Bureau Buitenland

Na Frankrijk, Italië, Spanje, Servië en Albanië, is nu ook Duitsland aan de beurt. Al meer dan 100 duizend jongeren hebben aangegeven in steden door heel het land de straat op te gaan; voor het klimaat, onderwijs en nog tal van andere onderwerpen. Politici en politie slaan al dagen alarm en vrezen rellen. Gaat het op Halloween spoken in Duitsland? We bespreken het met Bureau Buitenland collega Djuna Kramer vanuit Berlijn. 

(09:28) Amerika in verzet voor midterms

Dinsdag gaat Amerika naar de stembus voor de eerste tussentijdse verkiezingen sinds de terugkeer van Trump. De hele wereld kijkt met spanning toe en vraagt zich af of er met Trump's presidentschap wordt afgerekend. Een jaar lang volgde correspondent Mari Meyer voor haar boek Resist gewone Amerikanen die met fluitjes, telefoons en rechtszaken in verzet komen tegen de razzia’s van ICE en wat zij zien als de afbraak van hun rechtsstaat, en daar soms een hoge prijs voor betalen. Wat betekent hun verzet voor de midterms?

Presentatie: Bram Vermeulen

Terwijl alle ogen gericht zijn op de verkiezingsresultaten in Israël, is op de Westelijke Jordaanoever de olijfoogst in volle gang. Palestijnse boeren worden daarbij belaagd door Joodse kolonisten en militairen. Om hen bij te staan met de oogst, reisde een groep rabbijnen uit Amerika, Canada en Nederland naar het gebied. Maar zelfs zij zijn niet veilig. We spreken met rabbijn in opleiding Lievnath Faber, vanuit een olijfgaard bij Nablus.

(13:06): De vlucht van Bolsonaro

De ene dag kun je president van Brazilië worden, de volgende dag vlucht je stiekem het land uit om politiek asiel aan te vragen in de VS. We hebben het over Flavio Bolsonaro, die is opgedoken in Florida, op de vlucht voor vervolging wegens witwassen en corruptie. Komt hiermee een einde aan het tijdperk Bolsonaro? Of gaat hij vanuit de VS stoken in de Braziliaanse politiek? We bespreken het met voormalig correspondent in Brazilië Marc Bessems.

Presentatie: Sophie Derkzen

Gisteravond leek het er nog even op dat de kiezer met premier Netanyahu afrekende, maar vanochtend werd duidelijk dat zijn partij toch de grootste wordt. Bovendien lijkt zijn coalitie ook groter te worden dan die van zijn uitdager. Een historisch hoge opkomst laat een land zien dat diep verdeeld is, en de Arabische partijen die bijna zijn verdubbeld, spelen mogelijk een sleutelrol. Wie gaat straks regeren, en wat betekent dat voor een regio die al jaren in oorlog is? In Bureau Buitenland daarover conflictanalist Erwin van Veen van Instituut Clingendael en antropoloog Erella Grassiani vanuit Tel Aviv.

Europese leiders bellen Poetin

Het was al meer dan een jaar geleden dat het Kremlin opnam voor president Macron. Sinds die tijd zijn er geen directe gesprekken meer geweest met Poetin zelf, maar nu hebben Noorse en Finse leiders anderhalf uur met hem gesproken. Lukt het Europa om een voet tussen de deur te krijgen bij komende onderhandelingen over een einde aan de oorlog in Oekraïne? En waarom neemt Poetin nu ineens de telefoon weer op? Daarover Rusland-kenner Helga Salemon.

Voor het eerst sinds het trauma van 7 oktober gaat Israël naar de stembus. Premier Netanyahu vecht voor zijn politieke overleven in een verhitte verkiezingsstrijd tegen oud-generaal Gadi Eisenkot. Het grote machtsspel voltrekt zich in de schaduw: de Arabische partijen hebben de sleutel in handen tot een meerderheid, maar worden door beide kandidaten uitgesloten. Welke koers slaat het diep verdeelde Israël in? We vragen het correspondent Gilad Perez en NRC Midden-Oosten redacteur Derk Walters.

(15:48) EU-grenswacht gaat de grens over

Het is een lang gekoesterde wens van Europese politici. Vandaag lijkt dat ook écht werkelijkheid te worden. De Europese Commissie presenteert haar plannen om EU-grensagentschap Frontex nieuwe, vergaande bevoegdheden te geven, waardoor het buiten Europa's landsgrenzen kan opereren. Zo mag Frontex straks onder andere migranten in landen als Libië en Mauritanië deporteren naar hun land van herkomst. Critici wijzen op voorhand al op mogelijke schendingen van het EU-recht, en vrezen neokoloniale praktijken op het Afrikaanse continent. Hierover Lighthouse-Reports journalist Klaas van Dijken.

Presentatie: Sophie Derkzen

Na twee jaar lange protesten in Servië begint het toch op een revolutie te lijken: de jongerenpartij heeft de Servische verkiezingen gewonnen. Het tijdperk Vučić lijkt daarmee tot zijn einde te komen en op de straten van Servië ontwaart zich een heus volksfeest. Maar gaat het de jongeren lukken hun verkiezingsbeloften in te lossen en zo de Servische politiek en maatschappij van corruptie te ontdoen? We bespreken het met Balkandeskundige Geert Luteijn en voormalig Balkan- en Ruslandcorrespondent David Jan Godfroid, woonachtig in Belgrado.

