera izan dogu gure estudioan. Musika landua, ahots gozoa eta mezuz beteriko abesti ederrak entzule bakotxak bere interpretazinoa egin dagian. "Idazten dodanean saiatzen naz era inplizidu baten egiten, eta gero, norberak eroan dagiala egunerokotasunean biziten dabilen horretara", azaldu dau Anek.

Joseba Gotzon artista portugaletetarrak 40 urte bete dauz musikan. Lau hamarkadatan hainbat estilo, hizkuntz eta lurralde ezagutu ostean, bere ibilbidea 40 Sinfonikoa izeneko proiektu bereziagaz ospatu dau: bere kantuen irakurketa sinfonikoa, Boliviako Chuquiago Marka Orkestra Sinfonikoagaz eta begirada heldu bategaz. Lan honek ez dau bakarrik atzera begiratzeko balio; etorkizunari begiratzeko adierazpen artistikoa be bada.

Aupa Bizkaia programan Joseba Gotzonegaz berba egiteko aukera euki dogu. Hainbeste oroitzapen, lagun eta abestiren ostean, ospatzeko egin dauan disko honetan ikuspegi sinfoniko bat emon gura izan deutso bere musikari. 40 Sinfonikoa diskoa moldatutako kantuakaz eta kantu barriakaz osotu dau, egindako ibilbideari omenaldia egiteko baina inoiz baino indar gehiagogaz aurrera begiratzeko.

Gaur, zapatuetako Farmazia tartean, parazetamol sendagaiari buruz berba egin dogu Juan del Arcogaz. Parazetamola, analgesiko erabiliena lez aspirina ordezkatzen joan zan apurka-apurka eta gaur egun analgesikoa ez ezik, gehien kontsumitzen dan sendagaia be bada.

Juanek kontau dau parazemolaren historia, zelan aurkitu zan eta noiz hasi zan erabilten ia guztiok etxean daukagun sendagai ezagun hau. Esan dogunez, parazetamolak aspirina ordezkatu dau gaur egun eta gaurko Farmazia tartean jakin dogu zergaitik gertau dan hori.

Parazetamolaren eta ibuprofenoaren ezaugarriak be azaldu dauz Juanek, sendagai ezagun honen aldeak eta erabilerak jakiteko. Parazetamola sendagai analgesiko eta antipiretikoa da, eta ibuprofenoa inflamazinoaren aurkako sendagai ez-esteroideoa da, laburbilduz.

Trumpek eta bere osasun idazkaritzak umedunaldiko parazetamol erabileraren eta autismoaren inguruan zabaldu eben buloari buruz, Juanek esan deusku ez daukala oinarri zientifikorik, testuingurutik guztiz ataratako ondorio faltsu baten oinarritu ebela. Ganera, joan dan hilean artikulu bat argitaratu zan, Trumpen buloa guztiz ezeztatu eta gai horri buruz egozan zalantzak argitzen dauana.

Betiko lez, Juan del Arcok azpimarratu dau mina kontroletako gai diran dosi txikienetan erabili behar dala.

Erromintxelak taldea Arrasatetik dator eta swing edo gipsy jazz moduko estiloak euskeraz interpretetan dauz. Erromintxela euskal ijitoen hizkuntza eta identidadea da, euskeraren eta erromaniaren arteko nahasketatik sortua. Izenak aurreratzen dauan moduan, elementu desbardinen nahasketa organikoa da taldearen ezaugarrietako bat. Musika estilo desbardinak, maila altuko musikariak eta guztiz bereizgarria dan jarrera eta eszenaratzearen nahasketaren bitartez, euren gipsy jazz mundu horretan murgilduko zara. Hori dana euskeraz biribiltzen dan proiektu sendo eta aitzindaria lortuz.

Gure herrialdean jazz musikak ez dauka jazz-jaialdietatik kanpo espazio handirik. Askotan pentsa leike jazz musikak eskatzen dauala aurretik musika ezagutza minimo bat inprobisazino landuak ondo baloretako, baina ez da horrela izan behar. Musikea, artearen beste arlo batzuetan gertatzen dan moduan, aurretik asko ezagutu barik disfrutau geinke eta hori da ezagutzaren bidea. Ezin Erran Eni disko barria aurkeztu ostean, Arrasateko taldeak kontzertuak eskeiniko dauz jazz-jaialdietan, baina baita areto desbardinetan be. Erromintxelak atxaki parebakoa da ohiko musika zirkuituetan hain presente ez dagoan musika estilo honeek ezagutzeko.

Aupa Bizkaia programan Jokin Vitoriagaz berba egin dogu Erromintxelak taldea hobeto ezagutzeko. Taldekideek musika ikasketak badaukiez eta taldea sortu aurretik ibilbide luzeak egin badabez be, Jokinek argi dauka: "Musikak daukan onena da beti ikasten dozula. Inoiz ez zara helduko 'dana dakit' esatera".

