De Steven Podcast

60 jaar: achterom kijken en vooruit blijven gaan

Vandaag word ik 60 jaar. Een mooie aanleiding om samen met mijn dochter Gery terug te kijken op mijn leven, mijn gezin, mijn werk en alles wat er in zestig jaar is veranderd.

Zestig worden vind ik bijzonder. Je komt in een andere levensfase terecht en merkt dat je anders naar bepaalde dingen gaat kijken. Ik ben vader van vier kinderen en opa van vier kleinkinderen. Mijn ouders zijn er niet meer en ondertussen zie ik een nieuwe generatie opgroeien. Het leven verandert en daarmee veranderen ook de dingen die belangrijk voor je zijn.

We praten over mijn eerste baan als trainer in 1989, het ondernemerschap en de ontwikkeling van De Steven. Over de tijd van telefooncellen, dikke telefoonboeken en de eerste computers, tot de wereld van vandaag waarin internet en AI ons leven ingrijpend veranderen. We kunnen steeds meer in steeds minder tijd, maar hebben we daardoor ook meer tijd voor elkaar gekregen?

Gery vraagt me ook naar de moeilijke periodes in mijn leven, de veranderingen in mijn overtuigingen en wat ik na al die jaren nog belangrijk vind in mijn werk. Want waar gaat persoonlijke ontwikkeling uiteindelijk over? Voor mij steeds minder over het bereiken van het volgende doel en steeds meer over betekenis, verbinding en er voor iemand zijn wanneer het er werkelijk toe doet.

Aan het einde lees ik een gedicht voor over achterom kijken. Over wat voorbij is, wat je mist en wat je met je meedraagt.

Want zestig worden betekent voor mij niet dat ik alleen maar terugkijk. Ik kijk ook vooruit, met alles wat het leven mij tot nu toe heeft gebracht.

Wie is Jan Stevens?

Dit is de tweede aflevering van een vierdelige podcastserie waarin ik in gesprek ben met Fadma van Leent. In de eerste aflevering gingen we terug naar haar jeugd in de bergen van Marokko. Naar het meisje dat opgroeide in armoede, nooit naar school ging en vanaf haar vijfde met de geiten de bergen introk.

Op haar zestiende kwam Fadma naar Nederland. Ze had nog nooit gewoon onderwijs gevolgd en kon niet lezen of schrijven. Zelfs haar eigen naam schrijven en klokkijken moest ze nog leren. Terwijl leeftijdsgenoten al jaren op school zaten, begon zij bij het alfabet.

Dat ging bepaald niet vanzelf. Fadma vertelt hoe ze zich uit frustratie en wanhoop op zolder opsloot om Nederlands te leren. Ze werkte daarnaast in de schoonmaak, hielp haar familie en bleef studeren. Via verschillende mbo-opleidingen kwam ze uiteindelijk op het hbo terecht. Rond haar dertigste behaalde ze haar diploma, terwijl ze daarnaast 36 uur per week werkte.

Maar wat mij misschien nog wel meer raakt, is wat zij daarna met haar eigen ervaringen heeft gedaan. Fadma werkte dertien jaar bij Stichting Leergeld Parkstad, waar zij uiteindelijk coördinator werd en zich inzette voor kinderen die opgroeien in armoede. Inmiddels werkt zij als leidinggevende bij de Bovengrondse Vakschool in Heerlen. De BVS zet zich in om kandidaten te ondersteunen in hun ontwikkeling, zodat zij kunnen uitstromen naar werk.

In deze tweede aflevering praten we over die enorme weg die zij heeft afgelegd. Over de eenzaamheid van opnieuw moeten beginnen, de mensen die haar tegenwerkten, maar vooral ook over degenen die iets in haar zagen wat zij zelf nog niet zag. Over kansen krijgen en kansen pakken, en over wat het betekent wanneer iemand werkelijk in je gelooft.

