دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

به موازات اظهارات اخیر نتانیاهو مبنی بر اینکه جنگ با ایران پایان نیافته، این سوال مطرح است که در صورت دستیابی ایالات متحده آمریکا و ایران به توافق، اسرائيل نیز به آن پایبند خواهد بود؟دونالد ترامپ در شامگاه ۲۱ آوریل ۲۰۲۶ (۱ اردیبهشت ۱۴۰۵)، بار دیگر با یک مانور دیپلماتیک غیرمنتظره، آتش‌بس دو هفته‌ای با ایران را در حالی که عقربه‌های ساعت در پایتخت پاکستان به وقت پایان ضرب‌الاجل آتش‌بس نزدیک می‌شدند، تمدید کرد، البته با یک هشدار: برخی منابع روز چهارشنبه ۲۲ آوریل به نقل از کاخ سفید گزارش دادند که تمدید آتش‌بس از سوی دونالد ترامپ بسیار محدود خواهد بود و "تنها برای یک بازه زمانی ۳ تا ۵ روزه" در نظر گرفته شده است.

در عین حال کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) در گفت‌وگو با شبکه خبری فاکس نیوز با اشاره به گمانه‌زنی‌ها در مورد مهلت زمانی برای پیشبرد مذاکرات گفته است که رئیس جمهور ایالات متحده برای پایان آتش‌بس تمدید‌شده‌، "مهلت قطعی و مشخصی" تعیین نکرده است..

تصمیم ترامپ به تمدید آتش‌بس درست در لحظاتی اتخاذ شد که مقامات جمهوری اسلامی، با پافشاری بر موضع رسمی خود مبنی بر اینکه "تا زمان رفع کامل محاصره دریایی و بازگشت تردد عادی به تنگه هرمز، در هیچ مذاکره‌ای شرکت نخواهند کرد"، از اعزام هیات به اسلام‌آباد برای دور دوم گفتگوها خودداری کردند. اما فراتر از میز مذاکره‌ای که تنها صندلی‌های واشنگتن و تهران را در خود جای داده، پرسشی بزرگ‌تر بر فضای خاورمیانه سنگینی می‌کند: در نقشه راه جدیدی که ترامپ برای "مهار نهایی" ایران ترسیم کرده، جایگاه اسرائیل کجاست؟ آیا تل‌آویو بخشی از این "صلح نیم‌بند" خواهد بود یا "به تنهایی" ماشه جنگ را دوباره خواهد کشید؟

بخش فارسی دویچه وله در اینباره با لادن رهبری، دانشیار جامعه‌شناسی سیاسی از دانشگاه آمستردام و دامون گلریز، تحلیلگر امور بین‌الملل و مدرس روابط بین‌الملل در مدرسه عالی لاهه به گفتگو نشسته است.

اسرائیل؛ غایب رسمی در مذاکرات، حاضر در معادله قدرت

در حالی که به نظر می‌رسد کانال‌های دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن در شرایط تداوم تنش‌های منطقه‌ای همچنان فعال‌اند، یک واقعیت ساختاری این است که اسرائیل در هیچ‌یک از این مذاکرات حضور رسمی ندارد. لادن رهبری تاکید می‌کند که چنین حضوری اساساً ممکن نیست و می‌گوید: «اگر اسرائیل به شکل مستقیم در این مذاکرات شرکت کند یا مطالبات و منافعش به صورت عیان در توافق مطرح شود، جمهوری اسلامی دست‌کم برای حفظ ظاهر و پرهیز از نشستن بر سر یک سفره مشترک با اسرائیل، از ورود به مذاکرات خودداری خواهد کرد.»

او در ادامه توضیح می‌دهد که این به معنای حذف واقعی اسرائیل از روند تصمیم‌گیری نیست، بلکه شکل حضور آن غیرمستقیم و پشت‌پرده است: «بر همین اساس، با وجود اینکه نیازها و ملاحظات اسرائیل در پشت پرده در نظر گرفته می‌شود، اما به لحاظ استراتژیک، آن‌ها را مستقیماً وارد فرآیند مذاکره نمی‌کنند.»

موضع تل‌آویو: کار ما تمام نشده است

لحن روزهای اخیر مقامات اسرائیلی نیز نشان‌دهنده شکافی عمیق میان اهداف نظامی تل‌آویو و استراتژی معاملاتی واشنگتن است. بنیامین نتانیاهو در سخنرانی کلیدی خود در ۱۵ آوریل ۲۰۲۶ صراحتا اعلام کرد که اسرائیل برای "احیای احتمالی جنگ با ایران" در آمادگی کامل قرار دارد. او با اشاره به نبردها در "بنت جبیل" لبنان تاکید کرد که "کار اسرائیل با حزب‌الله و حامی اصلی‌اش یعنی جمهوری اسلامی هنوز تمام نشده است". نخست وزیر اسرائيل یک روز بعد در ۱۶ آوریل، ضمن تایید برقراری یک "منطقه حائل امنیتی به عمق ۱۰ کیلومتر" در خاک لبنان، خاطرنشان کرد که اسرائیل به هیچ عنوان به مدل "آرامش در برابر آرامش" باز نخواهد گشت.

در شرایط جنگی کنونی، به عقیده دانشیار جامعه‌شناسی سیاسی دانشگاه آمستردام، اسرائیل تنها طرفی است که می‌توان او را "برنده مشخص" دانست: «هرچند شاید بتوان گفت ایران به لحاظ استراتژیک و با بهره‌گیری از موقعیت تنگه هرمز به پیروزی‌های مقطعی دست یافته است، اما اگر به وضعیت کلی آمریکا و ایران بنگریم، هر دو طرف به نوعی بازنده محسوب می‌شوند. در مقابل، اسرائیل از منظر استراتژیک نه تنها توانسته ایران را تضعیف کند، بلکه با ورود گسترده به خاک لبنان و ایراد ضربات جدی به حزب‌الله، به پیروزی بزرگی دست یافته است. به همین دلیل ادامه این وضعیت قطعا به نفع اسرائیل است.»

در نهایت به گفته او، اسرائیل دنبال‌کننده سیاست‌های ایالات متحده بوده و برای پیشروی نیازمند حمایت واشنگتن است و در صورت عدم همراهی و همکاری آمریکا، توان حمله یک‌جانبه به ایران را نخواهد داشت و اگر طرفین پای میز مذاکره به توافق برسند، بعید است اسرائیل به تنهایی وارد جنگ با ایران شود.

