NT:  Tôi nghe nói trong môn vật lý lượng tử có một cái thuyết khó giải thích.  Khi một “vật” đang bị quan sát, “vật” bị quan sát và “kẻ” quan sát ảnh hưởng nhau và hành động của “vật” đó sẽ thay đổi.  Có nghĩa là những gì ta biết trên lý thuyết không thể kiểm chứng hoàn toàn được vì một khi ta “có mặt” thì cục diện không còn như trước.  Và cũng có nghĩa là ta sẽ chẳng bao giờ biết được cái gì hoàn toàn đúng hay sai, thật hay giả, bởi vì mọi cái biết đều có tính cách chủ quan.

Trong cái mập mờ ấy, có bài thơ của Heinrich Heine, Die Heimkehr XX đã được Schubert phổ nhạc từ cuối thế kỷ 19.

Die Heimkehr XX

Still ist die Nacht, es ruhen die Gassen,
In diesem Hause wohnte mein Schatz;
Sie hat schon längst die Stadt verlassen,
Doch steht noch das Haus auf demselben Platz.

Da steht auch ein Mensch und starrt in die Höhe,
Und ringt die Hände, vor Schmerzensgewalt;
Mir graust es, wenn ich sein Antlitz sehe—
Der Mond zeigt mir meine eigne Gestalt.

Du Doppelgänger! du bleicher Geselle!
Was äffst du nach mein Liebesleid,
Das mich gequält auf dieser Stelle,
So manche Nacht, in alter Zeit?

Trở Về XX

Đêm lặng lẽ, phố phường yên nghỉ,
Trong ngôi nhà kia xưa có người thương.
Nàng rời bỏ thành từ lâu biền biệt,
Nhưng căn nhà vẫn đứng chốn cố thường.

Có kẻ kia cũng đứng trông trời ngấn lệ,
Vặn đôi tay vì đớn đau giày vò.
Tôi rùng mình khi thấy gương mặt ấy—
Ánh trăng soi chính bóng dáng tôi đó.

Hỡi bóng song sinh! Người bạn nhợt nhạt!
Cớ sao ngươi nhại nỗi khổ tình ta,
Đã dày xéo tim này nơi chốn cũ,
Biết bao đêm tháng đã qua ngày xa? *

Và cũng trong cái không khí nhập nhòa ấy, mời bạn nghe ca khúc Buồn Tiếp Nỗi Buồn của Ngu Yên qua tiếng hát ma mị của Julie Quang.

Buồn Tiếp Nỗi Buồn