Er is weliswaar een deal gesloten op de klimaattop, maar echt juichen doet niemand. De afspraken zijn mager en echte ambitie ontbreekt. Dat frustreert ook Maurits Groen.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom de uiteindelijke deal van de klimaattop teleurstelt
☑️ Maurits Groen vertelt wat hij achter de schermen zag tijdens twee weken onderhandelen.
☑️ Aantal vierkante meters natuur in Nederland neemt toe

Hij was daar de afgelopen twee weken, in het kielzog van de Nederlandse onderhandelaar Jaime de Bourbon. De top in de Braziliaanse Amazone leverde uiteindelijk dus toch een akkoord op, waarin bijna tweehonderd landen afspraken maakten over geld voor aanpassing aan klimaatverandering. Maar wat vooral opviel, was dat de belangrijkste oorzaak - de uitstoot van fossiele brandstoffen - in het deal niet expliciet wordt genoemd. Er werd onderhandeld over een routekaart naar uitfaseren. Onder druk van olieproducerende landen kwam die tekst niet in het akkoord.

🎧 Luister ook | Een nieuw economisch verhaal voor Europa

Maurits Groen was aanwezig op COP30 in Belém als ambassadeur van Duurzame Dinsdag, met negentien Nederlandse bedrijven ‘in zijn koffer’. Zijn missie: innovaties onder de aandacht brengen, deuren openen en internationale contacten leggen die nu al vervolg krijgen. In een overweldigende setting - elk uur zo’n 75 bijeenkomsten - trof hij een opmerkelijke bereidheid om samen te werken. Groen sprak met ngo’s, regeringsvertegenwoordigers en bedrijven en daagde zelfs Qatar Airways uit om duurzamer te worden.

🎧 Luister ook | Deze Nederlandse legowoning is superduurzaam

Goed nieuws is er wel over de natuur in ons land, zo vertelt Harm. Tussen 2016 en 2023 kwam er in Nederland ongeveer 285 vierkante kilometer aan (half)natuurlijke ecosystemen bij, zo meldt het CBS. Dat komt neer op zo’n 40.000 voetbalvelden. Het gaat vooral om nieuw natuurlijk grasland, waar beheer bewust gericht is op het bevorderen van biodiversiteit. Kortom: de natuur wint terrein en dat is een stap in de goede richting.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat als de oplossing voor de bouwcrisis gewoon in het bos staat? In zijn nieuwste boek rekent Pablo van der Lugt af met de vooroordelen over houtbouw.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Waarom houtbouw veel duurzamer is dan vaak wordt gedacht
☑️ Iconische projecten als HAUT en Westpoort laten zien wat er al kan
☑️ Welke obstakels (regelgeving, verzekeringen, mythes) houtbouw nog remmen

Nee, hout is niet per definitie brandgevaarlijk, zwak of slecht voor het milieu. En nee, je kunt er echt niet alleen maar blokhutten mee houwen. Maar wél: hout kan een belangrijk puzzelstuk worden in het oplossen van de klimaatcrisis. In The Timber Truth legt Van der Lugt uit welke potentie hout heeft voor de bouwsector. Het materiaal is volgens hem een krachtig wapen in de strijd tegen CO2-uitstoot. ‘Het slaat koolstof op, is licht en sterk én maakt prefab bouwen sneller en schoner’, aldus de auteur.

🎧 Luister ook | een nieuw economisch verhaal voor Europa

Van der Lugt legt uit hoe dit werkt en waarom het tijd wordt dat regelgeving, financiers en de bouwsector zelf meegroeien met deze ontwikkeling. We bespreken iconische Nederlandse voorbeelden zoals HAUT, Liander Westpoort en Valckensteyn en kijken naar de internationale houtbouwgolf die op stoom komt. Ook gaan we in op uitdagingen: hoe zit het met vocht, akoestiek of verzekeringen? En wat als het regent op de bouwplaats?

