1973 yılında Nobel Ödülü kazanan ve hayvan davranış bilimi etolojinin kurucusu kabul edilen Konrad Lorenz, modern bilim tarihinin en saygın isimlerinden biridir. Ancak madalyonun diğer yüzü, onun Nazi Almanya'sındaki karanlık geçmişini barındırır. Bu videoda, Thomas More'un Ütopya kurgusundan yola çıkarak hayvanların dilini çözen "kazların babası" Lorenz'in, Poznan'daki ırk politikası ofisinde insanları sınıflandıran ve faşizan fikirlerini bilime alet eden bir rejimin dişlisine dönüşme sürecini inceliyoruz.

İyi seyirler.

00:00 Thomas More’un Ütopyası ve Civcivlerin Sırrı

00:31 Hayvanların Dilini Konuşan Adam: Konrad Lorenz

01:01 Doğal Ortamda Bilim: Etolojinin Doğuşu ve Çılgın Profesör

01:47 "Damgalama" Keşfi ve Lorenz'i Cinsel Partner Sanan Kazlar

02:34 Tehlikeli Düşünce: Biyolojik Yozlaşma ve İnsan Irkını Islah Etme Fikri

03:18 Nazi Partisine Katılım ve Rejimin İdeolojik Dişlisi Olmak

03:33 Poznan Irk Politikası Ofisi: Çocukların Kaderini Belirleyen Raporlar

04:52 Savaşın Dönüm Noktası: Sovyet Kamplarında 4 Yıl Esaret ve Kelaynak Kuşu

05:55 Psikohidrolik Kuram: İnsan Şiddetini Açıklayan "Sifonlu Tuvalet" Modeli

07:01 Büyük Bilimsel Kavga: Richard Dawkins (Bencil Gen) vs. Konrad Lorenz

07:48 2015 Skandalı: Salzburg Üniversitesi Arşivleri ve Mitin Resmen Yıkılışı

08:25 Medeni İnsanın 8 Ölümcül Günahı ve Kusursuzlaştırma Arzusunun Karanlık Yüzü

Müziğin felsefesi dendiğinde iki kadim bilge: Platon ve Konfüçyus’un neler düşündüğünü bilmemiz gerekiyor. Onlar müziği sadece müzik olarak ele almadı. Siyasetin, sosyolojinin en temel olmazsa olmazı olarak ele aldı ve eserlerinde bu görüşlerini yansıttılar.

“İnsanlığı olmayan müzikten ne anlar” diye retorik bir soru yönelten Konfüçyus bir yandan, “Ruhun erdem yolunda eğitimine ulaşan ezgiler” diyen Platon bir yandan müzik konusundaki görüşlerini açıkladılar. Oldukça katı, muhafazakar ancak bir o kadar da zihin açıcı görüşleriyle müzik ve toplumu paralel giden iki unsur olarak serimlediler. İşte bu bölümde işlediğimiz konular bunlar oldu. Yorum, beğeni, abonelik, takip gibi verebileceğiniz her desteğin önemli olduğunu unutmayın. Ve en önemlisi interaktif olması açısından yorumlarınızı ve eleştirilerinizi esirgemeyin. Keyifli seyirler.

Cehalet Örtüsü Youtube, Spotify ve Tiktok kanallarımızda “Dinlediğin Müzik Karakterini Ele Veriyor mu? | Platon & Konfüçyüs” bölümünü kaçırmayın.

00:00 Giriş: İnsanlık ve Müzik İlişkisi

00:06 Konfüçyüs'ün En Sevdiği Şarkı: Guan Ju (Su Kuşlarının Çığlığı)

00:48 Platon ve Erdem Yolunda Müzik

01:06 Platon'un Kabul Ettiği ve Yasakladığı Makamlar (Dor, Frig ve Ionia)

01:41 Günümüzden Bir Kavram: "Guilty Pleasure" ve Platon'un Suçlu Zevkleri

02:54 Konfüçyüs'e Göre Müzikte Toplumsal Uyum ve Ahenk

04:12 Konfüçyüs'ün İdeal Karakteri: Üst İnsan (Juanzi)

05:13 Platon'un Yasalar ve Devlet Kitaplarında Müzik

05:45 Müziğin Mitolojik Kökeni: Musalar, Apollon ve Dionysos

06:21 Platon'un Ütopik Koroları ve Yaşlılar İçin Dionysos Korosu

07:32 Mitolojik İntikam: Hera, Dionysos ve Sanat Akımlarının Doğuşu

08:21 Platon ve Nietzsche Karşıtlığı: Ölçü, Düzen ve Form

08:46 Konfüçyüs'ün Shun Müziğiyle İmtihanı ve Antik Çin'de Et Kültürü

09:28 İki Filozofun Ortak Noktası: Sanatta Muhafazakarlık ve Değişmezlik

10:53 Platon'un Flüt (Aulos) Yasağı ve Enstrüman Dinletisi

11:23 Apolloncu Düzen: Kitara, Lir Dinletisi ve Günümüz Müziği (Rap / Manifest)

