We willen zo graag dat een kind, kind kan zijn. Waarom voelen ze zich dan alleen als een ouder kanker heeft?

Iedereen vroeg hoe het met haar moeder ging. Niemand vroeg hoe het met Sophie zelf ging — en dat is precies waar het misgaat bij kinderen rondom een ernstige ziekte.

Als een ouder kanker krijgt, staat het gezinsleven op zijn kop. Er is nauwelijks tijd voor ongeloof, de behandeling start direct en ouders beschrijven het als 'geleefd worden'. Ondertussen gaat het leven van het kind 'gewoon' door: school, vriendinnetjes, hockey. En trekt het kind zich terug, omdat papa en mama het al zo moeilijk hebben. In deze aflevering hoor je waarom de aandacht bijna automatisch naar de zieke volwassene gaat, waarom de omgeving het gesprek met het kind vaak niet aandurft, en welke drie vragen je een kind wél stelt. Met een grote rol voor leerkrachten — en met een opluchting voor ouders: die aandacht hoeft niet van jou te komen.

In deze aflevering:

(00:00) Iedereen vroeg naar haar moeder — niemand naar haar

(01:30) Waarom deze aflevering, en wat het kost om dit te negeren

(04:00) Het gezin op zijn kop: 'geleefd worden' en niets kunnen vertellen

(09:00) Het kind dat onzichtbaar wordt: Sophie, 9 jaar

(14:00) Waarom de omgeving het gesprek niet aandurft

(19:00) Wie het dan doet, en welke drie vragen je stelt

(23:30) Recap: de omdraaiing, en je actie voor vandaag

(tijden bij benadering)

Wil je beter worden in het begeleiden van kinderen en gezinnen rondom ziekte en verlies? Kijk rond in de Academie voor Verlies: [link naar Academie voor Verlies]. Of stuur me een bericht met je vraag: [link naar contact].

Ben je zelf ouder? Deel deze aflevering met de leerkracht van je kind.

Volg de podcast, dan mis je geen aflevering.

Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!

Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven. 

De wet van de dubbele bescherming: kinderen beschermen hun ouders en ouders hun kinderen. Hoe moet dat dan met hun rouw?

Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!

Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven. 

Een kind dat opgroeit naast een ziek broertje of zusje leert vaak één ding heel goed: zichzelf wegcijferen. Dit kan doorwerken tot ver in de volwassenheid. 

Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!

Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven. 

En waarom jouw voorbeeld belangrijker is dan jouw woorden.

In deze aflevering duikt Leoniek in een hardnekkig misverstand: dat kinderen vanzelf wel weten hoe ze moeten omgaan met verlies en verdriet. Aan de hand van het verhaal van de achtjarige Eveliene laat ze zien hoe goedbedoelde bescherming juist voor verwarring, angst en eenzaamheid kan zorgen.

Waarom praten kinderen soms niet over hun verdriet?
 Waarom zeggen woorden als “je mag huilen” vaak niet genoeg?
 En hoe leren kinderen eigenlijk rouwen?

Deze aflevering gaat over voorbeeldgedrag, eerlijkheid, emoties tonen, samen verdriet dragen en kinderen helpen om verlies niet alleen te hoeven dragen.

In deze aflevering hoor je onder andere:

• Waarom kinderen emoties leren door te kijken, niet door uitleg alleen
• Hoe stilte rondom verlies juist méér angst kan veroorzaken
• Waarom kinderen zelf invulling geven aan wat ze niet begrijpen
• Hoe ouders hun verdriet kunnen delen zonder hun kind te belasten
• Waarom samen huilen óók verbinding geeft
• Hoe rituelen en herinneringen helpen bij verwerking
• Waarom kinderen vaak denken dat ze “verkeerd rouwen”
• Het verschil tussen beschermen en begeleiden

Belangrijke boodschap uit deze aflevering

Kinderen hoeven niet beschermd te worden tégen verdriet.
 Ze hebben volwassenen nodig die hen laten zien hoe je met verdriet kunt leven.

Voor ouders en hulpverleners

Werk jij met kinderen of jongeren in rouw? Of ben je zelf ouder van een kind dat verlies meemaakt? Dan biedt deze aflevering herkenning, inzichten en praktische handvatten om het gesprek over verdriet wél aan te gaan.

Quote uit de aflevering

“Kinderen leren rouwen niet doordat wij zeggen dat emoties er mogen zijn, maar doordat ze zien dat wij ze durven voelen.”