🎧 Luister ook | waarom biologisch eten achterblijft in Nederland

Het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw is flink gedaald, met zo'n 20 procent minder in vier jaar tijd. Dit blijkt uit cijfers van het CBS. Vooral bij lelies is de afname opvallend groot. Boeren gebruiken nu gemiddeld 5,6 kilo per hectare. Toch blijft het weer een grote rol spelen: in natte jaren stijgt het gebruik weer. Middelen tegen schimmels en bacteriën worden het meest ingezet. Glastuinbouw, zoals bij rozen, gebruikt nog altijd veel per vierkante meter. Lelieteelt blijft koploper als het gaat om gebruik per hectare. Al met al een positieve trend, maar er is nog genoeg ruimte voor verbetering.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een nieuwe groene innovatie belooft elektriciteit uit de atmosfeer te kunnen halen. Ion-Energy won er een Wubbo Ockels Innovatieprijs mee. 

Deze aflevering in het kort:
☑️ Hoe Ion-Energy stroom haalt uit de atmosfeer
☑️ De verborgen maatschappelijke rekening van onze landbouw
☑️ Nieuwe regels tegen misleidende duurzaamheidsclaims in de luchtvaart

Ion-Energy ontwikkelde een technologie die letterlijk stroom uit de lucht haalt. ‘De atmosfeer is continu geladen met statische elektriciteit’, vertelt Jop Fellinger van de startup. ‘Onze compacte E-Box vangt die energie op en zet die om in bruikbare stroom.’ Dat klinkt als sciencefiction, maar is dus werkelijkheid. De techniek maakt gebruik van ionen uit de lucht en kan volgens hem een waardevolle aanvulling worden op zonne- en windenergie, vooral wanneer de zon niet schijnt. De innovatie leverde het bedrijf afgelopen week een Wubbo Ockels Innovatieprijs op, een bekroning voor ondernemers die durven te denken buiten de bestaande energiegrenzen.

🎧 Luister ook | 3 graden warmer in 2050 is nu reëel scenario

Het idee ontstond toen mede-oprichter Sander Kovaks letterlijk een schok kreeg van de waslijn. Dat markeerde het begin van een lange zoektocht naar het antwoord op de vraag hoe die statische lading benut kan worden. Inmiddels heeft Ion-Energy een prototype van 50 watt en werkt het aan een ‘stack’ van 250 watt. De ambities zijn groot: een emissievrije woning waarin de E-Box, zonnepanelen en warmtepomp elkaar aanvullen. De technologie richt zich eerst op off-grid gebieden en stedelingen zonder panelen.

🎧 Luister ook | Kees Klomp pleit voor radicale herstart van de economie

De Nederlandse landbouw levert jaarlijks 13,3 miljard euro op, maar richt volgens een nieuw rapport van de Robin Food Coalitie en Transitiecoalitie Voedsel voor 18,6 miljard euro schade aan. Denk aan stikstof, broeikasgassen en verlies van biodiversiteit. Samen dus een netto verlies van 5,3 miljard euro voor de samenleving. De onderzoekers noemen dit the hidden bill: de rekening die we telkens doorschuiven naar morgen. Het rapport stelt dat echte verduurzaming pas begint als we die maatschappelijke kosten eerlijk gaan doorberekenen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De aarde warmt veel sneller op dan gedacht. Klimaatexpert Leon Simons legt uit waarom we al binnen 25 jaar drie graden opwarming kunnen bereiken, als we niets doen.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Opwarming versnelt door verdwijnen van koelende luchtvervuiling
☑️ 1 miljard Hiroshima-bommen per jaar in het klimaatsysteem
☑️ Oudste ijs ooit gevonden op Antarctica

De opwarming van de aarde versnelt in een tempo dat wetenschappers zorgen baart. Simons legt uit dat de mens momenteel een miljard Hiroshima-bommen aan extra energie in het klimaatsysteem pompt. Dat leidt tot stijgende temperaturen, smeltend ijs en extreme weersomstandigheden. Vooral de afname van zwavelaerosolen, die eerder de aarde enigszins afkoelden, zorgt nu voor een plotselinge versnelling. Simons pleit daarom voor meer focus op zowel mitigatie als adaptatie: het terugdringen van uitstoot én het aanpassen aan de nieuwe realiteit. Want, zegt hij: ‘De opwarming is niet iets van de toekomst, ze is nú aan de gang.’

