Διασχίζοντας το Αιγαίο episodes:

• October 22, 2024“Και εμείς είμαστε στη ουσία μετανάστες εδώ": Μουσικές κοινότητες της Ανταλλαγής και ο Κόμβος της Μυτιλήνης

  Καλώς ήρθατε στο νέο επεισόδιο της σειράς podcast «Διασχίζοντας το Αιγαίο: A Century of People on Move», όπου συνεχίζουμε το ταξίδι μας στη μουσική χαρτογραφία του Αιγαίου. Σε αυτό το επεισόδιο, η Μαρία Σεϊτανίδου μας ξεναγεί στις μουσικές κοινότητες της Βόρειας Ελλάδας, της Μακεδονίας, του Πόντου και του Αιγαίου. Η Μαρία Σεϊτανίδου είναι μουσικός με έδρα τη Μυτιλήνη της Λέσβου και εκπαιδευτικός πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οργανώνει και διδάσκει παραδοσιακό τραγούδι και χορό, ενώ ενορχηστρώνει και παραδοσιακές χορωδίες.
  
  Η Μαρία μας ταξίδεψε σε ένα μουσικό ταξίδι που ξεκίνησε γι' αυτήν όταν ήταν παιδί στη γενέτειρά της, τη Βέροια, και την επιρροή των ποντιακών κοινοτήτων της περιοχής, ενώ ακολούθησε η άφιξή της στη Λέσβο και η γνωριμία της με μια κοινότητα μουσικών, την οποία περιγράφει ως «είσοδο σε ένα όνειρο». Μιλήσαμε μαζί της για το ρόλο της μουσικής στη ζωή των κοινοτήτων, για το πώς η μουσική ταξιδεύει και για την προσπάθεια ενός δικτύου μουσικών, τα τελευταία χρόνια, να ερθεί ξανά σε επαφή και να ανακαλύψει τη μουσική της ευρύτερης γεωγραφίας του Αιγαίου.
  
  Συνδέοντάς το με τη μετανάστευση, η Μαρία μίλησε για το πώς το πολύγλωσσο τραγούδι της επέτρεψε να κατανοήσει τον «άλλο», επιτρέποντάς της να ανακαλύψει, με χαρά, ομοιότητες μεταξύ των ανθρώπων. Περιγράφοντας τη σύνδεσή της με την Τουρκία ως Ελληνίδα, αναφέρει επίσης πόσο συχνά γίνεται μάρτυρας παρόμοιων συναισθημάτων μεταξύ των ανθρώπων στην Τουρκία προς την Ελλάδα.
  
  Η συνέντευξη αυτού του επεισοδίου διεξήχθη στα ελληνικά από τη Χριστίνα Καρβούνη από τις Community Peacemaker Teams. Ο Ozan Mirkan Balpetek συνόψισε και διερμήνευσε τις παρατηρήσεις της Μαρίας στα αγγλικά, και η Merve Bakdur από το Memory Centre  έκανε το ίδιο στα τουρκικά.

  ...more

  

  ---

• October 09, 2024Ήχοι της Μετανάστευσης: Μουσική, Μνήμη και Ταυτότητα στο Αιγαίο

  Καλώς ήρθατε στο νέο επεισόδιο της σειράς podcast «Διασχίζοντας το Αιγαίο: Ένας αιώνας ανθρώπων σε κίνηση», όπου εξερευνούμε τις ιστορικές και σύγχρονες διαστάσεις της μετανάστευσης στο Αιγαίο. Σε αυτό το επεισόδιο, συνεχίζουμε την εξερεύνηση της βαθιάς σύνδεσης μεταξύ της αναγκαστικής μετανάστευσης, της μνήμης και της μουσικής με τον καλεσμένο μας, Στέλιο Μωραΐτη, έναν γαλλο-ελληνικής καταγωγής υποψήφιο διδάκτορα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας.
  
