Destynacja Słowacja

Czy znacie nazwiska Vrba i Wetzler? Dwaj młodzi Słowacy żydowskiego pochodzenia uciekli z Auschwitz w 1944 roku, by ujawnić światu prawdę o obozie zagłady. Ich raport uratował tysiące istnień, choć mógł uratować jeszcze więcej. Niestety, wciąż zbyt mało osób o nich słyszało.  W 32 odcinku podcastu Destynacja Słowacja opowiadam o niezwykłej ucieczce, sierpniowym marszu ich śladami z Oświęcimia do Żyliny, a także o tym, jak historia Vrby i Wetzlera wraca dziś w filmach i na scenach teatralnych.

W podcaście omówione zostały:

- film p.t. „Raport z Auschwitz” w reżyserii Petra Bebjaka (dostępny na Netflix)

- spektakl Negatyw: Wetzler, Vrba, Schulman, Lux w reżyserii Dávida Paški, który można zobaczyć w Opolu i Trnawie

O przedstawieniu na stronie Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu:

https://teatropole.pl/spektakle/negatyw/

O przedstawieniu na stronie Teatru Jána Palárika v Trnawie:

https://www.djp.sk/podujatia/negativy-snehu-wetzler-vrba-schulman-lux

- książka Alfréda Wetzlera pod tytułem „Ucieczka z Auschwitz. Historia protokołu z Auschwitz“, w tłum. Katarzyna Dudzic-Grabińska, Tomasz Grabiński, wydano w wydawnictwie Marginesy, w 2021 roku

O książce tu: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4951698/ucieczka-z-auschwitz-historia-protokolu-z-auschwitz

- film „Krátka dlhá cesta” (pol. „Krótka długa droga“) - dokumentalny film drogi z 2009 roku, którego bohaterem jest Fedor Gál, scenariusz: Fedor Gál, reżyseria: Martin Hanzlíček, film powstał jako czesko-słowacka koprodukcja (produkowało m.in. HBO). 

O marszu Vrba Wetzler tu:

https://vrbawetzler.sk/

O innym marszu (organizowanym na Słowacji) pod hasłem „Śladami ukrywanych dzieci“ możecie przeczytać tu:

https://www.polonia.sk/2023/09/10/czlowiek-czlowiekowi-czyli-co-tu-na-nas-czyha/

W odcinku usłyszycie wypowiedzi takich osób jak: Jakub Molnár, Luba Lesná, Zuzana Hekel, Dávid Paška i Filip Ostrowski.

Muzyczne i techniczne zaplecze: Stano Stehlik oraz Piotr Michna

Muzyka: Nat Keefe - Wandering

20 odcinków podcastów Destynacja Słowacja realizowanych w 2025 roku wspiera Fundusz wspierający kulturę mniejszości narodowych.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Czy wiedzieliście, że gdyby nie upadek komunizmu, Bratysława mogłaby dziś mieć metro? Przez lata w mieście straszył wielki wykop, którym miało ono kursować.  A czy wiecie, że tramwaje jeżdżą po Bratysławie już od 130 lat? Niedawno uruchomiono nową trasę – teraz można przejechać tramwajem niemal całą Petržalkę, czyli największą dzielnicę stolicy. Tramwajem dojedziecie też do winnic!  Ciekawostką jest fakt, że kiedyś Bratysławę z pobliskim Wiedniem łączyła… linia tramwajowa.  W mieście kursują także trolejbusy, którymi można dojechać choćby pod zamek albo wprost do lasu!  Co jeszcze nietypowego znajdziemy w bratysławskiej komunikacji miejskiej? Na przykład rozstaw szyn tramwajowych – to zaledwie jeden metr, podczas gdy standard to 1435 milimetrów. A wiecie, co skrywa tunel tramwajowy, który jest pod Wzgórzem Zamkowym? O tym wszystkim i o innych komunikacyjnych ciekawostkach rozmawiałam z Arkiem Kuglerem – przewodnikiem po Bratysławie i pasjonatem tego miasta. Spotkaliśmy się pod koniec lipca, w dniu, w którym otwarto nową linię tramwajową, dlatego naszą rozmowę zaczynamy od wrażeń po pierwszym kursie tą linią.

Na tramwajowo-trolejbusową przejażdżkę po Bratysławie – w 31. odcinku podcastu Destynacja Słowacja zapraszają Małgosia Wojcieszyńska i Arek Kugler.