12:03 Sansürün ve Sınırlamaların Sanata Etkisi (Dali, Duchamp, Frida Kahlo)

12:37 Hasır Sepetli Bilge ve Konfüçyüs'ün Anlaşılmama Hikayesi

13:11 Konfüçyüs Öğretilerinin Günümüz Uzak Doğusundaki (Güney Kore) Etkisi

13:35 Batı ve Doğu Düşüncesinde Sanatın Kalitesi

14:51 Özet ve Kapanış

Machiavelli'nin adı bir hakaretedönüştü. Sinsi, ikiyüzlü, ahlaksız.

Ama onu gerçekten okuyan kaç kişi var?

Bu videoda O'nu olduğu gibi ele alıyoruz— ne övüyoruz ne karalıyoruz. Sadece ne yazdığına bakıyoruz.

Video Zaman Damgaları (Timestamps)

00:00 Giriş: Tarihin En Yanlış Anlaşılan Filozofu

00:35 Bir Adam Nasıl Machiavelli Olur? Floransa ve RomaDersleri

01:13 Silahsız Peygamberler Neden Yenilir? Savonarola'nınSonu

01:46 Zindandan Sürgüne: Prens Kitabının Doğuşu

02:17 İdeal Devlet mi, Gerçek Devlet mi? Kitabın Özü

02:30 Machiavelli'nin Gözünden İnsan Doğası: Bir Teşhis

02:49 İktidarın Geometrisi: Halk ve Seçkinlerin Savaşı

03:25 Hükümdar Korkulan mı Olmalı, Sevilen mi?

04:01 En Büyük Tehlike: Cana mı Zarar Gelse, Mala mı?

04:54 Cömertlik Bir Erdem mi, Bir Tuzak mı?

05:51 Cesare Borgia ve Remirro de Orco Skandalı

06:38 Şiddet Nasıl Doğru Kullanılır?

07:01 Alçakça Yollarla İktidara Gelenler: Agathocles veLiveretto

08:13 Osmanlı ve Türkler: Machiavelli'nin BeklenmedikLaboratuvarı

08:44 İşgal Edilen Topraklar Nasıl Yönetilir? Fransa vsOsmanlı

09:38 İnsanları Ya Okşayacaksın Ya Ortadan Kaldıracaksın!

09:54 Fortuna ve Virtù: Yazgı ile Becerinin Savaşı

10:33 İktidarın İki Maskesi: Aslan ve Tilki Olmak

11:03 Savaş Sanatı: Bir Hükümdarın Tek Mesleği

11:42 Barış Zamanında Savaşı Düşünmek (Philopoimen'inSorusu)

12:06 Kuramsal Güç: Tarih Okumak ve Öykünmek

12:25 Titus Livius ve Haklı Savaşın Manifesto Cümlesi

13:00 Paralı ve Yardımcı Askerlerin Tehlikesi (Roma'nınÇöküşü)

13:45 Toplumsal Tutkal Olarak Din ve İnanç Mekanizması

14:04 Friedrich Nietzsche Neden Machiavelli'yi Sevdi?

14:37 Kapanış: Gerçeği Söylemenin Tehlikesi

Matrix: Bir Simülasyondan Daha Fazlası

1999 yılında vizyona girdiğinde sadece aksiyon sahneleriyle değil, sorduğu sorularla da sinema tarihini kökten değiştiren Matrix'in derinliklerine iniyoruz. 2026 yılından geriye dönüp baktığımızda; filmde gördüğümüz o yeşil kodların, kırmızı ve mavi hapların aslında hangi felsefi temellere dayandığını inceliyoruz.

Bu videoda (sadece ilk film üzerinden);

 Baudrillard’ın simülasyon teorisinden Platon’un Mağara Alegorisi’ne,

 Nietzsche’nin nihilizminden John Stuart Mill’in faydacılık anlayışına,

 Ve son olarak Mevlana’nın sevgi felsefesine kadar uzanan geniş bir haritayı takip ediyoruz.

Keyifli seyirler.

