Jen la novaĵoj por merkredo, la dudek-naŭa de aprilo.

La milita situacio inter Usono kaj Irano restas en streĉa stagno, malgraŭ la klopodoj de internaciaj perantoj. La provizora batalhalto, kiun Pakistano peris kaj kiu oficiale validas ekde la oka de aprilo, estis denove plilongigita de la usona prezidanto Donald Trump. Tamen, la diplomatia progreso estas tre malrapida kaj malfacila. Prezidanto Trump publike esprimis malkontenton pri la lasta propono de Irano por remalfermi la Markolon de Hormuz. Teherano postulas, ke la u so a devas unue tute ĉesigi la maran blokadon kaj fini la militon antaŭ ol iu ajn ŝipo povos libere pasi. Aliflanke, Vaŝingtono premas por multe pli vasta interkonsento, kiu inkluzivu la tujan nuligon de la irana nuklea programo, striktajn limigojn al ĝiaj misiloj, kaj la finon de ĉiu subteno al regionaj militaj grupoj.

La daŭra fermo de la Markolo de Hormuz estas nun la plej severa malhelpo al la monda energio-provizado depost la krizoj en la mil naŭcent sepdekaj jaroj. Ĉi tiu marvojo estas tute esenca por la monda ekonomio. En normalaj cirkonstancoj, proksimume dudek milionoj da bareloj da nafto pasas tra ĝi ĉiutage, kio reprezentas unu kvinonon de la tuta monda konsumo kaj unu kvaronon de la nafto transportata per ŝipoj. Krome, dudek elcentoj de la monda lo no go, aŭ likvigita natura gaso, pasas tra ĉi tiu mallarĝa vojo, precipe el Kataro.

La krizaj problemoj komenciĝis en marto post serio de atakoj de la u so a kaj Israelo. Responde al tio, la irana revolucia gvardio, konata kiel i ro go co, deklaris la dudek-sepan de marto, ke la marvojo estas fermita al ĉiuj ŝipoj irantaj al aŭ venantaj el la u so a, Israelo, kaj iliaj aliancanoj. De tiu tago, la trafiko falis preskaŭ al nulo, kaj pli ol cent kvindek cisternoŝipoj nun restas ankritaj ekster la markolo, atendante sekuran pason.

Ĉi tiu situacio kaŭzis grandegan salton en la prezoj de energio tra la tuta mondo. La prezo de Brent-nafto superis cent dolarojn por barelo jam la okan de marto kaj atingis pinton de cent dudek ses dolaroj. Hodiaŭ, en la u so a, la meza prezo de benzino atingis kvar dolarojn kaj dek ok cendojn por galono. La Federacia Rezerva Banko de Dallas avertas, ke la tutmonda malneta enlanda produkto povus fali je preskaŭ tri elcentoj se ĉi tiu blokado daŭros pli longe. Kataro nun alfrontas grandajn malfacilaĵojn por liveri sian gason al aĉetantoj en Eŭropo kaj Azio, kio kreas plian premon sur la energian merkaton.

Malgraŭ la oficiala batalhalto, perfortaj incidentoj ankoraŭ okazas. Dum la semajnfino de la dudeka kaj dudek-unua de aprilo, la usona mararmeo kaptis iranan ŝipon, akuzante ĝin pri provo eviti la blokadon. Abbas Araghchi, kiu estas la irana ambasadoro ĉe la u no, asertis ke lia lando volas pacon kaj plenumis la kondiĉojn, sed la militestroj en Teherano restas firmaj en sia decido ne malfermi la markolon al siaj malamikoj.

En Malio, la milita registaro alfrontas severan krizon post serio de tre bone kunordigitaj atakoj de ribeluloj, kiuj okazis sabate, la dudek-sesan de aprilo. Ĉi tiuj atakoj samtempe trafis plurajn urbojn, inkluzive de la ĉefurbo Bamako, la grava milita bazo en Kati, kaj la orienta urbo Gao. La ministro pri defendo de Malio, generalo Sadio Camara, estis mortigita kiam suicida aŭtobombo eksplodis ĉe lia hejmo en Kati. En tiu sama eksplodo pereis ankaŭ lia dua edzino kaj du el liaj nepoj. Estas fortaj raportoj, ke ankaŭ la ĉefo de milita spionservo, Modibo Koné, perdis sian vivon en ĉi tiu ondo de perforto.

