De Nacht van...

Is het toeval dat de bliksem insloeg op de Sint Pieter toen paus Benedictus in 2013 aftrad? De een zal zeggen dat het een straf van God was, de ander zal betogen dat het gewoon bizar toeval was, en in ieder geval één zal er bevlogen over filosoferen. Die persoon is Jeroen Hopster, filosoof en ethicus, en niet geheel ontoevallig de gast van deze Nacht van NTR Wetenschap.

Hij schreef het boek ‘Toeval - een onvoorziene filosofie’, dat dit jaar genomineerd was voor de Socratesbeker. Wat is toeval, bestaat het eigenlijk wel, en hoe kan je het nuttig leren beteugelen? Presentator Rijk Landsmeer filosofeert erover met Jeroen.

"Mijn opa droeg het uniform van mensen die de Holocaust hebben uitgevoerd." Het zijn woorden die Tim Berbers de afgelopen jaren vaker heeft uitgesproken. Zes jaar lang dook hij in het oorlogsverleden van zijn opa en dat bracht hem van het bezette Eindhoven tot diep in Rusland.

In het boek Wilhelmus: mijn grootvader bij de Waffen-ss wordt het familietaboe voorgoed openbaar. Voor zo ver dat nog kan, tenminste. 

In deze nieuwe aflevering van de Nacht van BNNVARA, gaat Bemshi de Visser in gesprek met schrijver Hilde Lansu. Hilde kampte vanaf haar veertiende met een eetstoornis. Na lang aandringen van haar ouders zoekt zij hulp. Maar hulp leek ver te zoeken. Tien jaar lang werd zij van het kastje naar de muur gestuurd. Zij schreef hierover het boek Niemand gaat mij redden.

Alles moet altijd maar goed gaan en een doel hebben. Fouten bestaan niet, nee, dat zijn leermomenten. Cabaretduo Spruijt en Opperman was dit zat en maakt er de voorstelling 'Verzingeving' over: een zelfbedacht woord met heel veel betekenis.

In je eigen achtertuin kunnen veel verschillende dier- en plantensoorten vliegen, groeien, lopen of krioelen die je zelf nog niet kent. Je kan dan twee dingen doen: óf 'boeie!' denken, óf je nieuwsgierigheid de vrije loop laten en onderzoeken welke soort het is. Kies je voor dat laatste, dan zou je zomaar eens een totaal nieuwe soort kunnen ontdekken. De gast van deze Nacht van NTR Wetenschap weet precies hoe je dat doet: op expeditie gaan in je eigen achtertuin.

Menno Schilthuizen is ecoloog, evolutiebioloog, werkt als onderzoeker bij Naturalis, als hoogleraar bij de Universiteit Leiden, heeft een wetenschappelijk reisbureau, schrijft boeken - kortom: als hij een dier was, was hij een duizendpoot. Maar misschien is hij nog wel het meest een kind, dat nooit is gestopt met houden van de natuur. 

Pak je luisterapparatuur erbij, want het is tijd voor een expeditie door Menno's hoofd!

Haar vader luisterde naar The Eagles, haar moeder naar Jan Smit, maar zelf maakt Eva van Leeuwen openhartige r&b-muziek. Onder de naam SYNGA deelt ze eerlijk de ups en downs van het leven. 

Al haar hele leven was ze bezig met de zoektocht naar muzikale erkenning, wat niet altijd makkelijk was. In De Nacht van EO vertelt ze over de eenzaamheid die ze heeft ervaren en het schrijven van haar eigen muziek, maar ook over haar werk met gedetineerden. 

Volgens het onderzoek 'God in Nederland' dat vorige week werd gepresenteerd, identificeert 27% van Gen Z zich als gelovig, tegenover 22% van de millennials. 

Wat wel opvalt: ze zijn vaak wat conservatiever over dingen als abortus en LHBTQ+. Dus ja, spiritualiteit is terug, maar in een vorm die niet per se progressiever is. 

Toch is er ook een grote stille groep religieuze progressievelingen in Nederland die steeds meer naar elkaar toegroeien, en 1 van de architecten van die beweging is bij ons te gast. Theoloog en predikant in opleiding, Eline van der Kaaden. 

In de Nacht van KRO-NCRV: 'Wie zorgt er voor de mensen die behoefte hebben aan zorg, maar dat zelf niet opzoeken?' Dat doen verpleegkundigen van de bemoeizorg, zoals Michael Willemsen. Hij is psychiatrisch verpleegkundige en teamleider van het OGGZ-vangnet van GGD Hollands Noorden. Benji gaat met hem in gesprek.

In de Nacht van Caribisch Netwerp sprak Guilliano Payne met theatermaakster Nina de La Parra, over haar nieuwe voorstelling Nina Speelt. Hierin onderzoekt ze rouw, doorleven met een gebroken hart en ongemak. Ze dook diep in fenomeen van de clown, om te verwerken in haar stuk. Ook spraken ze over haar vorig jaar overleden vader, de befaamde Surinaamse regisseur Pim de La Parra, bekend van de film Wan Pipel, moedige vrouwen en hoe het eigenlijk is om wel Surinaams te zijn, maar er voor veel mensen niet zo uit te zien.

Wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten. Dat is hoe we in Nederland naar strafrecht kijken. Een gevangenisstraf lijkt een goede zaak voor de samenleving, maar is het dat ook op de lange termijn? In hoeverre heeft het zin om iemand van de samenleving af te snijden, en vervolgens weer terug te plaatsen? Dit, in combinatie met het capaciteitsprobleem van de gevangenissen in Nederland, vraagt om alternatieven. Denk aan de enkelband, detentiehuizen, of je dagelijks moeten melden bij een gevangenis.

Filosoof een hoogleraar strafrecht Hadassa Noorda bedacht voor deze alternatieven de term 'exprisonment' - gevangen zitten, buiten de gevangenis. Is dat een privilege, of is die vrijheid ook een illusie? En wat dragen ze bij aan het oplossen van ons capaciteitsprobleem? Presentator Syb Faes filosofeert erover mee met Hadassa in deze Nacht van NTR Wetenschap.