Jen la novaĵoj por vendredo, la dudek kvara de aprilo.

La streĉiĝo en la Markolo de Hormuzo atingis novan kaj danĝeran nivelon post kiam la Irana Islama Revolucia Gvardio, konata kiel i ro go co, konfiskis du grandajn kargoŝipojn. La ŝipoj, mo es co Francesca kaj Epaminondas, estis haltigitaj merkrede dum ili provis eliri el la Persa Golfo. Laŭ raportoj de la irana ŝtata amaskomunikilaro, la gvardio asertis, ke tiuj ŝipoj malobeis la blokadon truditan de Irano en tiu strategia akvovojo. La mo es co Francesca estas grandega ŝipo registrita en Panamo, pezanta cent sepdek kvar mil okcent naŭdek sep tunojn, dum la Epaminondas estas greka ŝipo sub liberia flago. Ambaŭ ŝipoj estis celitaj per pafado proksimume ok marmejlojn okcidente de Irano. Kvankam la mo es co Francesca suferis gravan damaĝon ĉe sia komandejo pro la pafado, neniuj viktimoj estis raportitaj inter la maristoj. La filipina Departemento de Migrantaj Laboristoj konfirmis, ke dek kvin filipinaj maristoj troviĝas sur la ŝipoj, sed ili estas sekuraj kaj sanaj. Tria ŝipo, nomata Euphoria, ankaŭ estis pripafita sed sukcesis atingi la Unuiĝintajn Arabajn Emirlandojn sen damaĝo.

Ĉi tiu krizo radikas en eventoj kiuj komenciĝis la dudek okan de februaro, kiam Irano preskaŭ tute fermis la markolon post kiam Usono kaj Israelo faris aerajn atakojn kontraŭ la lando, dum kiuj estis mortigita la supera gvidanto Ali Khamenei. De tiam, la gvardio faris dudek unu konfirmitajn atakojn kontraŭ komercaj ŝipoj. Antaŭ la konflikto, tra ĉi tiu markolo pasis dudek kvin procentoj de la tutmonda naftokomerco, sed nun pli ol cent kvindek ŝipoj restas ankritaj ekster la markolo pro timo pri atakoj. La situacio fariĝis eĉ pli konfuza kiam Usono starigis sian propran blokadon kontraŭ iranaj havenoj la dektrian de aprilo. Responde al la lastatempaj konfiskoj, usonaj specialaj fortoj mem konfiskis petrolŝipon nomatan mo to Majestic X en la Hinda Oceano, asertante ke ĝi transportas iranan nafton. Prezidanto Donald Trump deklaris per sociaj retejoj, ke li ordonis al la usona mararmeo pafi al iu ajn malgranda irana boato kiu metas minojn en la akvon. Li asertis, ke cent kvindek naŭ iranaj marameaj ŝipoj jam troviĝas ĉe la fundo de la maro. Pro ĉi tiu nesekureco, la prezo de Brent-nafto superis cent dolarojn por barelo, kio kaŭzas gravan maltrankvilon en la mondaj merkatoj.

En Vaŝingtono, la espero pri paco en la Proksima Oriento iom plifortiĝis post kiam la batalhalto inter Israelo kaj Libano estis plilongigita por pliaj tri semajnoj. Prezidanto Donald Trump anoncis ĉi tiun decidon ĵaŭde post renkontiĝo en la Blanka Domo kun diplomatoj el ambaŭ landoj. La originala batalhalto, kiu komenciĝis la deksesan de aprilo, estis planita finiĝi ĉi tiun dimanĉon, la dudek sesan de aprilo. Dum la intertraktadoj en la Ovala Oficejo, ĉeestis la usona ministro pri eksteraj aferoj Marco Rubio, la israela ambasadoro Yechiel Leiter, kaj la libana ambasadoro Nada Hamadeh Moawad. Rubio diris, ke la plilongigo donas necesan tempon por labori pri permanenta paco inter la du nacioj. Prezidanto Trump esprimis optimismon, dirante ke li kredas, ke la situacio en Libano povas esti solvita sufiĉe facile kaj ke li planas inviti la israelan ĉefministron Benjamin Netanyahu kaj la libanan prezidanton Joseph Aoun al estontaj renkontiĝoj.

Tamen, la situacio surloke restas tre fragila kaj perforta. Malgraŭ la oficiala paŭzo, la grupo Hizbulaho lanĉis misilojn al norda Israelo ĵaŭde, kiujn la israelaj defendaj fortoj, nomataj i do fo, sukcesis detrui dumfluge. Same, israelaj trupoj daŭrigas operacojn en suda Libano, asertante ke ili agas por memdefendo kontraŭ minacoj. La i do fo eĉ faris aeratakon ĵaŭde kontraŭ loko por lanĉi raketojn en suda Libano. La nombro de viktimoj en ĉi tiu milito estas terura. En Libano, oni raportas pri du mil kvarcent kvindek kvar mortintoj kaj sep mil sescent kvindek ok vunditoj ekde la komenco de marto. Israelo raportis dek ses mortintajn soldatojn kaj sescent naŭdek vunditojn. Pli ol unu miliono ducent mil libananoj estis devigitaj forlasi siajn hejmojn pro la batalado. Grava punkto en la intertraktadoj restas la senarmigo de Hizbulaho, kio estas kondiĉo por ke la usona registaro liberigu ducent kvindek milionojn da dolaroj por la libana armeo.

Dume, la Eŭropa Unio oficiale aprobis tre grandan financan helpon por Ukrainio. Ĵaŭde, la membroŝtatoj konsentis pri prunto de naŭdek miliardoj da eŭroj, kio egalas al proksimume cent kvin miliardoj da dolaroj. Ĉi tiu mono estas planita por kovri du trionojn de la financaj bezonoj de Ukrainio dum la venontaj du jaroj, nome ĉi tiu jaro kaj du mil dudek sep. La plano estas dividita tiel, ke sesdek miliardoj da eŭroj iros rekte al la defenda industrio kaj la aĉetado de armiloj, dum tridek miliardoj da eŭroj helpos subteni la landan buĝeton por sano, edukado kaj socia helpo. Prezidanto Volodymyr Zelenskyy klarigis, ke ĉi tiuj fondusoj estos decidaj por produkti dronojn kaj elektronikajn militajn sistemojn, kaj ankaŭ por prepari la energian sektoron antaŭ la venonta vintro.

Interesa detalo de ĉi tiu interkonsento estas la kondiĉo pri repago. La Eŭropa Konsilio, kiu unue diskutis la planon en decembro du mil dudek kvin, decidis ke Ukrainio devos komenci repagi la prunton nur post kiam Rusio pagos militajn reparaciojn. Kune kun ĉi tiu masiva financa helpoplano, la Eŭropa Unio ankaŭ aprobis novan serion de sankcioj kontraŭ Rusio, celante pliigi la premon por fini la konflikton. La procezo por aprobi ĉi tiun helpon estis rapida en la lastaj semajnoj, post kiam la Eŭropa Komisiono donis pozitivan takson pri la ukraina strategio la dudek duan de aprilo, kio kondukis al la fina subskribo de la dokumentoj ĵaŭde.