Bunu da Bir Düşün

Borsada bir hisse aldığınızda, onu size satan kişinin neden sattığını hiç düşündünüz mü?

Peki kazandığımızda gerçekten haklı mı oluyoruz? Yoksa bazen şansı, bilgimizle mi karıştırıyoruz?

Hobbes’un “İnsan insanın kurdudur” düşüncesinden Marx’ın meta fetişizmine, Sokratik sorgulamadan piyasanın görünmeyen ilişkilerine uzanıyoruz.

Trade Etmenin Felsefesi: Ben Yem Olmam!

Bu bölümde yalnızca piyasayı değil, kendimize duyduğumuz güveni de sorguluyoruz.

Bunu da Bir Düşünün.

#TradeEtmeninFelsefesi #BenYemOlmam #BunuDaBirDüşün #Borsa #Trading #Yatırım #FinansalOkuryazarlık #YatırımPsikolojisi #DavranışsalFinans #Felsefe #Sokrates #Hobbes #KarlMarx #EleştirelDüşünme

Bir portföy oluşturmak, farklı yatırım araçlarını bir sepete doldurmak mıdır?

Hisse senetleri, altın, fonlar, tahviller… Peki bütün bunları neden bir araya getiriyoruz?

Aristoteles'ten Odysseus'a uzanan bu bölümde, portföy oluşturmanın yalnızca finansal değil, felsefi bir mesele olduğunu konuşuyoruz.

Çünkü asıl soru neye yatırım yaptığımız değil, neden yatırım yaptığımız.

🎙️ Bunu da Bir Düşün – Tahsin Çember

#PortföyYönetimi #YatırımFelsefesi #FinansalOkuryazarlık #Felsefe #BunuDaBirDüşün

Yatırımda her kararımız doğru olmak zorunda mı? Yoksa asıl başarı, kayıplara rağmen oyunda kalabilmek mi?

Novak Djokovic'in kaybettiği puanlardan Newton'un yatırım hatasına, Odysseus'un Sirenlerinden Popper'ın yanlışlanabilirlik ilkesine uzanan bir yolculuk...

Risk, sabır, inat, belirsizlik ve insanın kendini kandırma becerisi üzerine.

Çünkü yatırımda her puanı kazanmak zorunda değiliz. Ama bir sonraki puanı oynayabilmek için raketimizin hâlâ elimizde olması gerekiyor.

Bunu da bir düşünün.

#YatırımınFelsefesi #YatırımPsikolojisi #FinansalOkuryazarlık #DavranışsalFinans #RiskYönetimi #UzunVadeliYatırım #YatırımStratejisi #Felsefe #BunuDaBirDüşün

Para yalnızca bir şeyler satın almak için mi gerekli, yoksa bize özgürlük de sağlar mı?Ya düşündüğümüzden çok daha uzun yaşarsak? Ya birikimlerimiz bizden önce tükenirse?Bu bölümde paranın hayatımızdaki yerini, uzun yaşama riskini ve bugünle gelecek arasında kurmamız gereken dengeyi konuşuyoruz.Çünkü mesele yalnızca para biriktirmek değil, uğruna biriktirdiğimiz hayatı da yaşayabilmek.Bunu da bir düşün.#Para #FinansFelsefesi #Emeklilik #FinansalÖzgürlük #BunuDaBirDüşün

Bir çaydanlık kaç lahmacun eder? Peki bir roman kaç sigara?

Her şeyin bir fiyatı var. Ama fiyatını bildiğimiz bir şeyin değerini de biliyor muyuz?

Finans Felsefesi serimizin ilk bölümünde para, göreli fiyatlar, emeğin değeri ve su–elmas paradoksu üzerinden fiyat ile değer arasındaki farkı sorguluyoruz.

Çünkü bazı şeylerin fiyatını hesaplamak kolaydır. Değerini anlamaksa o kadar kolay değil.

Bunu da Bir Düşün.

#FinansFelsefesi #ParaVeDeğer #FiyatVeDeğer #Ekonomi #Felsefe

Sosyal medyaya baktığınızda neden herkesin sizden daha fazla arkadaşı, daha çok takipçisi ve daha kalabalık bir hayatı varmış gibi görünüyor?

Bu yalnızca bir algı yanılgısı mı, yoksa arkasında matematiksel bir neden mi var?

Arkadaşlık Paradoksu, çok bağlantısı olan insanların neden karşımıza daha sık çıktığını ve doğru hesaplanmış bir ortalamanın bile bizi nasıl yanıltabileceğini gösteriyor.

Çünkü gördüğümüz dünya, her zaman dünyanın tamamını temsil etmiyor.

Bunu da Bir Düşün.

#ArkadaşlıkParadoksu #MatematikFelsefesi #BunuDaBirDüşün #SosyalMedya #Felsefe

Condorcet Jüri Teoremi: Çoğunluk Her Zaman Haklı mıdır?

Bir milyon insanın verdiği karar, tek bir uzmanın kararından daha doğru olabilir mi?

Condorcet Jüri Teoremi, şaşırtıcı bir gerçeği ortaya koyuyor: İnsanların doğru karar verme ihtimalindeki küçücük bir fark, kalabalık büyüdükçe devasa sonuçlar doğurabiliyor.

Peki çoğunluğa ne zaman güvenebiliriz? Bin kişinin aynı şeyi söylemesi, gerçekten bin bağımsız görüş anlamına mı gelir?

Bu bölümde matematikten demokrasiye uzanıyor; çoğunluğun gücünü, sınırlarını ve bağımsız düşünmenin önemini sorguluyoruz.

Çünkü mesele kaç kişinin aynı şeyi düşündüğü değil, nasıl düşündüğü.

Bunu da bir düşün.

Adil bir paranın yazı gelme olasılığı nasıl hem %50 hem de %33 olabilir?

Uyuyan Güzel Problemi, basit bir para atışından yola çıkıp çok daha derin bir soruya ulaşıyor:

Olasılık, dış dünyanın bir özelliği mi; yoksa bizim o dünya hakkında bildiklerimizin bir ölçüsü mü?

Bazen değişen dünya değildir.
Değişen, dünyaya baktığımız yerdir.

Bunu da bir düşün.

Elinizde 1.000 TL var. Matematik size “Zarfı değiştir, ortalama 1.250 TL’n olacak” diyor.

Hesap doğru.

Ama sonuç yanlış.

İki Zarf Paradoksu, basit bir olasılık hesabının bizi nasıl son derece ikna edici bir yanılgıya sürükleyebildiğini gösteriyor.

Peki hata nerede?

Belki de mesele matematiği bilmekten çok, matematiğe hangi bilgiyi verdiğimizi sorgulamakta.

Ve daha önemlisi: Bir sayı gördüğümüzde gerçekten neye baktığımızı anlamakta.

Bunu da bir düşün.

Bir şeyi ölçmeye başladığımızda onu daha iyi mi anlarız, yoksa fark etmeden değiştirmeye mi başlarız?

Sınav puanları, satış rakamları, izlenmeler, performans puanları…

Goodhart Yasası basit ama rahatsız edici bir şey söylüyor:

“Bir ölçü hedef hâline geldiğinde, iyi bir ölçü olmaktan çıkar.”

Peki hayatımızdaki sayıları yalnızca takip mi ediyoruz, yoksa artık onlara hizmet mi ediyoruz?

Bunu da bir düşün.