Beursnerd | BNR

Phantom credits, schreef de Financial Times. Spookrechten, maakte het FD ervan. Shell kon tussen 2015 en 2022 in de Canadese staat Alberta dubbel zoveel uitstootrechten verkopen als het daadwerkelijk had verdiend met koolstofopslag.

De FT schreef het slim op. Het lijkt aanvankelijk alsof het om fraude gaat, maar het ging gewoon om een subsidieregeling van een provinciale overheid die wel gebaat is bij de belastingen en banen die energiebedrijven opleveren.

Shell werd eigenlijk betaald om aan koolstofopslag te doen, door het gratis verkrijgen van uitstootrechten die het bedrijf weer kon verkopen. Hoezo? Nou: opslag van uitstoot is duur. Het project waar Shell bij betrokken was betaalde in 2022 bijna 168 dollar per ton om koolstofdioxide op te slaan, terwijl de prijs voor grootvervuilers in Alberta dat jaar 50 dollar per ton uitgestoten koolstofdioxide bedroeg. Kortom, Shell had net zo goed uitstootrechten kunnen kopen van anderen en dan was het meer dan drie keer zo goedkoop uit geweest.

In aanloop naar de subsidie voor koolstofopslag die in 2015 begon, vroeg Shell dan ook om drie keer de uitstootrechten per opgeslagen ton koolstofdioxide. Dat is slechts dubbel zoveel uitstootrechten geworden in de zeven jaar dat het programma liep, al is de subsidie inmiddels alweer afgebouwd.

Conclusie: koolstofopslag is niet overal een economisch haalbaar verhaal. Wie het wél haalbaar probeert te maken en daarvoor subsidie verstrekt in de vorm van uitstootrechten, stelt vooral andere grootvervuilers in staat om meer te vervuilen dan toegestaan. Want Shell verkoopt zijn gratis verkregen rechten weer.

Of, zoals de Canadese Minister van Energie en Grondstoffen het zei tegen de FT: [deze vorm van subsidie] "was probably not appropriate."

Beursnerd en Beursnerd XL

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Beauty- en modeconcern Puig gaat naar de beurs vandaag. Laat het familiebedrijf na 100 jaar dan eindelijk het bedrijf los? De handel is nog te druk om een koersprijs te geven, maar de verwachtingen zijn hoog. 

Beursnerd en Beursnerd XL

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het cijferseizoen is in volle gang. Vandaag vielen Shell en ING vooral op. Beiden laten goede resultaten zien, maar beleggers reageren wel heel anders op de groene cijfers. Waar zou dat toch aan liggen?

Beursnerd en Beursnerd XL

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zaterdag vertrekken tienduizenden mensen weer naar de jaarvergadering van Berkshire Hathaway in Omaha. Warren Buffett zal het voor het eerst zonder vriend en zakenpartner Charlie Munger moeten doen. De cliché's in de media zullen weer rondzingen. Die waren er al toen de Beursnerd langsging, in 2016:

• Wie worden de opvolgers als Buffett overlijdt? Antwoord: Greg Abel wordt operationele CEO van de bedrijven die volledig van Berkshire zijn, de briljante Ajit Jain wordt de baas van de verzekeraars in de holding en Ted Weschler en Todd Combs gaan de aandelenportefeuille hopelijk verzekeren van meer winst.
• Maken de aandelen van Berkshire een duikvlucht zodra hij overlijdt? Antwoord: vast, maar dat betekent niet het einde van de waarde van Berkshire Hathaway.
• Welke waarde zit er nog in Berkshire Hathaway? Antwoord: goedkope financiering voor investeringen als gevolg van de verzekeraars, een stel aankopen van de holding die al sinds jaar en dag voor de originele koopprijs in de boeken staan, en afgezien daarvan een stel goed functionerende bedrijven in de portefeuille.

Luisteraars die écht geïnteresseerd zijn kunnen een blik werpen op de jaarlijkse brief van Semper Augustus Investments Group. De investeerreus is niet alleen vernoemd naar de duurste tulp van tijdens de Tulpenbubbel, maar schrijft ook elk jaar een brief die Berkshire Hathaway helemaal uit elkaar trekt tot op de prijs van de T-shirts van Fruit of the Loom.

