Czy da się zaprojektować czyjeś doświadczenie? Na czym to w ogóle polega i co to ma wspólnego z programowaniem? Na te pytania i wiele innych odpowie Wam Sandra Pięta - UX Designerka, która swoją podróż do IT rozpoczęła od bycia nauczycielką wychowania fizycznego.
Od nauczycielki wychowania fizycznego do UX Designerki
Sandra jest z wykształcenia nauczycielką wychowania fizycznego, która w trakcie studiów poczuła, że chciałaby zmienić swoją ścieżkę zawodową na bardziej satysfakcjonującą. Podjęła decyzję żeby od razu zmienić kurs - wybrała grafikę komputerową. Po okołu roku samorozwoju w tym zakresie trafiłą do zepsołu grafiki DTP czyli osób, które przygotowują materiały graficzne (np. plakaty) do druku. Niestety - pomimo szybkiego znalezienia pracy, to nadal nie było to.
W między czasie Sandra wpadła na potrzebę posiadania własnej strony internetowej by móc zaprezentować światu swoje malarskie portfolio. Nie wiedziała jak to zrobić, więc jak to ona - wzięła sprawy we własne ręce i się tego po prostu nauczyła (programowania). Tworząc własne portfolio zdobyłą umiejętności, które pozwoliły jej na zdobycie pracy jako Front-end developerka. Kodziła dwa lata… aż nagle dostała po raz pierwszy raz w życiu makietę (mock-up) strony stworzoną przez UX Designera. Wtedy ją olśniło i Sandra poczuła, że to dokładnie to czego przez cały czas szukała.
Szukała tworzenia procesu tworzenia koncepcji projektu, wizji strony czy aplikacji. Niestety kiedy rozpoczynała swoje poszukiwania po prostu nie zdawała sobie sprawy, że takie stanowisko / rola jak UX Designer w ogóle istnieje. Na szczęście, szybko to odkryła oraz zdobyte wcześniej umiejętności tylko wzmocniły jej start w nowej roli.
Kim jest UX Designer?
UX Designer to dosłownie Projektant Doświadczeń (User Experience Designer). Osoba na tym stanowisku zajmuje się analizowaniem w jaki sposób nasz produkt będzie używany przez swoich docelowych użytkowników. Analiza ta ma pozwolić zaprojektować produkt z góry w taki sposób, by kiedy już trafi on w ręce swoich użytkowników - był dokładnie tym czego oczekują / spodziewają się.
Wyobraź sobie, że wchodzisz na stronę internetową sklepu, ale zamiast szukać produktów chcesz znaleźć adres tego sklepu oraz poznać jego lokalizację na mapie. Zaczynasz scrollować w dół strony, domyślają się, że będzie to gdzieś w stopce, szukasz po drodze sekcji “Kontakt”. Jeśli znajdziesz to czego szukasz w sposób jaki podpowiedział Ci Twój instynkt - będziesz zadowoloną osobą, której problem (gdzie jest ten sklep?) został rozwiązany = masz dobre doświadczenie użytkownika. Jeśli natomiast nie znajdziesz tego miejsca i spędzisz na stronie kilka zbędnych minut “grzebiąc” w niej = masz złe doświadczenie użytkownika.
To prosta metafora, która pokazuje że dobrze zaprojektowany produkt / usługa pozwala na rozwiązanie problemu użytkownika bez większego wysiłku (często mówimy też o “tarciu” - które występuje kiedy rzeczy nie idą po naszej myśli i musimy się trochę pomęczyć jako użytkownicy żeby dostać to czego chcemy od produktu).
Projektowanie doświadczeń to przewidywanie przyszłości
Produkt dobrze zaprojektowany to taki, który w momencie wykorzystania przez użytkownika pozwala mu na spełnienie celu tegoż użytkownika. Trzeba zatem trochę przewidywać przyszłość, a konkretnie problemy (lub potrzeby) jakie będą mieli nasi użytkownicy.