واشنگتن، تعیین‌کننده نهایی کنش‌های نظامی اسرائیل

دامون گلریز نیز با نگاهی مشابه به این موضوع توضیح می‌دهد که واشنگتن تعیین‌کننده نهایی کنش‌های نظامی اسرائیل است؛ با این حال اگر توافقی میان آمریکا و ایران که منجر به بقای نظام فعلی تهران شود، "کابوس" اسرائیل خواهد بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

«وابستگی اصلی اسرائیل به ایالات متحده در حوزه‌های نظامی و دیپلماتیک است. پیوند اقتصادی نیز اهمیت دارد، اما به اندازه پیمان امنیتی حیاتی نیست.» او با اشاره به این عبارات می‌افزاید: «کمک‌های نظامی آمریکا همچنان بزرگ‌ترین ستون خارجی دفاعی اسرائیل به‌شمار می‌رود. یادداشت تفاهم سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸ میزان این حمایت را سالانه ۳.۸ میلیارد دلار تعیین کرده و بنا بر ارزیابی مؤسسه مطالعات امنیت ملی (INSS)، این رقم حدود ۱۵ درصد از بودجه دفاعی اسرائیل و نزدیک به ۰.۵ درصد تولید ناخالص داخلی آن را تشکیل می‌دهد.»

به عقیده مدرس روابط بین‌الملل در مدرسه عالی لاهه، در حوزه دیپلماتیک نیز اسرائیل مدت‌هاست به چتر حمایتی آمریکا در مجامع بین‌المللی، به‌ویژه در سازمان ملل تکیه کرده است، "جایی که وتوهای آمریکا، این کشور را در برابر قطعنامه‌های تنبیهی محافظت کرده است". ضمن این که حیاتی‌ترین مؤلفه نظامی در تقابل با ایران، لایه تکمیلی پدافند موشکی، یعنی "سامانه‌های رهگیر تاد ساخت آمریکا" است.

هشدار بی‌سابقه ترامپ: "دیگر بس است"

در حوزه نظامی و امنیتی، نیز به گفته این تحلیلگر مسائل بین‌الملل، اسرائیل در نهایت تابع تصمیمات نهایی ایالات متحده است.

علاوه بر این، گزارش‌های اخیر رسانه‌هایی همچون اکسیوس و رویترز به طور مشخص نشان می‌دهند که بلندپروازی‌های نظامی تل‌آویو با سد محکمی به نام کاخ سفید برخورد کرده است. به طوری که دونالد ترامپ در تاریخ ۱۷ و ۱۸ آوریل ۲۰۲۶، با لحنی که مقامات اسرائیلی را شوکه کرد، به تل‌آویو هشدار داد که حملات به لبنان را متوقف کند. ترامپ در شبکه اجتماعی خود (Truth Social) و در مصاحبه با رسانه‌ها با صراحت اعلام کرد: «اسرائیل باید متوقف شود. آن‌ها نمی‌توانند به منفجر کردن ساختمان‌ها ادامه دهند. من اجازه چنین کاری را نخواهم داد. دیگر بس است.» این هشدار قاطع که حتی برخی آن را به معنای "ممنوعیت عملیاتی" برای ارتش اسرائیل تعبیر کردند، درست پس از آن صادر شد که حملات سنگین اسرائیل در ۸ آوریل (که منجر به کشته شدن بیش از ۳۰۰ نفر در لبنان شد)، روند مذاکرات واشنگتن-تهران را به خطر انداخته بود.

بیشتر بخوانید: لبنان آغاز مذاکرات با اسرائیل را تأیید کرد

دو رخداد مشخص دیگر نیز به عقیده دامون گلریز این سلسله‌مراتب را به خوبی نشان می‌دهد: «نتانیاهو پس از حمله اسرائیل در دوحه، ناچار شد به طور علنی از قطر عذرخواهی کند. در نهایت، برقراری آتش‌بس یک‌جانبه میان تهران و واشنگتن در میانه عملیات‌های جاری، اسرائیل را غافلگیر کرد؛ توافقی که به مذاکرات گسترده‌تر صلح ایران و آمریکا با میانجی‌گری اسلام‌آباد گره خورده است.»

به گفته او، در واقع واشنگتن، و نه اورشلیم، در صندلی راننده نشسته است. طبق این منطق، بعید است اسرائیل بدون تایید دونالد ترامپ دست به اقدام نظامی مستقیم علیه ایران بزند. از سوی دیگر، کمبود موشک‌های رهگیر نیز واشنگتن را به سمت تمدید نامحدود آتش‌بس و تمایل سیاسی آشکار برای گفتگوهای جامع در اسلام‌آباد سوق داده است.

شکاف داخلی در واشنگتن: هریس در برابر ترامپ

جدال بر سر نقش اسرائیل به تریبون‌های سیاسی آمریکا نیز کشیده شده است. کاملا هریس، معاون رئیس‌ جمهور پیشین، در اواسط آوریل مدعی شد که دولت فعلی اجازه داده است تا «اسرائیل، ایالات متحده را به اعماق جنگی بکشاند که منافع ملی آمریکا در آن تعریف نشده است». ترامپ در پاسخی تند، این ادعا را رد کرد و گفت: «هیچ‌کس آمریکا را به جایی نمی‌کشاند. ما خودمان برای تضعیف ایران و جلوگیری از دستیابی آن‌ها به سلاح هسته‌ای این جنگ را شروع کردیم.»

لادن رهبری در این باره معتقد است که ترامپ و طیف هواداران او (جنبش MAGA) به دلیل فشارهای افکار عمومی ضد جنگ در آمریکا و هزینه‌های شخصی و سیاسی، تمایلی به ادامه جنگ ندارند. از نظر استراتژیک نیز آمریکا در شرایطی که سقوط رژیم ایران محتمل نیست، پیروزی خاصی برای خود متصور نمی‌بیند. به همین دلیل ترامپ با رویکردی متناقض و گاه غیرواقعی، به گونه‌ای سخن می‌گوید که گویی به اهداف خود رسیده و تغییرات مدنظرش در ایران رخ داده است، در حالی که ساختار قدرت در ایران کماکان پابرجاست.

آنچه فضا را پیچیده می‌کند به عقیده این جامعه‌شناس سیاسی این است که دلایل شروع یک جنگ همیشه با دلایل پایان آن همسو نیست. ملاحظات شخصی نظیر روحیه "ماچوئیستی" و "مردانگی سیاسی" ترامپ که مایل نیست حرفش زمین بماند یا از خطوط قرمزش عقب‌نشینی کند، مذاکرات را دشوار می‌کند.

به گفته او، در حالی که ایران فعلا تمایلی به حضور پای میز مذاکره نشان نمی‌دهد، آمریکا گروه‌هایی را برای رایزنی (مثلا به پاکستان) اعزام کرده است. با این حال، به دلیل ویژگی‌های شخصیتی رهبران، احتمال فروپاشی مذاکرات و بازگشت به چرخه حملات متقابل توسط دو طرفِ غیرقابل پیش‌بینی، وجود دارد. مشاوران ترامپ قطعا او را به مذاکره و کوتاهی در برخی مواضع ترغیب می‌کنند، اما این لزوما به معنای وقوع قطعی توافق نیست.

