Maiatzaren 28tik 31ra bitartean ospatuko da aurten Elhuyar Zientzia Azoka Bilboko Areatzan. 12 eta 18 urte bitarteko gazteei zuzendutako ekimen honetan, Euskal Herriko 60 ikastetxetako 640 gaztek baino gehiagok aurkeztuko dituzte ikasturtean zehar landutako 160 STEAM proiektu baino gehiago: zientzia, teknologia, ingeniaritza, artea eta matematika uztartzen dituzten lanak.

Aitziber Lasa, Elhuyarreko ordezkaria, izan dugu lehen gonbidatua, eta aurtengo edizioari buruzko hainbat datu interesgarri partekatu dizkigu. 12 eta 18 urte bitarteko ikasleak izango dira protagonista: guztira, 60 ikastetxetatik etorritako 600 ikasle baino gehiago bilduko dira gaur eta bihar bitartean, 73 proiektu aurkezteko. Landutako gaiak askotarikoak dira: elikadura ohiturak, ingurumena, energia berriztagarriak, adimen artifiziala edota robotika, besteak beste. Proiektu eta aurkezpen guztiak euskaraz egingo dira. Gainera, aurten atzerriko 9 taldek ere parte hartuko dute, ostiralean iritsiko baitira.

Lehenengo proiektuen berri izaten hasi gara dagoeneko: Urola Ikastolako Alize, Elene eta Rodrigo izan ditugu gurekin, Azpeititik etorrita. Lehen aldia dute Elhuyar Zientzia Azokan parte hartzen, eta proiektu benetan bitxia ekarri dute. Kalkulagailu bat, sentsoreak, bateriak eta Zamudion garatzen ari diren adimen artifizial bat uztartzen dituen lan bat da, teknologia eta berrikuntza uztartzen dituen proposamen interesgarria.

Izaro eta Kattalin Lauaxeta Ikastolatik etorri dira. Ikerlari eta musikazaleak dira, eta euren proiektuaren izenburuak hala dio: Musikaren taupadak. Musikaren eragina aztertu dute, musikarien taupadak eta odol-presioa neurtuz abiapuntu gisa. Zientzia eta musika uztartzen dituen ikerketa interesgarria aurkeztu dute.

Ondoren, Etxarri Aranatzeko Andra Mari Ikastolako Jon, Julen eta Ekhi izan ditugu gurean. Eguzki-plakekin elikatzen den auto elektriko txiki bat garatu dute, autonomia handikoa. Gainera, sentsoreez hornituta dago istripuak saihesteko, eta infragorri bidezko sistemari esker, sakelakoarekin gidatu daiteke. Proiektu teknologiko aurreratua eta oso interesgarria da.

Oraingoan, Deustuko La Salle ikastetxeko Maite eta Laia hurbildu zaizkigu, Enkapsulatu adimenduna izeneko proiektuarekin. Submisio kimikoaren aurkako ekimena da, edarian droga baten presentzia detektatzeko gaitasuna duen kapsula baten bidez. Kapsula hau edarian sartuz gero, erreakzio kimiko bat pizten da eta droga hauteman daiteke. Gainera, proposatzen dute ezaugarri erreaktibo hori antsiolitiko guztietan ezartzea, horrelako erasoak prebenitzeko eta borrokatzeko.

Eibarko Aldatze ikastegitik Jon eta Jon espazioko zulo beltzak ikertu dituzte.

Iruñeko Biurdana Ikastetxeko Adriana, Nahia eta Xiaoli izan dira hemen. Laborategian fruta garbitzeko une egokia aztertu dute. Behaketa bat egin ondoren, emaitzek erakutsi dute urarekin garbitutako fruta mikrobio oportunistek erasotzen dutela, eta frutategian denbora luzez utziz gero jan gabe geratzen dela. Beraz, fruitua garbitu eta berehala jatea gomendatzen dute.

Abadinoko Haizea, Uxue, Irati eta Lander litiozko bateria batzuk berrerabili dituzte, eta horiekin powerbank bat osatu dute sakelakoak kargatzeko. Proiektuaren helburua da powerbank hori saltzea, eta lortutako dirua Afrikan litioaren inguruko geretan kalteturiko pertsonei laguntza emateko bideratzea.

Urko eta Jon La Salle ikastegitik heldu dira, Deustutik, “Orinagua” proiektuarekin. Behien gernua hartu eta, baheekin eta izpiekin garbitu ondoren, bertako ur garbia ateratzea da proiektuaren helburua. kutsaduraren kezka dute.

Alex eta Ekaitz Lauaxeta Ikastolatik etorri dira, eta itsasoko uretara botatzen diren zaborren arazoaz hitz egin digute. Bereziki, merkurio maila handia dago itsasoan, eta hori kate trofikoan sartuz bizitza pozoitzen du. Azaldu digutenez, grafenoaren laguntzaz itsasoko merkurioa garbitu dezakegu.

Saio osoa entzuteko.

Saioa deskargatzeko hemen.