  Ο Στέλιος είναι μέλος της Μονάδας Έρευνας Μεταναστεύσεων και Κοινωνίας (URMIS) στο Πανεπιστήμιο της Κυανής Ακτής. Διεξήγαγε έρευνα πεδίου για ενάμιση χρόνο στην Ελλάδα και την Τουρκία, εστιάζοντας στη μουσική και τη μετανάστευση. Ολοκλήρωσε, επίσης, την μεταπτυχιακή του διατριβή στην Ιστορία, εξετάζοντας τη διοικητική διαχείριση των Ελλήνων προσφύγων στο τέλος του ελληνοτουρκικού πολέμου, και κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής πληθυσμών. 
  
  Σε αυτό το επεισόδιο, ο Στέλιος συζητά για το πώς η μουσική ακολούθησε το μονοπάτι της προσφυγιάς. Εξηγεί πώς οι εκτοπισμένοι πληθυσμοί, ιδιαίτερα εκείνοι από τη Μικρά Ασία, χρησιμοποίησαν τη μουσική για να διατηρήσουν την πολιτιστική τους κληρονομιά, να διατηρήσουν δεσμούς με τις χαμένες πατρίδες τους και να διαμορφώσουν νέες πολιτιστικές ταυτότητες στις χώρες υποδοχής τους. Καθώς οι πρόσφυγες κατέφυγαν από τη Μικρά Ασία στην Ελλάδα, έφεραν μαζί τους μια πλούσια ποικιλία μουσικών παραδόσεων, όργανα όπως η λύρα, το κανονάκι και το ούτι, καθώς και μουσικά συστήματα όπως τα μακάμ. Εισήγαγαν επίσης ρυθμούς όπως το χασάπικο, το ζεϊμπέκικο και τον καρσιλαμά.
  
  Τέλος, ο Στέλιος αναδεικνύει το Αιγαίο ως έναν ζωντανό, διαπολιτισμικό χώρο όπου η παράδοση παραμένει ζωντανή και δυναμική. Μουσικοί από διαφορετικά υπόβαθρα συνεχίζουν να αλληλεπιδρούν, αναμειγνύοντας τις αναμνήσεις, την κληρονομιά και τις προσωπικές τους εμπειρίες στη μουσική τους. Η δημιουργικότητα των ανθρώπων αυτής της περιοχής είναι βαθιά ριζωμένη στη σχέση τους με την παράδοση και τη μνήμη, καθώς μεταμορφώνουν και δίνουν νέα νοήματα στις πολιτισμικές τους πρακτικές.
  
  Η συνέντευξη αυτού του επεισοδίου πραγματοποιήθηκε στα αγγλικά από τον Ozan Mirkan Balpetek. Ο Mert Koçak συνόψισε και διερμήνευσε τα όσα μας είπε ο Στέλιος στα τουρκικά, και οι φίλοι μας από τις Community Peacemaker Teams έκαναν το ίδιο στα ελληνικά.

  ...more

  

  ---

• September 24, 2024«Ίσως τώρα, μόνο οι τοίχοι ξέρουν": Ακούγοντας τη μνήμη της μετανάστευσης μέσω της μουσικής

  Καλώς ήρθατε στο νέο επεισόδιο της σειράς podcast «Διασχίζοντας το Αιγαίο: Ένας αιώνας ανθρώπων σε κίνηση». Σε αυτό το επεισόδιο, συνεχίζουμε να εξερευνούμε τον αντίκτυπο της Ανταλλαγής Πληθυσμών στη συλλογική μνήμη μέσω της μουσικής. Η αναγκαστική μετανάστευση του 1923 εκτόπισε χιλιάδες ανθρώπους από τα σπίτια τους, αφήνοντας πίσω τους όχι μόνο υλικές απώλειες αλλά και διαγενεακά τραύματα. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, η μουσική έγινε τόσο μέσο έκφρασης του πόνου των εκτοπισμένων, όσο και εργαλείο διατήρησης και αναδόμησης της ταυτότητάς τους. Θα μοιραστούμε επίσης μερικά παραδείγματα μουσικής από την Ίμβρο και την ευρύτερη περιοχή του Αιγαίου.
  