در تکمیل این فضای غبارآلود میان دیپلماسی و نظامی‌گری، دامون گلریز بر این باور است که هدف از محاصره دریایی ایران، افزایش فشار اقتصادی بی‌سابقه بر ایران برای واداشتن آن به مذاکرات قاطع‌تر است: «در این میان، حتی یک درگیری محدود میان آمریکا و ایران، همچنان می‌تواند به یک منازعه مجدد تبدیل شود. در آن صورت، احتمالا اسرائیل در دور جدید حملات هوایی علیه ایران به ایالات متحده خواهد پیوست.»

سناریوی دیگری نیز به عقیده او قابل تصور است: ایالات متحده می‌تواند با اعمال محاصره دریایی و در قالب تقسیم کار، اجازه دهد اسرائیل جرقه درگیری را بزند و سپس خود برای کاهش پیامدهای منطقه‌ای و بین‌المللی عقب‌نشینی کند. ایران چنین برون‌سپاری‌ای را نخواهد پذیرفت و احتمالاً از گسترش جنگ در سطح منطقه نیز خودداری نخواهد کرد.

بیشتر بخوانید: معمای آتش‌بس؛ گذار به صلح یا تکرار چرخه ویران‌کننده نبرد؟

ذائقه اسرائيل چیست؛ تغییر رژيم یا تضعیف حکومت ایران؟

بقا و تداوم حاکمیت تهران پس از موج حملات سنگین، اکنون تل‌آویو را با یک معمای استراتژیک و حیاتی روبرو کرده است: آیا "رژيم پابرجا" پس از تجربه تقابل مستقیم، به تهدیدی به‌مراتب "مخاطره‌آمیزتر و غیرقابل‌پیش‌بینی‌تر" تبدیل شده است، یا آنکه فرسایش زیرساخت‌ها و تضعیف لایه‌های نفوذ منطقه‌ای، اسرائیل را به پذیرش یک "دولت ضعیف‌شده و مهارگسیخته" به عنوان یک پیروزی مرحله‌ای قانع خواهد کرد؟ تضاد میان دکترین "قطع سر اژدها" که بر فروپاشی ساختاری تأکید دارد و واقعیت تاب‌آوری سیستماتیک ایران، این پرسش بنیادین را برمی‌انگیزد که آیا اسرائیل در دور بعدی جنگ احتمالی، تغییر رژیم را به عنوان تنها راهکار خروج از بن‌بست امنیتی دنبال می‌کند یا استراتژی خود را بر مدیریت یک دشمنِ زخمی اما مستقر تنظیم خواهد کرد؟

بیشتر بخوانید: آیا پاکستان در جنگ ایران و آمریکا واقعا منادی صلح است؟

به عقیده پژوهشگر انستیتوی ژئوپولیتیک لاهه، از نگاه تل‌آویو، ایرانی که پس از دو حمله مشترک همچنان پابرجا مانده، خطرناک‌تر از ایرانی است که فروپاشیده باشد؛ بر همین اساس، بی‌ثبات‌سازی نظام سیاسی در تهران می‌تواند در سال‌های پیش‌رو به یکی از اهداف راهبردی اصلی اسرائیل تبدیل شود: با چشم‌اندازی که در آن ایران در وضعیت یک "دولت شکست‌خورده" یا حتی در شرایط فقدان حاکمیت و هرج‌ومرج گسترده قرار گیرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

تصور لادن رهبری اما این است که تغییر رژیم از ابتدا برای اسرائيل سناریویی محتمل نبوده، هرچند ممکن است اسرائیل، مقامات آمریکایی را به ممکن بودن آن قانع کرده باشد: «اما با توجه به شناخت دقیق و دسترسی‌های اطلاعاتی و جاسوسی اسرائیل از لایه‌های داخلی ایران، آن‌ها به‌خوبی می‌دانند که ساختار سیاسی ایران با حملات محدود فرو نمی‌پاشد.»

به گفته دانشیار جامعه‌شناسی سیاسی، به نظر می‌رسد هدف اصلی آن‌ها تضعیف کلی منطقه و به طور خاص ایران (به عنوان کانون اصلی) است تا از این فرصت برای پیشروی در سرزمین فلسطینی و لبنان و ایجاد "منطقه حائل" استفاده کنند: «اسرائیل تا جایی پیش می‌رود که هزینه‌هایش در ارتباط با آمریکا (و نه ایران) افزایش نیابد. هدف آن‌ها تضعیف حداکثری حزب‌الله و ایران است، اما می‌دانند که این جنگ تا ابد یا تا زمان سقوط رژیم ادامه نخواهد داشت؛ بنابراین تا حد امکان از این بازه زمانی برای کسب دستاوردهای ارضی و نظامی استفاده می‌کنند.»

سنتکام با انتشار تصویری از ناو اس اس جرج بوش، حضور سومین ناو هواپیمابر آمریکا در منطقه را تأیید کرد. دو ناو دیگر، یو اس اس جرالد فورد و یو اس اس آبراهام لینکلن، نیز به‌ترتیب در دریای سرخ و دریای عرب مستقر هستند.جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، "غرش شیران" نام‌ داشت. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را "خشم حماسی" نام‌گذاری کرد.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل ده‌ها تن از مقام‌های عالی‌رتبه حکومت ایران نیز کشته شدند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داد.

یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنه‌ای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.

جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیین‌شده از سوی دونالد ترامپ برای حمله گسترده به پل‌ها و نیروگاه‌های ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین) بر سر آتش‌بسی دو‌هفته‌ای توافق کردند.

رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقی‌مانده از آتش‌بس دوهفته‌ای با جمهوری اسلامی با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی "تروث سوشیال" اعلام کرد که به درخواست شماری از مقام‌های پاکستان، ازسرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را به‌طور موقت متوقف و آتش‌بس فعلی را تمدید کرده است.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

آمریکا از استقرار سومین ناو هواپیمابر خود در خاورمیانه خبر داد

ارتش آمریکا اعلام کرد ناو هواپیمابر یو اس اس جرج بوش وارد حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا شده است. سنتکام با انتشار تصویری از این ناو در اقیانوس هند، حضور سومین ناو هواپیمابر آمریکا در منطقه را تأیید کرد.

بر اساس گزارش مؤسسه نیروی دریایی آمریکا، دو ناو دیگر، یو اس اس جرالد فورد و یو اس اس آبراهام لینکلن، نیز به‌ترتیب در دریای سرخ و دریای عرب مستقر هستند.

