Winter is coming, ook voor de formatie. Op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum ontvangt informateur Rianne Letschert op hoge hakken in de sneeuw de partijleiders van D66, CDA en de VVD. De tijd dringt, want het ongure internationale klimaat smeekt om een daadkrachtige formatie met een stevige regering. Het liefst op zo kort mogelijke termijn. En doe er ook maar een meerderheid in de kamer bij, als het ff kan...zo laten alle deelnemers niet na te benadrukken..

Maar het gaat zwaar worden. De Haagse verslaggeving moest zich al op skisokken en met laagjes door meters sneeuw werken om het terrein te bereiken. Maar ook binnen bij de onderhandelaars wordt het bibberen. De haard staat ongetwijfeld aan maar hoe gaan de onderhandelende partijen met hun 66 zeteltjes ontkomen aan het ijzingwekkende probleem van Het Minderheidskabinet? Is JA21 nog buiten de deur te houden?

Gooi nog maar een blokje op het vuur, Dilan.

Wij hebben alvast de hulp ingeroepen van Alexander van Kessel, onderzoeker aan de Radboud Universiteit en aan het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis. Wat leert de geschiedenis over de ge- en verboden van het formeren? Hoe ver kun je gaan met het afdwingen van moeilijke keuzes? En moeten echt eerst alle illusies een schone dood sterven?

Voor wat de rest van het team betreft, kijk niet naar het plaatje in je podcast app. Dat zijn wij niet. Deze week schuift het aanstormend talent aan. Puck Sie, Haags verslaggever van het Financieele Dagblad en Michiel Jurrjens van BNR. Presentatie is in handen van Martijn de Rijk. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Natuurlijk! De hele Haagse redactie wenst jou een geweldig 2026! Maar zal dat ook politiek Den Haag gegund worden? Er wordt hard geprobeerd om een regering te formeren. De speciaal daarvoor geschreven 'positieve agenda' is daarbij inmiddels terzijde geschoven. Erg veel symbolischer wordt het niet.

Misschien moeten we ook niet al te grote stappen willen zetten. We komen uit een heftig jaar, met de op één na grootste demonstratie in ons land allertijden. En met politiek geweld in Den Haag. En met politici die verrassend lang volhielden dat een aanslag op een partijkantoor geen politiek geweld is. Dus gelukkig nieuwjaar? Laten we het proberen.

In deze aflevering maakt Mark de balans op. Waar staan we, nu we op de drempel van 2026 staan? Daarvoor neemt hij gesprekken mee uit de Nieuws Top 200. Zes gesprekken die samen een beeld schetsen van hoe we het nieuwe politieke jaar beginnen.

0:55 Politiek geweld in Den Haag bij 'Els Rechts'-demo tegen asielzoekers

15:33 Belastingdienst zet politiek gevoelige overstap naar Amerikaanse cloud door

24:37 Honderduizenden mensen naar Rode Lijn-demonstraties om geweld in Gaza

36:57 Peiling: nog maar 4% heeft vertrouwen in de politiek

46:52 Bijna alle partijprogramma’s schuren met de rechtsstaat

55:27 Kabinet valt voor de tweede keer, nu over Gaza

Deze aflevering is gemaakt door Mark Beekhuis. De interviews zijn gehouden door Liesbeth Staats, Nina van den Dungen en Thomas van Zijl

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zou het lukken om vóór de verkiezingen een nieuwe regering te formeren? Floor wil met een vrolijke gedachte de Kerstdagen in. Dat lukt niet echt. Maar hoop doet leven, daarin vinden Floor, Michiel en Mark hun compromis.

Zou het minister Wiersma lukken hoop te houden in het nieuwe jaar? Deze week kreeg zij alweer het lid op de neus. Nederlandse boeren moeten zich nu aan de Europese mestregels houden. Eerder strandden al andere stikstof- en mestplannen. En de Raad van State gaf een zeer negatief advies over haar laatste stikstofplan. Dit was weer niet Wiersma's week.

Bij de PVV heeft de afdeling AI weer hard gewerkt. Het leverde een soms vrolijke, soms ietwat beangstigende Kerstvideo op. De video laat in elk geval goed de verhoudingen in de partij zien. Geert Wilders zit achter het stuur; andere Kamerleden kijken tevreden uit het raam.

Deze aflevering is gemaakt door Floor Doppen, Michiel Jurrjens en Mark Beekhuis

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We leunen deze week een beetje achterover en bekijken hoe de macht in ons land functioneert. We hebben een trias politica - werkt die goed of is er sprake van een disbalans? Hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit van Amsterdam Jerfi Uzman ziet dat de rechterlijke macht steeds meer de functie van het parlement invult.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We leunen deze week een beetje achterover en bekijken hoe de macht in ons land functioneert. We hebben een trias politica - werkt die goed of is er sprake van een disbalans? Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans ziet dat er nu een overwicht ligt bij de uitvoerende macht. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens het reces nemen we de tijd  om eens uit te zoomen. Hoe functioneert de macht in ons land eigenlijk? We hebben een Trias Politica, maar hoe is het daarmee gesteld? In drie afleveringen lichten we de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht door.