  Καλεσμένη μας σήμερα είναι η Ezgi Ceylan. Η Ezgi αποφοίτησε από το Τμήμα Μετάφρασης και Διερμηνείας του Πανεπιστημίου Boğaziçi και απέκτησε το μεταπτυχιακό της στη Συγκριτική Λογοτεχνία από το Πανεπιστήμιο Bilgi της Κωνσταντινούπολης. Μετά από δύο χρόνια ως λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Beykent, άρχισε να εργάζεται ως καθηγήτρια αγγλικών. Έχει έντονο ενδιαφέρον για τη λαϊκή και παραδοσιακή μουσική και συμμετέχει σε μουσικά σχήματα. Η Ezgi ασχολείται επίσης με τις μελέτες μνήμης, την πολύγλωσση μουσική και την οικολογική γεωργία. Αυτή τη στιγμή διαμένει στην Ίμβρο, έχει μεγάλη εμπειρία στο πολύγλωσσο τραγούδι καθώς και ευρύ ρεπερτόριο που περιλαμβάνει ελληνικά, κουρδικά, αρμένικα, αραβικά και Ladino.
  
  Μπορείτε να παρακολουθήσετε το κανάλι της Ezgi στο YouTube όπου ερμηνεύει πολύγλωσσα τραγούδια, καθώς και τη μουσική πρωτοβουλία «Even the Walls Know» στην οποία συμμετέχει.
  
  Σε αυτό το επεισόδιο, η Ezgi εξηγεί πώς οι επισκέψεις της στα χωριά της Ίμβρου, οι ιστορίες μετανάστευσης που είδε εκεί και τα ίχνη που βρήκε σε εγκαταλελειμμένα σπίτια, αντανακλώνται στη μουσική. Τονίζει επίσης τους δεσμούς που δημιουργήθηκαν με τοπικούς μουσικούς όπως ο Τιμολέων Τσακνής και τις προσπάθειες για τη δημιουργία μουσικών άλμπουμ για τη διατήρηση της μουσικής παραδοσης της Ίμβρου. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, μας προσφέρει μια κριτική οπτική για τον πόνο και τον αγώνα για την ταυτότητα που μεταφέρουν τα τραγούδια της περιόδου της ανταλλαγής. Θα συζητήσουμε επίσης πώς η ρεμπέτικη μουσική μιλάει για τις δυσκολίες των μεταναστών, την απώλεια της ταυτότητας και τον κοινωνικό αποκλεισμό.  Τέλος, η Ezgi παρουσιάζει παραδείγματα τραγουδιών από το ρεμπέτικο και από την Ίμβρο, καταδεικνύοντας τον ενοποιητικό ρόλο της μουσικής στη μνήμη.

  ...more

  

  ---

• September 10, 2024Ιστορίες των απογόνων της Ανταλλαγής Πληθυσμών ΙV: Από τη Θράκη στη Μακεδονία και την Ελλάδα

  Καλώς ήρθατε και πάλι στην εκπομπή «Διασχίζοντας το Αιγαίο: Ένας αιώνας ανθρώπων σε κίνηση», όπου εξερευνούμε την ιστορική και σύγχρονη πορεία της μετανάστευσης στο Αιγαίο. Σε αυτό το επεισόδιο, διερευνούμε τη μνήμη της Ανταλλαγής Πληθυσμών μέσα από τις οπτικές γωνίες όσων έχουν συγγενείς που συμμετείχαν στην ανταλλαγή. Επικεντρωνόμαστε στο τι σημαίνει να κουβαλά κανείς την κληρονομιά της Ανταλλαγής στην καταγωγή του και πώς αυτή επηρεάζει την αντίληψη των ανθρώπων για τη μετανάστευση σήμερα. Επιπλέον, συζητάμε πώς η Ανταλλαγή διαμόρφωσε τις ετερογενείς ταυτότητες στα έθνη της Τουρκίας και της Ελλάδας.
  