Beluister deze aflevering als je:

• merkt dat een kind verdriet wegduwt
• twijfelt hoeveel je wel of niet moet vertellen
• bang bent je kind te belasten met emoties
• wilt begrijpen hoe kinderen verlies verwerken
• kinderen wilt begeleiden vanuit verbinding in plaats van vermijden

Bedankt voor het luisteren.
 Wil je meer leren over rouw, verlies en begeleiding van kinderen en volwassenen? Kijk dan verder bij de Academie voor Verlies.

Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!

Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven. 

#34 Als jouw kind jouw nieuwe liefde niet accepteert

Als je kind jouw nieuwe liefde niet accepteert

In deze aflevering van de rouwpodcast gaat Leoniek in op een onderwerp dat ontzettend pijnlijk én ingewikkeld kan zijn: wat gebeurt er wanneer je na een verlies of scheiding opnieuw verliefd wordt, maar je kind daar niet in mee kan gaan?

Waarom reageren kinderen soms zo boos, afstandelijk of afwijzend op een nieuwe partner? Wat speelt er onder die weerstand? En hoe kun je daar als ouder of hulpverlener liefdevol mee omgaan zonder het kind of jezelf tekort te doen?

Een aflevering over loyaliteit, angst, rouw, verbinding en de diepe behoefte van kinderen om hun overleden of verloren ouder niet kwijt te raken.

In deze aflevering hoor je onder andere:

• Waarom kinderen zich schuldig kunnen voelen als ze een nieuwe partner accepteren
• Hoe loyaliteitsconflicten ontstaan na overlijden of scheiding
• Waarom kinderen bang kunnen zijn om óók jou kwijt te raken
• Wat het met een kind doet om een ouder verliefd te zien
• Waarom een nieuwe partner soms voelt als “het vervangen” van de overleden ouder
• Hoe kinderen denken over rouw en opnieuw gelukkig worden
• Uitleg over het duale procesmodel van Stroebe & Schut
• Hoe de CIRKEL-aanpak helpt begrijpen waar een kind vastloopt
• Waarom je kind de nieuwe partner niet aardig hóéft te vinden
• Wat je als ouder concreet kunt doen om veiligheid en ruimte te creëren

Belangrijke inzichten uit deze aflevering

Loyaliteit verdwijnt niet

Kinderen blijven loyaal aan beide ouders — ook als een ouder overleden is of na een pijnlijke scheiding. Een nieuwe partner kan daardoor voelen als verraad.

Achter boosheid zit vaak angst

Veel weerstand van kinderen gaat niet over de nieuwe partner zelf, maar over de angst om de overgebleven ouder ook kwijt te raken.

Verliefd zijn en rouwen kunnen tegelijk bestaan

Een ouder kan opnieuw gelukkig worden én nog steeds verdriet hebben om het verlies. Dat is geen tegenstelling.

Acceptatie kun je niet afdwingen

Respect is belangrijk, maar een kind hoeft de nieuwe partner niet meteen leuk te vinden. Juist ruimte geven aan gevoelens zorgt vaak voor meer ontspanning.

Praktische tips voor ouders

✔ Erken de gevoelens van je kind
 ✔ Geef tijd en forceer geen verbinding
 ✔ Blijf praten over de overleden ouder
 ✔ Bewaak exclusieve tijd met je kind
 ✔ Dwing geen lichamelijke of emotionele nabijheid af
 ✔ Zoek hulp als de spanningen blijven oplopen

Voor wie is deze aflevering?

• Ouders die na verlies of scheiding opnieuw verliefd zijn geworden
• Stiefouders en nieuwe partners
• Hulpverleners, coaches en therapeuten
• Iedereen die kinderen begeleidt bij rouw en veranderende gezinssystemen

🎧 Meer weten over rouw, verlies en begeleiding?
 Kijk op: Academie voor Verlies

Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!

Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven. 

Wat gebeurt er wanneer een kind zijn vader verliest door suïcide  en jaren later ook een geliefde kat? 
In deze podcast vertel ik een waargebeurd verhaal over rouw, angst en wat kinderen ons kunnen leren. 
Want soms blijkt: het verdriet waar we zo bang voor zijn bij een kind… is eigenlijk van onszelf. 

Wat een kind ons kan leren over rouw

In deze aflevering vertel ik het verhaal van een moeder en haar dochtertje van drie jaar, dat haar vader verloor door suïcide. Een verlies dat voor volwassenen al nauwelijks te bevatten is — laat staan voor een peuter.

Samen zoeken moeder en dochter stap voor stap naar woorden om over papa te praten. Niet alles tegelijk, maar eerlijk en passend bij wat een kind kan begrijpen.

