Bureau Buitenland

In Miami praten de Amerikaanse gezanten Witkoff en Kushner vandaag met Oekraïense onderhandelaars en Europese veiligheidsadviseurs over ‘nieuwe ideeën’ om zo de slepende oorlog te doorbreken. Washington wil een doorbraak vóór de tussentijdse verkiezingen en Oekraïne heeft hier baat bij voordat de strenge winter het land in zijn greep krijgt. Maar wil Moskou wel? Daarover Ruslandkenner Hubert Smeets en journalist van de VRT Jens Franssen.

(10:04) Het leven in Iran onder dreiging

De Amerikaanse President Trump is niet van plan om Iran aan te vallen vóór de verkiezingen volgende maand. Dat schrijft hij op Truth social. Eerder meldde Amerikaanse media juist dat het leger zich wel degelijk paraat maakt voor grootschalige aanvallen op Iran op korte termijn. Wat betekent die onzekerheid voor de mensen in Iran? En hoe ziet hun leven eruit op dit moment? Te gast zijn de Iraanse Nederlanders Matin Abassi en Katayoun Arian.

Presentatie: Laila Frank

Kan Europa een handelsoorlog met China voorkomen? Die vraag hangt boven de markt als Europese handelcommissaris Maroš Šefčovič vandaag zijn Chinese ambtgenoot ontmoet in Peking. De EU verkeert in een enorme economische disbalans met China, en roept om een bescherming tegen de goedkope Chinese overproductie. Met name in de audio-industrie is de pijn groot. Duitsland en Frankrijk roepen in een gezamenlijke brief op om nú een Europese vuist te maken. Hoe krachtig is die, en laat China zich de les lezen? We vragen het EU-correspondent Rik Rutten en Joris Teer van EU Instituut voor Veiligheidsstudies.

(16:39) Cuba: nieuwe Amerikaanse prooi

Sinds begin dit jaar blokkeren de VS alle olietoevoer naar Cuba om de socialistische regering te dwingen tot hervormingen. Donald Trump zinspeelt zelfs regelmatig op militair ingrijpen en regime-change. Cuba zou daarmee na Venezuela en Iran het derde doelwit worden van de Amerikaanse buitenlandse agressie. In de driedelige Frontlinie-serie 'Cuba, de prooi' reist journalist Bram Vermeulen over het eiland om de gevolgen te onderzoeken van de diepste crisis sinds de revolutie. Voor Bureau Buitenland hield hij een dagboek bij, samengesteld door collega Edwin Koopman.

Presentatie: Laila Frank.

Wat is na drie jaar de impact van 7 oktober, en alles wat daarop volgde, op de Israëlische samenleving. Hoe heeft deze terroristische aanval de samenleving veranderd en in hoeverre wordt Netanyahu hier nog op afgerekend bij de komende verkiezingen?  Maar 7 oktober en de daaropvolgende genocide in Gaza hebben ook ingrijpende gevolgen voor de Palestijnse samenleving. Hoe werken die drie jaar later door? Hierover vanuit Israël religiewetenschapper en Israël-kenner Martine van den Berg, die ook onderzoek doet naar traumaverwerking, en de Palestijns-Nederlandse politicoloog Radi Suudi. 

Presentatie: Nadia Moussaid.

De afgelopen dagen zijn de Franse scholierenprotesten flink geëscaleerd, en ook vandaag zet Frankrijk zich schrap voor een dag vol protest. Ondertussen ruiken de politieke flanken hun kans en proberen zowel links als rechts de onvrede naar zich toe te trekken. Maar achter de rellen en blokkades schuilt een ander, veel groter probleem: een land dat steeds verder lijkt vast te lopen. Als dit protest opnieuw een symptoom is van een dieper verval, hoe krijgt Frankrijk zichzelf dan nog aan de praat? Daarover Frankrijkkenner Stefan de Vries.

(12:55) Brexit in zijn achteruit?

Tien jaar na het Brexitreferendum zet de Britse premier Andy Burnham de deur naar de Europese Unie op een kier. Hij wil alle opties onderzoeken, tot en met volledig lidmaatschap. Volgens peilingen lijkt een meerderheid van de Britten inmiddels voor open te staan hiervoor. Hoe realistisch is een Britse terugkeer? En wil Europa de Britten eigenlijk wel terug? Daarover Rem Korteweg, Brexit-expert verbonden aan het Clingendael instituut.

Presentatie: Nadia Moussaid

Erdogan noemt Netanyahu een 'terrorist' en Netanyahu Erdogan een 'tiran'. Ook bij de VN maakten ze elkaar onlangs voor rotte vis uit. Maar blijft het bij een woordenstrijd tussen Israël en Turkije? In Syrië maar ook in de Hoorn van van Afrika komen ze gevaarlijk dicht in elkaars vaarwater. Met Midden-Oosten-kenner Fernande van Tets en geopolitiek kaartenmaker Thomas van Linge.

Presentatie: Sophie Derkzen

De Spaanse wooncrisis heeft een kookpunt bereikt. Na massale protesten en een mislukte stemming voor een noodplan in het parlement, heeft premier Sánchez vanochtend vervroegde verkiezingen uitgeschreven. Sánchez waagt een ultieme gok: kan hij munt slaan uit de wooncrisis? En wat betekent dit voor Spanje? We vragen het journalist Sonja Pleumeekers en Spanjekenner Samuel Witteveen Gómez.