Muzeum transportu w Bratysławie, które wspomina w podcaście Arek Kugler: https://www.muzeum.sk/muzeum-dopravy-v-bratislave.html

Artykuły Arka Kuglera na temat komunikacji miejskiej w Bratysławie, publikowane w „Monitorze Polonijnym“ przeczytacie tu:

https://www.polonia.sk/2018/07/11/tramwaj-na-linii-bratysawa-wiede/

https://www.polonia.sk/2018/09/04/losy-tramwaju-na-linii-bratysawa-wiede/

https://www.polonia.sk/2018/11/12/niespeniony-sen-bratysawy/

Kontakt do Arkadiusza Kuglera znajdziecie na FB: Arkadiusz Kugler - przewodnik po Bratysławie i okolicach

https://www.facebook.com/przewodnikpobratyslawie?rdid=luYyuFkJVaYCUFJa&share_url=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fshare%2F14HTJTGrirK%2F#

Muzyczne i techniczne zaplecze: Stano Stehlik oraz Piotr Michna

Muzyka: Telecasted.3 - Tomorrow's Light

20 odcinków podcastów Destynacja Słowacja realizowanych w 2025 roku wspiera Fundusz wspierający kulturę mniejszości narodowych.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

W 30. odcinku podcastu Destynacja Słowacja opowiem Wam o pewnym zjawisku, który obserwuję na Słowacji a który nazwałam Duchoniomanią. O co chodzi? Słowacy na nowo odkryli twórczość Karola Duchoňa - utalentowanego wokalisty, który zmarł przedwcześnie w 1985 roku, mając zaledwie 35 lat! Jego piosenki znów cieszą się popularnością a film o jego życiu rozbudza emocje, zarówno wśród starszych, jak i młodszych. To nie tylko opowieść o utalentowanym muzyku sprzed 40 lat, ale coś więcej. O wyborach, wykorzystanych lub straconych szansach artysty, ale i o tym dlaczego Czesi i Słowacy chętnie nagrywali coovery opowiada reżyser filmu „Duchoň“ Peter Babjak. Zapraszam was do słuchania - będzie muzycznie, wesoło, ale i refleksyjnie.

Film „Duchoň“ będzie dostępny w słowackich kinach od 31. lipca 2025, w Czechach - od 7. sierpnia 2025.

Tu link do musicalu o Karolu Duchoňu p.t. „Na srdci mi hraj“ - przedstawienia są zaplanowane na jesień 2025 w różnych miastach Słowacji: https://www.nasrdcimihraj.sk/

20 odcinków podcastów Destynacja Słowacja realizowanych w 2025 roku wspiera Fundusz wspierający kulturę mniejszości narodowych.

Muzyczne i techniczne zaplecze: Stano Stehlik oraz Piotr Michna

Muzyka: 

Šiel, Šiel... - Howard Barnes, Ralph Bernet, Sven Linus, Ján Štrasser

Dve oči neverné

- Gejza Dusík, Otto Kausitz

Malovaný džbánku - Jindřich Brabec, Jiří Aplt

S úsmevom

- Pavol Zelenay, Ľuboš Zeman

Dievča z Budmeríc

- Billy Joe Shaver, Will Jennings, Ľuboš Zeman

V Slovenských Dolinách - Peter Hanzely, Ľuboš Zeman

Tancujem stebou rá

d - Adrian Leverkühn, Peter Brhlovič

Čardáš dvoch sŕdc

- Peter Hanzely, Ľuboš Zeman

Mám ťa rád

- Benjamin David Findon, Leslie Sebestian Charles, Zoro Laurinc

Elena

- Dorde Novković, Ľuboš Zeman

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Upały w Bratysławie? Mamy dla Was podpowiedzi, gdzie się schłodzić!  W 29. odcinku podcastu Destynacja Słowacja zabieramy Was nad wodę – dosłownie. Razem z moim mężem opowiadamy o sprawdzonych miejscach w Bratysławie i okolicy, gdzie można popływać, odpocząć i złapać oddech w największe upały. A jest z czego wybierać: Draždiak, Kuchajda, Złote Piaski, Rusovce, Mały Dunaj, Čunovo i wiele innych.  Ten odcinek jest jednak czymś więcej niż tylko letnim przewodnikiem. Wrócimy też do pewnej tragedii sprzed 49 lat, która wydarzyła się na jednym z bratysławskich jezior i dotknęła bezpośrednio rodzinę mojego męża. Na 29 odcinek podcastu Destynacja Słowacja zaprasza Małgosia Wojcieszyńska i Stano Stehlik.