  Σήμερα, μαζί μας είναι η Χριστίνα Καρβούνη. Σπούδασε κοινωνιολογία, κοινωνική ανθρωπολογία και ιστορία και έχει μεταπτυχιακό στις σπουδές φύλου, όπου επικεντρώθηκε στις επιπτώσεις του κέντρου κράτησης μεταναστών της Μόριας στις ζωές των γυναικών στο χωριό Μόρια της Λέσβου. Σήμερα εργάζεται με τις Community Peacemaket Teams στη Λέσβο, εστιάζοντας στην ποινικοποίηση των μεταναστών και στα κέντρα κράτησης. Η Χριστίνα συμμετέχει στη σειρά podcast μας από την αρχή, και ίσως αναγνωρίσετε τη φωνή της από τις ελληνικές ηχογραφήσεις μας.
  
  Η Χριστίνα μοιράζεται την ιστορία του πώς η οικογένειά της γιαγιάς της (από τη μητέρα της) μετανάστευσε από τη Ραιδεστό (σημερινή Tekirdağ)  στη Μακεδονία και στη συνέχεια στην Ελλάδα, ενώ η οικογένεια του πατέρα της είναι μέλος της αρβανίτικης κοινότητας στην Ελλάδα, η ύπαρξη της οποίας προϋπήρχε της Ανταλλαγής. Σκέφτεται πώς αυτές οι δύο διαφορετικές ομάδες έχουν επηρεάσει τη σύγχρονη ελληνική εθνική ταυτότητα. Μέσα από τις προσωπικές της εμπειρίες, περιγράφει τη θέση των μεταναστ(ρι)ών στη ζωή των εγκατεστημένων κοινοτήτων, την κοινωνική δυναμική που δημιουργείται από τις συναντήσεις μεταξύ αυτών των ομάδων και τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται οι πολιτικές αφομοίωσης στις μειονότητες και τους μετανάστες στην Ελλάδα. Μοιράζεται επίσης τις εντυπώσεις της από τα «αόρατα σύνορα» που εξακολουθούν να χαράσσονται μέσα από συζητήσεις όπως «Ποια Θράκη, ποια Μακεδονία;».
  
  Η συνέντευξη αυτού του επεισοδίου πραγματοποιήθηκε στα αγγλικά από τον Ozan Mirkan Balpetek. Ο Mert Koçak συνόψισε και διερμήνευσε τις παρατηρήσεις της Χριστίνας στα τουρκικά και οι φίλοι μας από τις Community Peacemaker teams μετέφεραν το επεισόδιο στα ελληνικά.

  ...more

  

  ---

• August 06, 2024Ιστορίες από τους κληρονόμους της Ανταλλαγής III: "Όλα τα φαγητά είναι πικάντικα!"

  Καλώς ήρθατε και πάλι στην εκπομπή "Διασχίζοντας το Αιγαίο: Ένας αιώνας ανθρώπων σε κίνηση", όπου ξεκινάμε μια εξερεύνηση της ιστορικής και σύγχρονης πορείας της μετανάστευσης στο Αιγαίο. Σε αυτό το επεισόδιο, για άλλη μια φορά θα εμβαθύνουμε στην Ανταλλαγή Πληθυσμών, τα επακόλουθά της και τη μνήμη της σήμερα, ακούγοντας άτομα που έχουν ή είχαν συγγενείς που συμμετείχαν στην Ανταλλαγή. Στόχος μας είναι να κατανοήσουμε και να αναλύσουμε τι σημαίνει να κουβαλά κανείς την κληρονομιά της Ανταλλαγής Πληθυσμών στην καταγωγή του και πώς αυτή επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σχετίζονται με τη μετανάστευση σήμερα.
  
  Καλεσμένη αυτής της εβδομάδας είναι η Βίκυ Αγγελίδου, ποινικολόγος που εργάζεται σήμερα στο Legal Centre Lesvos, όπου επικεντρώνεται κυρίως σε υποθέσεις ποινικοποίησης  μεταναστ(ρι)ών που φυλακίζονται συστηματικά βάσει των νόμων της ΕΕ για τη παρανομη διακίνηση. Και οι δύο παππούδες και γιαγιάδες της Βίκυς επηρεάστηκαν άμεσα ή έμμεσα από την Ανταλλαγή Πληθυσμών, ενώ κάποιοι από αυτούς έκαναν πολλά ταξίδια μεταξύ της σημερινής Ελλάδας και της Τουρκίας για να φτάσουν στον τελικό τους προορισμό. Η Βίκυ μοιράζεται πόσο παρούσα ήταν η τουρκική γλώσσα στη ζωή της όταν ήταν μικρή, πώς η μνήμη της ανακαλεί συχνά τα φαγητά και τις μυρωδιές του σπιτιού των γιαγιάδων της και τι σημαίνει για εκείνη να βλέπει "την ιστορία, δυστυχώς, να επαναλαμβάνεται".
  
