De Nacht van...

Het nieuwe schooljaar staat voor de deur! Nog drie weken, en dan mogen de achthonderdduizend studenten die ons kikkerlandje rijk is weer het stof van hun boeken blazen en hun brakke ochtenden in de schoolbanken doorbrengen. Of je nu voor het eerst naar het hoger onderwijs gaat, of het al vijftig jaar geleden is dat je voor het laatst een schoolbel hoorde: wijsheid komt niet met de jaren, maar in deze Back to School-zomerreeks van NTR Wetenschap. Deze week zetten we je brein iedere dag drie uur lang op een hoger pitje, met steeds een andere crashcourse in een wetenschappelijk vakgebied. Deze nacht: Filosofie. Vannacht te gast: Jonno van Vulpen, hoogleraar Filosofie van de mens, cultuur en samenleving aan Tilburg University.

Biologie, het is volgens onze gast de wetenschap van nieuwsgierigheid! Wie zich verdiept in de biologie zal het leven beter begrijpen. Alle reden dus om in De Nacht van NTR Wetenschap twee uur lang te duiken in de wondere wereld van het vak biologie.

In deze aflevering van De Nacht van NTR Wetenschap leert Jonno van Vulpen ons (bijna) alles over biologie. Dit doet hij aan de hand van een aantal onderwerpen: moleculen & ontstaan van het leven, dieren, planten & micro-organismen, ecologie, evolutiebiologie en de wetenschapsfilosofie.

Het nieuwe schooljaar staat voor de deur! Nog drie weken, en dan mogen de achthonderdduizend studenten die ons kikkerlandje rijk is weer het stof van hun boeken blazen en hun brakke ochtenden in de schoolbanken doorbrengen. Of je nu voor het eerst naar het hoger onderwijs gaat, of het al vijftig jaar geleden is dat je voor het laatst een schoolbel hoorde: wijsheid komt niet met de jaren, maar in deze Back to School-zomerreeks van NTR Wetenschap. Deze week zetten we je brein iedere dag drie uur lang op een hoger pitje, met steeds een andere crashcourse in een wetenschappelijk vakgebied. Deze nacht: Filosofie. Onze gast van vannacht: Martine Prange, hoogleraar Filosofie van de mens, cultuur en samenleving aan Tilburg University.

Filosofie is een van de oudste vakken ter wereld. Door de eeuwen heen probeerden talloze grote denkers te duiden waarom we hier zijn, hoe we moeten omgaan met de planeet en met elkaar, en hoe we zin blijven geven aan het leven. Ook Martine Prange denkt daar graag over na.

In deze aflevering van De Nacht van NTR Wetenschap maakt Martine Prange ons enthousiast voor het vak Filosofie. We spreken met hen over het boek De Waarheidscrisis, dat hen schreef, over het vak zelf en over voetbalfilosofie.

Het nieuwe schooljaar staat voor de deur! Nog drie weken, en dan mogen de achthonderdduizend studenten die ons kikkerlandje rijk is weer het stof van hun boeken blazen en hun brakke ochtenden in de schoolbanken doorbrengen. Of je nu voor het eerst naar het hoger onderwijs gaat, of het al vijftig jaar geleden is dat je voor het laatst een schoolbel hoorde: wijsheid komt niet met de jaren, maar in deze Back to School-zomerreeks van NTR Wetenschap. Deze week zetten we je brein iedere dag drie uur lang op een hoger pitje, met steeds een andere crashcourse in een wetenschappelijk vakgebied. Met vannacht: Melissa Vergara Fernandez, filosoof en historicus in financiële economie en universitair docent aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Als je de balans opmaakt, vinden mensen economie simpelweg een moeilijk vak. Volgens CITO maakt maar47% van de havo-leerlingen het eindexamen economie goed.  Hoe zorg je er dan toch voor dat mensen enthousiast worden voor het vak? En wat maakt het zo belangrijk? 

In deze aflevering van De Nacht van NTR Wetenschap probeert Melissa Vergara Fernandez ons enthousiast te maken voor het vak. We spreken met haar over state capacity, economische prikkels, financiële economie en economische filosofie.

Het nieuwe schooljaar staat voor de deur! Nog drie weken, en dan mogen de achthonderdduizend studenten die ons kikkerlandje wijs is weer het stof van hun boeken blazen en hun brakke ochtenden in de schoolbanken doorbrengen. Of je nu voor het eerst naar het hoger onderwijs gaat, of dat het al vijftig jaar geleden is dat je voor het laatst een schoolbel hoorde: wijsheid komt niet met de jaren, maar in deze Back to School-zomerreeks van NTR Wetenschap. Deze week zetten we je brein iedere dag drie uur lang op een hoger pitje, met steeds een andere crashcourse in een wetenschappelijk vakgebied. Met vannacht als eerste: Nederlands! Onze gastdocent van deze nacht: neerlandicus Kila van der Starre.