Berkshire Hathaway is dan ook een eindpunt. Het investeervehikel is één van de weinige bedrijven in de Fortune 500 die door één man in één leven is opgebouwd. De beurswaarde van meer dan 800 miljard dollar zegt genoeg, de berg ongebruikte cash van meer dan 160 miljard dollar ook.

Stel: je wil alle advocatenkantoren in Amsterdam kopen. Dat kost wat. Maar op een gegeven moment moet je naar een andere stad, als je geld maar niet opraakt. Dat probleem heeft Buffett zo'n beetje met alle bedrijven over de hele wereld. En hij weigert natuurlijk om dan maar in de marge te gaan priegelen. Want daarmee voeg je weinig waarde toe. Je weet natuurlijk nooit welk bedrijf in nood nou weer een miljardeninvestering vergt, maar Buffett is onderhandelaar pur sang en neemt dat soort deals niet altijd aan.

Toch kan het groter.

Werp vooral eens een blik op het Noorse staatsfonds. Een land met 5.5 miljoen mensen geeft namelijk een antwoord op de vraag hoe ver Berkshire nog kan gaan. Het antwoord? Ver.

Wie de website erop naslaat, krijgt direct 17.5 biljoen Noorse kronen voor de kanis. Het metertje is de positieve versie van het bekende bord waarop de Amerikaanse staatsschuld rücksichtlos omhoog schiet.

Ruim 1600 miljard dollar wordt inmiddels belegd in een portefeuille bij de Noorse centrale bank die voor 70% uit aandelen bestaat en voor 30% uit vastrentende waarden. Het Ministerie van Financiën maakt een index om te verslaan die ook zo is samengesteld. En wat blijkt? Sinds 1998 heeft het fonds, na kosten en inflatie, de index met 0.2% verslagen. Dat klinkt misschien niet als fantastisch resultaat, maar dat heeft inmiddels al meer dan 200 miljard dollar aan waarde opgeleverd, bleek uit een studie van 2022.

'Tuurlijk: bruto is de jaarlijkse gemiddelde return van 6.09% sinds 1998 niet bepaald indrukwekkend. Maar men belegt het spaargeld van een heel land dan ook niet door het deels in de S&P 500 en deels in de wereldindex te stoppen. De 70/30 portefeuille is een veiliger blok aan het been. Maar toch maakt de relatieve outperformance versus geweldenaars als Buffett hier minder uit. Feit is dat er in een berg fondsen bij de Noorse centrale bank waarde wordt gecreëerd. Die 0.2% waarmee men de eigen index verslaat, tikt in absolute getallen keihard aan.

Maar hoe voeg je dan waarde toe voor het Noorse volk? Nou, dat noem je negatieve selectie: als je al gemiddeld 1.5% van 9000 bedrijven op aarde bezit kan je je nergens verbergen, zoals topman Nicolai Tangen in 2022 zei na verlies te hebben geleden. Maar je kan wel een uitsluitingsbeleid voeren en zo de index proberen te verslaan die jij eigenlijk zelf al vormt. Er werd bijvoorbeeld nooit in ultraschandaal Wirecard geïnvesteerd. Goed, het Noorse staatsfonds voert wel juridische procedures om geld terug te krijgen van de investering in het omgevallen Silicon Valley Bank, maar foutjes maken we allemaal.

Ironisch genoeg was juist de Nederlandse ervaring met Gronings gas de aanleiding om het Noorse spaargeld zo te investeren. Het Oljefondet is zo ingericht dat de regering jaarlijks nooit meer dan 3% van het fonds kan uitgeven. Dat is gek genoeg al goed voor rond de 20% van de Noorse overheidsbegroting. En dus blijft het groeien, want het rendeert beter dan 3% per jaar.

Toch een mooi voorbeeld voor aandeelhouders van Berkshire Hathaway. Misschien behaalt het investeervehikel niet meer de bizarre resultaten van de vorige zes decennia, maar het is vrij onwaarschijnlijk dat Buffett in zijn testament op laat nemen dat de groei mag stoppen en dat de boel mag worden geliquideerd.

