De Wettenfabriek

Op sommige scholen verdwijnt de klassenfoto, want ‘dat mag niet van de Europese privacywet’. Klopt dat wel? Hoeveel van onze regels komen eigenlijk uit Brussel, en wie maakt ze ingewikkeld? Aan de hand van de privacywet onderzoeken we waar de complexiteit binnensluipt: bij de onderhandelingen in Brussel, bij de uitwerking in de Haagse wettenfabriek of op het schoolplein. En we kijken hoe de Europese Unie zelf probeert te vereenvoudigen. Aan het woord: onderhandelaar Jan-Kostijn Dieben, lector Mendeltje van Keulen (De Haagse Hogeschool) en hoogleraar Herke Kranenborg (Universiteit Maastricht).

Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.
 

Overzicht fragmenten

• Villa VdB, NPO Radio 1, 23 januari 2024 – vanaf het begin
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 22 januari 2026 – vanaf 2 min 44 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 12 maart 2026 – vanaf 8 min 44 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 18 maart 2025 – vanaf 9 min 45 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 10 september 2025 – vanaf 12 min 36 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 3 juni 2026 – vanaf 13 min 17 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 3 juni 2026 – vanaf 14 min 14 s

Wie een huis wil bouwen, krijgt te maken met regels over natuur, energie, veiligheid en nog veel meer. Achter elke regel zit een goede reden en een eigen fanclub. Maar wie houdt de optelsom in de gaten? En als we vereenvoudigen: eenvoudiger voor wie? Aan het woord: John Morijn (Adviescollege toetsing regeldruk), Arno Visser (Bouwend Nederland) en Friso de Zeeuw (adviesgroep STOER).

Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.

Overzicht fragmenten

• Nieuwsuur, 23 augustus 2025 – vanaf het begin
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 28 mei 2026 – vanaf 2 min 11 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 20 september 2023 – vanaf 2 min 17 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 28 mei 2026 – vanaf 2 min 32 s
• NOS, 16 oktober 2025 – vanaf 4 min 53 s
• Even tot hier, BNNVARA, 2022 – vanaf 8 min 2 s
• KVP-verkiezingsfilm, Beeld & Geluid, 1967 – vanaf 11 min 32 s
• VVD-filmpje, 14 februari 2026 – vanaf 13 min 3 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 3 februari 2026 – vanaf 13 min 17 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 28 mei 2026 – vanaf 17 min 7 s

Wanneer heb jij voor het laatst de temperatuur van je koelkast gecontroleerd? In de zorg gebeurt dat elke dag, sinds kwetsbare ouderen ziek werden van een bedorven toetje. Hoe komt zo’n regel tot stand en wordt ze langzaam een hele afvinklijst? In de eerste aflevering van het nieuwe seizoen zoeken we het antwoord in de politiek: bij incidenten, Kamervragen en de ‘risicoregelreflex’. Aan het woord: onderzoeker Georgina Kuipers (NSOB), Tweede Kamerlid Joost Sneller (D66) en oud-Kamerlid Kees van der Staaij (SGP).

Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.

Overzicht fragmenten

• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 23 juni 2026 – vanaf 2 min 58 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 20 juni 2023 – vanaf 3 min 42 s
• Yes, Prime Minister, BBC, 1988 – vanaf 3 min 55 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 12 december 2023 – vanaf 5 min 54 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 20 juni 2023 – vanaf 9 min 20 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 20 juni 2023 – vanaf 9 min 27 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 13 oktober 2016 – vanaf 11 min 38 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 21 april 2022 – vanaf 11 min 41 s
• Troonrede, 15 september 2026 – vanaf 12 min 40 s
• NOS Journaal, 29 juni 2019 – vanaf 14 min 17 s
• Van Kooten en De Bie, tune van De Tegenpartij – vanaf 14 min 46 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 12 oktober 2023 – vanaf 18 min 37 s
• KVP-verkiezingsfilm, Beeld & Geluid, 1967 – vanaf 20 min 36 s
• Vilans, ‘Ontregel de langdurige zorg’ – vanaf 21 min 12 s

In de wekelijkse podcast De Wettenfabriek belichten we aan de hand van actuele fragmenten en gesprekken met deskundigen binnen en buiten de Rijksoverheid hoe wetten tot stand komen en werken. In het derde seizoen onderzoeken we hoe wetten complex worden en wat eraan te doen valt.

Vanaf donderdag 1 oktober 2026 verschijnt elke donderdag een nieuwe aflevering.

De podcast is een initiatief van de Academie voor Wetgeving en het Kenniscentrum voor beleid en regelgeving (ministerie van Justitie en Veiligheid). De podcast is tot stand gekomen in samenwerking met medewerkers van andere ministeries en podcast agency Microphone Media.

Ga voor meer informatie naar www.wettenfabriek.nl.