Wie denkt dat de opleiding Nederlands het meest wordt gevolgd in Nederland, komt bedrogen uit. Niet Nederland, maar het buitenland telt de meeste studenten Nederlands. Ontzettend jammer, vindt neerlandicus Kila van der Starre.

In deze aflevering van De Nacht van NTR Wetenschap maakt ze jou en presentator Syb Faes enthousiast voor het vak Nederlands. Dat doet ze aan de hand van plint- en straatpoëzie, het heffingsvers en een blik op de toekomst van de Nederlandse taal.

In de Nacht van Caribisch Netwerk sprak Guilliano Payne met Edson Hato, oud-vertegenwoordiger van Aruba, Curacao en Sint Maarten over zijn ervaringen binnen die rol. Ook spraken ze over toerisme en economische groei op Curacao, zijn vader die predikant was en hoe hij dat voor hem als homoseksuele zoon was. 

De Nacht van NTR Wetenschap - Op een vliegveld vlakbij Rotterdam ging vorige maand meerdere keren een vliegtuig met een trommel de lucht in. In die trommel draaiden zand en water rond – modder, dus - om een modderstroom op Mars na te bootsen. Het vliegtuig steeg op, liet zich in een vrije val vallen, en precies op dat moment begonnen wetenschappers te meten hoe de modder reageerde op die verminderde zwaartekracht. En dat allemaal om onder andere de geschiedenis van Mars te achterhalen.

 Lonneke Roelofs kreeg dit onderzoek van de grond. Zij is aard- en planeetonderzoeker aan de Universiteit Utrecht en duikt vaak zelf met haar handen in de klei om het gedrag van alles wat los en vast zit te onderzoeken. Of eigenlijk juist de materie die daar precies tussenin zit: modderstromen.

Hoe zij miljarden jaren geschiedenis van Mars beter leert begrijpen door modder in een vliegtuig mee te nemen, en hoe we ons met die kennis beter kunnen weren tegen levensgevaarlijke aardse modderstromen, legt ze uit aan presentator Rijk Landsmeer.

Het is een bekende quote van Albert Einstein: "Creativity is intelligence having fun".

Als een van de grooste denkers van de vorige eeuw al zegt dat je met creativiteit je intelligentie een glimlach kan geven, waarom lijkt het dan zo lastig om jezelf als creatieveling naar voren te schuiven en iedereen naar jou laten kijken en luisteren?

In 'De Nacht van BNNVARA' gaat presentator Bemshi de Visser in gesprek met Saya Bosman, ook wel bekend als Saya DeAms van het Collectief Arch Angels! Samen met het collectief zijn ze te zien in de nieuwe KRO-NCRV documentaire Alt Kings

Mantelzorg: een mooie en belangrijke, maar vaak ook enorm zware taak. Hoe zorg je dat je jezelf er niet in verliest? José van Daal was zelf mantelzorger voor haar moeder met Alzheimer en schreef over dit dilemma het boek 'Wie ben jij dan van mij?'. Ze bespreekt het met Ruben van Haften. 

In de Nacht van Caribisch Netwerk sprak Guilliano Payne met Elena Beelaerts van Blokland over haar boek Ach, freule. In dit boek gaat zij op zoek naar het verhaal van haar voorvader die planter was in Suriname en op welke manier zij daar generaties later naar kijkt. Zij duikt in zijn psyche, spreekt met familieleden en gaat zelf naar Suriname om de geschiedenis in de ogen te kijken. Ook spraken ze over de uitholling van de slavernij door Afro-Surinaamse vrouwen en haar eigen adelijke achtergrond. 

De Nacht van NTR Wetenschap - Boodschappen doen op verschillende plekken rondom je huis, of het maken van bepaalde connecties op sociale media: het lijkt geen verdacht of gevaarlijk gedrag. Maar toch kan je hiermee door bepaalde AI-systemen in oorlogen als doelwit gemarkeerd worden voor een bombardement. 

In deze Nacht van NTR Wetenschap praat Lauren Gould met presentator Syb Faes over de invloed van AI op oorlogsvoering. Zij is universitair docent Conflict Studies aan de Universiteit Utrecht en verbonden aan het NIOD; het Instituut voor oorlogs-, holocaust-, en genocidestudies.

Lauren vertelt onder andere over Lavender, een AI-systeem dat door Israël wordt gebruikt om Hamasstrijders te identificeren en markeren voor een bombardement. Het Israëlische leger beweert dat dit systeem 90% van de keren goed markeert, maar in werkelijkheid worden er veel burgerslachtoffers gemaakt. Een menselijke check is er ook nauwelijks: een officier kijkt per markering slechts 20 seconden voor het besluit om iemand aan te vallen, aldus Lauren.

Alles over Lavender, hoe dat systeem precies werkt, en welke invloed Google en Meta hebben op deze manier van oorlogsvoering, hoor je in deze uitzending.