🎬 Matrix Felsefesi: Bölüm Zaman Damgaları

00:00 Sinema Tarihini Değiştiren Yıl: 1999 ve Matrix’in Etkisi

00:42 Oyun Sektörü vs. Sinema: Metaverse ve "Immersive" Kavramı

02:05 Gerçekliğin Sınırları: İnsanlar ve Makineler Arasındaki Savaş

02:31 Baudrillard ve Simülasyon: Kitabın İçindeki Mesaj

03:03 Kavramsal Analiz: Simulakr, Simüle Etmek ve Simülasyon

03:55 Nihilizm ve Jean Baudrillard: Sistemin İfşası

05:35 Kuramsal Şiddet ve Duyarsızlaşma

06:01 Bir Arayış Hikayesi: Karakterlerin Kimlik Mücadelesi

07:13 Hakikate Adım Atmak: Sabun Köpükleri ve Gerçek Dünya

08:12 Kırmızı Hap mı, Mavi Hap mı? Özgürlük ve Acı Gerçek

08:51 John Stuart Mill ve Faydacılık: Mutlu Bir Aptal mı, Mutsuz Bir Sokrates mi?

09:35 Yeniden Doğuş: Nebukadnezar Gemisi ve Gerçeklikle Tanışma

10:02 Platon’un Mağara Alegorisi: Gözlerin Yanması ve Aydınlanma

10:15 İnsanlığı Yükseltmek: Upgrade ve Öğrenilen Yetenekler

10:48 Özgür İrade ve "Kaşık Yok": Zihin Gücüyle Gerçekliği Bükmek

11:10 Delphoi Tapınağı'ndan Matrix'e: "Kendini Tanı" İlkesi

11:58 Sokratik Yöntem: Sorularla Doğruya Ulaşmak

12:28 Her Şeyin Cevabı: Aşk ve Mevlana’nın Sevgi Felsefesi

13:28 Kapanış ve Değerlendirme

Lagos’un en büyük çöplüğü Olusosun’un kıyısında, tek odalı karanlık bir evde başlayan bir hayat... Bugün ise milyonların sevgilisi, maskeli bir kahraman. Victor Osimhen’in hikayesi sadece bir futbol başarı öyküsü değil; Joseph Campbell’ın tarif ettiği o kadim "Kahramanın Yolculuğu"nun modern bir yansıması.

Bu bölümde; 📍 Nijerya sokaklarında su satarak hayatta kalmaya çalışan bir çocuğun dramını, 📍 Wolfsburg ve Lille duraklarından geçerek Napoli’de 33 yıllık şampiyonluk hasretini dindiren bir golcüye dönüşmesini, 📍 Yüzündeki 24 vida ve ikonik maskesinin ardındaki acı dolu ameliyat sürecini, 📍 Ve son olarak Galatasaray ile İstanbul’un kalbine uzanan o büyük transfer hikayesini izleyeceksiniz.

"Tanrı iyidir" anlamına gelen soyadının hakkını veren, her düştüğünde daha güçlü kalkan ve bugün dünya futbolunun en değerli forvetlerinden biri olan Osimhen’in destanına hazır olun.

Cehalet Örtüsü’nde bu hafta, bir futbolcudan fazlasını; imkansızın içinden doğan bir umudu konuşuyoruz.

Zaman Damgaları

00:00 Bölüm 1: Başlangıç

02:00 Bölüm 2: Hayatta Kalmanın Okulu

04:20 Bölüm 3: İlk Çağrı

05:29 Bölüm 4: Abuja – 15 Dakika

07:05 Bölüm 5: Dünya Çocuğu

08:55 Bölüm 6: Kayıp

10:34 Bölüm 7: Napoli - Yeniden Doğuş

12:14 Bölüm 8: Maske

13:30 Bölüm 9: İstanbul

14:19 Bölüm 10: Kahraman Kim

Selamlar, Cehalet Örtüsü’nün yeni bölümüne hoş geldiniz. Bugün rotamızı Gaziantep Zeugma Müzesi’ne çeviriyoruz ve Poseidon Villası’nın zemininde yatan gizemli bir mozaiği inceliyoruz.

Kral Minos’un hırsı, Pasiphae’nin laneti ve mimar Daidalos’un ellerinde şekillenen o meşhur labirent... Mitolojinin bu katmanlı hikayesi aslında bugünün insanına neler söylüyor? Tarih, sanat ve felsefe ekseninde bir yolculuğa hazır olun.

Düşüncelerinizi yorumlarda paylaşmayı unutmayın!

Bir bakıyoruz gökteyiz, bir bakıyoruz yerde. Ama hep bir müdahale hep bir temas var. Kim ya da ne tarafından bu müdahale her düşünen konuşuyor ancak bir şey baki: Temas. Bu bölümde sanat tarihinde geniş yelpazede olan 5 tabloyu analiz ettik, inceledik, sizlerle tartışmaya çalıştık. Ortak tema olarak "temas" belirledik ancak sizler de bulduğunuz ortak bir tema olursa mutlaka yorumlarda paylaşın. Keyifli seyirler

00:00 Giriş: Sanat Tarihinde İlahi Temas

00:38 1. Eser: Osmanlı Minyatüründe Marifet Uykusu ve Nefis Terbiyesi

03:32 2. Eser: Van Dyck - Samson ve Delila: Gücün ve İhanetin Trajedisi

08:32 3. Eser: Ravi Varma - Ganj'ın Düşüşü: Kozmik Akış ve Shiva

12:31 4. Eser: Salvador Dali - Aziz John'un İsa'sı: Nükleer Mistisizm

15:56 5. Eser: Frida Kahlo - Musa ve Tek Tanrıcılık: Yaşamın Çekirdeği

M.Ö. 2000'den itibaren şölenler hiçbir zaman sıradan bireğlence değildi. Peki ne anlam taşıyordu?

