Doneer hier: voordekunst.nl/projecten/20890

Beste luisteraar, heel hartelijk dank voor uw gulle donaties, daar voelen wij ons gesterkt door! Maar we zijn er nog niet... Wij zijn begonnen aan de eindsprint: het is erop of eronder. Bij Ons in Amsterdam is voor iedereen gratis te beluisteren en de evenementen zijn ook voor bezoekers met een krappe beurs zorgeloos te bezoeken. Dat willen we graag zo houden!

Dus mocht u iets overhebben voor onze geschiedenisverhalen, overweeg dan alstublieft een donatie. Uw hulp is hard nodig om een nieuw seizoen te maken. Ga naar voordekunst.nl/projecten/20890 en doneer! U kunt al voor een euro per gemaakte aflevering doneren. Zo helpt u zelfs vanuit uw luie stoel de geschiedenis levend te houden!

Ook bedankt namens Annie, Frits, Leentje, Jos, Klaas, Magda, Stien, Ans, Geertje, Arie, Stanley, Ida, Riek, Lies, Milja, Marian, Luc en Ulli. We rekenen op u!

Rose & Marnix

Benieuwd naar waar we het over hebben?

Klik hier! 👈

In de jaren dertig was het Olympiaplein een scheidslijn tussen de armere Stadionbuurt en de sjieke Appollobuurt. Lies Egas groeide op in de laatste. Ze hoefde niet mee te helpen met het huishouden en had alle tijd om te lezen, de buren te bezoeken die een klein theatertje in huis hadden, of naar hockeyles te gaan in het Amsterdamse Bos. 

Tijdens de Tweede Wereldoorlog viel er een schaduw over haar zorgeloze bestaan. Om de hoek in de Euterpesstraat (nu Gerrit van der Veenstraat) had de Gestapo een hoofdkantoor opgezet. Lies maakte een bombardement mee, en zag hoe de sportvelden op het Olympiaplein werden gebruikt om Joden bijeen te drijven en weg te voeren. Hetzelfde Olympiaplein als waar ze normaal zo graag kwam om ’s nachts stiekem te schaatsen op de natgespoten sintelbanen in de winter. 

Haar broer Wouter bracht de verzetskrant rond. Als er Duitsers kwamen verstopte hij zich in een boom. Lies was een nakomertje. ‘Ik ben vroeger altijd de jongste geweest maar nu ben ik eeuwig de oudste,’ zegt Lies, die als laatste overgebleven is van haar familie. Hoewel, ze heeft een prachtige dochter met wie ze veel contact heeft.

Lies overleed op 3 mei 2025.

Bij Ons in Amsterdam is een productie van Marnix van Wijk & Rose Heliczer. Heb je een vraag, tip of opmerking? ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ons ([email protected]) of stuur een berichtje via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ (@bijonsinamsterdam).

Deze aflevering werd mede mogelijk gemaakt door Stichting Amsterdam 750, het Amsterdams Fonds voor de Kunst en stadsdeel Amsterdam-West.

© Rose & Marnix 2025

De portiekjes in de Admiralenbuurt, daar kon je pas fijn in spelen. De tegeltjesvloer was de afbakening van Ida’s eigen huisje. En als ze niet in de portiekjes zat, dan speelde ze op het perzische tapijt van haar ouders, waar ze wegen en rivieren in zag ontstaan. 

De eerste herinneringen van Ida komen uit de Tweede Wereldoorlog. De laatste periode raakte ze zo ondervoed dat ze door het Rode Kruis naar Berkhout gebracht werd om aan te sterken.

Na de oorlog zag haar moeder zo voor zich dat Ida naar de huishoudschool zou gaan. Maar daar had zij helemaal geen zin in: ‘Ik zeg: zij gaat helemaal niet naar de huishoudschool. Zij wil net als Rudi óók naar het gymnasium of de HBS.’ Ida is uiteindelijk kleuterleidster geworden.

Bij Ons in Amsterdam is een productie van Marnix van Wijk & Rose Heliczer. Heb je een vraag, tip of opmerking? ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ons ([email protected]) of stuur een berichtje via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ (@bijonsinamsterdam).