🎧 Luister ook | Een nieuw economisch verhaal voor Europa

Leon Simons is een bekende stem in het Nederlandse klimaatdebat. Hij staat bekend om zijn heldere uitleg en confronterende cijfers over de stand van onze planeet. Tijdens een recente klimaatpersconferentie waarschuwde hij dat veel modellen de opwarming structureel onderschatten, mede door het negeren van luchtvervuilingseffecten. In  deze aflevering vertelt hij waarom Europa, juist door schonere lucht, sneller opwarmt dan andere regio’s. Hoe kan Nederland zich hierop voorbereiden? Simons heeft het over het versterken van dijken en het herontwerpen van onze steden. Zijn boodschap is helder: actie is onvermijdelijk.

🎧 Luister ook | Deze Nederlandse legowoning is superduurzaam

Onderzoekers hebben in Oost-Antarctica ijs ontdekt van zes miljoen jaar oud, het oudste ooit gevonden. In dat ijs zitten luchtbellen die laten zien dat het toen twaalf graden warmer was dan nu. De vondst bevestigt hoe dynamisch het klimaat door de tijd heen is geweest. En juist dat maakt het belang van de huidige ontwikkelingen duidelijker dan ooit: ook toen smolt het ijs, maar nooit zo snel als nu.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Woningen bouwen als duurzame legoblokken. Circulair, biobased en klaar voor de toekomst. Het Nederlandse Moos won er zelfs een internationale prijs mee.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Hoe Moos biobased woningbouw schaalbaar en betaalbaar maakt
☑️ Waarom houtbouw cruciaal is voor een duurzame toekomst
☑️ Waarom klimaat nauwelijks een rol speelt in deze verkiezingen

Moos is het circulaire bouwconcept van Joost Hoffman. Zijn houten modules zijn volledig demontabel, betaalbaar en geschikt voor de sociale huursector. Het innovatieve systeem leverde Moos de internationale Built by Nature Award op, een prestigieuze erkenning voor biobased bouwprojecten. In deze aflevering vertelt Hoffman hoe het concept werkt, waarom houtbouw niet alleen milieuvriendelijker maar ook comfortabeler is en hoe snel je met deze prefab-elementen volgs hem een complete woonwijk uit de grond kunt stampen.

🎧 Luister ook | Deze Nederlandse uitvinding helpt tegen waterschaarste

Hoffman ziet een toekomst waarin duurzaam bouwen de norm wordt. Dat is hard nodig. De bouwsector is eeen van de grootverbruikers als het gaat om grondstoffen. Bijna de helft van al het materiaal dat we in Nederland gebruiken, gaat naar deze sector. Denk aan beton, staal en steen. De CO2-uitstoot is ook niet gering, wereldwijd zorgt de bouw voor bijna 40 procent van de uitstoot die met energiegebruik en materialen (14%) te maken heeft. Daarbovenop komt nog eens een gigantische berg afval. Bijna een kwart van al het Nederlandse afval komt van bouw- en sloopactiviteiten.

🎧 Luister ook | Hittestress! Binnensteden veranderen in bakovens

Harm blikt vooruit op de verkiezingen van woensdag. Klimaat lijkt deze keer nauwelijks nog een thema. Terwijl wetenschappers blijven waarschuwen dat uitstel desastreus is, richten politici zich vooral op veiligheid, migratie en wonen. ‘Klimaatverandering laat zich echter niet wegframen. De keuzes die we nu maken, bepalen hoe leefbaar Nederland over dertig jaar nog is’, aldus Harm. ‘Zo’n 160 wetenschappers politici riepen dit weekend nog op om het klimaat weer centraal te stellen, zonder nieuwe fossiele infrastructuur en zonder nieuwe gaswinning. ‘Stem dus met je hart, maar denk aan de toekomst van onze kinderen.’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De verkiezingen komen eraan. Welke partijen hebben echt een concreet plan voor het klimaat? Daan Zieren van de Jonge Klimaatbeweging zet de ambities op een rij.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Welke partijen durven écht te kiezen voor een fossielvrije toekomst
☑️ Hoe geloofwaardig de klimaatparagrafen van links tot rechts zijn
☑️ Waarom Lidl de Impact Pluim van de week krijgt