Zortzi plaza bakarrik ditu Euskal Herriak euskara hutsean direnak; kopuruz ez da asko, baina ekarpenez aberatsak dira. Zortzi horiek sortu dute Doinuele sarea eta atzo bertan egin zuten 2024eko azoken aurkezpena. Estitxu Eizagirre sareko antolatzailea da eta atzo Zebrabidean saioan esandakoak bildu ditugu gurean.

Deskargatu hemen.

Ganbila bildumak Ander Lipusek idaztitako bi liburu ekarri ditu aurtengo Durangoko Azokara. Antzerkiaren laberintoan murgildu gaitu Lipusek bi lanokin: lehenengoan bere esperientzitik biografia antzekoa osatu du, haurtzarotik abiatu eta gaur egun arte ibilbide profesionalean izandako esperientziak kontatuz; bigarren partean antzerkiaren teoriaz jardu du. Ahotseneako aurkezpena duzue hemen entzungai.

Deskargatu hemen.

Biziaroak lan berria aurkeztu du Xamarrek gaur Durangoko azokan. Euskal kulturako erritual, ohitura eta ospakizunak izan ditu aztergai, ongi oinarrituriko ikerketa eta irudiekin hornituta. Xamarrek argi adierazi du jendeak tradizioaren gaineko kontuak jakiteko interesa baduela, baina horiek modu atsegin eta ilustratu batean eskaini behar direla eta hori dela lan honekin izan duen helburuetako bat. Hemen duzue aurkezpena entzungai.

Deskargatu hemen.

Argia astekariak Durangoko azokara ekarritakoak errepasatu ditugu Gorka Peñagarikano kazetariarekin. Asteroko kolaborazio berezia izan dugu, landako gunetik zuzenean.

Deskargatu hemen.

Skenatokia gunean arte eszenikoen plaza dugu, gaur Gaika Chamizo aktoreak “Heroiaren mina” bakarrizketa estreinatuko du. Gurean izan da, gainera argitartu berri duen ipuinaz ere mintzatu da “Begiak” deiturikoa.

Deskargatu hemen.

Urriko Azken Asteleheneko Azokan lehenengo ordutik ibili dira bisitariak erosketak egiten. 09:00etatik 15:00ak bitartean, 307 postutan eskaintza bete-betea dago gaur Gernika-Lumon. Bertsoa saioa hasi berri gure lankide Erlantzekin bat egin dugu, bertatik bertara azokako giroa ekarri digu.

Deskargatu hemen.

Azoka jendetsua izan zen atzokoa, beste urte betez bertatik bertara bizitzeko aukera izan genuen. San Nikolasetik zuzeneko saioa egin genuen elkarlanean Irola irratiarekin batera.  San Tomas eguneko azokak ez du izan urteroko itxura, baina: Plaza Berrian eta Areatzan jarri ohi ziren baserritarrak eta, aurten, Areatzan izango dira guztiak. Enba sindikatuak aldaketa hori salatu egin du, Iñigo Bilbao Enba sindikatuko ordezkariak argi azaldu digun bezala. Bilboko konpartsetako ordezkariak ere izan dira gure mikrofonoetan. Beste behin inoiz bainoa ozenago jai herrikoiak aldarrikatu dituzte, gune propioa sortu eta ekitza parte hartzaileak sortuz egiun osorako. Irolako lagunak AZET sindikatuarekin batera etxegabetxeen  auziaz jardun dute baita Diru sarrerak bermatzeko errentaren inguruan. Alde Zaharreko Kalderapeko eta Lizardi euskaltegiko kideak ere batu zaizkigu, izan ere Txakur kaleko eraikinak 25 urte bete ditu eta AEKo Lizardi euskaltegiak 40 urte beteko ditu datorren urtean.

Chic Market Bilban bertako 12 marka bilduko ditu Yimby Street Uribitarten,bertako diseinua, artisautza eta moda balioesteko. Udazkenarekin batera poltsa, lepoko, jersey, legging edo krema berezi hori aurkitzeko gogoa itzultzen delako, eta zer hoberik bertako sortzaileen artean aurkitzea baino?

Deskargatu hemen.

Larunbatean irekiko ditu ateak Durangoko azokak. Kulturzaleek 990 nobedade izango dituzte eskura aurtengo Durangoko Azokan, Landako gunean egongo diren 219 erakusmahaietan eta Azokako online dendan. Gerediaga elkarteko koordinatzailea Beñat Gaztelurrutia gonbidatu dugu gurera. Aurrez aurrekoa izatearen aldeko apustu argia egin du Durangoko azokak baina horrek aldaketa batzuk ekarri ditu eta arduraz joatea eskatu dute. Atzo ireki zen txanda hartzeko sistema, eta jendea badabil erreserba egiten. Azpimarratu dute ezinbestekoa izango dela erreserba eginda edukitzea landako gunean sartzeko. Guztira, 165 parte-hartzaile izango ditu Durangoko Azokako 56. edizioak: argitaletxeak, diskoetxeak, kultur elkarteak, erakundeak, banatzaileak… Horietatik 17 autoekoizleak izango dira, 28 lehenengo aldiz stand bat jarriko dutenak.

Deskargatu hemen.