Buiten De Lijntjes

In deze aflevering gaat Eva in gesprek met Belle Barbé, specialist in seksuele opvoeding, naar aanleiding van een recente opinietekst waarin Anneleen Boderé en heel wat experten pleiten voor seksuele opvoeding in kleuteronderwijs.

Welke woorden gebruik je nu best voor geslachtsdelen? En verwarren we kleuters daar allemaal niet te veel mee? Hoe ga je om met experimenterende kleuters? Wat is de taak van de school en de ouders? En hoe ga je hier cultuursensitief mee aan de slag?

Deze aflevering biedt alweer zowel kritische duiding als concrete aanknopingspunten voor al wie met jonge kinderen werkt of leeft.

Eva Dierickx gaat in gesprek met onderwijswetenschapper Joris Van Elsen (UA). Samen duiken ze in de fascinerende wereld van het probleemoplossend denken en handelen bij jonge kinderen. Zijn onderzoek richt zich specifiek op STEM-activiteiten, zoals het bouwen van bruggen of eendjes vissen, waarbij spelenderwijs technische en wiskundige inzichten worden opgedaan. Hij deelt met ons nieuwe inzichten uit onderzoek en geeft praktische tips voor in jouw klaspraktijk. 

In dit gesprek ontdek je onder meer:

• Waarom kleuters 'natuurlijke probleemoplossers zijn'
• Waarom de gekende "stop-denk-doe" strategie bij kleuters vaak minder effectief is dan we denken
• Het verrassende belang van kopiëren en afkijken als leerstrategie.
• Waarom de reflectiefase achteraf cruciaal is voor de transfer van kennis, zelfs als het maar een kort gesprek is.

Shownotes: https://kleuterkronkels.be; Kleuterkronkels is een website over kleuters en hun problemen. Of beter: over hoe kleuters problemen oplossen.

In deze aflevering van Buiten de Lijntjes gaat Eva in gesprek met professor emeritus Michel Vandenbroeck en blikt met hem terug op zijn academische loopbaan. Het gesprek vertrekt vanuit drie werken die hem sterk hebben geïnspireerd en twee eigen sleutelwerken, en raakt aan thema’s als de geschiedenis van kinderopvang, diversiteit, identiteit en de vraag wat we nu eigenlijk verstaan onder “kwaliteit” in opvoeding en onderwijs. Een reflectieve aflevering die uitnodigt om anders te kijken naar opvoeding en samenleving.c

Eva gaat in gesprek met onderzoekers Helena Taelman en Benedicte vanblaere over de resultaten van het KiKo-onderzoek (Kwaliteitsvol Inspirerend Kleuteronderwijs). Dit onderzoek bracht de stand van zaken over de kwaliteit van kleuteronderwijs in Vlaanderen in kaart, met een focus op drie ontwikkelingsgebieden: Taal, wiskunde en executieve functies (EF). We bespreken zowel internationale onderzoeksbevindingen als huidige uitdagingen en sterktes in het Vlaamse kleuteronderwijs. Met ook suggesties rond volgende stappen.

Shownotes

• https://inspirerendkleuteronderwijs.be/

In deze aflevering spreken we met Thibaut Duthois, onderzoeker aan de Ugent en expert in taalontwikkeling bij jonge kinderen. Door via eye-tracking letterlijk mee te kijken door de ogen van de leraar, toont zijn onderzoek hoe cruciaal de rol van de kleuterleerkracht is in het creëren van een rijke taalomgeving en het bieden van echte, gelijkwaardige spreekkansen voor ieder kind.

Linkjes

https://Tacos-project.be 

Early childhood education teachers' professional vision of language-stimulating interactions: a mixed-method mobile eye-tracking study - ScienceDirect
Full article: Through the teachers’ eyes: barriers to equitable language stimulating environments in early childhood education a qualitative mobile eye-tracking study

A teacher’s distribution of attention and interaction opportunities in early childhood education: a mixed-methods single case study: Language and Education: Vol 0, No 0 - Get Access

In deze aflevering van Buiten De Lijntjes duikt Eva Dierickx diep in het debat over spel en leren in het kleuteronderwijs.
Ze ontrafelt de schijnbare tegenstelling tussen spel en instructie, en legt uit waarom beide een belangrijke plaats hebben in de kleuterklas. Met inzichten uit recent onderzoek bespreekt ze hoe kwaliteitsvolle spelbegeleiding eruitziet en waarom de rol van de leerkracht hierin cruciaal is. Ook gaat ze in op verschillende vormen van instructie en hoe die op een kindvriendelijke, speelse manier kunnen worden ingezet. Deze aflevering biedt een genuanceerde kijk op hoe spel en gericht leren hand in hand kunnen gaan voor optimale ontwikkeling van kleuters.

Shownotes

• Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!
• Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.