Bardzo ważnym elementem pracy UX Designera jest reserach - czyli badanie grupy docelowej (czyli osób, do których chcemy trafić z naszym produktem). Podstawowym narzędziem i pierwszym krokiem jest desk research - także nazywany badaniami wtórnymi, odnosi się do procesu zbierania i analizowania istniejących danych i informacji z różnych źródeł, takich jak książki, czasopisma, raporty i bazy danych online. Nazywa się to desk research, ponieważ zwykle odbywa się to przy biurku, używając komputera lub innych narzędzi do zbierania i analizowania danych.
Kompetencją, którą trzeba z kolei mieć by umiejętnie interpretować wyniki tego researchu, niezbędną dla każdego UX Designera, jest empatia. Projektant potrzebuje najpierw zebrać dane, a następnie “wczuć” się w konkretną personę dla której tworzy produkt, by wyobrazić sobie czego ona może w przyszłości, korzystając z produktu oczekiwać.
Zupełnie inaczej będzie się korzystało z wyszukiwarki, np. Google a zupełnie inaczej ze sklepu, np. Zalando. Zupełnie inaczej zaprojektuje się produkt dla nastolatków lub dla seniorów.
Kreatywność czyli robienie tego samego ale inaczej
Wspomnieliśmy już o empatii jako o prawdopodobnie najważniejszej kompetencji / umiejętności UX Designera. Kolejna kluczowa kompetencja to kreatywność.
Zadaniem UX Designera jest na etapie tworzenia rozwiązania, wymyślić jak je dobrze zaprojektować - zarówno w kontekście wizualnym (struktura informacji na stronie) jak i logicznym (przepływ/podróż użytkownika przez aplikację). Natomiast nie od razu Rzym zbudowano - zanim UX Designer trafi na to docelowe i finalne rozwiązanie, po drodze będzie musiał “iterować”, czyli próbować udoskonalać lub zmieniać swoją pierwotną koncepcję. Musi być zatem na tyle kreatywny aby nie “blokować” się i potrafić podejść do tego samego problemu na drugi, trzeci… albo i dziesiąty sposób.
Projektant może np. napotkać technologiczne ograniczenia - czasem usłyszysz od programisty, że architektura systemu czy wykorzystany język programowania nie pozwala na dane rozwiązanie. Albo pozwala, ale będzie to zbyt drogie dla klienta - i wtedy zaczyna się kombinowanie 🙂
Jakie narzędzia i metody są często wykorzystywane w procesach UX?
UX Designerzy mają do dyspozycji wiele różnych narzędzi i metod, które pozwalają na lepsze zrozumienie potrzeb użytkowników oraz tworzenie bardziej intuicyjnych i użytecznych interfejsów użytkownika. Poniżej przedstawiamy kilka z nich:
UX ResearchBadania UX są nieodłącznym elementem procesu projektowania interfejsów użytkownika. Polegają na zbieraniu i analizowaniu danych o zachowaniach użytkowników, ich potrzebach i oczekiwaniach. Dzięki badaniom UX Designerzy mogą tworzyć bardziej spersonalizowane rozwiązania, które skutecznie odpowiadają na potrzeby użytkowników.
Warsztaty kreatywneWarsztaty kreatywne są metodą, która pozwala na wygenerowanie pomysłów na projekty interfejsów użytkownika w grupie. Dzięki warsztatom, zespoły projektowe mogą wspólnie rozwijać pomysły, koncepcje i strategie, a następnie wdrożyć je w życie.
Audyty (Heurestyki Nielsena)Audyty to ocena użyteczności istniejących już rozwiązań interfejsów użytkownika. W praktyce polegają na weryfikacji systemów pod kątem ich użyteczności i ergonomii, a także na identyfikacji problemów i słabych punktów. Heurestyki Nielsena to zestaw dziesięciu zasad projektowania interfejsów użytkownika, które pozwalają na szybką ocenę użyteczności systemu.
Mapowanie podróży użytkownika (Customer Journey Mapping)Mapowanie podróży użytkownika to metoda pozwalająca na lepsze zrozumienie doświadczeń użytkownika podczas korzystania z produktu lub usługi. Polega na stworzeniu mapy, która przedstawia cały proces interakcji użytkownika z produktem lub usługą, od momentu zapoznania się z nią po dokonanie zakupu lub wykonanie innego celu.