  Η συνέντευξη πραγματοποιηθηκε στα αγγλικάν από Ozan Mirkan Balpetek. Η Merve Bakdur συνόψισε και σχολίασε το επεισόδιο στα τουρκικά, και οι Community Peacemaker Teams έκαναν το ίδιο στα ελληνικά.

  ...more

  

  ---

• July 23, 2024Διαφορετικοί κερδοσκόποι, ίδια διαδρομή: Βιομηχανίες της μετανάστευσης στο Αιγαίο

  Καλώς ήρθατε και πάλι στη σειρά podcast μας, “Διασχίζοντας το Αιγαίο” όπου συζητάμε τις ιστορικές και σύγχρονες επιπτώσεις της μετανάστευσης στην περιοχή του Αιγαίου. Συνεχίζουμε να μιλάμε για τις οικονομικές αλλαγές που προκάλεσε η ανταλλαγή πληθυσμών στην περιοχή. Στο ένατο επεισόδιο, θα επικεντρωθούμε στο πώς η μετανάστευση εξελίχθηκε σε βιομηχανία, πώς αναπτύχθηκε αυτή η βιομηχανία με την πάροδο του χρόνου και ποιοι επωφελήθηκαν από αυτήν.
  
  Αυτή την εβδομάδα είναι μαζί μας το Mert Koçak, το οποίο ολοκλήρωσε το διδακτορικό του το 2023 στο Τμήμα Κοινωνιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Κεντρικής Ευρώπης. Το Mert αφιέρωσε ένα σημαντικό μέρος της διατριβής του, με τίτλο «Βιομηχανίες της Μετανάστευσης και Διεθνική Διακυβέρνηση της Queer Μεταναστευσης: Η Γραφειοκρατικοποίηση της Σεξουαλικότητας και του Φύλου στην Τουρκία», στην εξέταση της διαδικασίας μέσω της οποίας οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών έγιναν μέρος της μεταναστευτικής βιομηχανίας.
  
  Το Mert εξηγεί πώς μια ομάδα φορέων, επιτρέποντας, περιορίζοντας και ελέγχοντας τη μετανάστευση, ενώθηκαν για να σχηματίσουν τη μεταναστευτική βιομηχανία. Για να καταδείξει πώς αυτοί οι φορείς διαμόρφωσαν ιστορικά τη μετανάστευση, αναδεικνύει τον ρόλο των μεσαζόντων στη υπερατλαντική μετανάστευση από την Ευρώπη στην Αμερική τον 19ο αιώνα. Στο πλαίσιο της ανταλλαγής πληθυσμών, παρουσιάζονται λεπτομερείς πληροφορίες για τους φορείς που επωφελήθηκαν διευκολύνοντας τη διέλευση από το Αιγαίο και κατάσχοντας εγκαταλελειμμένες περιουσίες. Τέλος, εξετάζονται οι κερδοσκοπικές δραστηριότητες κατά μήκος της σύγχρονης μεταναστευτικής διαδρομής του Αιγαίου, δείχνοντας ότι, ενώ οι φορείς ή οι μέθοδοι αποκόμισης κερδών μπορεί να έχουν αλλάξει με την πάροδο του χρόνου, η αρχή του κέρδους εις βάρος των μεταναστ(ρι)ών παρέμεινε η ίδια.
  
  Η συνέντευξη με τον Mert Koçak διεξήχθη από τον Ozan Mirkan Balpetek, στα αγγλικά και στα τουρκικά. Οι Community Peacemaker Teams παρουσιάζουν την περίληψη και τον σχολιασμό στα ελληνικά.