De verkiezingen draaien om veel thema’s, van migratie tot de woningnood. Het klimaat lijkt deze keer volkomen naar de achtergrond verdwenen. Toch staat er volgens Daan Zieren van de Jonge Klimaatbeweging veel op het spel. In deze aflevering analyseert hij de verkiezingsprogramma’s op vijf groene thema’s, van fossielvrij worden tot circulaire economie. Zijn conclusie? De verschillen zijn groot. GroenLinks-PvdA, ChristenUnie, D66, Volt en de Partij voor de Dieren tonen ambitie en durven harde jaartallen te noemen. Partijen als BBB en PVV blijven volgens Zieren ‘vaag en vooral remmen op verandering.'

🎧 Luister ook | een nieuw economisch verhaal voor Europa

Zieren ziet bij sommige partijen wel hoopvolle signalen. Zo willen Volt en D66 producenten meer verantwoordelijk maken voor recycling en grondstoffengebruik. Tegelijk hekelt hij het vrijblijvende taalgebruik bij andere partijen. ‘We hebben geen tijd meer voor plannen die niet uitvoerbaar of niet meetbaar zijn. De politiek moet volgens hem nu kiezen: voor toekomst of voor uitstel.’

🎧 Luister ook | waarom biologisch eten achterblijft in Nederland

Ons groene geweten Muriel Arts geeft de Impactpluim van deze week aan Quirine de Weerd van Lidl. De supermarktketen is opnieuw uitgeroepen tot de meest duurzame speler op het gebied van groente, fruit en brood. Quirine werd vorig jaar al uitgeroepen tot MVO-manager van het jaar en is één van de duurzame drijfkrachten van de transitie die de supermarkt maakt. Met zonnepanelen op de daken, het hergebruik van reststromen en initiatieven tegen voedselverspilling laat Lidl zien dat duurzaamheid en betaalbaarheid prima samengaan.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Econoom Paul Schenderling vindt dat Europa te veel draait om winst en groei. In zijn nieuwe boek Continent van de Kwaliteit laat hij zien hoe we kunnen kiezen voor welzijn, duurzaamheid en échte vooruitgang.

Deze aflevering in het kort:
☑️ Hoe krijgen we een economie die draait om welzijn, duurzaamheid en rechtvaardigheid in plaats van winst en groei?
☑️ Biobrandstoffen blijken helemaal niet zo duurzaam
☑️ Greenpeace daagt de Nederlandse staat om Bonaire

Schenderling schetst een nieuw verhaal voor Europa. Hij stelt dat onze economie niet langer de doelen dient die werkelijk belangrijk zijn: rechtvaardigheid, vrijheid, vrede en naastenliefde. In plaats van welvaart in cijfers te meten, moeten we volgens hem weer leren sturen op wat er écht toe doet: kwaliteit. Zijn boek begint met een scherpe diagnose van het verval: doorgeschoten globalisering, groeiende ongelijkheid en een economie die losgezongen is van democratie en ecologie. 

🎧 Luister ook | Hittestress! Binnensteden veranderen in bakovens

Maar Schenderling blijft niet steken in kritiek. In hoopvolle taal laat hij zien hoe Europa zichzelf opnieuw kan uitvinden als ‘continent van de kwaliteit’. Zo wil hij bijvoorbeeld een kwaliteitsdividend voor lage inkomens, een eerlijke handelspolitiek die mens en milieu beschermt, en een ecologisch plafond dat grenzen stelt aan vervuiling en grondstoffengebruik. Zo verschuift de focus van winst naar welzijn en duurzaamheid. 