Deze aflevering werd mede mogelijk gemaakt door Stichting Amsterdam 750, het Amsterdams Fonds voor de Kunst en stadsdeel Amsterdam-West.

© Rose & Marnix 2025

Luc uit Sloten was gek op kattenkwaad. ‘Ze waren niet eens lekker, maar het was de spanning,’ zegt hij over de peren die hij uit de tuin van de dominee pikte. Samen met zijn vriendjes liet hij de koeien los, of ‘leende’ hij een bootje om een stukje op te gaan varen.

Als tiener verdiende hij wat bij als bonenplukker in een tuinderij. Tot hij de kans kreeg om kaasjongen te worden op het Singel. Zo heeft hij de stad leren kennen.

Maar diep van binnen zou hij zijn leven lang een buitenjongen blijven, die kikkervisjes ving in de sloot die zo helder was dat je eruit kon drinken. Hoor het van hem zelf in deze meest landelijke aflevering uit onze serie.

Luc van der Kolk overleed op 24 november 2025.

Bij Ons in Amsterdam is een productie van Marnix van Wijk & Rose Heliczer. Heb je een vraag, tip of opmerking? ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ons ([email protected]) of stuur een berichtje via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ (@bijonsinamsterdam).

Deze aflevering werd mede mogelijk gemaakt door Stichting Amsterdam 750, het Amsterdams Fonds voor de Kunst en stadsdeel Amsterdam-West.

© Rose & Marnix 2025

Ans’ familie had een geitje in de tuin, die elke schooldag door de kinderen te grazen werd gezet op de Wibautstraat, daar keek niemand gek van op. Het contact met de buren was beleefd, de Weesperzijdebuurt rustig.

Maar toen Ans jong trouwde met de zoon van de groenteboer verhuisde ze naar Kattenburg. Daar ervoer ze een ware cultuurshock, want de gemiddelde Kattenburger nam geen blad voor de mond. Ans kreeg commentaar op haar zelfontworpen kleding en durfde dagenlang haar huis niet uit. Ze vroeg zelfs aan haar opa om de boodschappen te doen.

Maar door de jaren heen leerde ze de mentaliteit van andere buurten van Amsterdam kennen en werd ze mondiger. Toen begon ze de warmte achter de branie te voelen.

Ans overleed op 14 september 2023 op 89-jarige leeftijd.

Bij Ons in Amsterdam is een productie van Marnix van Wijk & Rose Heliczer. Heb je een vraag, tip of opmerking? ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ons ([email protected]) of stuur een berichtje via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ (@bijonsinamsterdam).

Deze aflevering werd mede mogelijk gemaakt door Stichting Amsterdam 750, het Amsterdams Fonds voor de Kunst en stadsdeel Amsterdam-West.

© Rose & Marnix 2025

Ulli was lid van Speeltuinvereniging Amsterdam Zuid, en kwam daardoor vaak op het grote speelterrein in de Gaaspstraat, om de hoek van zijn huis in de Rivierenbuurt. Hij zag er zijn eerste griezelfilm in het clubhuis.

Maar Ulli zag ook hoe tijdens de oorlog zijn speeltuin veranderde. De speeltoestellen werden verruild voor marktkramen. Joden uit de buurt moesten vanaf nu hier hun boodschappen doen, binnen de hoge hekken die het terrein omheinden.

‘Ik wist wel waar de revolvers van mijn vader lagen,’ zegt Ulli. En dat terwijl hij enkele jaren eerder nog nietsvermoedend matjes leerde vlechten op de kleuterschool bij De Wolkenkrabber aan het einde van de Amstellaan, tegenwoordig Vrijheidslaan genoemd.

Bij Ons in Amsterdam is een productie van Marnix van Wijk & Rose Heliczer. Heb je een vraag, tip of opmerking? ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ons ([email protected]) of stuur een berichtje via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ (@bijonsinamsterdam).

Deze aflevering werd mede mogelijk gemaakt door Stichting Amsterdam 750, het Amsterdams Fonds voor de Kunst en stadsdeel Amsterdam-West.

