Sander Terphuis, jurist en mensenrechtenverdediger afkomstig uit Iran, ziet in het ondertekende memorandum tussen Amerika en Iran vooral winst voor de machthebbers in Teheran. In het memorandum staat dat Amerika en Iran elkaars soevereiniteit respecteren en zich niet meer bemoeien met binnenlandse aangelegenheiden. ‘Het regime zit nu alleen maar steviger in het zadel’, aldus Terphuis. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg.

Luister ook | 'Meer steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland nodig voor kansrijke vredesbesprekingen'

Terphuis schetst hoe Trump volgens hem is afgegleden van harde beloftes richting de Iraanse oppositie naar deze deal. ‘Trump koopt een bestand’, zegt Terphuis. Daarmee doelt hij op de driehonderd miljard dollar die Amerika gaat betalen aan Iran voor wederopbouw en het opeffen van sancties. Terphuis denkt dat dit laatste vooral een boodschap is richting China. Tegelijk waarschuwt hij dat Teheran zijn drie pijlers – nucleaire capaciteit, ballistische raketten en milities als Hamas en Hezbollah – niet zomaar zal opgeven en dat Israël een akkoord waarschijnlijk niet zal accepteren.

In Iran zelf is ook het nodige veranderd. Terphuis ziet hoe het nationalisme in Iran is toegenomen en dat het land veranderd is van een islamitische naar een militaire dictatuur. Ook is er nu meer steun voor de machthebbers dan voorheen, vanwege de bombardementen op burgerdoelen in Iran.

Luister ook | Caspar Veldkamp: 'We moeten óók naar China luisteren'

China staat op het Europese menu

De Europese regeringsleiders zijn in Brussel bijeen voor de Europese top. China vormt een belangrijk onderwerp, nu het handelstekort tussen de EU en dat land op is gelopen tot één miljard euro per dag! Europa-verslaggever Geert Jan Hahn spreekt met Caspar Veldkamp, aankomend EU-ambassadeur in China. Veldkamp wijst op nieuwe ‘handelswapens’ van de Europese Commissie en benadrukt dat maatregelen formeel niet tegen China zijn gericht, maar in de praktijk vooral Bejing zullen raken. Tegelijk pleit hij voor een zorgvuldige toon en nauwe coördinatie binnen de EU: ‘Landen als Nederland of België kunnen dit niet alleen.’

Lees ook | Grootste drone-aanval op Moskou in jaren; Oekraïne treft ook olieraffinaderij

Oekraïne als testveld voor Europese defensie

Oekraïne krijgt nieuwe steun van de G7-landen, en daarmee ook van Trumps Amerika. Ook Nederland komt met extra steun en investeert extra in de eigen wapenindustrie. Logisch, vindt Joris Luyendijk, schrijver en voormalig journalist die zich tegenwoordig inspant voor hulp aan Oekraïne. Hij beschrijft hoe particuliere organisaties via directe lijnen met commandanten steun leveren – van generatoren en tot afgekeurde maar bruikbare hulpgoederen – terwijl Oekraïne uitgroeit tot een testveld voor Europese defensietechnologie zoals interceptor-drones. ‘We hebben Oekraïne nu keihard nodig voor die technologische voorsprong’, zegt JLuyendijk. Luyendijk ziet Oekraïne als een soort ‘Sparta’ die vecht voor de veiligheid van een welvarend maar militair zwak Europa, en waarschuwt dat een val van Oekraïne de Russische dreiging direct aan de EU-grens brengt.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump heeft, sinds het eerste schot op 28 februari, 39 keer het bereiken van een wapenstilstand, vrede of – in zijn terminologie – een ‘deal’ met Iran aangekondigd. Nu ook Iran zegt dat er vrijdag in Genève een overeenkomst wordt ondertekend, kunnen we de Amerikaanse president in elk geval het voordeel van de twijfel geven. Maar wat er wordt getekend is niet meer dan een ‘memorandum of understanding’ van twee pagina’s met 14 punten, waarover daarna twee maanden wordt onderhandeld. Zo’n MoU is een niet meer dan een intentieverklaring.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Oekraïne heerst een lichte euforische stemming, nu Oekraïne Rusland steeds harder weet te raken, ziet Alle Dorhout, scheidend ambassadeur voor Nederland in Oekraïne, maar we moeten wel waakzaam blijven. 'Dat mag ons niet afleiden van wat nodig is, doorgaan met steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland'. Hij is, samen met Europaverslaggever Geert Jan Hahn, te gast in BNR De Wereld.