Tworzenie docelowych personDocelowe persony to fikcyjne postacie, które reprezentują użytkowników danego systemu lub usługi. Tworzenie docelowych person pozwala na lepsze zrozumienie potrzeb i oczekiwań użytkowników oraz na dostosowanie interfejsu użytkownika do ich potrzeb.
Najważnieje narzędzia projektanta Miro to narzędzie, które umożliwia współpracę między członkami zespołu projektowego. Pozwala na tworzenie map myśli, diagramów, szkiców i notatek, które są dostępne dla wszystkich członków zespołu.Axure to profesjonalne narzędzie do projektowania i prototypowania interfejsów użytkownika. Wyróżnia się możliwością tworzenia interaktywnych prototypów, a także narzędziami umożliwiającymi wykonywanie zaawansowanych operacji na elementach interfejsu. Axure jest polecany zwłaszcza dla projektów o dużym stopniu skomplikowania.Figma to popularny program do projektowania interfejsów użytkownika, który działa w przeglądarce internetowej. Pozwala na współpracę z zespołem w czasie rzeczywistym, dzięki czemu projekt można tworzyć razem i jednocześnie widzieć efekty pracy pozostałych członków zespołu. Figma umożliwia tworzenie prostych prototypów interaktywnych oraz eksportowanie projektów w różnych formatach.Sketch to kolejny popularny program do projektowania interfejsów użytkownika. Jest to narzędzie przeznaczone przede wszystkim dla projektantów pracujących na systemie macOS. Sketch charakteryzuje się łatwą obsługą, a także możliwością korzystania z licznych pluginów, które pozwalają na rozszerzenie jego funkcjonalności.UXPin to program, który łączy funkcje projektowania interfejsów z narzędziami umożliwiającymi tworzenie projektów graficznych. UXPin pozwala na tworzenie prototypów interaktywnych oraz umożliwia testowanie ich w praktyce. Narzędzie to jest polecane dla projektantów, którzy chcą mieć do dyspozycji kompleksowe rozwiązanie umożliwiające zarządzanie całym procesem projektowania.Skąd można czerpać wiedzę i inspiracje odnośnie UX Designu?
Jednym z najważniejszych źródeł inspiracji dla UX Designerów są strony internetowe, na których prezentowane są projekty innych projektantów. Takie platformy jak Behance, Pinterest czy Dribble to miejsca, gdzie można znaleźć wiele interesujących projektów, które mogą posłużyć jako inspiracja lub punkt wyjścia do własnych projektów.
Kolejnym istotnym narzędziem dla UX Designerów są design systemy, czyli zbiory wytycznych, które pomagają projektantom tworzyć spójne projekty i zachować jednolity styl. Takie systemy jak Material Design, Carbon, Fluent czy Human Interface pomagają projektantom w projektowaniu interfejsów, które są łatwe w obsłudze i przyjazne dla użytkownika.
UX Designerzy również korzystają z blogów i stron internetowych, na których publikowane są artykuły, poradniki oraz aktualności ze świata projektowania interfejsów. Takie strony jak Medium czy blogi narzędziowe, np. Figma, to miejsca, gdzie można znaleźć wiele ciekawych informacji, które pomogą w pracy.
Dodatkowo, ważne są również wydarzenia związane z szeroko pojętym designem, takie jak konferencje i spotkania branżowe. GrafConf czy UXPoland to miejsca, gdzie można spotkać innych projektantów, porozmawiać z nimi i poznać nowe trendy i narzędzia.
Innym sposobem na zdobywanie wiedzy i doświadczenia są obserwacje innych UX Designerów w pracy. Takie osoby jak Natalia Bienias, która publikuje swoje projekty na swojej stronie internetowej, to przykład osób, które można obserwować i uczyć się od nich - https://zebza.net
Ostatnim, ale równie istotnym źródłem wiedzy są newslettery. Takie osoby jak Aga Napłocha (https://theawwwesomes.org) czy serwis przeprojektowani.pl publikują regularnie artykuły, poradniki i aktualności ze świata UX Designu, dzięki czemu można być na bieżąco z nowymi trendami i technologiami.