اعلام حضور ناو جرج دبیلیو بوش در حالی انجام شده که آتش‌بس میان آمریکا و ایران همچنان شکننده توصیف می‌شود و تنش بر سر تنگه هرمز ادامه دارد. استقرار هم‌زمان سه ناو هواپیمابر در منطقه، نشان می‌دهد واشینگتن با وجود ادامه مسیر دیپلماتیک، همچنان بر حفظ فشار نظامی تأکید دارد.

هم‌زمان با این تحرک نظامی، دونالد ترامپ در شبکه "تروث سوشال" نوشت که "احتمالا کم‌فشارترین فردی" است که تاکنون در چنین موقعیتی قرار گرفته است. او همچنین گفت برای رسیدن به توافق با ایران عجله‌ای ندارد و تأکید کرد: «من هر چقدر بخواهم وقت دارم، اما ایران ندارد؛ ساعت در حال تیک‌تاک است.»

ترامپ در ادامه تأکید کرد هر توافقی تنها زمانی انجام خواهد شد که برای آمریکا، متحدانش و به گفته او "بقیه جهان" مناسب و سودمند باشد. این موضع‌گیری نشان می‌دهد کاخ سفید همچنان می‌خواهد در کنار مذاکرات، این پیام را حفظ کند که دست بالا را در بحران از دست نداده است.

اسرائیل: آماده جنگیم و منتظر چراغ سبز آمریکا هستیم

در این میان، وزیر دفاع اسرائیل نیز از آمادگی این کشور برای از سرگیری جنگ علیه ایران خبر داده است.

اسرائیل کاتس در جریان یک ارزیابی امنیتی اعلام کرد که اسرائیل برای هدف قرار دادن رهبر جدید و تأسیسات انرژی ایران "منتظر چراغ سبز از سوی ایالات متحده" است.

او گفت: «اسرائیل آماده است جنگ علیه ایران را از سر بگیرد. ارتش اسرائیل در حالت دفاعی و تهاجمی آماده است و اهداف مشخص شده‌اند.»

کاتس افزود که اسرائیل "در انتظار چراغ سبز از ایالات متحده است، پیش از هر چیز برای تکمیل حذف سلسله خامنه‌ای است" که به‌گفته او آغازگر طرح نابودی اسرائیل بوده. او "نابودی جانشینان رهبری نظام ایران و بازگرداندن ایران به عصر تاریکی و سنگ از طریق انفجار تأسیسات اصلی انرژی و برق و نابودی زیرساخت‌های اقتصادی ایران" را هدف جنگ بعدی خواند.»

وزیر دفاع اسرائیل با بیان این که "این بار حمله متفاوت و مرگبار خواهد بود و ضربات ویرانگری به حساس‌ترین نقاط وارد خواهد کرد" حکومت ایران را به وارد آوردن بزرگترین ضرباتی تهدید کرد که "تاکنون به نظام ایران وارد شده و می‌تواند پایه‌های آن را به لرزه انداخته و فرو بریزد".

بریتانیا و فرانسه: برای بازگشایی تنگه هرمز به "گزینه‌های عملی نظامی" نیاز است

شبکه سی‌ان‌ان گزارش داد مقام‌های بریتانیا و فرانسه در پیامی مشترک به برنامه‌ریزان نظامی حاضر در لندن گفته‌اند وظیفه آن‌ها این است که اجماع دیپلماتیک رهبران را به "گزینه‌های عملی نظامی" برای حفاظت از آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تبدیل کنند. این نشست در دومین روز از کنفرانس دو روزه‌ای برگزار می‌شود که با حضور نمایندگان ده‌ها کشور در مقر فرماندهی مشترک دائمی بریتانیا در نورث‌وود در حال برگزاری است.

جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، و همتای فرانسوی او، کاترین ووترَن، در پیام مشترک خود گفته‌اند باید یک طرح هماهنگ و مشترک برای حفاظت از آزادی دریانوردی در تنگه هرمز تدوین شود. آن‌ها همچنین تأکید کرده‌اند که تبدیل شتاب دیپلماتیک به اقدام عملی، به برنامه‌ریزی دقیق، گفت‌وگوی صریح و تعهد محکم متحدان و شرکا نیاز دارد.

بر اساس این گزارش، برنامه‌ریزان نظامی از ده‌ها کشور در مقر فرماندهی مشترک دائمی بریتانیا در شمال لندن گرد هم آمده‌اند تا درباره بازگشایی این آبراه راهبردی گفت‌وگو کنند. رویترز نیز گزارش داده بود که این ابتکار، بخشی از تلاش گسترده‌تر اروپا برای ایجاد یک ماموریت چندملیتی جهت حفاظت از کشتیرانی و پاکسازی مین‌ها در هرمز است.

هدف: بازگشایی هرمز، ثبات اقتصاد جهانی

در پیام مشترک دو مقام بریتانیایی و فرانسوی آمده است که با پیشرفت واقعی در این مسیر، می‌توان به بازگشایی تنگه هرمز، تثبیت اقتصاد جهانی و حفاظت از مردم کمک کرد. وزارت دفاع بریتانیا نیز پیش‌تر گفته بود هر طرح نظامی که از دل این نشست‌ها بیرون بیاید، "به‌محض آن‌که شرایط اجازه دهد" و پس از یک توافق آتش‌بس پایدار، پیگیری خواهد شد.

هشدار سازمان ملل: حتی اگر جنگ ایران همین فردا متوقف شود، بیش از ۳۰ میلیون نفر فقیرتر خواهند شد

خبرگزاری رویترز به نقل از الکساندر دِکرو، رئیس برنامه توسعه سازمان ملل، گزارش داد پیامدهای اقتصادی جنگ ایران حتی در صورت توقف فوری درگیری نیز از بین نخواهد رفت و بیش از ۳۰ میلیون نفر را در جهان دوباره به فقر خواهد کشاند. او گفت اقتصاد جهانی اکنون بین ۰/۵ تا ۰/۸ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را از دست می‌دهد و این ضربه، برای کشورهای فقیرتر بسیار سنگین‌تر خواهد بود.

الکساندر دکرو گفت اثر مستقیم این بحران بر کشورهای آسیب‌پذیر، بازگشت حدود ۳۲ میلیون نفر به فقر خواهد بود.

او تأکید کرد حتی اگر جنگ همین فردا متوقف شود، بخشی از این پیامدها از همین حالا شکل گرفته و دیگر قابل جلوگیری کامل نیست.

رئیس برنامه توسعه سازمان ملل گفت در منطقه آسیا-اقیانوسیه، سالانه حدود ۱۰۰ میلیارد دلار حواله از خانواده‌ای به خانواده دیگر منتقل می‌شد، اما این جریان اکنون در حال از بین رفتن است.