Er is leven na Berkshire Hathaway.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niet alleen de vakbonden maar ook beleggers vieren de Dag van de Arbeid, dus in het beursgebouw op het Damrak gebeurt er vandaag weinig. Wereldwijd is er echter het nodige aan de hand. Beleggers houden de vergadering van de Amerikaanse centrale banken in de gaten met het oog op de rentetarieven, en Starbucks zit in zwaar weer. Waarom? Dat hoor je in deze aflevering van de Beursnerd.

Beursnerd en Beursnerd XL

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Air France KLM boekte het eerste kwartaal van dit jaar een verlies van bijna een half miljard euro. Ook bij Lufthansa zat het niet mee. De Duitse luchtvaartmaatschappij noteerde een min van maar liefst 849 miljoen euro. Hoe reageert de beurs hierop? En hoe gaan de luchtvaartmaatschappijen dit jaar nog een positieve draai geven na zo'n turbulente start?

Beursnerd en Beursnerd XL

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het hing al tijden in de lucht, maar vanochtend was het dan zover: CVC Capital Partners ging officieel de beurs op in Amsterdam. Hoe verliep deze beursintroductie?

Beursnerd en Beursnerd XL

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

AT1-bond, coco, bufferobligatie: wat je het ook noemt, zelfs het Bazels comité voor Bankentoezicht weet niet meer zeker waar het over gaat. Deze week werd bekend dat Bazel institutionele beleggers, regelgevers en anderen heeft gevraagd wat de implosie van Credit Suisse betekende voor hun kijk op deze producten.

Beste belegger, wat vindt u nú eigenlijk van uw belegging? Snapt u het risico nog, meneer de regelgever? En wat vindt de kredietbeoordelaar eigenlijk? Krijg je nog een mooie waardering als bank, met deze dingen op je balans?

Er is dan ook sprake van verwarring, zeker bij de institutionele beleggers die hadden geïnvesteerd in de bufferobligaties van de gevallen grootbank.

Deze bufferobligaties waren bedoeld om na de crisis van 2008 extra kapitaal aan banken te verschaffen. Toen werden ze nog vooral coco's genoemd: contingent convertible bonds. Vrij vertaald: achtergestelde obligaties die zich om zouden zetten in aandelen zodra de bank een bepaald verlies lijdt.

De belegger krijgt een hogere rente dan andere obligaties in goede tijden, en een aandeel in slechte tijden. De bank hoeft bij financieel noodweer even een rentebetaling minder te doen, maar kan toch in goede tijden geld méér geld ophalen dan als de bank slechts aandelen en (normale) obligaties uitgeeft. Iedereen blij!

Zoals altijd zit het venijn 'm toch in de details. Wat is nou precies het moment waarop de bufferobligatie verandert in een aandeel? Is dat wanneer het kapitaal van de bank zoals gedefinieerd in de Bazelregels onder een bepaalde drempel valt? Of is dat als de lokale regelgever zegt dat het nu moet? Zoals dat gaat met financiële producten ontstonden er meerdere versies van de coco's. Daarom spreken we inmiddels vaker van AT-1 bonds (additional tier 1, een extraatje in de kapitaalstructuur dus) of gewoon bufferobligaties.

Elke prospectus van elke bufferobligatie kan subtiel verschillen wat betreft deze voorwaarden. In Zwitserland, China en Japan werden er in het laatste decennium versies uitgegeven die vooral steunden op een beslissing van de regelgever, en niet op een financiële drempel die de obligatie verlies op laat vangen.

Dat merkten aandeelhouders van Credit Suisse vorig jaar. De bank viel om, Ralph Hamers van UBS werd in een weekendje gedwongen om de boel over te nemen en opeens bleken de bufferobligaties van Credit Suisse waardeloos. 17 miljard euro aan waarde ging in rook op. Dat had de regelgever gewoon bepaald: in de prospectus van de bufferobligaties van Credit Suisse stond dat de regelgever dat kon doen als er sprake was van een viability event. 