La ribeluloj sukcesis konkeri la strategian nordan urbon Kidal. Ĉi tio estas konsiderata tre severa malvenko por la malia armeo kaj por la rusaj soldatoj de la grupo Africa Corps, kiuj estis devigitaj retiriĝi el la regiono. Kidal estis sub la kontrolo de la registaro ekde dumil dudek tri, sed nun la separatistoj denove regas ĝin. Ĉi tiu ofensivo estas tre nekutima pro la fakto, ke du tute malsamaj grupoj kunlaboris por la unua fojo: la ĝihadistoj de jo no i mo, kiuj estas ligitaj al al-Kaida, kaj la tuaregaj separatistoj de la movado fo lo a.

La atakantoj uzis ne nur aŭtobombojn sed ankaŭ armitajn dronojn en urboj kiel Mopti kaj Sévaré. Kvankam la registara proparolanto, generalo Issa Ousmane Coulibaly, deklaris ke almenaŭ dek ses homoj estis vunditaj, la plena nombro de viktimoj ankoraŭ ne estas oficiale konata. La internacia flughaveno Modibo Keita estis fermita dum du tagoj pro la danĝero sed remalfermiĝis lunde. La gvidanto de la milita registaro, generalo Assimi Goïta, tute ne aperis publike ekde kiam la atakoj komenciĝis, kio kaŭzas grandan necertecon en la lando. Analizistoj kiel Ulf Laessing notas, ke la rusaj fortoj ne povis defendi la gravajn urbojn, kio grave malfortigas la fidon al la nuna registaro, kiu venis al potenco per puĉo en dumil dudek. Malio nun spertas sian plej danĝeran defion depost la granda ribelo en dumil dek du.

La Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj anoncis historian decidon forlasi la organizaĵon de landoj eksportantaj nafton, konatan kiel OPEC. Ĉi tiu decido oficiale efektiviĝos la unuan de majo kaj finos membrecon, kiu daŭris sesdek jarojn. La ministro pri energio de la lando, Suhail Mohamed Faraj Al Mazrouei, klarigis, ke la lando bezonas pli da libereco por agi laŭ sia propra nacia energio-strategio. La Emirlandoj investis grandegajn sumojn da mono por povi produkti kvin milionojn da bareloj da nafto ĉiutage, sed la striktaj kvotoj de OPEC malhelpis ilin uzi tiun plenan produktan kapablon.

Ĉi tiu foriro reprezentas grandan ŝanĝon por la tutmonda nafta merkato. La Emirlandoj respondecis pri proksimume dek du elcentoj de la tuta produktado de OPEC. Kiam ili foriros, la parto de OPEC en la monda merkato falos de proksimume tridek kvin aŭ kvardek elcentoj al ĉirkaŭ tridek unu aŭ tridek ses elcentoj. Ĉi tio signifas, ke la estontaj decidoj de la organizaĵo por stabiligi mondajn prezojn havos multe malpli da pezo kaj efiko.

Kvankam ĉi tiu movo povus influi la prezojn en la estonteco, la tuja efiko estas limigita pro la daŭra krizo en la Markolo de Hormuz. Ĉar la ŝipvojo restas blokita, la Emirlandoj ne povas tuj sendi pli da nafto al la monda merkato, eĉ se ili volus tion fari. Tamen, ekonomiaj spertuloj kredas, ke longtempe ĉi tiu decido povus helpi landojn kiel Barato, per ebla malaltigo de la kostoj de energio kaj malpliigo de enlanda inflacio kiam la politika situacio en la regiono trankviliĝos. En la u so a, la decido estas vidata kiel politika venko, ĉar ĝi malfortigas la unuecon de OPEC kaj montras, ke naciaj prioritatoj nun iĝas pli gravaj ol la kolektiva disciplino de la nafta kartelo.