Zezeilaren 4an Minbiziaren Aurkako Munduko eguna ospatuko da, eta Juan del Arcok minbiziaren ganeko jakin beharrekoa kontau deusku Aupa Bizkaia programan. Minbizia mundu mailan heriotza gehien eragiten dauan gaixotasuna da, eta Juanek azaldu deusku zeintzuk diran minbizi mota ohikoenak, baita zeintzuk diran hartu ahal doguzan prebentzino neurriak be. Juanek Euskadiko Paln Onkologiko Integralean agertzen diran 12 aholku aitatu deuskuz.

Prebentzinoaz gan, tratamenduei buruz be berba egin dogu be, eta gaur egun erabilten diran sendagaiak ezagutu doguz, kimioterapia klasikoa eta gaur egungo estrategiak be. Tartea amaitzeko, Juanek gogoratu dau tratamenduan aurrerapen handiak egin badira be, inoiz ez dogula ahaztu behar prebentzino-neurriak hartzea dala garrantzitsuena.

 

 

Legenarraren aurkako munduko eguna urtarrileko azken domekan ospatzen da, 1954. urtetik. Eta gure Farmazia tartean horren ganean berba egin dogu.

Zapaturo lez, Juan del Arcok kontuan hartzeko gai interesgarri bat ekarri deusku. Izenez oso ezaguna, baina sakonean ezezagunagoa egiten jakun legenarra aztertu dau.

Legenarrak beti eragin dau ez-onartze argi bat. Orain dala asko pentsetan zan Jainkoaren zigorra zala. Gaur egun argi dago zelango gaixotasuna dan eta zelan eragiten dauan gure gorputzean, baina behar bada osasun arlotik urtenda, ez daukagu hain argi.

Juan del Arco kolaboratzaileak zalantza guztiak argitu deuskuz. Zer dan, zelan kutsatzen dan, zelango tratamenduak egin daitekezan, eta historian zehar zelan tratau dan azaltzeaz gan, bitxikeriak be kontau deuskuz. San Lazaro legenardunen zaindaria dala, besteak beste.

Gaur egun legenar kasu asko dagoz munduan, eta pasa dan urtean gure herrialdean ez bazan kasurik erregistrau, aurreko 10 urteetan 8 legenar kasu heldu ziran Euskal Autonomia Erkidegora. Askotan pentsetan dogu, behar bada film eta eleberriengaitik, Erdi Aroko gaixotasun bat dala, baina ez da horrela eta Farmazia tarteari amaierea emoteko, Juanek azpimarratu dau legenarraren estigmagaz amaitzeko garrantzia.

Datorren astean umetoki-lepoko edo zebixeko minbiziaren prebentzinoaren munduko astea ospatuko da. Gaurko Farmazia tartean minbizi mota horren inguruan berba egin deusku Juan del Arco gure kolaboratzaileak.

Hasteko eta behin, Juanek kontau deusku zer dan umetoki-lepoko minbizia. Baita prebentzino-neurri oso eraginkorrak dagozala be. Zerbixeko minbizia, batez be, Giza Papilomaren Birusaren infekzinoak eragiten dau. Sexu-transmisinozko infekzinorik ohikoena da.

Kasu gehienetan infekzinoa berez sendatzen da, baina horrela ez danean, ez dago tratamendurik eta horregaitik oso garrantzitsua da prebentzinoa.

Zerbixeko minbizia giza papilomaren birusaren aurkako txertoagaz prebenidu daiteke, besteak beste. Detekzino goiztiarra egin daiteke eta gure kolaboratzaileak Osakidetzaren baheketa-programa (www.osakidetza.euskadi.eus) nabarmendu dau, eta baita Euskadin daukaguzan baliabideak erabiltearen garrantzia be.

Urtarrilaren 13an depresinoaren munduko eguna da, eta gure Farmazia tartean horren inguruan berba egin dogu Juan del Arco kolaboratzaileagaz. Depresinoa izenez oso ezaguna dan arren, askotan gaixotasuna ez dogu guztiz ezagutzen. Kasu askotan erratuta gagoz pentsetan dogunean bakarrik triste edo animo gitxigaz egotea dala. Juanek depresinoa zer dan ondo azaldu deusku, eta baita ze garrantzitsua dan diagnostikatzea eta tratatzea be.

Osakidetzak badauka depresinoari buruzko informazinoa emoten deuskun webgune bat (https://osasuneskola.osakidetza.eus/eu/medialib/html/depresioa). Puntuz puntu oso ondo azalduta, osasun emozionalari buruzko aholkuak emoten dira eta ganera, test bat bete geinke gure egoera emozionala jakiteko.

Depresinoa zelan tratatzen dan eta zein medikamentu mota erabiltzen diran be kontau deusku Del Arcok. Serotonina eta beste neurotransmisore batzuk zelango eragina daukien gure gorputzean be azaldu deusku, farmako horreek zelan funtzionatzen daben ulertzeko.

Depresinoaz bildur barik berba egin behar dala eta asaldura emozionalen estigmagaz amaitu behar dala nabarmendu gura izan dau gure kolaboratzaileak. Amaitzeko, gogoratu dau oso garrantzitsua dala depresino-sintomak daukiezan pertsonek lehenbailehen laguntza eskatzea.