Bijdetijds – Concertzender | Klassiek, Jazz, World en meer

Meester en leerling.

Meester en leerling. Robin de Raaff (foto) kreeg in 1995, hij studeerde nog aan het conservatorium van Amsterdam, als 26-jarige tijdens een openbare masterclass van Pierre Boulez in de Mozes en Aronkerk, een groot compliment voor het strijkkwartet Athomus. In 2016, op zijn 55ste, retourneerde De Raaff het compliment: hij droeg zijn grote oratorium Atlantis op aan de nagedachtenis van Boulez, die in januari van dat jaar was overleden.

In 1997 studeerde De Raaff cum laude af bij Theo Loevendie, die datzelfde jaar een van zijn beste stukken afleverde in de vorm van Ackermusik voor viool, cello en piano.

In deze aflevering van Bijdetijds zijn beide werken (Atlantis en Ackermusik) te horen.

Programmagegevens:

Peter Adriaansz (foto) en Willem Jeths zijn allebei Nederlandse componisten, maar hun werk kan niet méér van elkaar verschillen. Jeths staat met beide benen in de traditie en put uit emoties; Adriaansz zoekt als een wetenschapper naar klanken en laat die zich in de tijd ontvouwen.

Programmagegevens:

Willem Jeths – Fas/Nefas (Noordhollands Filharmonisch Orkest olv David Porcelijn, Tomoko Mukaiyama, piano)

Peter Adriaansz – Three Vertical Swells (Ensemble MAE)

De onlangs overleden Wolfgang Rihm stond niet op zichzelf. In deze Bijdetijds horen we zijn muzikale omgeving.

Op 27 juli jl. overleed op 72-jarige leeftijd Wolfgang Rihm. Hij was een van de grootste componisten van zijn tijd. Bij de Concertzender besteden we dan ook uitgebreid aandacht aan zijn muziek, onder meer met een drie uur durende thema-uitzending.

Vandaag doen we het anders. Een uur lang hoort u muziek die met Rihm te maken heeft. De componist was namelijk geen eenling, maar stond centraal in een soort Karlsruher School. Hij maakte deel uit van een beweging die in het Duitsland van de jaren zeventig opgang maakte: het neo-expressionisme.

Na de strenge reeksenmuziek van de jaren vijftig en het eindeloze geëxperimenteer van de jaren zestig wilde een nieuwe generatie componisten wel weer gewoon muziek waarin de mens centraal stond, waarin de traditie werd geëerd en waarin de techniek de kunstenaar diende in plaats van andersom. De geest van de romantiek werd in ere hersteld, al mochten de middelen net zo modern zijn als de componist wilde.

In deze uitzending horen we drie keer twee componisten. Eerst horen we twee voorgangers. Hans Werner Henze en Eugen Velte (Rihms leraar aan het conservatorium van Karlsruhe) schreven altijd al expressieve muziek, ook in een tijd dat de ‘weldenkende’ kunstpausen daarvan gruwden. Hun eigengereidheid betaalde zich op den duur uit, want tegenwoordig nemen we ze zeer serieus.

Daarna horen we muziek van Volker Heyn en Ursula Euteneuter-Rohler. Twee niet zo bekende componisten, die echter net als Rihm in de leer gingen bij Velte. Horen we dat bij ze terug?

Tot slot horen we Rihm als leraar. Hij nam in 1985 de leerstoel van Velte over en heeft hele generaties componisten – zowel Duitse als buitenlandse – opgeleid. We draaien muziek van twee redelijk bekende Rihm-studenten: Jörg Veldmann en Rebecca Saunders. Zeker Saunders is in deze eeuw sterk opgekomen als grote naam, die geregeld op het programma verschijnt van ensembles voor hedendaagse muziek.

Afspeellijst

1. Hans Werner Henze – Whispers from heavenly death

Festival oude muziek:  Modern.

Hedendaagse componisten grijpen terug op het verleden.

Richard Narroway, cello.

Met een reeks nieuwe opnamen doet de 33-jarige cellist Richard Narroway wat ouder Australisch werk voor cello herleven en worden er premières aan toegevoegd. Het middelpunt is het diep ontroerende Requiem for Cello Alone van Peter Sculthorpe. Het Requiem beweegt van meditatieve kalmte naar urgentie en wanhoop en uiteindelijk naar een staat van transcendentie. Op de cd zijn de delen van het Requiem uit elkaar gehaald en afgewisseld met andere werken, in deze uitzending laten we alle zes delen achter elkaar horen. Peter Sculthorpe is zo’n beetje de aartsvader van de Australische hedendaagse muziek.

Playlist

Sculthorpe  – Requiem for Cello Alone,

Kate Moore –  Whoever you are Come Forth

Steve Stelios Adam – Emergence

Elena Kats Chernin – Wild Rice

Tilman Robinson, Qua Resurget ex Favilla.

Huw Belling – Bourrée echo

Ross Edwards – Laughing Rock

Richard Narroway – Variations on Waltzing Matilda

Uitvoerenden           Richard Narroway

Albumlabel               ABC Classics ABCL0071D

Pierre Boulez en meer.

In 1993 voltooide Pierre Boulez (foto) ten langen leste zijn stuk …explosante-fixe…, het eerbetoon aan Igor Stravinsky, waaraan hij al in 1971, het jaar van Stravinsky’s dood, was begonnen.

Philippe Manoury had minder tijd nodig voor zijn eerbetoon aan Boulez, die in januari 2016 stierf. Drie maanden later al rondde hij zijn B-Partita af, à la mémoire de Pierre Boulez.

Programmagegevens:

Pierre Boulez – …explosante-fixe… (Ensemble InterContemporain olv Boulez)

Philippe Manoury – B-Partita (Ensemble InterContemporain olv Daniel Kawka)