Jaren later gebeurt er iets ogenschijnlijk kleins: de kat van het gezin moet worden geëuthanaseerd. Voor moeder roept dat grote angst op. Ze vreest dat het verlies van de kat het trauma rond papa opnieuw zal openen bij haar dochter.

Maar wat er daarna gebeurt, laat iets zien wat we als volwassenen vaak vergeten: kinderen hebben een natuurlijke manier van rouwen waar wij veel van kunnen leren. 

In deze aflevering hoor je onder andere:

• Waarom open praten over de dood, zelfs bij jonge kinderen, zo belangrijk is
• Hoe je met een kind kunt spreken over suïcide op een eerlijke maar passende manier
• Waarom ouders vaak meer angst hebben voor het verdriet van hun kind dan het kind zelf
• Wat het duale procesmodel van Stroebe en Schut ons leert over hoe kinderen rouwen
• Waarom het belangrijk is om kinderen te betrekken bij afscheid nemen
• Hoe verlies zich kan opstapelen in het leven van volwassenen
• Wat het verschil is tussen de rouw van een kind en de rouw van een ouder

Belangrijk inzicht uit deze aflevering

Kinderen kunnen heen en weer bewegen tussen verdriet en leven. Ze huilen om wat ze missen, en een uur later spelen ze weer. Dat betekent niet dat het hen niet raakt — het betekent dat hun rouw beweegt.

En soms ontdekken ouders iets belangrijks:
 de angst die ze voelen voor hun kind, hoort eigenlijk bij hun eigen verdriet.

Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!

Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven. 

Wat gebeurt er met een kind dat leert dat het niet over de dood mag praten? In deze podcast neem ik je mee in een aangrijpende casus over rouw, loyaliteit en autisme. En over waarom praten over iemand die er niet meer is juist kan helpen bij rouw.

In deze aflevering neem ik je mee in een indringende casus over twee zussen met een licht verstandelijke beperking die hun opa plotseling verliezen. De oudste rouwt zichtbaar en spreekt haar gemis uit. De jongste blokkeert elke poging om over opa te praten, omdat zij van haar moeder heeft meegekregen dat praten over de doden hen geen rust geeft.

Wat gebeurt er met een kind wanneer zo’n overtuiging letterlijk wordt genomen? En hoe begeleid je rouw wanneer er ook autisme, familiegeschiedenis, loyaliteit en verschillende culturele overtuigingen meespelen?

In deze aflevering bespreek ik wat er werkelijk speelt onder het gedrag van deze meisjes en wat dit vraagt van de hulpverlener die hen begeleidt. 

In deze aflevering hoor je onder andere:

• Waarom het heel gezond kan zijn als een kind blijft zeggen dat het iemand mist
• Wat er gebeurt wanneer een kind leert dat praten over de overledene niet mag
• Waarom rouw bij kinderen met autisme een andere benadering vraagt
• Hoe culturele overtuigingen over de dood invloed kunnen hebben op rouw
• Wat je als hulpverlener kunt doen wanneer ouders, grootouders en kinderen verschillende behoeften hebben
• Waarom nieuwsgierigheid naar het verhaal van ouders belangrijker is dan hen corrigeren
• Hoe je ruimte kunt maken voor rouw, ook als de omstandigheden ingewikkeld zijn

Belangrijk inzicht uit deze aflevering

Rouw bij kinderen vraagt vooral ruimte en erkenning. Niet corrigeren, niet wegduwen, maar naast een kind staan en laten weten: je mag iemand missen.

Zoals rouwonderzoeker William Worden beschrijft: rouw gaat niet over loslaten, maar over het op een nieuwe manier verbonden blijven met degene die is overleden.

Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!

Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven. 

Kinderen kunnen het gevoel hebben dat ze een aandeel hebben in hetgeen is gebeurd. Ofwel omdat het gaat over de dood van een dierbare, ofwel om scheiding, of een ander soort verlies. Hoe ga je daarmee om?

Schuldgevoel bij kinderen na verlies: waarom luisteren belangrijker is dan wegwuiven

Kinderen die een ouder, broertje, zusje of ander belangrijk persoon verliezen, kunnen zich schuldig gaan voelen. Ze denken soms dat het hun schuld is dat de ander is overleden – bijvoorbeeld omdat ze boos waren, iets hebben gewenst, of een ruzie hadden vlak voor het overlijden.

Als volwassene wil je dit gevoel natuurlijk meteen wegnemen. Maar in deze aflevering legt Leoniek van der Maarel uit waarom wegwuiven vaak averechts werkt, en waarom het veel belangrijker is om eerst te luisteren.

👉 Je hoort:

·       Waarom kinderen schuldgevoelens ontwikkelen bij verlies.