  ...more

  

  ---

• June 11, 2024Ο μετασχηματισμός των αστικών χώρων κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής πληθυσμών: Προσφυγικές γειτονιές της Μυτιλήνης

  Γεια σας. Καλώς ήρθατε στην κοινή σειρά podcast του Memory Centre, του Legal Centre Lesvos και των Community Peacemaker Teams, «Διασχίζοντας το Αιγαίο: Ένας αιώνας ανθρώπων σε κίνηση". Συνεχίζουμε να μιλάμε για την ανταλλαγή πληθυσμών που πραγματοποιήθηκε πριν από έναν αιώνα, τη ρόλο της στην κοινωνική μνήμη και την αντανάκλασή της στις σημερινές μορφές μετανάστευσης. Στο τελευταίο μας επεισόδιο, πριν από ένα μικρό διάλειμμα, μιλήσαμε για τους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης και τις ιστορίες όσων έμειναν αλλά και όσων έφυγαν. Σήμερα, θα επικεντρωθούμε στο πώς η ανταλλαγή και οι μετανάστες ανακατασκεύασαν την αστική γεωγραφία και τον δημόσιο χώρο όταν έφτασαν στην Ελλάδα, ειδικά στη Μυτιλήνη, την πρωτεύουσα της Λέσβου. Καλεσμένη μας είναι η Δήμητρα Γλεντή.
  
  Η Δήμητρα σπούδασε αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στην Κοινωνική Ανθρωπολογία και Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου στη Λέσβο το 2023. Σημειώστε ότι υπάρχουν δύο διαφορετικά Πανεπιστήμια Αιγαίου στις δύο πλευρές του Αιγαίου, κάτι που είναι μια μάλλον σημαντική λεπτομέρεια για το πλαίσιο της σειράς podcast μας. Στο έργο της με τίτλο “Κατοικώντας στις παρυφές της πόλης: Συγκρότηση και μετασχηματισμοί των προσφυγικών συνοικισμών της Μυτιλήνης” η Δήμητρα επικεντρώθηκε στη διαμόρφωση και τον μετασχηματισμό των προσφυγικών οικισμών στη Λέσβο.
  
  Η Δήμητρα κατάγεται από τη Λέσβο. Ως εκ τούτου, μας αφηγείται τη χωρική ιστορία της πόλης τη τη διττή ματιά της ντόπιας και της ερευνήτριας που διεξάγει ακαδημαϊκές μελέτες στον τομέα αυτό. Στο έργο της εστιάζει στο πρόσωπο της πόλης πριν από την ανταλλαγή, στο πώς αυτοί που ήρθαν με την ανταλλαγή επηρέασαν αυτή τη δημόσια εικόνα και στο πώς αυτή η χωρικότητα αναπτύχθηκε βήμα προς βήμα μέχρι τη δεκαετία του 1970.
  Η Δήμητρα εξηγεί την ανάπτυξη των προσφυγικών γειτονιών στη Μυτιλήνη, την ταξική τους προέλευση και τους ρόλους των φύλων μέσα στα νοικοκυριά, και επιπλέον, πώς όλοι αυτοί οι παράγοντες έχουν μεταμορφώσει χωρικά τη πόλη τον τελευταίο αιώνα. Ως νησιώτισσα, μας δίνει ένα στιγμιότυπο από τη Λέσβο για την αστική μνήμη, την αντίσταση και τη χωρικότητα υπό το πρίσμα των συνδέσεων μεταξύ των μεταναστών που ήρθαν στο νησί το 2015 και μετά, και των ιστοριών που άκουσε από τους πρόσφυγες της ανταλλαγής. Μας αφήνει στοιχεία για το τι μπορεί να μας περιμένει χωρικά και τα επόμενα χρόνια.

  ...more

  

  ---

• April 03, 2024Αντηχήσεις της Ανταλλαγής: Οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης μετά το 1923

  Καλώς ήρθατε και πάλι στη σειρά podcast "Διασχίζοντας το Αιγαίο: Ένας αιώνας ανθρώπων σε κίνηση"! Συνεχίζουμε μιλώντας για τον πληθυσμό που δεν συμμετείχε στην ανταλλαγή, αλλά επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από το εθνικιστικό της πνεύμα. Στο προηγούμενο επεισόδιο μιλήσαμε για τις εμπειρίες των Ελλήνων της Ίμβρου. Σε αυτό το επεισόδιο φιλοξενούμε τον Foti Benlisoy και στρέφουμε την προσοχή μας στους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης. 
  
