De Kasteeldetective

In deze bonusaflevering willen we weten: Hoe vind je een verdwenen kasteel? We starten in Bloemendaal in 1971, waar het inmiddels bekende wijnglas van Aelbrechtsberg bij toeval werd gevonden door een groep enthousiaste scholieren. We spreken met de vrouw die als 14-jarige de ontdekking deed. Zij kregen in die tijd de mogelijkheid om het terrein van Aelbrechtsberg deels open te graven.
Recent is er opnieuw onderzoek gedaan op Aelbrechtsberg, maar nu met behulp van bodemscans. Wat kunnen deze moderne technieken bijdragen aan het archeologisch onderzoek?

Myriam Visser vertelt over haar ontdekking van het wijnglas en Ferry van den Oever, van bureau Saricon, vertelt over het geofysisch onderzoek.

De Kasteeldetective is een podcast van Marius Bruijn en Yvonne Molenaar, voor Huis van Hilde. Dank aan de Archeologische Werkgroep Haarlem. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt dankzij steun van o.a. Saricon BV en het Cultuurfonds, Fonds voor Archeologie en Publiek.

Op het landgoed Ter Coulster in Heiloo is een schat gevonden van 44 zilveren munten uit de tijd van het Spaans beleg van Alkmaar. De Kasteeldetective onderzoekt wie deze zilverschat in het jaar 1573 begraven kan hebben. Was het een soldaat of een vluchteling? Wat hebben de oorlogsvluchtelingen van Kasteel Ter Coulster meegemaakt? 

Met muntenexpert Frank Postma, bij Archeologiemuseum Huis van Hilde, bekijken we de zilveren munten in detail. Met vluchtelingenwerker Ayla Emmink proberen we ons voor te stellen hoe de bewoners van Kasteel Ter Coulster in 1573 gevlucht kunnen zijn naar een veiliger gebied.

De Kasteeldetective is een podcast van Marius Bruijn en Yvonne Molenaar, voor Huis van Hilde. Dank aan de Landgoed Ter Coulster, Museum Baduhenna en Historisch Museum Heiloo. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt dankzij steun van o.a. Saricon BV en het Cultuurfonds, Fonds voor Archeologie en Publiek.

Het kasteel Ter Coulster, in Heiloo bij Alkmaar, lijkt de 80-jarige oorlog ongeschonden door te zijn gekomen. Van gevechten of verwoesting is in elk geval geen sprake.
Toch leidt het begin van deze oorlog in 1573 tot een driedubbele moord op het landgoed. Of tenminste doodslag en mishandeling.
In podcast ‘De Kasteeldetective’ onderzoeken we hoe het zo fout kon gaan in het rustige Heiloo in de zomer van 1573. En wat heeft een monnik in Amsterdam met deze zaak te maken?

Met Jaap de Graaf, bij Historisch Museum Heiloo, duiken we in het verhaal van het Spaanse Beleg van Alkmaar en proberen we in kaart te brengen wat de rol van landgoed Ter Coulster hierin was. Landgoedeigenaar en bewoner Bart van der Feen de Lille neemt ons mee naar de ‘plaats delict’. Waar vond de moord plaats en waar zouden de lichamen begraven zijn?

Het middeleeuwse kasteel Ter Coulster in Heiloo werd in 1517 jammerlijk verwoest door een Gelders huurleger. Daarna werd het kasteel weliswaar herbouwd, maar het ongeluk was nog niet weg. Wat volgde was een moord en iemand begroef een zilverschat op het landgoed.
De kasteeldetective wil weten hoe de bewoners van Ter Coulser de opstandige 16e eeuw hebben doorstaan? Wat vertellen de archeologische vondsten ons over de perikelen op dit kasteel?

Met eigenaar en bewoner Bart van der Feen de Lille onderzoeken we het landgoed en bestuderen we een kanonskogel die gebruikt is bij de aanval. Amateur archeoloog Karsten Hopman neemt ons mee naar archeologisch museum Baduhenna om vondsten van middeleeuws Ter Coulster te bekijken. Expert middeleeuwse vechtkunst Oskar ter Mors gaat in op de aanvalstechnieken van de Gelderse huursoldaten en wat de kogel ons kan vertellen hierover.

De Kasteeldetective is een podcast van Marius Bruijn en Yvonne Molenaar, voor Huis van Hilde. Dank aan de Landgoed Ter Coulster, Museum Baduhenna en Historisch Museum Heiloo. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt dankzij steun van o.a. Saricon BV en het Cultuurfonds, Fonds voor Archeologie en Publiek.

Hadden de Graven van Holland eigen wijngaarden bij hun huis in Bloemendaal?
Een prachtig middeleeuws wijnglas is één van de bijzondere archeologische vondsten op het terrein van het huis Aelbrechtsberg, te bloemendaal. Maar ook blijken er aanwijzingen te zijn voor eigen wijngaarden. Tegenwoordig ligt Hockey Club Bloemendaal op de plaats van dit voormalige landgoed. De club bestaat inmiddels 130 jaar en is dan ook zeer verbonden met deze locatie. Zij maakten de historische podcast-wandeling 'Het Mussenpad'.

Anouk Veldman van Huis van Hilde haalt het bijzondere wijnglas uit het depot.
Met Reinier Dike van HC Bloemendaal zoeken we herkenbare overblijfselen van het oude landgoed, tussen de hockeyvelden. Daarna verteld wijnhistoricus Mariella Beukers precies hoe het zit met de wijngaarden van de graven van Holland.