·       Wat er misgaat als je hun gevoel te snel corrigeert.

·       Hoe je met eenvoudige vragen en erkenning ruimte geeft voor hun verhaal.

·       Praktische tips om gesprekken met kinderen hierover te voeren.

·       Wanneer het tijd is om professionele hulp in te schakelen.

Schuldgevoel bij kinderen is zwaarder en vaker aanwezig dan we denken. Door echt te luisteren, hun logica te erkennen en hen stap voor stap uitleg te geven, help je ze om dit los te laten.

🎧 Beluister nu deze aflevering en ontdek hoe je kinderen kunt steunen als ze worstelen met schuldgevoelens na verlies.

Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!

Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven. 

Kinderen kunnen de overledene idealiseren. Ook al denk je misschien “dat klopt niet, hij was helemaal niet zo aardig als mijn kind nu zegt”, laat het er toch zijn. In deze podcast leg ik uit waarom

Papa was nooit boos – Over idealisering bij kinderen in rouw

In deze aflevering ga ik in op een thema dat veel ouders van rouwende kinderen herkennen: “Papa werd nooit boos, maar jij wel.”
Kinderen die een ouder verliezen, hebben vaak de neiging om de overleden ouder te idealiseren. En dat is niet verkeerd – het is zelfs een heel gezonde manier om met verlies om te gaan.

Ik bespreek onder andere:

·       Waarom idealisering een beschermingsmechanisme is voor kinderen.

·       Hoe het brein en de emotionele ontwikkeling van kinderen verschillen van die van volwassenen.

·       De functie van een ideaalbeeld: veiligheid, liefde en houvast.

·       Hoe je als levende ouder kunt reageren zonder het kind te corrigeren.

·       Wat je wél kunt zeggen als je kind de overleden ouder verheerlijkt.

·       Waarom vergelijking (“Papa deed dat nooit…”) zo pijnlijk voelt, en hoe je daar toch steunend op kunt reageren.

·       Wanneer idealisering problematisch kan worden en hoe je dat herkent.

·       Wat het zegt over de gehechtheid van een kind dat het een overleden ouder idealiseert.

·       Hoe je als achterblijvende ouder jezelf kunt beschermen tegen schuldgevoelens en het gevoel tekort te schieten.

👉 Belangrijkste boodschap: idealisering hoort erbij, het is normaal, en jouw kind doet daarmee precies wat het nodig heeft. Jij hoeft niet te concurreren met de herinnering – je aanwezigheid en liefde zijn meer dan genoeg.

Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!

Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven. 

Je kunt nog zo veel aan kinderen vertellen over hoe ze hun gevoel mogen laten zien, als jij met jouw gedrag iets anders laat zien, zal het kind dat gedrag vertonen. Wat kun je dan wel doen?

In deze aflevering ga ik in op een vraag die veel ouders bezig houdt: Mag ik mijn verdriet laten zien aan mijn kind, of moet ik me groot houden?

We denken vaak dat we onze kinderen beschermen door onze emoties te verbergen. Maar klopt dat wel? Of leren we ze juist iets heel anders – namelijk dat verdriet verstopt moet worden?

Ik bespreek onder andere:

·       Waarom het beeld van de “altijd sterke ouder” een valkuil kan zijn.

·       Hoe kinderen leren door wat je doet, niet alleen door wat je zegt.

·       Het belang van eerlijkheid en uitleg bij je emoties.

·       Hoe je kinderen laat zien dat emoties er mogen zijn én ook weer voorbijgaan.

·       Praktische voorbeelden van hoe je kunt huilen waar je kind bij is, zonder dat het hen belast.

·       Het verschil tussen jonge kinderen en tieners in hoe je dit bespreekt.

·       Waarom rituelen helpen bij rouw en verlies in een gezin.

Je krijgt ook een aantal praktische tips mee die je meteen kunt toepassen, zoals het concreet uitleggen waarom je verdrietig bent, duidelijk maken dat het niet de schuld van je kind is, en ruimte creëren voor hun eigen emoties.

Deze aflevering is er voor ouders die zich afvragen hoe ze hun kinderen goed kunnen begeleiden bij verlies, zonder zichzelf te verliezen.

👉 Luister nu en ontdek hoe jouw voorbeeldgedrag kinderen leert dat emoties normaal zijn, en dat je erdoorheen kunt komen.

Hi, heb je vragen over deze aflevering, of zou je willen dat ik een bepaald onderwerp behandel? Laat even weten!

Voor meer informatie bezoek de website Leoniekvandermaarel.nl.
Je kunt je ook inschrijven voor webinars of nieuwsbrieven.