Азаттык үналгысы

Баланын тилинин кеч чыгышына кандай жагдайлар себеп болот? Гаджеттердин буга кандай таасири бар? Тилдин өнүгүшү менен колдун манжаларынын ортосунда кандай байланыш болушу мүмкүн? “Сергек жашоо” түрмөгүндө ушул темага кайрылабыз.

Кыргызстан эгемендүүлүгүн жарыялардын алдында сталиндик репрессиянын курмандыгы болгон 137 кишинин сөөгү арууланып, кайра жерге берилген. Бул окуяны коомдук ишмер Роза Айтматова жана тарых илимдеринин доктору, коопсуздук кызматынын запастагы полковниги, “Ата-Бейит” мемориалдык комплексинин директору Болот Абдырахманов менен эскеребиз.

“Куугунтук курмандыктары” подкастында кыргызстандык окумуштуу, тарых илимдеринин кандидаты Аскар Беделбаев жана казакстандык тарыхчы Шамек Туалебаев менен 1916-жылдагы колониализмге каршы күрөш, катаал режимдин кыргыны – Үркүн тууралуу кеп кылабыз.

Биз бүгүн көпчүлүк мекендештерибизди кыйнаган гепатит дарты тууралуу сүйлөшөбүз. Медицинада “мээримдүү жаналгыч” деген атка конгон сарыктын оор түрлөрү кантип жугат? Бул дарттын жайылып кетишине эмне себеп болууда? Гепатитти алып жүргөн бейтап кандай эрежелерди эске алышы керек?Дартка чалдыгып, боорун алмаштырууга муктаж болгон бейтаптар кандай кыйынчылыктарга кабылат? Биздин бүгүнкү конокторубуз: дарыгер гепатолог, Дилшад Мамаджанов, "Гепатит менен күрөшүү" коомдук бирикмесинин жетекчисинин орун басары Анипа Надирова, гепатит илдетинин айынан жакында эле боорун Индиядан алмаштырып келген замандашыбыз Мубара Шерматова.

Түркияда дайынсыз кеткен кыргызстандык кыз-келиндер тууралуу байма-бай маалымат чыгууда. Айрымдар алданып калганын, психологиялык басым көргөнүн, ур-токмокко кабылганын айтышат. "Укугум бар" түрмөгүндө Анталиядагы "Кыргыз айымдары"” уюмунун негиздөөчүсү Периза Асанаалиева менен маектештик.

"Сергек жашоо" подкастында оюнга тойбогон балалыган оор илдеттин айынан узак дарыланууга, олуттуу сыноого алмаштырган бөбөктөр тууралуу кеп кылабыз.

Орусиянын Украинага бастырып киргенден бери пост-советтик чөлкөмдө деколонизация, десоветизация түшүнүктөрү кайра актуалдашты. Тарых илимдеринин доктору, профессорлор Аалыбек Акунов, Тынчтыкбек Чоротегин менен 90-жылдардагы демократиялык кыймылдар, тарыхка эки жүздүү саясат тууралуу талкуулайбыз.

“ПолитКлиника” басылмасынын негиздөөчүсү, журналист Дилбар Алимова Кыргызстандагы сөз эркиндигинин абалы жана бийликтин медиага басымынын күчөп баратканы тууралуу ой бөлүштү. Ал медианын милдети жана жоопкерчилиги тууралуу да айтып, журналисттик иликтөөлөргө байланыштуу соңку жагдайларга токтолду.

Экинчи дүйнөлүк согуш аяктагына 78 жыл болгону менен, учурда согуш туткундарынын таржымалы жана тагдыры тууралуу толук изилдөө жүргүзүлө элек. Иликтөөчү Бактыгүл Акунбаеванын айтымында, согуштун алгачкы жылдары туткунга түшкөн жоокерлердин көбү лагерлерде каза болгон.

Жалал-Абад мамлекеттик университетинин илимий китепканасында коомдук ишмер Азамат Алтайга (Кудайберген Кожомбердиев) арналган бурч бар. Анда Азамат Алтай чогултан «Ала-Тоо» журналынын, “Кыргызстан маданияты” гезитинин ондогон нускалары жана үй-бүлөлүк архиви сакталып турат.