W odcinku mówimy o jeziorach, basenach i zbiornikach wodnych, takich jak:

• Draždiak
• Kuchajda
• Złote Piaski
• Rusovce
• Dunaj
• Mały Dunaj
• Štrkovec
• Fontannta Družba w Bratysławie na Placu Wolności - specjalny odcinek nr 19 o placu i fontannie pt. Celtycka osada, winnice, karuzele, pomnik Gottwalda i protesty - to wszystko „widział“ bratysławski Plac Wolności dostępny na Spotify: https://open.spotify.com/episode/4fhles14hp4JEVji8zV71R lub na Apple: https://podcasts.apple.com/sk/podcast/19-celtycka-osada-winnice-karuzele-pomnik-gottwalda/id1747777478?i=1000696794885
• kąpielisko Mičurin
• kąpielisko Delfín
• kąpielisko Tehelné pole
• kąpielisko Rosnička
• kąpielisko Lamač
• kąpielisko Krasňany
• kąpielisko Rača

W okolicy Bratysławy:

• Čunovo
• Senec
• Nove košariska Dunajská Lužna
• Termalne kąpielisko Dunajská Streda
•  

Tu można online kupić bilety lub karnety na niektóre bratysławskie kąpieliska, także na Złote Piaski: https://kupaliska.bratislava.sk/

Wspominana w podcaście aplikacja ułatwiająca parkowanie w Bratysławie: https://www.easypark.com/sk-sk

Muzyczne i techniczne zaplecze: Stano Stehlik oraz Piotr Michna

Muzyka: Cumbia Deli -Summer Somewhere In Cuba

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Co łączy katastrofę Titanica z małym miasteczkiem Sereď na Słowacji? Dlaczego zdjęcie dwóch małych chłopców – sierot z Titanica – obiegło cały świat? I czy wystawy, które dziś możecie zobaczyć w Bratysławie i we Wrocławiu, opowiadają historię w taki sam sposób?  Jeśli myśleliście, że znacie historię Titanica – być może ten odcinek zmieni Wasze spojrzenie.

W 28 odcinku podcastu Destynacja Słowacja w podróż śladami słowackich wątków w jednej z najsłynniejszych tragedii XX wieku zaprasza Małgosia Wojcieszyńska.

Muzyczne i techniczne zaplecze: Stano Stehlik oraz Piotr Michna

Muzyka: Patrick Patrikios - Beyond

Tu więcej o wystawie Titanic we Wrocławiu: https://titanic.pl/ i w Bratysławie: https://www.titanicvystava.sk/

Wywiad z Krzysztofem Mędralą, ambasadorem wystawy Titanic w Polsce: https://www.polonia.sk/2025/06/04/czego-uczy-nas-titanic/

20 odcinków podcastów Destynacja Słowacja realizowanych w 2025 roku wspiera Fundusz wspierający kulturę mniejszości narodowych.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Zaczynaliśmy razem: i Słowacja, i Polska debiutowały na Eurowizji w 1994 roku. Polacy brali udział  w Eurowizji 25 razy a Słowacy - 8. Czy coś poszło nie tak, skoro ostatni występ Słowaków miał miejsce w 2012 roku?

W 69.  Konkursie Piosenki Eurowizji też próżno byście szukali na liście Słowacji, ale - co ciekawe - Słowaka znajdziecie! Ten reprezentuje barwy Czech. Na 27 odcinek podcastu Destynacja Słowacja, poświęcony ambicjom i zmaganiom Słowaków podczas kilku roczników Eurowizji zaprasza Małgosia Wojcieszyńska.

W podcaście usłyszycie wypowiedzi słowackiego komentatora na Eurowizji, szefa Radia Slovensko - Romana Bomboša oraz kompozytora i muzyka, który wystąpił ze słowackimi wokalistami na Eurowizji w 2009 roku Rastislava Dubovskiego.

Tłumaczenie w języku polskim czyta Ryszard Zwiewka.

Muzyczne i techniczne zaplecze: Stano Stehlik oraz Piotr Michna

20 odcinków podcastów Destynacja Słowacja realizowanych w 2025 roku wspiera Fundusz wspierający kulturę mniejszości narodowych.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Dwa spektakle. Jeden prezydent. Mnóstwo pytań, które wciąż wywołują ból. Bo czy da się pogodzić Ewangelię z sojuszem z Hitlerem?

W 26 odcinku podcastu Destynacja Słowacja mowa będzie o księdzu, prezydencie Jozefie Tisie, jednej z najbardziej kontrowersyjnych postaci XX wieku.

Na 26 odcinek podcastu Destynacja Słowacja zaprasza Małgosia Wojcieszyńska.

W odcinku usłyszycie wypowiedzi: aktora Mariána Labudy młodszego, scenarzystki Ľuby Lesnej, reżyser Valerii Schulczovej oraz aktora Martina Madeja. Odcinek powstał w oparciu o dwa spektakle, które wystawiane są w bratysławskich teatrach: w teatrze Arena - „Tiso“ i w teatrze DPOH - „Hitlerov prezident“ (Prezydent Hitlera).