© Rose & Marnix 2025

Als 5-jarig kind voelde Stanley zich verantwoordelijk om de afwezigheid van zijn vader op te vangen. Hij begon luiers voor zijn babybroertje te pikken en etenswaren te gappen van de marktkramen op de Albert Cuyp. Maar de marktkooplui hadden het in de gaten. In plaats van Stanley te berispen, begonnen ze hem te helpen. Het was het begin van een bescheiden verzetsgroep, bestaande uit de buurtkinderen van De Pijp. Over de daken van de Albert Cuypstraat smokkelden ze zakken etenswaren naar de Oranjekerk. Daar hielp dominee Buskes met de verdere distributie. ‘Ga het niet overschatten want het is niks, dat vind ik zelf niet, laat ik het zo zeggen’, zegt Stanley.

Bij Ons in Amsterdam is een productie van Marnix van Wijk & Rose Heliczer. Heb je een vraag, tip of opmerking? ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ons ([email protected]) of stuur een berichtje via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ (@bijonsinamsterdam).

Deze aflevering werd mede mogelijk gemaakt door Stichting Amsterdam 750, het Amsterdams Fonds voor de Kunst en stadsdeel Amsterdam-West.

© Rose & Marnix 2025

Marian Brom groeide op in De Pijp, als dochter van een Verkadevoorvrouw en een losbol van een vader, die de eerste grootstedelijke kattenbakcentrale in het leven had geroepen. Haar grootouders hebben een handeltje in lompen en beenderen, haar overgrootouders een zuurwinkel in de Sint Antoniesbreestraat. Haar oudoom runt het bekende Tip-Top theater, waar tijdens filmvertoningen Curaçaose mangelen gegeten werden, beter bekend als doppinda’s. Maar de Tweede Wereldoorlog rukt haar familie uit elkaar. Haar vader verlaat haar Joodse moeder, en bijna al haar familieleden worden weggehaald en overleven de oorlog niet.

Bij Ons in Amsterdam is een productie van Marnix van Wijk & Rose Heliczer. Heb je een vraag, tip of opmerking? ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ons ([email protected]) of stuur een berichtje via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ (@bijonsinamsterdam).

Deze aflevering werd mede mogelijk gemaakt door Stichting Amsterdam 750, het Amsterdams Fonds voor de Kunst en stadsdeel Amsterdam-West.

© Rose & Marnix 2025

De tweeling Milja en Milka Overweg leefde hun beste leven in de Utrechtsestraat, waar hun ouders een muziekwinkel runden. Ze kwamen niks tekort, integendeel. De meiden waren graag geziene gasten in de banketbakkerijen en snoepwinkels in de Utrechtsestraat, waar ze naar hartelust trekdrop en ananasschelpen bestelden.

Café Krom werd nog gerund door de oude Arie Krom en accordeon spelen was zo populair dat de ouders van Milja goed geld verdienden aan het verkopen van ‘kassies’ in hun muziekwinkels. Milja en Milja gaven met enige regelmaat hun middagboterham aan Greetje, hun zogeheten dienstmeisje. Want waarom brood eten als het gebak kan zijn?

Waar nu de Kalvertoren staat, leerden de meisjes hun eerste schoolslag, in het Heiligewegbad. En ze ontpopten zich later tot bevlogen amateurkunstschaatsers. Maar daar bleef het niet bij: Milja leerde pauze-nummertjes zingen in Tuschinski. Of was het nog de Nöggerath?

Enkele weken na ons gesprek met Milja, overleed ze op 2 november 2024.

Bij Ons in Amsterdam is een productie van Marnix van Wijk & Rose Heliczer. Heb je een vraag, tip of opmerking? ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Mail⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ons ([email protected]) of stuur een berichtje via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Instagram⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ (@bijonsinamsterdam).

Deze aflevering werd mede mogelijk gemaakt door Stichting Amsterdam 750, het Amsterdams Fonds voor de Kunst en stadsdeel Amsterdam-West.

© Rose & Marnix 2025