Zaman Damgalamaları

00:00 Giriş: Şölen Kavramının Antik Anlamı

01:21 Mezopotamya’da Şölen: Kadeh ve Hükümdarlık Sembolizmi

02:52 Antik Mısır: Mezar Kültürü, Statü ve Erotizm

06:10 Şölenlerde Sanat: Müzik, Dans ve Ritüel

07:27 Doğu Dünyası: Pers ve Sasanilerde Ziyafet Adetleri

09:37 Batı Dünyası: Yunan ve Roma’da Felsefe ve Şölen

10:53 Arkeolojik İzler: Kline Geleneği, Mozaikler veRitonlar

13:23 Doğu ve Batı Kıyaslaması: Kadın ve Statü Meselesi

14:02 Kapanış ve Genel Değerlendirme

Bazı Kaynak Önerileri

ARISTOPHANES, WASPS 1208–15 AND THE NON-ELITE SYMPOSION - CHRISTOPHERELL

Efes Müzesi’nden Symposium (Şölen) Sahneli Mezar Stelleri -Merve ARİNÇ Murat ÇEKİLMEZ

ROMA’DA BİR TÜR ŞÖLEN: CONVIVIUM - Ebru HACIOĞLU

Mezopotamya Ziyafet Sahnesinin Erken Hanedanlık, Akad ve UrIII Dönemlerinde Takdim Sahnesine Dönüşümü - Karol Zajdowski

Duyusal Ziyafet Sahnesi: On Sekizinci Hanedanlık Teb MezarResimlerinde Cinsellik ve Duyular - Chloe Kroeter

Antik Mısır’da Şölen - Sherif Shaban Khalifa 

Aristophanes - Eşekarıları

Herodes Atticus'un deyimiyle Stoacıların en büyüğü Epiktetos'un yaşantısı ve düşünceleri bu bölümde. Stoacılık dinginlik, sakinlik gibi kavramlarla anılsa da daha geniş ve karmaşık bir öğretidir. Ancak biz bu bölümde bu karmaşayı gideriyoruz. Keyifli dinlemeler/izlemeler

00:00 Epiktetos'un Hayatı: Kölelikten Filozofluğa

02:22 Sürgün Yılları ve Nicopolis'teki Okul

03:46 Stoacılığın Temelleri ve Bilgi Anlayışı

05:32 Ölüm Korkusu ve Özgürlük: Gılgamış ile Karşılaştırma

07:30 Mülkiyet, Kader ve Hayat Sahnesindeki Rolümüz

10:15 Modern Dünya ve Stoacılık: Haz, Ölçülülük ve Transhümanizm

11:38 Felsefeyi Yaşamak: Sokrates’in Mirası

Bazı Kaynak Önerileri

EPİKTETOS: Enkheiridion (Ana düşünceleri için)

Alfred WEBER: Felsefe Tarihi (Stoacılığın bilimsel anlamı için)

CİCERO: Dostluk Üzerine (Gılgamış Bağlamı)

Immanuel KANT: Eğitim Üzerine

Ebru HACIOĞLU: ROMA’DA BİR TÜR ŞÖLEN: CONVIVIUM adlı makale.

Luc FERRY: Transhumanizm

Marcus AURELİUS: Kendime Düşünceler

Leonardo Da Vinci elbette sadece basit bir ressam değil, aynı zamanda bilim insanı, filozof ve daha pek çok şeydi. Kendi bakış açımız ve örneklerimizle bu dehanın zihin dünyasında bir yolculuğa çıkıyoruz. Epistemoloji, ontoloji, etik ve bilim felsefesi açısından nasıl bir tarihsel pozisyon aldığını bu bölümde bulabilirsiniz. Özellikle konuşulan konular:

- Ruh ve ruhun ölümsüzlüğüne dair söylemler

- Bilimin öncülleri: Deney, uygulama ve matematik üzerine

- En az çaba ilkesi ve bilimsel öngörüsü: Zihin ışıktan hızlıdır!

- Stoacı etik anlayışının dolaylı da olsa savunusu

- Tablolarından felsefi ve bilimsel izler

Cehalet Örtüsü'nü Youtube, X, TikTok, İnstagram ve Spotify kanallarımızda takip edebilir ve kanallarımıza abone olabilirsiniz.

Kaynak: Leonardo Da Vinci: Yazılar