Luister ook | 'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen'

Volgens Doorhout keert de dynamiek aan het front langzaam in Oekraïens voordeel en is de eigen defensie-industrie, vooral op dronegebied, uitgegroeid tot een ‘lichtend voorbeeld’ voor Europa. 'De deep strike capability van Oekraïne is steeds groter geworden', zegt Doorhout, ambassadeur in Oekraïne. Hij wijst op het verzadigen van de Russische luchtverdediging en de inzet van langeafstandsraketten als Flamingo, die doelen diep in Rusland en op de Krim raken.

Luister ook | Hup hup hup, tijd voor de terugkeerhub - 2 juni 2026

De kansen voor het Europese asiel- en migratiepact

Het Europese asiel- en migratiepact treedt vrijdag in werking. En hoewel er veel kritiek is op de uitwerking daarvan ziet CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers vooral kansen. 'Het Europees migratiepact is objectief een verbetering ten opzichte van de chaos van de afgelopen tien jaar', zegt Lenaers, die ook vicevoorzitter van de Europese Volkspartij-fractie is. Hij verwacht binnen een jaar ‘zichtbare tekenen van verbetering’ dankzij snellere procedures aan de buitengrenzen, strengere terugkeerregels en afspraken met derde landen. Volgens Lenaers moet het pact ervoor zorgen dat mensen uit veilige landen een versnelde procedure krijgen en direct worden teruggestuurd, zodat de druk op landen als Nederland vermindert.

Luister ook | Amerika Podcast

Trump schittert in afwezigheid op WK | Postma in Amerika

President Trump zal niet aanwezig zijn bij de openingswedstrijd van de Verenigde Staten tegen Paraguay op het WK voetbal. En dat roept meteen veel vragen op, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 21 oktober 1983 kwamen bij een aanslag op een kazerne op het vliegveld van Beiroet 231 Amerikaanse mariniers om het leven. Het is voor het corps mariniers nog steeds de meest dodelijke dag sinds de slag om Iwo Jima, een Japans eilandje, in februari en maart 1945. De aanslag in Beiroet werd gepleegd door een groep die zichzelf ‘Islamitische Jihad’ noemde. In 1985 werd de naam gewijzigd in Hezbollah.

In mei 2003 vonniste een Amerikaanse rechtbank dat Iran verantwoordelijk en aansprakelijk was  voor de aanslag in Beiroet, aan de hand van bewijs dat de orders en de financiën uit Teheran kwamen. Dat alles maakt Hezbollah een aardsvijand van de VS. Het verklaart de houding van president Trump tegenover de Israëlische premier Netanyahu. Trump is woest over de verbreking van het staakt-het-vuren door Israël en Iran. Maar over de noodzaak van een bestand tussen Israël en Hezbollah is hij iets milder. Hij vindt dat het moet, maar snapt ook de koppigheid aan Israëlische kant wel. Hezbollah blijft het noorden van Israël bestoken, en Netanyahu heeft de illusie dat hij die vijand kan uitschakelen, nu weer met een aanval op de stad Tyrus.

In oktober zijn er in Israël verkiezingen, en Netanyahu’s kansen nemen volgens de peilingen af. Door opnieuw de kaart van de ‘veiligheidspremier’ te trekken, hoopt hij met de slag tegen Hezbollah de kiezer aan zijn kant te houden. Ook dat voelt Trump mee, want zijn partij dreigt bij de tussentijdse verkiezingen van november de meerderheid in het Congres kwijt te raken.

Dat maakt het voor Trump een binnenlands politiek probleem. Iran laat keer op keer zien de slimste te zijn. Trump heeft geen enkele van zijn doelstellingen bereikt, maar de energiecrisis als gevolg van de afsluiting van de Straat van Hormuz zet de economie van zo ongeveer de hele wereld op haar kop. Als de brandstofprijzen niet snel dalen, en als Trump zijn belofte – geen lange oorlogen – breekt, verliest hij op z’n minst het Huis van Afgevaardigden, en ziet terecht het gevaar voor een derde poging tot impeachment. Niet dat hij dan echt wordt afgezet – dat is in de Amerikaanse geschiedenis nog nooit gebeurd – maar hij vreest in zijn laatste twee jaar vooral te moeten vechten tegen het imago van de loser.