Want Fadma weet uit eigen ervaring hoe belangrijk dat is. Het meisje dat ooit haar eigen naam niet kon schrijven, helpt nu anderen om hun eigen mogelijkheden te ontdekken.

In de volgende twee afleveringen praten we verder over de pijnlijke gebeurtenissen die haar leven hebben getekend, haar sterke rechtvaardigheidsgevoel en haar belofte om nooit weg te kijken. En uiteindelijk keren we terug naar de bergen, waar zij als klein meisje iets leerde wat later een bijzondere betekenis zou krijgen voor haar leiderschap.

Of zoals Fadma zelf zegt: "Ik kan hoeden."

Dit is de eerste aflevering van een vierdelige podcastserie waarin ik in gesprek ga met Fadma van Leent. Ik leerde haar kennen tijdens een coachingstraject, maar achter haar coachvraag bleek een levensverhaal schuil te gaan dat mij diep raakte.

Fadma groeide op in de bergen van Marokko, in grote armoede. Als meisje had ze nauwelijks iets te zeggen en vond ze niet altijd de veiligheid en bescherming die een kind nodig heeft. Vanaf haar vijfde trok ze met de geiten de bergen in, soms veertien uur per dag. Ze moest voedsel en water voor de kudde zoeken en kwam onderweg wolven, wilde zwijnen en cobra's tegen. Wanneer er bij de dichtstbijzijnde waterput geen water meer was, moest Fadma soms meer dan 20 kilometer lopen om water te vinden. Toch waren juist die bergen, ondanks alle gevaren, de plek waar zij zich veiliger voelde dan thuis.

In het dorp waar zij opgroeide, gingen meisjes niet naar school. Op haar zestiende kwam ze naar Nederland, zonder te kunnen lezen of schrijven. Ze kon zelfs haar eigen naam niet schrijven.

Inmiddels heeft Fadma een hbo-diploma behaald en jarenlang leidinggegeven. Na dertien jaar bij Stichting Leergeld Parkstad werkt zij nu bij de Bovengrondse Vakschool in Heerlen, waar zij mensen helpt zich te ontwikkelen en hun weg naar werk te vinden.

In deze eerste aflevering gaan we terug naar haar jeugd. Naar haar gezin, haar opa, de armoede, de geiten en de pijn en eenzaamheid die zij als kind heeft meegemaakt. Maar ook naar de bijzondere betekenis die de bergen voor haar hadden.

Zoals Fadma zelf zegt: "De bergen hebben mij gered."

In de volgende drie afleveringen volgen we haar naar Nederland, waar zij op haar zestiende opnieuw moest beginnen. We praten over de enorme ontwikkeling die zij doormaakte, maar ook over diep ingrijpende gebeurtenissen die haar leven voorgoed hebben veranderd. Over haar sterke rechtvaardigheidsgevoel, haar belofte om nooit weg te kijken en haar behoefte om op te komen voor mensen die niet worden gezien of gehoord.

En uiteindelijk komen we terug bij dat kleine meisje in de bergen. Want wat zij daar leerde over verantwoordelijkheid, zorgen voor anderen en de weg vinden, zegt misschien wel veel over de vrouw die Fadma vandaag is. Of zoals zij zelf zegt: "Ik kan hoeden."

Voel jij soms precies wat er bij een ander speelt, nog voordat diegene het zelf doorheeft?

Als hoogsensitief persoon neem je veel waar. Sfeer, spanning, emoties en signalen die een ander soms zelf nog niet eens heeft opgemerkt. Maar daar zit ook een valkuil: je sensor staat al snel bij de buurman op het erf.

In deze podcast spreken Gery en Jan Stevens over het verschil tussen aanvoelen en overnemen. Over betrokken zijn zonder overbetrokken te raken. Over de reddersrol, over-verantwoordelijkheid en de neiging om te beschermen, op te lossen of te dragen wat eigenlijk van de ander is.