  Ο Foti αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης. Πραγματοποίησε τις μεταπτυχιακές και διδακτορικές του σπουδές στο τμήμα ιστορίας του Πανεπιστημίου Boğaziçi. Έχει συνεργαστεί με πολλούς εκδοτικούς οίκους και περιοδικά ως μεταφραστής και επιμελητής για μεγάλο χρονικό διάστημα. Είναι ένας από τους ιδρυτές του εκδοτικού οίκου Istos. Ο Mert Koçak πραγματοποίησε τη συνέντευξη με τον Foti στα τουρκικά. Η Merve Bakdur συνόψισε και σχολίασε το επεισόδιο στα αγγλικά, και οι Community Peacemaker Teams έκαναν το ίδιο στα ελληνικά. 
  
  Ο Foti ξεκινά εξηγώντας τις αιτίες της πληθυσμιακής συρρίκνωσης που βιώνουν οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι μεγάλα ιστορικά γεγονότα όπως ο έκτακτος ειδικός φόρος επί της περιουσίας που επιβλήθηκε το 1942, τα γεγονότα της 6ης και 7ης Σεπτεμβρίου το 1955, ο διωγμός των Ελλήνων το 1964 και η εισβολή στην Κύπρο το 1974, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη μείωση του ελληνικού πληθυσμού. Ωστόσο, ο Foti υπογραμμίζει ότι οι πρακτικές διακρίσεων στην καθημερινή ζωή, είναι εξίσου σημαντικές με αυτά τα μεγάλα γεγονότα. Αναφερόμενος στις συνέπειες της πληθυσμιακής συρρίκνωσης, ο Foti εξηγεί ότι οι Έλληνες έχασαν τους λαϊκούς και εθνικούς τους ηγέτες κατά τη διαδικασία αυτή. Μετά την ανταλλαγή πληθυσμού, η διαδικασία διαμόρφωσης της πολιτικής από μη θρησκευτικούς θεσμούς κατά την περίοδο του Τανζιμάτ διακόπηκε, και το Πατριαρχείο ανέκτησε την ηγετική του θέση. Στη συνέχεια, ο Foti συζητά τι σήμαινε για τους Έλληνες να είναι Κωνσταντινουπολίτες και πώς διατήρησαν αυτή την ταυτότητα.

  ...more

  

  ---

• March 19, 2024Στον απόηχο της Ανταλλαγής: οι Έλληνες της Ίμβρου μετά το 1923

  Καλώς ήρθατε και πάλι στο podcast, "Διασχίζοντας το Αιγαίο: Αιγαίο: Ένας αιώνας ανθρώπων σε κίνηση"! Στα προηγούμενα επεισόδια, εμβαθύναμε στις ιστορίες όσων έχουν οικογενειακή ιστορία συνδεδεμένη με την ανταλλαγή. Σε αυτό το επεισόδιο, διερευνούμε τον αντίκτυπο στην Ίμβρο, μια περιοχή της οποίας ο πληθυσμός δεν συμπεριλήφθηκε στην ανταλλαγή, αλλά επηρεάστηκε βαθιά από τον εθνικιστικό της ζήλο.
  
  Καλεσμένος μας σε αυτό το επεισόδιο είναι ο Stelyo Berber, ένας μουσικός που γεννήθηκε στην Ίμβρο. Μετά από χρόνια που πέρασε στην Αθήνα και την Κωνσταντινούπολη, επέστρεψε στην Ίμβρο και τώρα υπηρετεί ως δάσκαλος μουσικής και διευθυντής στο Ελληνικό Δημοτικό Σχολείο των Αγίων Θεοδώρων. Ταυτόχρονα, προσπαθεί να διατηρήσει την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά μέσω του  Εκπαιδευτικού και Πολιτιστικού Συλλόγου της  Ίμβρου.
  