In deze speciale aflevering van Buiten de Lijntjes duiken we in de wereld van meertaligheid binnen het kleuteronderwijs. Onderzoeker Brecht Peleman, verbonden aan VBJK en UGent, bespreekt de kansen en uitdagingen van meertaligheid in Vlaamse kinderopvang en kleuterklassen en verkent hoe professionals en ouders hier effectief mee kunnen omgaan. Na zijn presentatie volgt een open gesprek met Brecht en praktijkexpert Bjorn Martens over de implicaties van het onderzoek, met vragen en ervaringen van een livepubliek.

Of je nu leerkracht bent, kinderbegeleider of geïnteresseerd in meertaligheid, deze aflevering zit boordevol inzichten en praktische tips. Zet je neer met een kop koffie en ontdek hoe taaldiversiteit een kracht kan zijn in de opvoeding en educatie van jonge kinderen.

Shownotes

• www.vbjk.be
• www.reflectiewaaier.vbjk.be
• www.pro-mproject.be
• www.meertaligheid.be
• www.kindengezin.be/nl/thema/ontwikkeling-en-gedrag/taal-en-meertaligheid
• https://kletsheadspodcast.nl/2023/05/01/hoe-ga-je-om-met-meertalige-kinderen-op-de-kinderopvang-seizoen-4-aflevering-2/
• https://biblio.ugent.be/person/14C47080-F0EE-11E1-A9DE-61C894A0A6B4

Wil je weten hoe je kleuters écht iets kan leren? Of hoe je speels én doelgericht kan werken? Schuif dan gezellig aan bij dit gesprek met Dr. Julian Grenier! Met zijn jarenlange ervaring in Londense kleuterscholen en als onderzoeker bij de Education Endowment Foundation, deelt hij zijn gouden inzichten over kennisrijk onderwijs aan jonge kinderen. Van het tellen van schoenen in een speelwinkel tot het ontdekken waarom blaadjes vallen - Julian laat zien hoe je betekenisvol leren en spelen perfect kan combineren.

Belonging in de kleuterklas ... Het klinkt romantisch, maar de praktijk leert dat het samenleven in een klas vuurwerk kan opleveren! Hoe kunnen kleuters samen 'groep' vormen en goede relaties met elkaar opbouwen? En hoe kan je als leerkracht de kleuters stem, keuze en eigenaarschap (agency) geven in hun sociale relaties in de klas? 

Kleuterleerkracht Hannah Andries (Sint-Jansschool Leuven) en Dr. Caroline Vancraeyveldt (lerarenopleider en onderzoeker in UCLL) gingen samen met deze thema's aan de slag in de klas van Hannah. Het werd een boeiende zoektocht en ze delen graag wat ze geleerd hebben!

Shownotes
In deze podcast-aflevering bespreken Hannah en Caroline enkele resultaten van het praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek 'Relaties tussen kleuters: assumpties van leraren en stem van de kleuters' (uitgevoerd met collega's Ilse Aerden en Anne Slaets, gefinancierd door Education & Development, UCLL). De praktijkverhalen, tips en het theoretisch kader rond 'belonging' zijn te vinden in het e-boek 'Ik - jij - wij. Belonging en agency in de kleuterklas' dat vanaf 15 december 2024 beschikbaar zal zijn via de website van Expertisecentrum Education & Development | UCLL Research & Expertise of op aanvraag via [email protected]

Interesse in andere praktijkverhalen uit het onderzoek? Neem een kijkje op Zij doen het! Kleuterleerkracht en lerarenopleider hand in hand | Kleutergewijs (wordpress.com) of op Hoe ga je om met ruzies in de kleuterklas? – Klasse

“In deze eerste aflevering van het nieuwe seizoen gaat Eva in gesprek met dr Nore Wijns en prof dr Joke Torbeyns van KU Leuven over wiskunde in de kleuterklas. Want moet dat nu echt al bij kleuters? Wat zegt onderzoek over taal en wiskunde? Is het belangrijk om steeds dezelfde en 'juiste' begrippen te gebruiken? Wat is een wiskunde-bril en hoe zet je die best op?”

Buiten De Lijntes is een productie van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren van Thomas More
🎙️ Eva Dierickx
 
Shownotes

• Joke en Nore schreven mee aan het boek ‘Alle kleuters tellen mee’ over de vroege wiskundige ontwikkeling en wat je als leerkracht kan doen om die te ondersteunen. (Handboek wiskunde 'Alle kleuters tellen mee' - die Keure Educatief)
• Via de website van hun onderzoekscentrum vind je allerlei praktijkgerichte publicaties terug die gericht zijn op kleuters en wiskunde: Praktijkgerichte publicaties CIP&T en media — Onderzoekseenheid Onderwijskunde (kuleuven.be)
• Ook op kleutergewijs vind je verschillende blogberichten over kleuters en wiskunde vanuit hun onderzoekscentrum
  • Prentenboeken en wiskunde
  • Wiskundige patronen in de kleuterklas
  • Spontane aandacht voor hoeveelheden bij kleuters
• Ontdek hier het hele vormingsaanbod van het Expertisecentrum Onderwijs en Leren!
• Volg Buiten De Krijtlijnen op Twitter, Instagram of LinkedIn.