Hoe leer je onderscheiden: dit is van mij en dat is van jou? Hoe houd je voldoende afstand zonder onverschillig te worden? En waarom zijn hersteltijd, autonomie en aandacht voor je eigen behoeften juist voor HSP zo belangrijk?

De kern: je mag voelen wat er bij een ander gebeurt, zonder eigenaar te worden van dat gevoel.

Of zoals Jan het zegt: zet de sensor niet bij de buurman op het erf. Ga ook je eigen weg.

Verder lezen over hoe je als HSP de ander leest en aanvoelt?

HSP op de werkvloer: kwaliteit of valkuil?

Een HSP-er is op de werkvloer vaak een onbetaalde antenne. Antennetoeslag krijg je aan het einde van de maand niet, maar je vangt ondertussen wel veel op van wat er onder de radar speelt. Je voelt spanningen, merkt wantrouwen of onveiligheid en ziet soms eerder dan anderen wat er werkelijk in een team of organisatie gebeurt.

In deze tweede podcast over HSP interviewt Gery Stevens Jan Stevens over de kracht én de keerzijde van hoogsensitiviteit op het werk. In een gezonde werkomgeving kan de scherpe waarneming van een HSP-er goud waard zijn. Je kunt signaleren, verbinden en bespreekbaar maken wat anders verborgen blijft.

Maar een scherp mes snijdt aan twee kanten. In een giftige werkomgeving kun je vermalen raken tussen verschillende mensen, belangen en verwachtingen. Zeker wanneer je gaat dragen wat niet van jou is, over-verantwoordelijk raakt of in de reddersrol schiet.

Daarom gaat deze podcast niet alleen over wat je waarneemt, maar vooral over wat je ermee doet. Hoe voorkom je dat jouw empathie en betrokkenheid je leegtrekken? Wat kan een leidinggevende doen om de kwaliteiten van een HSP-er werkelijk te benutten? En hoe ontdek je in welke werkomgeving jij floreert?

Meer blogs lezen over HSP op de werkvloer?

Je hebt een drukke dag gehad, ploft ’s avonds op de bank en denkt: nu neem ik rust.

Maar herstel je dan ook?

Voor HSP-ers is rust nemen niet hetzelfde als herstellen. Door de diepgaande verwerking van prikkels hebben indrukken, gesprekken, gevoelens en emoties tijd nodig om een plek te krijgen. Ik noem dat weleens de naverwerkingsmachine. Of, iets huiselijker: even op het droogrek liggen.

In deze podcast praten we over hersteltijd, over steeds maar ‘aan’ staan, over overprikkeling en onderprikkeling en over de vraag: hoe ziet jouw eigen handleiding eruit?

Want herstellen betekent niet dat je alle prikkels uit je leven moet bannen. Het betekent dat je leert herkennen wat jou leegtrekt, wat jou juist voedt en hoeveel verwerkingstijd jij nodig hebt. Ook grenzen stellen komt daarbij nadrukkelijk aan bod.

Lees het volledige artikel op onze website: Hersteltijd voor hoogsensitieve personen: hoe werkt dat?

Opgroeien in een tijd van overvloed

Alles is er.

We hebben meer opleidingen, meer informatie, meer producten, meer mogelijkheden en meer vrijheid dan ooit. Je kunt bijna alles worden, overal naartoe en voortdurend kiezen uit nog meer.

Maar maakt al die overvloed het leven ook gemakkelijker?

In deze nieuwe podcast ga ik in gesprek met mijn zoon Jelrik. Twee generaties aan tafel. Ik groeide op in een tijd waarin er veel minder te kiezen viel. Jelrik groeide op in een wereld waarin bijna alles mogelijk lijkt.

We praten over vragen als:

• Waarom raken jonge mensen soms juist verdwaald door alle mogelijkheden?
• Kun je nog genoegen nemen met minder wanneer je gewend bent dat alles meteen klaar moet zijn?
• Waarom geeft gemak nog geen voldoening?
• Wat gebeurt er wanneer je niet meer hoeft te creëren, opbouwen of ergens moeite voor hoeft te doen?
• En waarom kun je opgroeien in overvloed en toch voortdurend een tekort ervaren?