🎧 Luister ook | Deze Nederlandse uitvinding helpt tegen waterschaarste

De Impactpluim is deze week voor Greenpeace. De milieuorganisatie sleept de Nederlandse staat voor de rechter om inwoners van Bonaire beter te beschermen tegen klimaatverandering. Volgens Greenpeace blijft de bescherming van het Caribisch deel van Nederland ver achter bij die van het Europese deel. Het eiland kampt nu al met koraalverval en overstromingsgevaar door stijgende zeespiegels. Met deze rechtszaak wil Greenpeace afdwingen dat Nederland de uitstoot sneller naar nul brengt, eerder dus dan 2050. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je geld laten renderen én tegelijk bijdragen aan een betere wereld. Dat klinkt aantrekkelijk, maar hoe weet je of je investering wel echt duurzaam is?

Deze aflevering in het kort:
☑️ Wat maakt een belegging écht duurzaam en transparant?
☑️ Hoe verhouden groene rendementen zich tot klassieke investeringen?
☑️ Een eerbetoon aan Jane Goodall, icoon voor natuur en duurzaamheid.

Duurzaam beleggen wint aan populariteit. Van zonneparken en windparken tot circulaire start-ups en duurzame woningbouw: heel wat Nederlanders willen hun spaargeld inzetten voor een groenere toekomst. Het idee dat je rendement kunt combineren met maatschappelijke impact spreekt ze aan. Onlangs kwam één van die initiatieven onder vuur te liggen. Het crowdfundplatform Duurzaaminvesteren.nl zou niet transparant genoeg zijn over oplopende verliezen. Volgens een groep beleggers wordt het ingelegde geld ook helemaal niet geïnvesteerd in echt groene projecten.

🎧 Luister ook | Steeds meer geld naar groene energie

Hoe herken je een investering die niet alleen groen oogt, maar ook daadwerkelijk bijdraagt aan een duurzame economie? Wat zijn de risico’s, welke rendementen mag je verwachten en hoe voorkom je dat je geld verdwijnt in projecten zonder impact? Onze gasten zijn Ellen Hensbergen van investeringsplatform Invesdor en Chrisbert van Kooten van Meewind. Zij delen hun ervaringen, leggen uit hoe zij projecten selecteren en vertellen waarom transparantie en vertrouwen cruciaal zijn. Ook bespreken we wat overheid en markt moeten doen om duurzaam beleggen toegankelijker te maken voor een breder publiek.

🎧 Luister ook | Harm in gesprek met Jane Goodall

Daarnaast staan we stil bij Jane Goodall. De wereldberoemde primatoloog en natuurbeschermer overleed afgelopen week op 91-jarige leeftijd in haar slaap. Goodall werd wereldwijd bekend door haar baanbrekende onderzoek naar chimpansees en groeide uit tot icoon in de strijd voor natuurbehoud. Eerder dit jaar hadden we de eer om haar nog te spreken voor dit programma, een gesprek dat nu nóg waardevoller blijkt. Haar levenslange inzet en optimisme blijven een inspiratiebron voor iedereen die gelooft dat één mens écht verschil kan maken.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Biologisch eten is in opkomst, maar in Nederland blijft de grote doorbraak nog steeds uit. Waarom lopen wij achter op een aantal andere landen in Europa?

Deze aflevering in het kort:
☑️ Nederlanders eten veel minder biologisch dan de rest van Europa
☑️ Voor echte groei blijkt overheidsinkoop en steun voor boeren cruciaal.
☑️ De impactpluim is voor Medewerkers van de toekomst

Biologisch eten belooft veel: minder bestrijdingsmiddelen, meer biodiversiteit en een eerlijkere prijs voor de boer. Toch blijft de Nederlandse consument achter. Slechts 4,4 procent van ons eten is biologisch, terwijl landen als Oostenrijk al rond de 30 procent zitten. Hoe komt dat verschil? Dat vragen we aan Hendrik Wijnen van DO IT Organic. Nederlanders blijken erg prijsbewust en zien biologisch vaak als te duur. Maar dat beeld klopt niet helemaal meer, vertelt hij. Het prijsverschil met gangbare producten wordt kleiner en supermarkten als Lidl en Albert Heijn geven inmiddels flinke kortingen of zetten meer biologisch in het schap.