Dat alles maakt het vrijwel zeker dat hij bij een langduriger bestand met Iran zal meegaan in de eis dat dan ook de strijd met Hezbollah eindigt. De aanslag in Beiroet op 231 Amerikaanse mariniers blijft een pijnpunt, maar als Trump moet kiezen, kiest hij voor zichzelf. Zoals Netanyahu dat ook altijd probeert, maar die zal uiteindelijk aan het kortste eind trekken.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Libanon en Israël zijn het eens geworden over een staakt-het-vuren en het geleidelijk uitschakelen van Hezbollah als krijgsmacht. Toch blijft ook dit bestand zeer broos, want Hezbollah wijst het akkoord af. Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, ziet het somber in. Ook rond Iran. Hij is te gast in BNR De Wereld.

Luister ook | 'Mensen begrijpen de essentie van de oorlog in Oekraïne beter dan politici'

'We zijn nu slechter af dan op 27 februari', zegt Bolder. 'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen. Er was namelijk bijna een deal, maar Trump vond het niet goed genoeg.' Dat Trump en zijn adviseurs niet aan zagen komen dat Iran de Straat van Hormuz zou kunnen inzetten als wapen noemt Bolder ook een blunder.

Tussen Israël en Hezbollah is de situatie gecompliceerder. Hezbollah blijft het noorden van Israël bestoken als reactie op de verdere inname van het zuiden van Libanon door Israël. Bolder legt uit dat Hezbollah onder meer een speciale drone gebruikt die verbonden is met een glasvezelkabel. Daardoor is die moeilijker te verstoren.

Lees ook | Brussel voert druk op Beijing op: vier Chinese bedrijven riskeren sancties vanwege steun aan Rusland

Dreigende handelsoorlog tussen Europa en China

Europa en China dreigen in een handelsoorlog terecht te komen. Dit naar aanleiding van uitspraken van de Europese Commissie. Eurocommissarissen Sefcovic en Sejourné noemen de handelsrelatie tussen de EU en China 'onhoudbaar'. China dreigt met tegenmaatregelen. Actie vanuit Europa is hard nodig vindt D66-Europarlementariër Brigitte van den Berg, lid van de liberale Renew Europe-fractie in het Europees Parlement.

Luister ook | Amerika Podcast

Slaapt Trump? | Postma in Amerika

Er is veel te doen over de gezondheid van Trump, want de president doet wel heel veel gezondheidstests. En valt hij nou in slaap tijdens kabinetsvergaderingen? Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor Donald Trump is de oorlog in het Midden-Oosten een totaal uit de hand gelopen chaos, en het lukt hem maar niet om tot een solide bestand te komen. Officieel geldt er een staakt-het-vuren met Iran, maar dat wordt van weerskanten voortdurend geschonden. Nog ingewikkelder is de oorlog tussen Israël en Hezbollah, onlosmakelijk met het Iraanse conflict verbonden.

Trump heeft nog niets concreets uit de oorlog en het schijn-bestand kunnen slepen. Het leiderschap dat hij met de Israëliërs heeft uitgeschakeld, is vervangen door opvolgers die minstens zo meedogenloos omgaan met oppositie in eigen land. Ze zijn ook strategisch behendiger. Het nucleaire verrijkingsprogramma is intact, een indrukwekkend arsenaal aan ballistische raketten en drones staat opnieuw klaar, en de Straat van Hormuz blijft afgesloten. De voorlopige erfenis voor Trump  is vertwijfeling in zijn achterban, ruzie met de NAVO, uit de hand lopende inflatie en een dreun voor het wereldwijde monetaire stelsel. Ondanks zijn voortdurende optimistische geluiden, is hij verdwaald in een doolhof en heeft geen idee waar de uitgang is. 

Eén factor zou zijn kans op een vergelijk met Iran kunnen vergroten, en dat is beëindiging van de oorlog tussen Israël en Hezbollah. Dat gaat de goede kant op, zei hij optimistisch, want Israël heeft afgezien van het plan om een deel van Beiroet te bezetten. Daaruit werd door sommigen geconcludeerd Israël ook bereid zou zijn zich uit de bezette zone tussen de grens en de Litani-rivier terug te trekken, en uit andere posities, zoals de Beekaa Vallei. Daarop is voorlopig geen uitzicht. Netanyahu stelt dat Hezbollah bij lange na niet is verslagen en het noorden van Israël belaagt met zwermen drones, als een soort clusterbommen, en van een type drones dat met een glasvezelkabel wordt aangestuurd en daarmee onzichtbaar is voor radar en afweersystemen. 