به گفته او، این اختلال یکی از عواملی است که فشار اقتصادی بر خانوارهای آسیب‌پذیر را تشدید می‌کند و دامنه فقر را گسترش می‌دهد.

دکرو افزایش بهای انرژی و رشد ناامنی غذایی را از عوامل اصلی این بحران دانست.

او هشدار داد که پیامدهای جنگ فقط به بازار نفت محدود نیست، زیرا علاوه بر نفت، حجم بزرگی از کود شیمیایی نیز در شرایط عادی از تنگه هرمز عبور می‌کند؛ مسیری که عملا از سوی ایران بسته شده است.

رئیس برنامه توسعه سازمان ملل گفت بحران غذایی احتمالا در چند ماه آینده به اوج خواهد رسید.

او توضیح داد که فصل کشت اکنون آغاز شده و اگر کشاورزان در این مقطع به کود شیمیایی دسترسی نداشته باشند، بهره‌وری در ماه‌های سپتامبر، اکتبر و نوامبر به‌مراتب پایین‌تر خواهد بود. به گفته او، در نتیجه، ناامنی غذایی در ماه‌های آینده به بالاترین سطح خود خواهد رسید.

نت‌بلاکس: قطع اینترنت ایران وارد پنجاه‌وپنجمین روز شد

نت‌بلاکس گزارش داد روز پنجشنبه (۳ اردیبهشت ۱۴۰۵)، خاموشی اینترنت در ایران وارد پنجاه‌وپنجمین روز پیاپی شده و مدت آن از ۱۲۹۶ ساعت گذشته است. به گفته این نهاد، اتصال اینترنت در ایران اکنون در حدود ۲ درصد سطح عادی باقی مانده و محدودیت دسترسی به شبکه جهانی همچنان ادامه دارد.

بر اساس ارزیابی نت‌بلاکس، اتصال اینترنت در ایران عملا در سطحی نزدیک به صفر ثابت مانده است. این نهاد در تازه‌ترین گزارش خود گفته است شاخص‌ها نشان می‌دهد افت ارتباطات همچنان پابرجاست و هیچ نشانه‌ای از بازگشت گسترده و پایدار اینترنت به وضعیت عادی دیده نمی‌شود.

نت‌بلاکس تأکید کرده است ادامه محدودیت‌ها دست‌کم سه حوزه اصلی را به‌شدت تحت فشار قرار داده است: تجارت آنلاین، سامانه‌های پرداخت، و بخش‌های اقتصادی‌ای که به زیرساخت دیجیتال وابسته‌اند. گزارش‌های هم‌زمان نیز همین ارزیابی را بازتاب داده‌اند و از ادامه اختلال در کسب‌وکارهای اینترنتی و خدمات وابسته خبر داده‌اند.

ترامپ دستور داد قایق‌های مین‌گذار ایرانی در هرمز هدف قرار گیرند

شبکه "سی‌ان‌ان" گزارش داد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، به نیروی دریایی این کشور دستور داده است هر قایق ایرانی را که در حال کارگذاری مین در تنگه هرمز باشد، "بزند و نابود کند". این دستور در شرایطی صادر شده که تنش میان تهران و واشینگتن در این گذرگاه راهبردی بالا گرفته و هر دو طرف، هرمز را یکی از محورهای اصلی فشار و مذاکره می‌دانند.

بر اساس این گزارش، ترامپ به نیروی دریایی آمریکا دستور داده است هر شناور ایرانی را که در حال مین‌گذاری در تنگه هرمز باشد، هدف قرار دهد. این موضع‌گیری نشان می‌دهد واشینگتن در قبال تحرکات دریایی ایران، وارد مرحله‌ای تهاجمی‌تر شده است.

ترامپ همچنین گفته است برای پایان جنگ با ایران، ادامه آتش‌بس یا پاسخ تهران به درخواست او برای ارائه طرح صلح، هیچ ضرب‌الاجل مشخصی تعیین نکرده است.

او در عین حال با لحنی انتقادی گفت ایران حتی نمی‌داند رهبرش چه کسی است؛ اظهاراتی که در ادامه جنگ لفظی واشینگتن علیه تهران مطرح شده است.

در همین حال، وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد نیروهای این کشور یک کشتی دیگر را که به گفته واشینگتن "بدون تابعیت" بوده و نفت ایران را حمل می‌کرده، در اقیانوس هند توقیف کرده‌اند.

این اقدام تازه نشان می‌دهد فشار آمریکا بر مسیرهای دریایی و صادرات نفت ایران همچنان ادامه دارد.

گزارش "سی‌ان‌ان" می‌گوید هر دو طرف، تنگه هرمز را یکی از محورهای کلیدی مذاکرات و تقابل می‌دانند. در حالی که آمریکا بر فشار دریایی و نظامی افزوده، ایران نیز تلاش کرده از موقعیت خود در این آبراه به‌عنوان اهرم فشار استفاده کند.

هم‌زمان، افزایش دوباره قیمت نفت نشان می‌دهد بازار جهانی انرژی نیز تحولات هرمز را همچنان یک عامل تعیین‌کننده می‌بیند.

ترامپ مدعی شد آمریکا "کنترل کامل" تنگه هرمز را در دست دارد

دونالد ترامپ در پستی در شبکه "تروث سوشال" مدعی شد آمریکا "کنترل کامل" تنگه هرمز را در دست دارد و این گذرگاه "محکم بسته شده" تا زمانی که ایران بتواند به توافقی برسد. او همچنین در همان مجموعه پیام‌ها از آشفتگی درون حاکمیت ایران سخن گفت و مدعی شد تهران در تشخیص رهبر خود با مشکل روبه‌رو است. گزارش‌های رسانه‌ای هم‌زمان، از جمله ایندیپندنت و تایم، این اظهارات را در ادامه دستور تازه ترامپ به نیروی دریایی آمریکا برای "شلیک و کشتن" قایق‌های ایرانیِ مین‌گذار در هرمز ارزیابی کرده‌اند.

ترامپ در پیام خود نوشت هیچ کشتی‌ای بدون تأیید نیروی دریایی آمریکا نمی‌تواند از تنگه هرمز عبور کند. این ادعا در حالی مطرح شده که در روزهای اخیر هم ایران از توقیف کشتی‌ها در هرمز خبر داده و هم آمریکا از توقیف نفتکش‌های مرتبط با ایران سخن گفته است.

رئیس‌جمهوری آمریکا همچنین مدعی شد در داخل ایران، میان "تندروها" و "میانه‌روها" شکاف شدیدی شکل گرفته و حکومت در تعیین رهبر خود با مشکل مواجه است. رسانه‌های بازتاب‌دهنده این پست، از جمله ایندیپندنت، همین عبارات را نقل کرده‌اند. در عین حال، برای این ادعاها شواهد مستقلی در همان گزارش‌ها ارائه نشده است.

