Drogowskazy

Wszystko zaczęło się w Wielkiej Brytanii, gdzie wciąż bije rekordy popularności, ale coraz większe zainteresowanie budzi także w Polsce. Na gap year, czyli roczną przerwę, najczęściej między zakończeniem szkoły średniej a rozpoczęciem studiów, decyduje się coraz więcej polskich uczniów i uczennic: najnowsze badania mówią że aż o 15% więcej niż w poprzednich latach. Wyjazd może być spontaniczny lub zorganizowany, jego celem może być praca, wolontariat, nauka języków czy poznawanie innych kultur. Zmienia się też atmosfera społeczna wokół „rocznych przerw”: jeszcze kilka lat temu były one oceniane negatywnie, jako „przedłużanie beztroski”. Dziś, dla wielu rekruterów i pracodawców, są one dowodem samodzielności, obycia czy znajomości języków. Jakie jeszcze korzyści płyną z podjęcia decyzji o gap year? W jaki sposób przygotować się do wyjazdu? W Drogowskazach opowiadały o tym Alicja Sztark i Magdalena Celejewska z EF Education First. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.

Za gatunek inwazyjny uznaje się rośliny i zwierzęta, które naturalnie nie występują na danym terytorium, a celowo bądź przypadkowo sprowadzone przez człowieka, wypierają z niego rodzimą florę i faunę. Sprawa w tym kontekście jest bardzo poważna na całym świecie, nie tylko w Polsce. Właściwie każdy kontynent zmaga się dziś z inwazją „obcych”. Gatunki inwazyjne i ich szybkie rozprzestrzenianie się są jednym z kluczowych czynników wpływających na utratę tzw. bioróżnorodności. Co możemy zrobić, by powstrzymać szybkie rozprzestrzenianie się gatunków inwazyjnych? W jakich sytuacjach lokalna fauna i flora mogą sobie same z nimi poradzić, a w jakich nie? Jakie grzechy w tym kontekście cały czas popełniają akwaryści i terraryści? Czy gatunki inwazyjne możemy łapać i zabijać bez pozwoleń i konsekwencji prawych? Które gatunki inwazyjne, zadomowione w Polsce, mogą być niebezpieczne dla człowieka? Gościem Michała Poklękowskiego w tej edycji Drogowskazów dr inż. Rafał Maciaszek, naukowiec z SGGW w Warszawie, założyciel projektu „Łowca obcych”

Mistyfikacje, tajemnice i niedopowiedzenia: fascynują nas bez względu na wiek, a dreszczyk emocji związany z niewyjaśnionymi historiami towarzyszy zarówno dzieciom jak i dorosłym. Niektóre z nich, fantastyczne i mało wiarygodne (jak duchy straszące na zamkach) można bez problemu zaklasyfikować jako legendy. Inne, dotyczące prawdziwych osób, potwierdzone dokumentami i świadectwami, do dziś mogą pozostawać niepotwierdzone dzieląc badaczy. Historie wielkich mistyfikacji, które przekonały koronowane głowy, papieży i porwały tłumy, a ich zdemaskowanie zajęło całe dekady, przybliża Jakub Kuza. To też okazja by zastanowić się jakie były motywacje osób, które decydowały się na fałszerstwa – a także co takiego w sobie mają, że do dziś fascynują. Jak wpaść na trop tajemnicy, w jaki sposób można próbować ją zdemaskować, jakiej pracy to wymaga i dlaczego ta praca tak wciąga, w Drogowskazach opowiedział Jakub Kuza, prawnik, filozof, autor fanpejdża „Krótka historia jednego zdjęcia” oraz książki „Genialnie zmyślone? Skarby, fałszerstwa, mistyfikacje”. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.

