Капай - Кобанын ажарына тойбогон Вакил абый

2017-жылдын соңунда улуу түрк тилчиси жана этнографы Махмуд Кашгари Барсканинин “Дивану лугати т-түрк” эмгегин изилдеген кыргызча монография жарык көрдү. Анын автору - профессор Тынчтыкбек Чоротегин.

Поливанов

Бишкектеги Ош базарында башка улуттагы эркек менен кетип баратканы үчүн зомбулукка кабылган келин тартылган тасма коомчулукта кызуу талкууга түшүп, ача пикирди жаратты. Социалдык тармактардагы талкууда айрымдары муну адамдын жеке жашоосуна кийлигишүү деп сындаса, кээ бирлери кызды жаакка чапкан баланы кубаттап жазышкан. Буга чейин Ош шаарындагы мечиттин имамы студенттер менен жолугушууда кыздарды чет өлкөлүктөргө турмушка чыкпоого үндөгөн эле. Кыргызстандык кыз-келиндердин тандоо укугу сакталганбы? Ал кимден же эмнеден көз каранды? “Аялзат” берүүсүнүн бул жолку чыгарылыш ушул темага арналды.

Илим жана техника жаңылыктары

Ургаачы бакалар эркегин ырдатып тандайт

Түндүк Американын түпкүлүктүү элдери - индейлерде өз ичинен чыккан салттуу аңгемечилер деп аталган өнөр адамдары бар. Алар элинин тарыхын жазуу булактарына катар элдик оозеки чыгармачылыктан: жомок, санжыралардан, ырлардан билип үйрөнүп, калайыкка айтып беришет.

Экинчи дүйнөлүк согушка Кыргызстандын ошол кездеги калкынын ар бир алтынчы адамы катышып, 73 жоокер Советтер Союзунун Баатыры наамын алган. Андан тышкары 150 миң адам согушта, 979 адам тылда көрсөткөн эрдиги үчүн эң жогорку мамлекеттик сыйлыктарга татыган. Бирок кыргызстандыктардын согушка катышы менен салымы терең изилденбей, маалыматтар ар кандай иргелүүдө. Буга эмне себеп? Согушка кыргызстандыктардын салымы боюнча кандай ак тактар бар? Эмне үчүн айрым өлкөлөрдө Панфиловдун дивизиясын өзүнө ыйгаруу аракети жүрүп жатат? “Азаттык” радиосу кезектеги “Арай көз чарай” талкуусунда мына ушул маселеге сереп салды. Талкууга саясат талдоочу, окумуштуу Эмил Каниметов, тарыхчы окумуштуулар Салмоорбек Дыйканов жана Нарынбек Алымкулов катышты.

Канаданын Калгари университетинин (University of Calgary) окумуштуулары псориаз менен ооруган адамдарда муун оорусу - артритке чалдыгуу коркунучу жогору болорун аныкташты. Алар берегидей тыянакты псориаз менен ооруган 70 миң британиялыктын оорусунун тарыхын анализдеген соң жасашты.

Cултан Раевдин “Жанжаза” романындагы табылгалары кыргыз прозасы үчүн жаңылык болгону менен дүйнөлүк адабият үчүн канчалык жаңы? Жазуучунун жаңычылдыгы эмнеде?