In deze laatste aflevering van het tweede seizoen van De Wettenfabriek gaat het over de wendbaarheid en inclusiviteit van de taal die in wetten wordt gebruikt. Aan het woord komen André Verburg (rechter in de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State), Lisa van Ginneken (Tweede Kamerlid) en Pieter van der Wees (wetgevingsjurist bij het ministerie van Financiën). 

Een uitgeschreven versie van deze aflevering staat op www.wettenfabriek.nl

Sprekers:

Kees Dorrestijn (host)

André Verburg (rechter -officieel: staatsraad- in de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State)

Lisa van Ginneken (Tweede Kamerlid) 

Pieter van der Wees (wetgevingsjurist bij het ministerie van Financiën)

Overzicht fragmenten:

01:03 , Het Portret - Alimentatie, 15 september 2020

02:24, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 20 december 2022

03:19,  Tweede Kamer der Staten-Generaal, 26 januari 2023

09:07, Afkondiging wijziging artikel 192 van de Grondwet (7 december divisie Indiëveteranen), januari 1947

10:29, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 8 maart 2018

12:23, Jochem Myer, De rust zelve, 5 april 2011

14:29, De openingszinnen van André bij Heel Holland bakt, 3 juni 2019

15:58, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 24 maart 2022

17:37, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 20 december 2022

18:46, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 28 juni 2018

20:17, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 27 oktober 2021

20:44, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 19 februari 2020

21:40, Tweede Kamer der Staten-Generaal,  5 februari 2019

Het plan om te gaan experimenteren met legaal geproduceerde wiet is een voorbeeld van een experiment met nieuwe regels. Paul Depla (burgemeester van Breda), Rianne Jacobs (hoogleraar Wetgeving) en Jan-Kees Helderman (hoogleraar Sociaal beleid en bestuur) bespreken het hoe, wat en waarom van zulke experimenten.

Een uitgeschreven versie van deze aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.

Sprekers:

Kees Dorresteijn (host)

Paul Depla (burgemeester van Breda) 

Jan-Kees Helderman (hoogleraar Sociaal beleid en bestuur)

Rianne Jacobs (hoogleraar Wetgeving) 

Overzicht fragmenten:

01:15, NOS Nieuws, 22 februari 2023

02:04, Zondag met Lubach, 1 maart 2015

02:58, Omroep Brabant, 1 september 2015

03:29, Van Kooten en De Bie. Het Simplistisch Verbond, Rondje Juinen, 1982

05:26, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 5 november 2019

06:06, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 13 april 2023

07:20, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 24 mei 2022

09:48, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 17 januari 2019

12:36, Soundmixshow, jaartal onbekend

13:38, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 17 januari 2019

15:17, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 5 november 2019

15:49, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 17 januari 2019

17:08 Persconferentie Donald Rumsfeld, 12 februari 2002

18:12, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 17 januari 2019

18:56, Eerste Kamer der Staten-Generaal, 5 november 2019

20:07, South Park, 13 oktober 2020

De eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba vormen samen Caribisch Nederland. Hoe de daar geldende wetgeving duizenden kilometers verderop in Den Haag wordt gemaakt, horen we in deze aflevering van Eva Hendricks (wetgevingsjurist in het Caribische deel van het Koninkrijk), Glenn Thodé (voormalig gezaghebber van Bonaire) en Channa Samkalden (advocaat in een zaak die draait om het realiseren van een sociaal minimum in Caribisch Nederland).

Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden. 

Sprekers:

Kees Dorresteijn (host)

Eva Hendricks (wetgevingsjurist)

Glenn Thodé (voormalig gezaghebber van Bonaire)

Channa Samkalden (advocaat)

Overzicht fragmenten:

• Caribisch Netwerk, 6 mei 2022 – vanaf 1 min 34 s
• Presentatie jaarverslag Nationale ombudsman over 2022, 24 mei 2023 – vanaf 1 min 57 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 15 november 2022 – vanaf 2 min 45 s
• Sluiting van de Ronde Tafelconferentie tussen Nederland, Suriname en de Nederlandse Antillen, 1954 – vanaf 4 min 4 s
• NOS-uitzending Antillen 10-10-10, 10 oktober 2010 – vanaf 5 min 46 s
• NOS-uitzending Antillen 10-10-10, 10 oktober 2010 – vanaf 6 min 53 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 5 september 2017 – vanaf 7 min 52 s
• Zondag met Lubach, 21 februari 2016 – vanaf 8 min 24 s
• Podcast De Stemming #69, 19 maart 2021 – vanaf 10 min 35 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 26 januari 2023 – vanaf 11 min 42 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 29 juni 2021 – vanaf 11 min 47 s
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 15 november 2022 – vanaf 14 min
• Tweede Kamer der Staten-Generaal, 22 november 2022 – vanaf 21 min 23 s
• Persconferentie staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Digitalisering Alexandra van Huffelen, 18 april 2023 – vanaf 21 min 42 s

De Wettenfabriek is terug! In de tweede aflevering van het nieuwe seizoen kijken we naar de taakverdeling tussen de Rijksoverheid en gemeenten, die ook in wetten wordt geregeld. Waar gaan gemeenten eigenlijk over? En onder welke voorwaarden mag het Rijk gemeenten een taak opleggen, zoals het opvangen van asielzoekers? Dat horen we van Eric van der Burg (staatssecretaris van Justitie en Veiligheid), Sharon Dijksma (burgemeester van Utrecht) en Solke Munneke (hoogleraar staatsrecht in Groningen).

Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.

Sprekers:

Kees Dorresteijn (host) 

Eric van der Burg (staatssecretaris van Justitie en Veiligheid) 

Sharon Dijksma (burgemeester van Utrecht) 

Solke Munneke (hoogleraar staatsrecht in Groningen) 

Overzicht fragmenten: 

00:55, De Telegraaf,3 april 2023

01:36, Goedemorgen Nederland, omroep WNL, 2 maart 2023

01:42, Goedemorgen Nederland, omroep WNL, 2 maart 2023

02:39, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 5 april 2023

03:23, ABBA, Money, Money, Money, 1976

04:52, Tweede Kamer der Staten-Generaal,17 mei 2018 

04:55, Tweede Kamer der Staten-Generaal,31 oktober 2019

05:04, Tweede Kamer der Staten-Generaal,5 april 2023 

08:23, GPTV, 14 juni 2016

08:29, GLD,13 mei 2022

08:33, RTV Utrecht, 28 januari 2022

11:42, WOS,16 november 2021

13:36, RTV Utrecht,28 maart 2022

17:47, House of Cards, Netflix, 2013

Om wetten goed te laten landen in de samenleving is het essentieel dat mensen er duidelijke informatie over ontvangen. Hoe zorg je daarvoor? Welke rol spelen de journalistiek en de wetenschap daarbij? En wordt goede communicatie over wetten lastiger door de opkomst van desinformatie? Dat horen we in deze aflevering van communicatieadviseur Guido Rijnja, parlementair journalist Joost Vullings en hoogleraar Staatsrecht Wim Voermans. 

Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.

Sprekers:

Kees Dorresteijn (host)

Guido Rijnja (communicatieadviseur bij het ministerie van Algemene Zaken)

Joost Vullings (parlementair journalist) 

Wim Voermans (hoogleraar Staatsrecht)

Overzicht fragmenten: 

01:06, Omroep West, 15 augustus 2020

01:32, Persconferentie minister Hugo de Jonge,  19 juni 2020

01:57, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 22 september 2020

02:05, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 8 oktober 2020 

02:12, Podcast De Stemming #48, 9 oktober 2020

08:05, Omroep Maxim, 15 februari 2012

10:51, Nieuwsuur, 19 december 2014 

13:22, De Avondshow met Arjen Lubach, 22 februari 2022

13:59, De Avondshow met Arjen Lubach, 22 februari 2022

14:41, Zondag met Lubach, 18 oktober 2020

16:52, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 21 september 2022

17:03, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 16 juni 2021

17:05, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 16 juni 2021 

17:10, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 7 maart 2023

19:44, Podcast De Stemming #48, 9 oktober 2020

De wetgever maakt de wetten en de rechter past ze toe. Klinkt overzichtelijk, maar waarom is er dan toch zo vaak discussie over die rolverdeling, zoals bij de Urgenda-zaak? Je hoort het in deze aflevering van Dineke de Groot (president Hoge Raad), Jerfi Uzman (hoogleraar staatsrecht Universiteit van Amsterdam), Laura Burgers (universitair docent gepromoveerd in het klimaatrecht, Universiteit van Amsterdam) en Tom van der Meer (hoogleraar politicologie, Universiteit van Amsterdam).

Een uitgeschreven versie van de aflevering is op www.wettenfabriek.nl te vinden.

Sprekers:

Kees Dorresteijn (host)

Dineke de Groot (president van de Hoge Raad)

Jerfi Uzman (hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit Utrecht)

Laura Burgers

Tom van der Meer (hoogleraar politicologie aan de Universiteit van Amsterdam)

Overzicht fragmenten: 

00:46, NOS journaal, 24 juni 2015

01:01, Urgenda, 24 juni 2015

02:05, Urgenda 24 juni 2015

03:06, NOS, 20 december 2019

03:10, NOS, 20 december 2019

03:58, VPRO Tegenlicht, 21 september 2015

04:44, NOS Nieuwsuur, 1 september 2015

05:26, Urgenda, 23 oktober 2018

06:41, C-Span, 5 oktober 2011

07:36, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 11 juni 2020

07:43, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 11 juni 2020

07:49, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 24 juni 2015

11:36, Mr. Frank Visser doet uitspraak, 27 maart 2019

12:40, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 11 juni 2020

15:45, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 19 januari 2022

16:34, NOS, 20 december 2019

18:09, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 11 juni 2020

18:51, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 11 juni 2020

20:02, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 11 juni 2020

20:40, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 11 juni 2020

21:37, Tweede Kamer der Staten-Generaal, 11 juni 2020