(Overigens waarschuwde de Financial Times al in 2016(!) voor deze specifieke eigenschap van deze specifieke bufferobligatie uit Zwitserland.)

Maar de aandeelhouders van Credit Suisse kregen nog wel iets meer dan 3 miljard euro. Dat was natuurlijk de omgekeerde wereld, zeiden alle institutionele beleggers die de bufferobligaties van Credit Suisse hadden gekocht. Advocaten slepen hun pennen. Inmiddels wordt er voor meer dan 9 miljard aan claims neergelegd bij de Zwitserse autoriteiten, omdat de zogeheten kapitaalstructuur of 'waterval' van de financiële markten heilig is: aandeelhouders krijgen pas iets als álle obligaties zijn afbetaald. En dat was hier niet het geval.

De reden voor dit debacle laat zich raden, al zal het er misschien iets mee te maken hebben dat de Saudi National Bank net geen 10% van de aandelen van Credit Suisse bezat en al een verlies van meer dan een miljard dollar had geleden. Leg dat maar eens uit aan mensen die een paar weken geleden nog tussen 1 en 2 miljard dollar bijlegden om de bank te stutten. Zij hadden vlak voor de val nog rond de 300 miljoen dollar over van die belegging. Waarschijnlijk hadden de Zwitsers geen zin in een tripje naar Riyadh.

Ironisch genoeg vraagt juist het Bazels Comité voor Bankentoezicht om opheldering. Het Nederlandse Ministerie van Financiën mengde zich al eerder in de discussie en zei dat de grote onduidelijkheid rond de bufferobligaties geen goede zaak is. Misschien moeten ze wel worden afgeschaft, opperden de ambtenaren. Besmuikt gelach van over de hele wereld viel ze ten deel: weet het Nederlandse ministerie niet dat Rabobank, ING en ABN Amro hier miljarden van op de balans hebben staan? En dat de Nederlandse Staat nog belegt in ABN? 

Toch is de geopperde suggestie van het Ministerie niet geheel vreemd van de wereld. De coco's waren oorspronkelijk bedoeld om een bank ordentelijk om te helpen vallen, maar dat is eigenlijk nooit voorgekomen, zoals Credit Suisse weer aantoont. Bovendien is het beprijzen van ook de latere vormen knap lastig. Hoe vang je een obligatie die in slechte tijden kapot gaat in een risicomodel? En: haal je nou goedkoper geld op in goede tijden als bank, of moeten deze producten gezien de gebleken risico's totaal anders worden geprijsd... en verliezen ze dus al hun nut voordat ze uitgegeven zijn?

De komende jaren zal blijken wat er met de AT1's gebeurt. Feit is dat er miljarden van uitstaan en dat ze een wezenlijk onderdeel vormen van veel bankenbalansen. En die werkelijkheid draai je niet zomaar terug.

Beursnerd en Beursnerd XL

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De AEX staat in de plus, maar het is geen goed nieuws voor iedereen. Zeker de aandeelhouders van Adyen zitten in de mineur. Ondertussen is Meta bezig met het opnieuw uitvinden van het platfrom, met de hete adem van TikTok en aandeelhouders in de nek. 

Beursnerd en Beursnerd XL

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tesla kwam gister nabeurs met de kwartaalcijfers en die stelden, zoals al verwacht werd, teleur. De marges en de winst van de elektrische autofabrikant dalen al een aantal kwartalen op rij. De koers van het aandeel daalde sinds begin dit jaar dan ook al met ruim 40 procent. Maar... Tesla-topman Musk heeft beterschap belooft en komt met allerlei nieuwe beloftes die de winstgevendheid van het bedrijf moeten verbeteren. Beleggers weet hij in ieder geval te overtuigen.

Beursnerd en Beursnerd XL

Iedere werkdag iets na elf uur werpt de Beursnerd in gesprek met presentator Thomas van Zijl een blik op de AEX, waarbij hij of zij de diepgang niet schuwt. Daarnaast is er donderdag om tien voor twaalf een langere beursanalyse. Die neemt Beursnerd XL Jochem Visser voor zijn rekening.

See omnystudio.com/listener for privacy information.