We trappen af met de wetgevende macht, dus het parlement - de Eerste en de Tweede Kamer. Dat doen we met Ronald van Raak, die voor de SP zowel in de Eerste als de Tweede Kamer zat. Hij ziet nog voldoende ruimte voor verbetering in Den Haag. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is nu extra leuk om naar de Kamerdebatten te kijken. Want hoewel de formatie volledig achter gesloten deuren gebeurt, kun je in de debatten zien wat er aan de onderhandelingstafel gaande is. Dat zie je bij het debat over de Voorjaarsnota, waar de VVD de hakken stevig in het zand zette voor elke vorm van frivoliteit rond de begroting. Het moet streng en er moet worden bezuinigd. Ook al mag je een investering nooit uitsluiten. Het zelfde geldt voor het mestbeleid, waar de VVD de oversteek maakt van regeren met BBB naar formeren met D66 en CDA - zie daarover ook de update onderaan. Jammer dus dat er nu drie weken reces is, zodat we dit inkijkje moeten missen.

Verder bespreken Leendert, Floor en Mark de spreekwoordelijke kop soep. Die overigens totaal niets met soep te maken heeft. Het gaat om een wet die zacht is voor Nederlandse hulpverleners, maar snoeihard voor uitgeprocedeerde asielzoekers uit den vreemde.

Leendert signaleert dat de Tweede Kamer na de verkiezingen weliswaar net zo rechts is als daarvoor, maar dat de kleur toch een beetje veranderd is. We hebben net een beetje ander rechts dan eerder.

En een luisteraar kwam met de suggestie voor een zeer brede coalitie van JA21, VVD, CDA, D66 en GroenLinks-PvdA. Dat vraagt om volwassenheid van de politici, schrijft hij erbij. Maar is dat teveel gevraagd?

Deze aflevering is gemaakt door Floor Doppen, Leendert Beekman en Mark Beekhuis.

Een update: na de opname stemde de VVD inderdaad voor de motie Grinwis. Die vraagt minister Wiersma om een pas op de plaats te maken met het Achtste Actieprogramma Stikstof. De motie werd aangenomen, zoals we al dachten, maar dus ook met steun van regeringspartij VVD. Die daarmee wat dichter bij de formerende partijen D66 en CDA is gaan staan.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor de fans van Studio Den Haag hebben we iets moois: een Alliantie. In het tweede deel van de Alliantie bespreken we het bijna 160-pagina dikke advies van de oud-ASML-topman Peter Wennink. Daarin doet hij aanbevelingen over waar Nederland in moet investeren om ook in de toekomst een welvarend land te blijven.Drie maanden hield Wennink tientallen rondetafelsessies, sprak hij met duizenden mensen en zette hij het ene na het andere advies op papier. Vanmorgen kwam het rapport daadwerkelijk naar buiten. De hoogste tijd om een Alliantie bij elkaar te roepen.

In deze Alliantie

- Europa-correspondent Stefan de Vries
- Econoom Arnoud Boot
- Politiek verslaggever Floor Doppen
- Techjournalist Joe van Burik

Presentatie
Thomas van Zijl

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor de fans van Studio Den Haag hebben we iets moois: een Alliantie. Begin september gaf demissionair minister van Financiën Vincent Karremans oud-ASML-topman Peter Wennink een opdracht: schrijf een rapport over het Nederlandse investeringsklimaat en het toekomstig verdienvermogen van ons land. Drie maanden hield Wennink tientallen rondetafelsessies, sprak hij met duizenden mensen en zette hij het ene na het andere advies op papier. Het rapport is verschenen en dus is het de hoogste tijd om een Alliantie bij elkaar te roepen.

In deze Alliantie

- Europa-correspondent Stefan de Vries
- Econoom Arnoud Boot
- Politiek verslaggever Floor Doppen
- Techjournalist Joe van Burik

Presentatie
Thomas van Zijl

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vrijdagochtend lag het er: het rapport van oud ASML topman Peter Wennink, over onze toekomstige welvaart. En reken maar dat we de naam van Wennink nog vaak zullen horen, als er keuzes gemaakt moeten worden; als er bittere pillen moeten worden geslikt of als er knopen moeten worden doorgehakt.

Je zou het een stok kunnen noemen om de hond mee te slaan. Maar wij vonden het toch meer een soort schoenlepel die handig gebruikt kan worden om voor elkaar te krijgen wat een flink deel van de politiek toch al lang wil. Maar dus niet voor elkaar krijgt.

Zeker is dat het rapport van Wennink meegaat naar Landgoed de Zwaluwenberg in Hilversum, waar het trio D66, CDA en nu ook VVD zich terugtrekt om knopen door te hakken op weg naar een nieuw kabinet. Floor en Leendert zijn daar de komende tijd vaak in het wild te spotten. Martijn geeft toe dat hij als kind al in de bomen rond het landhuis is geklommen.

De lastige bittere pil van de week is er voor de BBB die waterkwaliteit aan koeienbelangen wil opofferen. De partij kreeg ruzie met zichzelf; zowel de minister van Landbouw als van Waterstaat vallen onder een BBB ministers en dat botst. Wennink schrijft in dit geval voor dat we knoop doorhakken ten gunst van het schone water. Just saying.

Als altijd met Haagse verslaggevers Floor Doppen en Leendert Beekman. De presentatie is deze week in handen van Martijn de Rijk

See omnystudio.com/listener for privacy information.