Netanyahu wil best even dimmen, maar peinst er niet over om de strijd op te geven, en dat is nu precies wat Trump van hem eist. Vandaar dat het telefoongesprek dat zij deze week voerden geen conversatie tussen vrienden was maar een ordinaire scheldpartij. ‘You’re fucking crazy’ sprak de president van de Verenigde Staten. ‘Ik probeer je te redden. Iedereen haat je. Iedereen haat Israël hierom.’

Hij had ook kunnen zeggen: als je niet door de knieën gaat, verliezen we allebei deze oorlog, en daarmee onze beider verkiezingen. Want de kans daarop is reëel. Intussen slaan Xi Jinping en Vladimir Poetin zich op de knietjes van de pret. Om nog maar niet te spreken van Mohamed Qalibaf, de parlementsvoorzitter en feitelijke leider van Iran.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

'De politici in Europa zijn nogal traag', stelt Jaap Scholten. In zijn rol als voorzitter van Protect Ukraine ondersteunt hij de Oekraïense krijgsmacht tegen de Russen. De steun die hij vanuit Nederland ervaart is overweldigend, maar dat is niet dankzij de politici. 'Wat ik de politici in Europa verwijt is dat ze niet uitleggen aan de mensen hoe essentieel deze oorlog is'. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.

Luister ook | Schröder als EU-onderhandelaar? 'Die kans is wel klein'

In Oekraïne ziet Scholten een lichte kentering in het sentiment ontstaan nu het slechter gaat met Rusland. 'De Oekraïners zijn positief, al lopen ze wel op hun tandvlees.' Volgens Scholten is het naïef om te denken dat er nu onderhandelt moet worden met Rusland. 'Je moet Oekraïne alle wapens sturen die je hebt en wachten tot Rusland naar je toekomt om te praten.'

Scholten, die in Hongarije woont, ziet in zijn eigen land Hongarije dat het sentiment daar ook enorm veranderd is met de komst van premier Magyar. De uitlatingen van hem over Oekraïne ziet Scholten als overwegend positief, helemaal dankzij de lening van negentig miljard die Oekraïne nu krijgt.

Lees ook | Terwijl de Europese druk op Ben-Gvir toeneemt, blijft het in Israël bij woorden

D66: 'Stop met militaire afhankelijkheid van Israël'

De oorlogen in het Midden-Oosten zijn nog lang niet voorbij, ook al roept Trump al wekenlang dat een deal aanstaande is. Amerika voert de aanvallen verder op, ondanks een bestand met Iran. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder voor D66 heeft er weinig fidusie in. 'Het is mij onduidelijk waar dit heen gaat.'

Wel is het voor Van der Werf klip en klaar dat we feller op moeten treden tegen Israël, nu het land verder oprukt in Libanon in de strijd tegen Hezbollah. 'Er is helemaal geen militaire oplossing in Libanon. Dit zal gewoon een blijvend conflict blijven als het denk ik aan Netanyahu ligt. Dit conflict zal geen winnaars kennen.' De Europese Unie komt er niet uit om met verdere sancties tegen Israël te komen, ook zijn we nog erg afhankelijk van Israëlische wapens. Wat Van der Werf betreft blijft het kabinet zich inzetten om die afhankelijkheid te verkleinen. Ook moeten we wat haar betreft blijven pleiten voor het opschorten van het handelsdeel van het associatieakkoord tussen de EU en Israël.

Luister ook | Amerika Podcast

Trump nog lang niet klaar met ambtenaren | Postma in Amerika

De tijden van DOGE mogen dan voorbij zijn in Washington. Toch heeft Trump de ambtenaren weer in het vizier, ziet onze man in Washington, Amerika-correspondent Jan Postma.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 22 juni 1941 viel Duitsland de Sovjetunie binnen. Drie jaar, tien maanden en twee weken later tekenden de Sovjets de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland. Ze hadden zo’n 3000 kilometer afgelegd. De oorlog kostte hen 27 miljoen levens. Op 24 februari 2022 viel Rusland het nog niet bezette deel van Oekraïne binnen. Die oorlog duurt nu vier jaar, drie maanden en 3 dagen – langer dus dan de Tweede Wereldoorlog. In die tijd is het front gemiddeld een kilometer of dertig opgeschoven en sneuvelden 352.000 Russische soldaten.