Het werd geen gesprek waarin de ene generatie de andere de schuld geeft. Wel een eerlijk gesprek over werk, keuzes, idealen, zingeving, dankbaarheid en verantwoordelijkheid.

Misschien is overvloed iets anders dan veel bezitten. Wellicht is overvloed dat je ontdekt wat voor jou werkelijk van waarde is.

Gery Stevens gaat in gesprek met Jan Stevens en Katelijne Vermeulen over ouder worden. Over wat verandert, wat verdwijnt en wat juist helderder wordt naarmate je ouder wordt. Over bijblijven zonder jezelf te verliezen. Over loslaten, kwetsbaarheid, ervaring, vergankelijkheid en de vraag: wat wil je nog achterlaten?

Ouder worden. We hebben er soms een ongemakkelijke verhouding mee. We doen het weg, stellen het uit en proberen er zo lang mogelijk jong, fit en relevant uit te zien. En ondertussen, hoe ironisch, worden we gewoon ouder.

Wat als ouder worden ook betekent dat je beter weet wie je bent? Dat er minder aan je blijft plakken? Dat je scherper voelt wat er werkelijk toe doet? En wat als woorden als loslaten, verbinding, berusting en aanvaarding een andere betekenis krijgen naarmate je ouder wordt?

In deze aflevering onderzoeken we ouder worden als mens en als ondernemer. We spreken over ervaring, kwetsbaarheid, authenticiteit, bijblijven in een snel veranderende tijd, de rol van werk, de plek van ouderen in onze samenleving en de vraag hoe je wilt worden herinnerd.

Het zwarte schaap en de zondebok

Er is in bijna elke familie, groep of organisatie wel iemand die anders is. Iemand die uit de toon valt, te veel voelt, zich verzet of niet past binnen het plaatje. Soms wordt zo iemand het zwarte schaap genoemd. Soms wordt iemand de zondebok: degene op wie spanning, schuld of schaamte wordt gelegd.

In deze podcast spreken Jan Stevens en Katelijne Vermeulen, onder leiding van Gery Stevens, over het verschil tussen het zwarte schaap en de zondebok. Over familiesystemen, organisaties, pesten, uitsluiting en doodzwijgen. Maar ook over authenticiteit en over de vraag of juist degene die wordt buitengesloten iets zichtbaar maakt wat de rest niet wil zien.

Want misschien was jij niet moeilijk. Misschien droeg jij iets wat niet van jou was.

We hebben allemaal manieren ontwikkeld om te overleven. Wat ooit nodig was om pijn, spanning of onveiligheid te dragen, kan jou later juist gaan beperken. In deze aflevering duiken we in het thema coping: de strategieën die je als kind hebt ontwikkeld om jezelf staande te houden en de prijs die je betaalt wanneer diezelfde strategieën blijven bestaan.

Gery Stevens gaat in gesprek met Jan Stevens en Katelijne Vermeulen over overlevingsmechanismen of zoals zij het noemen: de bodyguards die je ooit beschermden. Van pleasen en perfectionisme tot controle, humor of vermijden: gedrag dat ooit functioneel was, maar je later kan vastzetten in patronen die energie kosten en je bij jezelf vandaan halen.

Je hoort waarom coping geen zwakte is, maar juist een vorm van intelligent overleven. Waarom we vaak pas in beweging komen als we vastlopen. En hoe in datzelfde gedrag ook je kracht en talent verborgen ligt.

We verkennen onder andere:

• Waarom coping ontstaat en hoe het je beschermt.

Een indringend en eerlijk gesprek over kwetsbaarheid, patronen en de zoektocht naar je essentie. Want achter elk mechanisme zit een vraag die je misschien te lang hebt uitgesteld: wat probeer ik eigenlijk te beschermen?