  Δεδομένου ότι οι επιπτώσεις της ανταλλαγής επεκτάθηκαν πέρα από τους αρχικά  εκτοπισμένους, διευρύνουμε τη συζήτησή μας για να συμπεριλάβουμε περιοχές και άτομα που επηρεάστηκαν έμμεσα. Ο Στέλιος ρίχνει φως στο παρελθόν και το παρόν της Ίμβρου, όπου ο ελληνικός πληθυσμός μειώθηκε μετά την ανταλλαγή. Καθ' όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, η συνεχιζόμενη μετανάστευση προήλθε σε μεγάλο βαθμό από τις κρατικές πολιτικές και τις περιφερειακές πολιτικές συνθήκες. Ο Στέλιος συζητά τις προκλήσεις που αντιμετώπισαν οι αναχωρούντες ή οι βίαια εκτοπισμένοι Έλληνες από την Ίμβρο, μαζί με τη μερική καταστροφή της περιουσίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Διερευνά επίσης τον τρόπο με τον οποίο διατηρούνται και μεταδίδονται οι μνήμες της Ίμβρου. Τέλος, μοιράζεται τα κίνητρα, τις ελπίδες και τις ανησυχίες όσων, όπως ο ίδιος, επέστρεψαν στην Ίμβρο τα τελευταία χρόνια.

  ...more

  

  ---

• February 27, 2024Διαφεύγοντας από την αυτοκρατορία: Η εμπειρία των Αρμενίων προσφύγων στην Ελλάδα

  Καλώς ήρθατε και πάλι στο podcast «Διασχίζοντας το Αιγαίο: Ένας αιώνας ανθρώπων σε κίνηση»! Ξεκινάμε ένα ακόμη σκέλος του ταξιδιού μας, ακολουθώντας τα βήματα των μεταναστ(ρι)ών και των προσφύγων, οι ιστορίες των οποίων έχουν αφήσει ανεξίτηλο σημάδι στο τοπίο του Αιγαίου. Σε αυτό το επεισόδιο, μαζί με την Merih Erol, μελετάμε την περίπτωση των Αρμενίων που αναζήτησαν καταφύγιο στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία του 1920, μετά τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Τη συνέντευξη με την Merih Erol διεξήγαγε η Noémi Lévy-Aksu. Η Ece Koçak συνόψισε και σχολίασε το επεισόδιο της Merih στα τουρκικά, ενώ οι Community Peacemaker Teams έκαναν το ίδιο στα ελληνικά.
  
  Η Merih διηγείται πώς άρχισε να ενδιαφέρεται για αυτή τη λιγότερο διερευνημένη πτυχή της μεταναστευτικής ιστορίας. Συζητάμε για τα κίνητρα των Αρμενίων που μετανάστευσαν στην Ελλάδα εκείνη την εποχή, καθώς και για τις αμέτρητες προκλήσεις που αντιμετώπισαν κατά την άφιξή τους. Επιπλέον, διερευνούμε τα αμοιβαία οφέλη που μπορούν να προσφέρουν ιστορικές μελέτες, όπως η συγκεκριμένη, στον τομέα των προσφυγικών σπουδών, και αντίστροφα. Τέλος, εξετάζουμε το πώς η μνήμη αυτού του εκτοπισμού αντηχεί στις νεότερες γενιές των Ελληνο-αρμενίων, διαμορφώνοντας τις ταυτότητές τους.
  
  Μια σύντομη σημείωση για τα μελλοντικά κεφάλαια αυτού του podcast: Από αυτό το κεφάλαιο και μετά, θα ξεκινήσουμε να ασχολούμαστε με τις κοινότητες που δεν αποτέλεσαν μέρος της συμφωνίας της ανταλλαγής, αλλά που επηρεάστηκαν από τις περιστάσεις που κατέστησαν εφικτή την ανταλλαγή. Στα επόμενα κεφάλαια, θα επικεντρωθούμε στην εμπειρία των Ελλήνων της Ίμβρου και της Κωνσταντινούπολης.

  ...more

  

  ---