Muzyczne i techniczne zaplecze: Stano Stehlik oraz Piotr Michna

Muzyka: Nat Keefe - Searching

20 odcinków podcastów Destynacja Słowacja realizowanych w 2025 roku wspiera Fundusz wspierający kulturę mniejszości na

rodowych.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Jak to możliwe, że Słowacja – kraj, który w czasie II wojny światowej był sojusznikiem III Rzeszy – po wojnie znalazła się po stronie zwycięzców? I dlaczego dziś, 80 lat później, władze planują tak huczne (i kosztowne) obchody rocznicy zakończenia wojny?

W 25. odcinku podcastu Destynacja Słowacja Małgosia rozmawia z historykiem Jurajem Marušiakiem o roli Słowacji w latach 1939–1945, o Słowackim Powstaniu Narodowym, ale też o tym, jak pamięć historyczna wpływa na dzisiejsze postawy wobec wojny w Ukrainie i polityki międzynarodowej. Cofniemy się o ponad 80 lat, ale spojrzymy też na współczesność – z perspektywy historii i polityki.

Na 25 odcinek podcastu Destynacja Słowacja zaprasza Małgosia Wojcieszyńska.

20 odcinków podcastów Destynacja Słowacja realizowanych w 2025 roku wspiera Fundusz wspierający kulturę mniejszości narodowych.

Muzyczne i techniczne zaplecze: Stano Stehlik oraz Piotr Michna

Muzyka: The Soundlings - Keys To Unravel

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

W 24 odcinku podcastu Destynacja Słowacja dowiecie się, jak wyglądało życie na Słowacji podczas II wojny światowej. Dlaczego ten mały kraj znalazł się po stronie hitlerowskich Niemiec? Przyjrzymy się skomplikowanej historii Republiki Słowackiej – polityce, codzienności zwykłych ludzi i moralnym wyborom w cieniu wojny. Opowiemy też o filmie „Ema a smrtihlav“,

który przez losy jednej kobiety i ukrywanego dziecka pokazuje dylematy tamtej epoki – między przetrwaniem a zdradą.

Na 24 odcinek podcastu Destynacja Słowacja zaprasza Małgosia Wojcieszyńska.

W odcinku usłyszycie wypowiedzi: pełnomocnika ministra spraw zagranicznych ds. przeciwdziałania dezinformacji międzynarodowej Tomasza Chłonia, historyka, pracownika Słowackiej Akademii Nauk Juraja Marušiaka, aktora Milana Ondrika oraz producentkę filmu „Ema a smrtihlav“ Zuzanę Mistríkovą.

Muzyczne i techniczne zaplecze: Stano Stehlik oraz Piotr Michna

Muzyka: Joey Pecoraro - Russian Dance

20 odcinków podcastów Destynacja Słowacja realizowanych w 2025 roku wspiera Fundusz wspierający kulturę mniejszości narodowych.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Od ponad 30 lat organizuje pobyty polskich turystów w Bratysławie, ma więc doświadczenie i wie, na co zwrócić uwagę, by wycieczka była atrakcyjna i bezpieczna. W 23 odcinku podcastu Destynacja Słowacja rozmówczynią Małgosi jest Beata Wojnarowska, która opowiada o atutach i urokliwych miejscach Bratysławy, ale i o zmianach, wprowadzonych na Słowacji, które mogą wpłynąć na jakość urlopu. Na przykład o podatku od transakcji finansowych, obowiązującym od 1 kwietnia 2025 roku, który skłania niektórych do płatności gotówką. Beata zdradza też, jakimi klientami są Polacy, co jest największym wyzwaniem w obsłudzie turystów, jakie miała najtrudniejsze momenty w swojej pracy i ile razy otarła się o śmierć.

Przed zbliżającą się majówką, Bożym Ciałem, czy wakacjami warto dowiedzieć się coś więcej na temat miejsca, które chcecie odwiedzić, jeśli planujecie tu pobyt, czy choćby spędzić trochę czasu, będąc przejazdem.

Na 23 odcinek podcastu Destynacja Słowacja zaprasza Małgosia Wojcieszyńska.

Kontakt do biura GT-expres, które prowadzi Beata Wojnarowska: [email protected]

W odcinku wspominano podcasty Destynacja Słowacja nr 18 p.t. „Najpierw znienawidzony kolos socjalistyczny, dziś podziwiany budynek Słowackiej Galerii Narodowej“, podcast nr 11 p.t. „Rejs katamaranem z Bratysławy do Wiednia“ oraz nr 1 p.t. „Jean-Michel Jarre a bratysławskie UFO“.

20 odcinków podcastów Destynacja Słowacja realizowanych w 2025 roku wspiera Fundusz wspierający kulturę mniejszości narodowych.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.