در بخش دیگری از این ماجرا، ترامپ در شبکه تروث سوشال پستی را بازنشر کرد که به مارک تیسن، ستون‌نویس واشنگتن‌پست، نسبت داده می‌شود و در آن گفته شده اگر در ایران دو جناح وجود دارد، باید کسانی را که خواهان توافق نیستند "کشت". این مضمون در چند بازتاب رسانه‌ای و آنلاین نقل شده و به‌شدت جنجال‌برانگیز بوده است.

به نظر میرسد اشاره او به حذف نیروهای سیاسی پیشین جمهوری اسلامی است که طی روزهای نخست جنگ کشته شدند.

آمریکا یک نفتکش دیگر مرتبط با ایران را توقیف کرد؛ سپاه هم از توقیف دو کشتی در هرمز خبر داد

خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد ارتش آمریکا اعلام کرده یک نفتکش دیگر با نام مجستیک ایکس (Majestic X) را که به گفته واشینگتن با ایران ارتباط داشته و نفت ایران را حمل می‌کرده، توقیف کرده است. هم‌زمان، سپاه پاسداران نیز از توقیف دو کشتی در تنگه هرمز خبر داده و گزارش واشنگتن‌پست حاکی است پنتاگون به کنگره گفته پاکسازی کامل مین‌های کار گذاشته‌شده در این آبراه ممکن است تا شش ماه زمان ببرد.

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، وزارت دفاع آمریکا با انتشار ویدیوهایی اعلام کرده نیروهای آمریکایی روی عرشه نفتکش مجستیک ایکس رفته‌اند. واشینگتن می‌گوید این کشتی بدون تابعیت بوده و نفت ایران را حمل می‌کرده است. این اقدام تازه، تنش دریایی میان دو کشور را بیش از پیش افزایش داده است.

در سوی دیگر، سپاه پاسداران اعلام کرده دو کشتی را در تنگه هرمز به دلیل آنچه "نقض مقررات" خوانده، توقیف کرده است. هم‌زمان، گزارش‌های دریایی و رسانه‌ای حاکی است که دو کشتی در این منطقه هدف تیراندازی قرار گرفته‌اند. گاردین به نقل از مقام‌های ایرانی نوشته است این دو کشتی ام اس سی.فرانچسکا (MSC Francesca) واپامینونداس (Epaminondas) بوده‌اند.

واشنگتن‌پست گزارش داده است یک مقام ارشد پنتاگون در جلسه‌ای محرمانه به اعضای کنگره گفته پاکسازی مین‌های ایرانی در تنگه هرمز ممکن است تا شش ماه طول بکشد و احتمالا تا پس از پایان جنگ نیز آغاز نشود. به نوشته این روزنامه، همین برآورد باعث نارضایتی در میان نمایندگان هر دو حزب شده است.

رضا پهلوی از آتش‌بس میان آمریکا و ایران انتقاد کرد

رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران، روز پنج‌شنبه (۲۳ آوریل ۲۰۲۶) در یک نشست خبری در برلین از آتش‌بس میان آمریکا و ایران انتقاد کرد و گفت این توافق بر این تصور بنا شده که مقام‌های جمهوری اسلامی ناگهان به بازیگرانی عمل‌گرا تبدیل شده‌اند.

رضا پهلوی در این نشست گفت تصور این‌که حکومت ایران ناگهان رفتار خود را تغییر دهد و به رویکردی عمل‌گرایانه برسد، باورپذیر نیست.

او گفت: «فکر نمی‌کنم چنین اتفاقی بیفتد.» پهلوی در عین حال افزود مخالف آن نیست که به دیپلماسی فرصت داده شود، اما به گفته او، دیپلماسی تاکنون به اندازه کافی فرصت داشته است.

پهلوی آتش‌بس را از این جهت مورد انتقاد قرار داد که به گفته او، بر پایه خوش‌بینی به تغییر رفتار جمهوری اسلامی شکل گرفته است.

او در سخنانش تلویحا این دیدگاه را مطرح کرد که مشکل اصلی در ساختار و ماهیت حکومت ایران است و نه صرفا در شیوه تعامل با آن.

در این گزارش آمده است شاهزاده رضا پهلوی در سال‌های اخیر کوشیده است خود را به‌عنوان یکی از گزینه‌های بازگشت به قدرت در صورت سقوط جمهوری اسلامی مطرح کند.

او همچنین از مداخله نظامی آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه حمایت کرده است؛ موضعی که برای او همزمان حمایت‌ها و انتقادهایی به همراه داشته است.

رضا پهلوی در ادامه از دولت‌های اروپایی خواست حمایت بیشتری از مردم ایران که به گفته او برای دموکراسی مبارزه می‌کنند، نشان دهند.

او تلاش کرد موضوع تحولات داخلی ایران را به مسئولیت سیاسی و اخلاقی دولت‌های غربی نیز پیوند بزند.

لبنان و اسرائیل فردا در واشنگتن درباره تمدید آتش‌بس ۱۰ روزه گفت‌وگو می‌کنند

مقام‌های لبنان و اسرائیل قرار است روز پنج‌شنبه (۲۴ آوریل ۲۰۲۶) در واشنگتن دور دوم مذاکرات مستقیم خود را برگزار کنند تا درباره تمدید آتش‌بس ۱۰ روزه‌ای گفت‌وگو کنند که از جمعه (۱۸ آوریل ۲۰۲۶) اجرایی شده است.

بیروت اعلام کرده که در این مذاکرات، درخواست تمدید یک‌ماهه آتش‌بس را مطرح خواهد کرد.

به این ترتیب، لبنان می‌کوشد پیش از پایان مهلت فعلی، زمان بیشتری برای جلوگیری از بازگشت درگیری‌ها به دست آورد.

مقام‌های لبنانی همچنین قصد دارند در جریان مذاکرات، نگرانی خود را درباره تخریب‌های گسترده‌ای که ارتش اسرائیل در جنوب لبنان انجام داده، مطرح کنند.

این موضوع یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوها خواهد بود؛ به‌ویژه در شرایطی که جنوب لبنان همچنان یکی از کانون‌های اصلی تنش میان دو طرف است.

این گفت‌وگوها یک روز پس از آن برگزار می‌شود که حملات هوایی اسرائیل به لبنان دست‌کم پنج کشته بر جا گذاشت.

در میان کشته‌شدگان، نام امل خلیل، خبرنگار لبنانی، نیز دیده می‌شود.

مقام‌های لبنانی می‌گویند از زمان آغاز جنگ تاکنون، حملات اسرائیل دست‌کم ۲۴۵۴ کشته بر جا گذاشته است.

گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، روز چهارشنبه (۲۳ آوریل ۲۰۲۶) گفت اسرائیل با لبنان "اختلاف جدی" ندارد و حزب‌الله را "مانع صلح و عادی‌سازی" توصیف کرد.

در همین حال، یک نماینده حزب‌الله به خبرگزاری فرانسه گفته است این گروه می‌تواند گفت‌وگوهای غیرمستقیم با اسرائیل را با میانجی‌گری آمریکا بپذیرد.

بازداشت یک عضو یگان رضوان در لبنان توسط ارتش اسرائیل

عملیات اسرائیل در جنوب لبنان علیه حزب‌الله ادامه دارد. ارتش اسرائیل با انتشار پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) از بازداشت یک عضو وابسته به حزب‌الله خبر داد و نوشت که روز چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) نیروهای اسرائیلی "یک تروریست از یگان نیرو رضوان وابسته به سازمان تروریستی حزب‌الله را شناسایی کردند که قصد داشت در آینده‌ای بسیار نزدیک یک عملیات تروریستی علیه نیروهای ارتش اسرائیل اجرا کند".

ارتش اسرائیل از تسلیم شدن این فرد خبر داده و اعلام کرده که او "توسط نیروها بازداشت گردید و برای ادامه بازجویی به یگان ۵۰۴ منتقل شد".

ارتش اسرائیل همچنین گفته است که برای "پاکسازی زیرساختارهای" حزب‌الله و مقابله با " تهدید مستقیم علیه‌ شهرک‌های شمالی اسرائیل" به عملیات خود ادامه می‌دهد.

اعدام یک زندانی سیاسی دیگر در ایران

خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی پنجشنبه ۲۳ آوریل (۳ اردیبهشت) خبر داد که حکم اعدام سلطانعلی شیرزادی فخر، زندانی سیاسی، به اجرا گذاشته شده است.

میزان در گزارش خود "محاربه"، "عضویت در سازمان مجاهدین خلق" و "همکاری با موساد" را اتهامات این زندانی سیاسی اعدام‌شده عنوان کرده است. بنا بر این گزارش حکم اعدام علیه سلطانعلی شیرزادی پس از تأیید در دیوان عالی جمهوری اسلامی به اجرا درآمد. در گزارش این نهاد، شیرزادی از اعضای باسابقه سازمان مجاهدین خلق ایران معرفی شده که "در سال ۱۳۶۶ از مرز سلماس از ایران به عراق رفت و در کمپ اشرف آموزش‌های عقیدتی، ایدئولوژیک و سازمانی را زیر نظر مریم و مسعود رجوی و دیگر اعضای این گروه فرا گرفت".

بر اساس این گزارش، او سپس از مهاجرت به اسپانیا در این کشور ساکن شد و بعدها برای "انجام مأموریتی که باید از داخل ایران انجام می‌شد بازگشت، اما به‌محض ورود به کشور شناسایی و به‌دست ماموران وزارت اطلاعات بازداشت شد".

خبرگزاری میزان در گزارش خود مدعی شد، سازمان مجاهدین خلق "پروژه‌ای مخفیانه" از سوی موساد در داخل ایران دریافت کرده بود و با توجه به حساسیت آن، یکی از "باتجربه‌ترین عناصر" خود، یعنی شیرزادی را برای اجرای آن انتخاب کرده بود.

در گزارش میزان اشاره‌ای به شرایط حبس و مراحل بازجویی این زندانی نشده و تنها ادعا شده است که شیرزادی "اعتراف به مشارکت در عملیت‌های فروغ جاویدان و چلچراغ کرده است".

نهادهای حقوق بشری تا کنون بارها به تشدید سرکوب و افزایش چمشگیر احکام اعدام و همچنین رسیدگی‌های شتابزده به پرونده‌های بازداشت‌شدگان هشدار داده‌اند.

ادامه تغییرات در پنتاگون؛ برکناری وزیر نیروی دریایی آمریکا

تغییرات ساختاری در وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) ادامه دارد. در این رابطه اعلام شد که جان فیلان، وزیر نیروی دریایی ایالات متحده از سمت خود برکنار شده است. به گزارش رسانه‌ها این اقدام در راستای تغییراتی است که در سطوح بالای پنتاگون جریان دارد.

وزارت دفاع آمریکا جزییاتی در مورد دلیل برکناری جان فیلان ارائه نکرد و تنها اعلام کرد که این مقام "بلافاصله دولت را ترک می‌گوید".

شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، روز چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) با قدردانی از خدمات فیلان گفت که برای او در آینده آرزوی موفقیت می‌کند. پارنل در پستی که در رابطه با این تغییرات در شبکه ایکس (توئیتر سابق) منتشر کرد همچنین اعلام کرد که هانگ کائو، معاون وزیر نیروی دریایی، به‌طور موقت سرپرستی این سمت را بر عهده می‌گیرد.

این تغییرات تازه در سطوح بالای پنتاگون در حالی صورت گرفته که آمریکا در چارچوب تنش‌های خود با جمهوری اسلامی و تشدید فشار بر تهران در مذاکرات، حضور دریایی خود را در خاورمیانه افزایش داده و از توان و قابلیت‌هایی دریایی خود برای اجرای محاصره بنادر ایران استفاده می‌کند.

برکناری فیلان چند هفته پس از آن رخ می‌دهد که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، رئیس ستاد ارتش، رندی جورج را نیز برکنار کرده بود. برکناری‌های اخیر بخشی از تحولات گسترده‌تر در رهبری پنتاگون است که در سال گذشته نیز برکناری رئیس پیشین ستاد مشترک ارتش و شماری از فرماندهان ارشد دیگر را دربرمی‌گرفت.

سخنگوی کاخ سفید: ایران باید اورانیوم غنی‌شده خود را به آمریکا تحویل دهد

کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) در گفت‌وگو با شبکه خبری فاکس نیوز تصریح کرد که جمهوری اسلامی باید در چارچوب مذاکرات تهران و واشنگتن به منظور پایان دادن به جنگ "با تحویل اورانیوم غنی‌شده خود به آمریکا موافقت کند".

او در این مصاحبه همچنین شلیک نیروهای سپاه پاسداران به کشتی‌های تجاری در روز چهارشنبه، این مسئله را نقض آتش‌بس ندانست، چرا که کشتی‌های مزبور آمریکایی نبوده‌اند.