(13:05) Tragisch lot van frontstad Olesjky

Afgelopen weekend toonden dronebeelden hoe tientallen mensen, lopend met handkarren, wegvluchtten uit de Oekraïense stad Oleshky. Het door Rusland bezette stadje haalde vorige week het wereldnieuws vanwege de hongersnood die er heerst: de burgers zouden soep koken van gras en ook honden opeten vanwege de honger.  Oekraïne-verslaggever Michiel Driebergen sprak inwoners uit de stad. Hij vertelt over de mensen die hij ontmoette.

Presentatie: Sophie Derkzen

De Indiase Cockroach Janta Party’, ook wel bekend als de Kakkerlakken-beweging, gaat vandaag opnieuw de straat op. De invloedrijke Gen Z-beweging dwong afgelopen zomer de minister van Onderwijs tot aftreden. Nu eisen ze het vertrek van de hoogste verkiezingsbaas in het land. En dat zet de regering van premier Modi in het nauw. Daarover Aletta André, oud-correspondent India.

(10:07) Politieke revanche Bolsonaro in Brazilië?

Komende zondag zijn er in Brazilië presidentsverkiezingen. Die worden met argusogen gevolgd door president Trump. Als een van de laatste linkse bolwerken in Latijns-Amerika kan Brazilië een ruk maken naar rechts. En daarmee in handen vallen van familie Bolsonaro. Die heeft nauwe banden met het Witte Huis en leek even uitgespeeld na een mislukte couppoging. Te gast is journalist Hans Veltmeijer, schrijver van het boek De Tropische Trump.

Presentatie: Nadia Moussaid

In Egypte is de volledige redactie van onderzoeksplatform Matsadaash gearresteerd. Het platform staat bekend om factchecks van uitspraken van de Egyptische overheid. En geldt met honderden duizenden volgers als een van de laatste onafhankelijke media in het land. Hoeveel ruimte is er nog voor de vrije pers in Egypte? We vragen het correspondent Ruth Vandewalle.

(09:55) Spaans protestgolf tegen wooncrisis groeit

Spaanse jongeren roepen om verandering en protesteren over heel Spanje tegen de wooncrisis in hun land. Wat begon als een protest tegen een enkele huisuitzetting, lijkt nu uit te groeien tot een grote jongerenbeweging. Morgen komt de Spaanse regering bijeen voor een spoedzitting, in de hoop rust in de tent te brengen. Te gast zijn VRT-correspondent Sven Tuytens en Spanjekenner Samuel Witteveen Goméz.

Presentatie: Sophie Derkzen

Al dagen gaan Franse scholieren en docenten de straat op tegen lege lerarenkamers en scholen die uit elkaar vallen, en op verschillende plekken komt het tot botsingen met de politie. Ook verpleegkundigen, brandweer en ander overheidspersoneel leggen het werk neer, net nu de premier morgen een begroting presenteert die moet bezuinigen op een recordschuld. Hoe lang houdt de regering het vol als zowel de straat als het parlement zich tegen haar keert? In Bureau Buitenland: Frankrijk-correspondent Eva Rammeloo.

(11:52) Vrouwelijke premier: Marokko lukt het wel

Een historisch moment: voor het eerst in de geschiedenis krijgt Marokko een vrouwelijke premier en dat kan Nederland nog niet zeggen. Vorige week won Fatima Zahra El Mansouri de verkiezingen waarop de Marokkaanse koning haar als leider van de nieuwe regering koos. Wat betekent haar benoeming voor de positie van vrouwen in Marokko? En, zal het deze kersverse premier lukken iets te doen aan de grote sociaaleconomische problemen in het land? Daarover te gast Nadia Bouras, historicus aan de Universiteit Leiden.

Presentatie: Nadia Moussaid

Na zeventig dagen acclimatiseren aan de macht, spreekt Andy Burnham vanmiddag voor het eerst zijn partij toe als partijleider en premier. Het wordt zijn belangrijkste speech tot nu. Gebrek aan visie heeft hij alvast niet. Burnham heeft grootse plannen, zo wil hij een universeel systeem optuigen voor de zorg. Maar daar is ook groot geld voor nodig, en dat brengt de vraag ter tafel: hoe realistisch is Burnhams nieuwe koers? Daarover VK-kenner en politicoloog aan de Radboud Universiteit, Casper Kirkels.

(10:38) De frontlinie van AI-oorlogsvoering 

Volgend jaar al kan het zo zijn dat niet langer de mensen maar AI bepaalt wat er gebeurt op het slagveld. Dat zei de Oekraïense president Zelensky bij de Algemene Vergadering van de VN. En, zei hij: voordat het zover is, kunnen we maar beter vrede hebben. De oorlog in Oekraïne is een proeftuin voor razendsnelle technologische ontwikkeling. Oekraïne loopt voorop, maar is het ook een goed voorbeeld voor ons, in Europa, in Nederland? Te gast is Jessica Dorsey, universitair docent Internationaal recht aan de Universiteit Utrecht en expert op het gebied van AI in militaire context. 

Presentatie: Sophie Derkzen