De Kasteeldetective is een podcast van Marius Bruijn en Yvonne Molenaar, voor Huis van Hilde. Dank aan de Archeologische Werkgroep Haarlem. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt dankzij steun van o.a. Saricon BV en het Cultuurfonds, Fonds voor Archeologie en Publiek.

Op de plaats van Hockey Club Bloemendaal stond in de middeleeuwen het grafelijk hof Aelbrechtsberg. Een buitenhuis van de Graven van Holland. Uit de oudste periode hebben we iets zeer opmerkelijks teruggevonden: Een wijnvat. En verder vrijwel niks. Kunnen we het grafelijke hofleven in Bloemendaal reconstrueren op basis van één wijnvat? En zouden ze zelf hun eigen wijn hebben gemaakt?

Met archeoloog André Numan onderzoeken we ter plaatse hoe het terrein rond de Hockeyclub er in de 12e eeuw uitzag. Daarna duiken we met wijnhistoricus Mariella Beukers in de geschiedenis van de wijn in Nederland. 

De Kasteeldetective is een podcast van Marius Bruijn en Yvonne Molenaar, voor Huis van Hilde. Dank aan de Archeologische Werkgroep Haarlem. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt dankzij steun van o.a. Saricon BV en het Cultuurfonds, Fonds voor Archeologie en Publiek.

In de zomer van 1517 viel een leger van duizenden Friese rebellen en Gelderse strijders kasteel de Nieuwburg, bij Alkmaar, aan. De verdediging maakte geen kans en Alkmaar werd geplunderd. Hoe ging de aanval precies? Wat weten we van de militaire kracht van de aanvallers en de verdedigers?

Met archeoloog Nancy de Jong bekijken we een bijzonder wapen, een strijdhamer, dat gevonden is op het kasteelterrein. Met docent historische krijgskunst Oskar ter Mors gaan we dieper in op het gebruik van dit wapen. Daarna proberen we ons in te leven in de angstige kasteelbewoners van de Nieuwburg tijdens de aanval.

De Kasteeldetective is een podcast van Marius Bruijn en Yvonne Molenaar, voor Huis van Hilde, in samenwerking met o.a. Stichting Monumentenbezit, archeologieplatform Past Forward en Erfgoed Alkmaar. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt dankzij steun van Erfgoed Alkmaar, Saricon en het Cultuurfonds, Fonds voor Archeologie en Publiek.

Kasteel de Nieuwburg, bij Alkmaar, was rond het jaar 1500 niet meer de stevige militaire vesting die het ooit was. Wat weten we over de staat van het kasteel, vlak voordat het een aanval van het Friese leger van Grote Pier te verduren kreeg?

We vragen om hulp bij het onderzoek in Alkmaar bij Emmy Reijngoud – Posthuma, die de middeleeuwse geschriften van het kasteel ontcijferde. Daarna gaan we naar Kasteel Radboud in Medemblik om met conservator Paulette Kooijman te achterhalen waarom Grote Pier eigenlijk aanviel?  
Ten slotte proberen we ons in te leven in de kasteelbewoners van de Nieuwburg, die een leger op zich af zien komen.

De Kasteeldetective is een podcast van Marius Bruijn en Yvonne Molenaar, voor Huis van Hilde, in samenwerking met o.a. Stichting Monumentenbezit, archeologieplatform Past Forward en Erfgoed Alkmaar. Deze podcast is mede mogelijk gemaakt dankzij steun van Erfgoed Alkmaar, Saricon en het Cultuurfonds, Fonds voor Archeologie en Publiek.

Kasteel de Nieuwburg, bij Alkmaar, kon in de middeleeuwen de stad en de streek beschermen tegen opstandige Westfriezen, plunderaars en andere vijanden. Het gold als onneembare militaire vesting. Tot dat op een dag een groep plunderaars onder leiding van de beruchte Friese zeerover Grote Pier, het kasteel verwoestte.
De kasteeldetective vraagt zich af: Hoe kon de trotse Nieuwburg ten onder gaan aan een stelletje ongeregelde bandieten?

We starten het onderzoek bij Alkmaars archeoloog Nancy de Jong, we onderzoeken de Westfriese volksaard bij cultuurpodium de Alkenaer, en we voeren een experiment uit op de plaats van het voormalige kasteel zelf.

Met dank aan Sissy Seidenstiker, Nick Velt, De Alkenaer, Past Forward, Oôs Joôs en Erfgoed Alkmaar.

De kasteeldetective onderzoekt: Hoe gebruikte vrouwe Yolande het huis Brederode? Was het een luxevilla of bewoonde deze adellijke dame een echt ridderkasteel?

De Ruïne van Brederode heeft een geschiedenis van verwoestingen en restauraties. De laatste adellijke bewoner was vrouwe Yolande de Lalaing. Een dame als kasteelheer dus, in de 15e eeuw. Zij liet Brederode nog éénmaal trots herrijzen.

Met Merle Lammers van Stichting Mounumentenbezit en Carla van Den Berg, vrijwilliger bij Brederode. Op Huis van Hilde bespreken we een bizar stukje keukenafval van de kasteelbewoners: Een middeleeuws bot van een orka! Archeoloog Jean Roefstra spreekt hierover.

Deze podcast is mede mogelijk gemaakt dankzij steun van Stichting Monumentenbezit, Saricon, het Cultuurfonds, Fonds voor Archeologie en Publiek.