Hoe we ook naar de oorlog kijken, wat er langs het front gebeurt is zonder meer een enorme Oekraïense prestatie. Weliswaar sneuvelden 120.000 soldaten, maar dat is aanmerkelijk minder dan aan Russische kant, en in feite beweegt het front nauwelijks. Vergeleken met de Sovjets in de Tweede Wereldoorlog zijn de hedendaagse Russen simpelweg prutsers. Vandaar dat de Russische luchtoorlog zich vooral richt op burgerdoelen, zoals deze week in Kyiv. 

We moeten nieuwe Russische dreigementen met ‘meer, systematische bombardementen op Kyiv’ tegen die achtergrond zien. Vladimir Poetin begint zich steeds ongemakkelijker te voelen – over het gebrek aan resultaat, de enorme kosten van een oorlogseconomie, en waarschijnlijk ook het geduld van zijn burgers. Minister Lavrov  van Buitenlandse Zaken belde met zijn Amerikaanse ambtgenoot Rubio – op zichzelf al geen alledaagse gebeurtenis – om hem te adviseren Amerikaanse burgers en diplomaten uit Kyiv te evacueren.

Andere ambassades kregen eenzelfde waarschuwing. Niet dat Poetin ervoor terugdeinst om het dreigement uit te voeren, maar Katarina Mathernova, hoofd van de EU-missie in Kyiv, had het ongetwijfeld bij het juiste eind: ‘Rusland wil angst en paniek zaaien  en Oekraïne isoleren. De EU gaat nergens heen, wij blijven gewoon in Oekraïne.’ 

Omgekeerd kun je zeggen: Oekraïne doet het best goed. Dat is waar, maar voor Poetin is het aanleiding om zijn inspanning, met raketten en drones, nog verder op te voeren. We kunnen het een nieuw offensief noemen, of een wanhoopsoffensief, maar de grootste fout die we kunnen maken is zijn bereidheid om onbeperkt middelen en manschappen in te zetten te onderschatten. De EU moet juist nu, politiek, materieel en financieel, alles op alles zetten om Oekraïne die laatste, grote zet in de rug te geven die nodig is om Poetin tot een bestand te dwingen. Dit is het moment om het initiatief te nemen door Poetins dreigement met een eigen dreigement te pareren: als je zo doorgaat, verwacht dan een tegenaanval vanaf ons grondgebied. Het is tijd om door Poetins bluf heen te prikken.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De kans is niet groot dat de EU Gerhard Schröder naar voren schuift als onderhandelaar, mochten Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten om de tafel gaan. Dat zegt Tom Berendsen, minister van Buitenlande Zaken. Eerder schoof Poetin de voormalig Bondskanselier van Duitsland naar voren als mogelijke bemiddelaar. In eventuele onderhandelingen tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten moet Europa volgens Berendsen wel aan tafel zitten. Een EU-onderhandelaar moet volgens de minister dan een duidelijk mandaat én de steun van alle EU-lidstaten hebben. Minister Berendsen is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.

Luister ook |  'Europa's reactie richting Poetin is verbijsterend en beschamend' 

Direct na het gesprek vertrekt Berendsen naar Zweden voor een bijeenkomst met de ministers van Buitenlandse zaken van de NAVO-landen, ter voorbereiding op de NAVO-top in Ankara. Daar treft Berendsen Europese collega-ministers die allen de Europese bijdrage aan de NAVO willen vergroten. Ondanks de vele beledigingen van de Amerikaanse president Trump aan het adres van de NAVO, twijfelt de minister niet aan de samenwerking met de VS. 

De Amerikaanse president heeft ook meermaals zijn woede uitgesproken over het gebrek aan steun vanuit de NAVO voor de oorlog met Iran. Nederland deelt volgens Berendsen de zorgen van de VS en Israël om de nucleaire capaciteiten van Iran en het bereik van hun raketten, maar blijft pleiten voor een diplomatieke oplossing. Wel heeft Nederland zich aangesloten bij een internationaal initiatief om de Straat van Hormuz te openen, en volgens Berendsen wordt een operatie gepland zodra de situatie dat toelaat.