W jaki sposób zmienia się w Polsce tzw. kultura picia alkoholu? Faktem jest, że krajowe spożycie, zwłaszcza mocniejszych alkoholi, spada. Kupujemy mniej wódki, piwa i wina. Statystyki sprzedaży dotyczące roku 2023 wskazują na spadki sprzedaży alkoholi w większości kategorii. Coraz więcej osób świadomie rezygnuje ze spożycia alkoholu lub go ogranicza, ze względu na jego szkodliwy wpływu na organizm. Jednocześnie nie chcą rezygnować z towarzyskiego aspektu spotkań na drinka, piwo czy wino i coraz częściej poszukują bezalkoholowych zamienników, które smakiem dorównują tradycyjnym napojom. W jaki sposób Polki i Polacy zachowują się, kiedy przesadzą ze spożyciem tradycyjnego alkoholu, w barze, klubie czy restauracji? Doświadczeni barmani mają na ten temat wiele do powiedzenia. W zdecydowanej większości nie są to przyjemne historie. Gośćmi Michała Poklękowskiego w tej edycji Drogowskazów są Mateusz Bala i Grzegorz Nowicki, doświadczeni i utytułowani barmani oraz instruktorzy, autorzy książki „Koktajle bezalkoholowe dla każdego”.

"Po prostu miałem szczęście", "to nic wielkiego", "nie odezwę się bo za mało wiem" - to hasła które podsuwa nam syndrom oszusta. Według badań może się z nim mierzyć 57% pracujących Polek i Polaków, ale eksperci zaznaczają że w praktyce jest ich o wiele więcej. Chodzi o poczucie, że mimo osiąganych sukcesów, nie zasługujemy na swoje stanowisko. A zaufanie jakie przełożeni mają do naszych kompetencji, to efekt naszego oszustwa. Syndrom często łączy się z perfekcjonizmem a także wypaleniem zawodowym, jego bagatelizowanie może sprzyjać osłabieniu pozycji w zespole i zahamowaniem rozwoju zawodowego. Jak go zdiagnozować a także z nim zawalczyć? W Drogowskazach mówiła na ten temat Katarzyna Dąbrowska, ekspertka ds. przywództwa, mentorka i trenerka. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.

Wyobraźcie sobie mamę, która bardzo rzadko Was przytula, tylko wymaga, jest szorstka, chłodna lub wiecznie niezadowolona. Podobny jest ojciec, emocjonalnie nieobecny, szorstki, chłodny, czasem stosujący przemoc fizyczną lub psychiczną. W jaki sposób takie zachowania i postawy rodziców wpłyną na dorosłe życie ich dzieci, na ich życiowe wybory? Czy łatwo będzie im nawiązywać perspektywiczne relacje, czy będą potrafiły wiązać się z odpowiednimi dla siebie partnerkami/partnerami, czy będą potrafiły utrzymywać te związki, czy będą miały wysoką samoocenę? W jaki sposób dzieci mogą przerwać ten łańcuch szkodliwych schematów, które „dziedziczą” po swoich rodzicach, a co powoduje tak duże kłopoty w ich dorosłym życiu? Dlaczego czasem tak trudno jest Nam dogadać się z naszymi rodzicami, kiedy już jesteśmy dorośli? Jak im wybaczyć i znaleźć wspólny język, mimo krzywd, jakie Nam wyrządzili? Gościem Michała Poklękowskiego w tej edycji Drogowskazów jest Urszula Struzikowska-Marynicz, psycholog i socjolog z Krakowa, autorka nowej na rynku wydawniczym książki pt. „Wszystkiemu winni są Twoi starzy”.

25 lat temu zaprezentowała swoją pierwszą kolekcję i zaprosiła na pierwszy pokaz – choć jak podkreśla, jej twórcza kariera trwa o wiele dłużej. Gosia Baczyńska uznawana jest za najważniejszą polską projektantkę mody, jest pierwszą i jedyną jak do tej pory Polką, która jest zapraszana ze swoimi projektami do głównego programu Paris Fashion Week. Każdy jej pokaz jest wydarzeniem kulturalnym, mającym cechy teatralnego spektaklu: inspiracji szuka w literaturze, muzyce czy kinie. Jak sama mówi, wciąż poszukuje i stara się by każda kolekcja była inna, ale naznaczona jej twórczym DNA. Choć jej projekty noszą cenione przedstawicielki świata kultury i koronowane głowy, to tak samo angażuje się w tworzenie kreacji dla klientek spoza świata showbiznesu, które decydując się na projekt z jej atelier, chcą poczuć się wyjątkowo. O swojej pasji, pracy i zmianach w światowej modzie, w Drogowskazach opowiedziała projektantka, Gosia Baczyńska. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.