(13:49) Oekraïne gaat een onzekere winter tegemoet

Rusland voert de aanvallen op. Daarbij ligt ook de Zwarte Zee, cruciaal voor de Oekraïense graanexport, steeds meer onder vuur. Tegelijk neemt vanuit onder andere Amerikaanse en Chinese hoek de druk op Oekraïne toe om een vredesdeal met Rusland te sluiten, maar lijkt Oekraïne daarbij zelf weinig inspraak te krijgen. Hoe zwaar zal de komende winter worden? En wat zal dat betekenen voor de Oekraïners? We blikken vooruit met verslaggever Michiel Driebergen, die binnenkort weer naar Oekraïne reist.

Presentatie: Sophie Derkzen

Deze week werd alweer een vrachtschip op de Zwarte Zee  aangevallen; het is de nieuwste in een reeks aanvallen voor de kust van Roemenië en Bulgarije. NAVO-lid Roemenië wijst hierbij naar Rusland. Komt een directe confrontatie met Rusland hierdoor weer wat dichterbij? Journalist Jelle Brandt Corstius en oud-marinier en militair expert Ben Bekkering bespreken de situatie.

Presentatie: Sophie Derkzen

Het is een jaar geleden dat de Soedanese stad Al-Fasher in handen viel van de paramilitaire RSF-rebellen. Bij de inname werden op grote schaal burgers uitgemoord, de Verenigde Naties spreken van genocide. Amnesty International komt met nieuw onderzoek en vermoed dat nog altijd tienduizenden burgers vastzitten in detentiecentra. Hoe staat Al-Fasher er nu voor, en hoe is de situatie in de rest van Soedan? Bij ons is collega-redacteur Noëlle Habraken, die het conflict op de voet volgt en sprak met de hoofdonderzoeker van Amnesty.

Brazilië kiest en Trump kijkt mee

Komende zondag neemt de rechtse presidentskandidaat Flavio Bolsonaro het op tegen de zittende president Lula da Silva. En daar kijken niet alleen veel Brazilianen met spanning naar uit. Ook Donald Trump kijkt mee. Want voor hem is Brazilië de grote, ontbrekende schakel in zijn gedroomde heerschappij over het Westelijk Halfrond. Te gast is emeritus-hoogleraar en Brazilië-kenner Kees Koonings.

Presentatie: Laila Frank 

Zondag trekt Servië vervroegd naar de stembus. Na bijna twee jaar van grootschalige studentenprotesten staat de Servische premier Aleksandar Vučić voor de grootste politieke uitdaging in jaren. De door studenten gevormde Student List-partij hoopt de autocratische greep van Belgrado te doorbreken. Stevent Servië af op een Hongarije, waar het na jaren van autocratie lukte om de lang zittende premier van zijn troon te stoten? We vragen het journalist Max Smedes en Balkan deskundige Geert Luteijn. 

(12:24)Turkije claimt de Middellandse Zee

Doormiddel van een nieuwe omstreden deal met Libië wil Turkije de sleutel over de Middellandse Zee in handen krijgen. Het is een langgekoesterde Turkse wens die nu uit lijkt te komen: de claim op een groot gebied dat rijk is aan aardgas en olie. Maar niet iedereen is even blij met de Turkse ambities. Met name de EU, Griekenland en Israël reageren fel en vrezen voor vergaande gevolgen. Daarover oud-viceadmiraal Ben Bekkering, verbonden aan Instituut Clingendael.

Presentatie: Laila Frank

Premier Jetten kondigde deze week aan dat hij samen met zijn partner een kind krijgt via een draagmoeder. Niet in alle Europese landen is dit mogelijk. In Italië bijvoorbeeld, is het verboden een beroep te doen op een draagmoeder, ook als dat in een ander land gebeurt waar het wel is toegestaan. De regering Meloni vindt het een ‘universeel misdrijf’, en wie dit verbod negeert riskeert een hoge geldboete of zelfs gevangenisstraf. Correspondent Angelo van Schaik maakte een reportage over Alessandro en Andrea, twee mannen die samen al jaren een kind willen en toch een beroep deden op een draagmoeder.

(12:47) In de Sahel vechten IS en Al-Qaida met elkaar

Opnieuw tientallen slachtoffers in Mali wegens een grootschalige terreuraanval. Het onderstreept hoe instabiel de Sahel is, de regio in West-Afrika die is uitgegroeid tot de belangrijkste brandhaard van jihadistisch geweld. Vooral in Mali, Niger en Burkina Faso rukken terreurgroepen op, van Islamitische Staat tot aan Al-Qaida gelieerde bewegingen. Maar nu keren die groepen zich steeds vaker ook tegen elkaar. Wat betekent die strijd voor de veiligheid en stabiliteit in de regio, en wat is de dreiging hiervan voor ons, in Europa? Daarover West-Afrika-correspondent Eva Oude Elferink van NRC, en Saheldeskundige Mirjam de Bruijn. 

Presentatie: Nadia Moussaid.

Oekraïne zit bijna zonder Amerikaanse Patriotraketten, die ze gebruiken voor hun verdediging. Volgens president Zelensky vertraagd Washington leveringen van deze raketten en voelen ze zich hierdoor verraden. Ook bleven Amerikaanse waarschuwingen voor Russische raketaanvallen meerdere keren uit. Dit alles gebeurt juist op een moment dat Trump toenadering zoekt tot Rusland. Maakt dit Oekraïne kwetsbaar? En hoe reageren de Europese bondgenoten van Oekraïne? Daarover Bob Deen, directeur van Instituut Clingendael.

(13:02) Toekomst Israëlische democratie

Over precies een week gaat Israël naar de stembus. Daar is veel te doen over de koers van de Israëlische democratie. De nieuwe documentaire Awakening werpt een licht op activisten die zich al drieënhalfjaar inzetten voor het behoud van de rechtsstaat en de democratie. Antropoloog en Israëlkenner Erella Grassiani heeft deze documentaire voor ons bekeken, en blikt vooruit op de komende verkiezingen. 

Presentatie: Sophie Derkzen