Lees ook | Berendsen roept Israëlische ambassadeur op het matje om behandeling Flotilla-activisten

De positie van de Britse premier Starmer

Premier Starmer kwam in 2024 aan de macht met een ongekende landslide. Hij won destijds 411 van de 650 zetels in het Lagerhuis. Het sentiment is inmiddels flink gedraaid, nu nog maar 23 procent van de Britten tevreden is met Starmer. Rem Korteweg, EU-expert bij Instituut Clingendael, omschrijft in zijn boek 'Take Back Control? (Tien jaar Brexit, tussen globalisering en soevereiniteit)' hoe het Verenigd Koninkrijk sinds het Brexit-besluit zes premiers heeft versleten: 'Ik zag het Verenigd Koninkrijk als politiek stabiel, economisch sterk en juridisch voorspelbaar, maar door dat EU-referendum worstelt het land enorm met zichzelf.' 

Luister ook | Amerika Podcast

Opboksen tegen Trump | Postma in Amerika

Het was de week van de voorverkiezingen in de VS. Die verkiezingen draaien om zetels voor het Congres en Republikeinse kandidaten proberen met spotjes in de aandacht te komen, ook als ze bewust tegen Trump ingaan. Dat laatste blijkt politiek toch een lastige zet.

Over de makers

Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.

Bavo Oost, redacteur bij BNR Nieuwsradio.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor bedrijven en overheden geldt dat ze voor grote projecten een aanbestedingsprocedure moeten volgen. Werkt in het algemeen goed, en bespaart aandeelhouders en de belastingbetaler een hoop geld. De EU hanteert kennelijk een soortgelijk model met het plan bedrijfstakken zoals de chemische- en machine-índustrie te dwingen orders voor zogenoemde ‘kritische onderdelen’ te verdelen over tenminste drie leveranciers.

Het doel is niet om voordeliger in te kopen en dus goedkoper te leveren, maar om, zoals de Financial Times het noemt, de afhankelijkheid van China te blokkeren. De Europese Commissie vergadert er op 29 mei over. Het ziet eruit als olie op het vuur voor ondernemers die toch al klagen over de Brusselse bemoeizucht en regeldruk. 

De vraag is wat het uitmaakt. Bij zogenoemde ‘kritieke onderdelen’ denken we aan zeldzame metalen, batterijen of onderdelen van batterijen, de auto-industrie. Maar het gaat veel verder. Zo ongeveer elk kabeltje, 1,5 volts batterijtje, beeldscherm, toetsenbord, computermuis, schroefje en moertje, bestanddeel voor antivries en cosmetica komt uit China. De inkopers bestellen alles online, en de eindafnemer – dus wij, de klanten, ook. 

Het probleem is dat geen enkel land vindingrijk en vlijtig genoeg is om het enige échte alternatief te bieden: zelf produceren. Je kunt de globalisering, waarmee iedereen in zijn sas was, niet terugdraaien met sancties, heffingen, gedwongen beperking van orders en wat dies meer zij. Amerika en Europa hebben niet voor niets gefaald in het ontwikkelen van een Chinastrategie. Xi Jinping lacht ons vierkant uit. 

Zoals hij eigenlijk de hele wereld uitlacht. Donald Trump is tijdens zijn bezoek aan Beijing met alle egards ontvangen, maar kwam met lege handen thuis. Voor Xi was het belangrijkste punt Taiwan, en naar verluidt heeft Trump toegezegd de voorgenomen levering van nieuwe wapens uit te stellen. Douze points pour la Chine. Iets vergelijkbaars speelt zich af met Vladimir Poetin, voor zijn 25ste bezoek in Beijing. Die zogenaamde eeuwige vriendschap is niet meer dan een verstandhuwelijk, dat Rusland voorziet van wapenonderdelen en China van een nieuwe pijpleiding met kolossale hoeveelheden Russisch gas. De BBC noemt Rusland terecht ‘de junior partner.’ 

Met zijn diplomatiek bescheiden gepresenteerde, maar in feite keiharde overwinning op Trump en Poetin kan Xi Jinping terugkijken op een mooi voorjaar. Wat opnieuw aan het verhaal ontbreekt is Europa. Geen visie, of je zou dat plan om industriële orders te verdelen om ze bij China weg te houden een visie moeten noemen. En geen noodsprong, wat het natuurlijk is.

See omnystudio.com/listener for privacy information.