W Polsce znajdziemy tysiące rzekomo nawiedzonych miejsc. Zwykle są to opuszczone zamki, pałace, domy, fabryki, sierocińce czy szpitale. Do niewyjaśnionych zjawisk może jednak dochodzić także w miejscach ciągle zamieszkanych. Wszystkie te lokalizacje zwykle łączy tragiczna historia, niemal zawsze związana z cierpieniem ludzi. Po czym można rozpoznać, że jakieś miejsce może być nawiedzone? Dlaczego zjawy, duchy pokazują się tylko wybranym, co chcą im przekazać? W jaki sposób, bezpiecznie i fachowo rejestrować ich obecność? Czym może skończyć się igranie z duchami, ich wywoływanie, zakłócanie im spokoju? Dlaczego badanie zjawisk paranormalnych nie jest dla wszystkich? Skąd bierze się tak wielkie nimi zainteresowanie? Kiedy zjawiska paranormalne mogą być groźne dla zdrowia i życia? Gośćmi Michała Poklękowskiego w tej edycji Drogowskazów są Piotr Chojnacki i Radosław Czajkowski z Mystery Hunters.

Płatność spojrzeniem, wirtualna klinika leczenia niepłodności czy... zbiornik na pitną wodę drukowany w 3D. To wszystko innowacje które powstały w Polsce. Mimo to nadal wiemy o nich niewiele, co więcej, z niektórych codziennie korzystamy nie mając świadomości że zaprojektowali je polscy twórcy. Ten stan potwierdzają badania: mimo że w tym roku tempo wzrostu gospodarczego Polski wyniesie 3,5%, i będzie niemal dwukrotnie wyższe niż w gospodarkach rozwiniętych, to aż 41 proc. z nas uważa, że pod względem ogólnego rozwoju Polska pozostaje w tyle za innymi krajami Europy. Celem kampanii "We did it in Poland - zrobiliśmy to w Polsce" jest budowanie świadomości na temat krajowego rozwoju i innowacji a także wspieranie współczesnego patriotyzmu. Jakie są jej założenia i jak zostało wybranych 50 projektów, które się w niej znalazły, o tym w Drogowskazach opowiedziała Olga Kozierowska, prezeska Fundacji Włączeni Plus, pomysłodawczyni kampanii "We did it in Poland - zrobiliśmy to w Polsce. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.

Niepewność w życiu jest nieunikniona, a w ostatnich latach tej niepewności jest więcej, bo i czasy mamy niepewne. Zawirowania gospodarcze, społeczne czy konflikty zbrojne tylko wzmacniają to bardzo niekomfortowe uczucie. Właściwie to nigdy nie mamy pewności co się wydarzy, nawet jeśli mamy plan działania. Nie wiemy kto nas zdradzi, a kto dochowa wierności. Nie wiemy kto mówi prawdę, a kto kłamie? Brak wiedzy o tym, co się wydarzy może powodować jednak bardzo duży lęk, a to będzie miało ogromny wpływ na jakość naszego funkcjonowania. W jaki sposób niepewność w życiu osobistym i zawodowym niszczy nam życie, jak nad nią zapanować? Gościem Michała Poklękowskiego jest Elżbieta Grabarczyk-Ponimasz, psycholog, psycho-traumatolog, certyfikowana specjalistka psychoterapii uzależnień i mediatorka. Autorka książki „Dlaczego mnie to spotyka”, e-booków oraz licznych artykułów popularyzujących wiedzę z zakresu psychologii i psychoterapii.