🎧 Luister ook | Hittestress! Binnensteden veranderen in bakovens

Toch zijn er flinke drempels. Voor boeren is omschakelen duur en tijdrovend en certificering maakt het proces extra streng. Daar ligt een rol voor banken en overheid: met subsidies, langetermijncontracten en fiscale voordelen kan de stap naar biologisch makkelijker worden. Als bijvoorbeeld overheidskeukens, ziekenhuizen en scholen massaal biologisch zouden inkopen, zou de markt sneller groeien.

🎧 Luister ook | Deze Nederlandse uitvinding helpt tegen waterschaarste

En dan is er nog de invloed van de vleeslobby. Die probeert het debat over gezond en duurzaam eten actief te sturen, onder meer met misleidende studies en campagnes. Onderzoekers en NGO’s waarschuwen dat dit de broodnodige transitie vertraagt. Ons groene geweten Aniek Moonen deelt een impactpluim uit aan een nieuwe klimaatbeweging: Medewerkers voor onze Toekomst. Dit is een initiatief van een oud-medewerker van Shell, iemand van ABN AMRO en een onderzoeker van TNO. Het platform biedt werknemers van grote bedrijven de kans om zich in te zetten voor het klimaat. Ze concluderen dat medewerkers met klimaatzorgen de stille meerderheid vormen, maar dat ze dat vaak niet van elkaar weten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Biologisch eten is in opkomst, maar in Nederland blijft de grote doorbraak nog steeds uit. Waarom lopen wij achter op een aantal andere landen in Europa?

Deze aflevering in het kort:
☑️ Nederlanders eten veel minder biologisch dan de rest van Europa
☑️ Voor echte groei blijkt overheidsinkoop en steun voor boeren cruciaal.
☑️ De impactpluim is voor Medewerkers van de toekomst

Biologisch eten belooft veel: minder bestrijdingsmiddelen, meer biodiversiteit en een eerlijkere prijs voor de boer. Toch blijft de Nederlandse consument achter. Slechts 4,4 procent van ons eten is biologisch, terwijl landen als Oostenrijk al rond de 30 procent zitten. Hoe komt dat verschil? Dat vragen we aan Hendrik Wijnen van Do It Organic. Nederlanders blijken erg prijsbewust en zien biologisch vaak als te duur. Maar dat beeld klopt niet helemaal meer, vertelt hij. Het prijsverschil met gangbare producten wordt kleiner en supermarkten als Lidl en Albert Heijn geven inmiddels flinke kortingen of zetten meer biologisch in het schap.

🎧 Luister ook | Hittestress! Binnensteden veranderen in bakovens

Toch zijn er flinke drempels. Voor boeren is omschakelen duur en tijdrovend en certificering maakt het proces extra streng. Daar ligt een rol voor banken en overheid: met subsidies, langetermijncontracten en fiscale voordelen kan de stap naar biologisch makkelijker worden. Als bijvoorbeeld overheidskeukens, ziekenhuizen en scholen massaal biologisch zouden inkopen, zou de markt sneller groeien.

🎧 Luister ook | Deze Nederlandse uitvinding helpt tegen waterschaarste

En dan is er nog de invloed van de vleeslobby. Die probeert het debat over gezond en duurzaam eten actief te sturen, onder meer met misleidende studies en campagnes. Onderzoekers en NGO’s waarschuwen dat dit de broodnodige transitie vertraagt. Ons groene geweten Aniek Moonen deelt een impactpluim uit aan een nieuwe klimaatbeweging: Medewerkers voor onze Toekomst. Dit is een initiatief van een oud-medewerker van Shell, iemand van ABN AMRO en een onderzoeker van TNO. Het platform biedt werknemers van grote bedrijven de kans om zich in te zetten voor het klimaat. Ze concluderen dat medewerkers met klimaatzorgen de stille meerderheid vormen, maar dat ze dat vaak niet van elkaar weten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.