لیویت پیش از آن در کنفرانسی خبر به نکات گوناگون مربوط به جنگ ایران و آمریکا از جمله گمانه‌زنی‌ها در مورد مهلت زمانی برای پیشبرد مذاکرات پرداخت و گفت که رئیس جمهور ایالات متحده برای پایان آتش‌بس تمدید‌شده‌ای که روز سه‌شنبه اعلام کرد، "مهلت قطعی و مشخصی" تعیین نکرده است. سخنگوی خاک سفید تصریح کرد: «نهایتا، زمان‌بندی توسط فرمانده کل قوا و رئیس‌جمهور ایالات متحده تعیین خواهد شد.»

پیشتر رسانه‌های آمریکایی از جمله سایت خبری اکسیوس به استناد به منابع آگاه از تعیین فرصتی زمانی "بین سه تا پنج روز" سخن گفته بودند.

لویت در نشست خبری روز چهارشنبه همچنین گفت که ترامپ خواستار دریافت جوابی "یکپارچه" از سوی جمهوری اسلامی است. او در این رابطه افزود، آمریکا "به رژیم ایران این انعطاف پذیری را نشان داده تا با یک پیشنهاد منسجم و یکدست جلو بیایند چون میان مقامات آن‌ها اختلاف و چنددستگی زیادی وجود دارد".

مخالفت سنای آمریکا با محدود کردن اختیارات نظامی ترامپ علیه ایران

تلاش دوباره اعضای حزب دموکرات آمریکا برای محدود کردن اختیارات نظامی ترامپ با ناکامی روبرو شد. سنای آمریکا چهارشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) با ۵۱ رأی مخالف در برابر ۴۶ رأی موافق، تلاش دموکرات‌ها برای محدود کردن اختیار دونالد ترامپ در استفاده از نیروی نظامی علیه جمهوری اسلامی را رد کرد.

این پنجمین تلاش نمایندگان حزب دمکورات از آغاز جنگ اخیر ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران محسوب می‌شد. طرح پیشنهادی که نتوانست اکثریت لازم را به دست آورد، تحت هدایت تمی بالدوین ارائه شده و خواستار خروج نیروهای آمریکایی از درگیری بدون مجوز کنگره با جمهوری اسلامی بود.

در این رأی‌گیری، جان فترمن از دموکرات‌ها با جمهوری‌خواهان همراه شد و در مقابل رند پال از جمهوری‌خواهان به طرح رأی مثبت داد. علیرغم این ناکامی، حزب دموکرات اعلام کرده است که به تلاش‌های خود به منظور رأی‌گیری در مورد اختیارات جنگی ادامه خواهد داد.

سنتکام: واداشتن ۳۱ شناور به تغییر مسیر یا بازگشت

به گفته فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده محاصره دریایی آمریکا در آب‌های منطقه به خوبی عمل می‌کند. این نهاد بامداد پنجشنبه ۲۳ آوریل (۳ اردیبهشت) با انتشار پستی در شبکه ایکس آماری در این رابطه ارائه و اعلام کرد، نیروهای آمریکایی ۳۱ شناور را در چارچوب محاصره بنادر ایران به تغییر مسیر یا بازگشت به بنادر واداشته‌اند.

سنتکام پیش از آن در پیامی دیگر به واکنش‌های منتشره در مورد عبور برخی کشتی‌های تجاری از محاصره، واکنش نشان داده و آن‌ها را نادرست خواند. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا در این رابطه تصریح کرد که "در ۲۴ ساعت گذشته، گزارش‌های رسانه‌ای با اشاره به کشتی‌های تجاری هیرو ۲، هدی و دورنا، مدعی شده‌اند که چندین فروند از آن‌ها محاصره را دور زده‌اند. این گزارش‌ها نادرست هستند".

در پیام این نهاد در ادامه آماده است: «کشتی‌های هیرو ۲ و هدی در قالب ناوگانی که میلیون‌ها بشکه نفت را به بازار منتقل می‌کند، از خط محاصره عبور نکرده‌اند. در واقع، این نفت‌کش‌ها با پرچم ایران، پس از آنکه در اوایل این هفته توسط نیروهای آمریکایی متوقف شدند، در چابهارِ ایران لنگر انداخته‌اند. کشتی دورنا نیز پس از تلاش قبلی به منظور نقض محاصره در اقیانوس هند تحت نظارت و مراقبت یک ناوشکن نیروی دریایی ایالات متحده قرار دارد.»

به نوشته سنتکام، ارتش ایالات متحده "توان دسترسی جهانی دارد و نیروهای آمریکایی در سراسر خاورمیانه و فراتر از آن در حال فعالیت و اجرای محاصره هستند".

رسانه وابسته به سپاه با تمرکز بر کابل‌های اینترنتی زیردریایی، از آسیب‌پذیری کشورهای حوزه خلیج فارس سخن گفته است. این تهدید ضمنی، ابعاد تازه‌ای از جنگ ایران را به حوزه دیجیتال می‌کشاند؛ زیرساختی نامرئی، اما تعیین‌کننده.در گرماگرم تنش‌های منطقه‌ای و آتش‌بس شکننده در جنگ ایران، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، گزارشی منتشر کرده که حاوی تهدیدی تلویحی علیه زیرساخت‌های ارتباطی کشورهای حاشیه خلیج فارس است؛ تهدیدی که این‌بار نه میدان‌های نفتی، بلکه "شریان‌های نامرئی" اقتصاد دیجیتال در منطقه را هدف قرار می‌دهد.

این گزارش با تأکید بر اهمیت کابل‌های زیردریایی، یادآور می‌شود که «بیش از ۹۷ درصد ترافیک جهانی داده از طریق کابل‌های فیزیکی به ضخامت یک بازوی انسان، در کف اقیانوس‌ها جابه‌جا می‌شود»؛ زیرساختی که برخلاف تصور عمومی از "اینترنت بی‌سیم"، ستون اصلی ارتباطات جهانی را تشکیل می‌دهد.

شاهراهی فراتر از نفت

تسنیم در این گزارش جایگاه تنگه هرمز را از یک گذرگاه صرفاً انرژی‌محور فراتر می‌برد و تصریح می‌کند: «تنگه هرمز تنها یک شاهراه انرژی نیست؛ بلکه گلوگاه حیاتی اینترنت برای کل منطقه خلیج فارس است.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به نوشته این خبرگزاری امنیتی، "۷ کابل اصلی اینترنت منطقه و کشورهای حاشیه خلیج فارس" هم از تنگه هرمز عبور می‌کند و همین تمرکز، این آبراه باریک را به نقطه‌ای حساس و راهبردی تبدیل کرده است. در این گزارش تأکید می‌شود که «تراکم کابل‌های زیردریایی در این آبراه باریک، آن را به یک نقطه شکست واحد (Single Point of Failure) برای اقتصاد دیجیتال کشورهای عربی تبدیل کرده است.»

این توصیف، در ادبیات امنیتی، به معنای وجود یک گلوگاه حیاتی است که در صورت اختلال در آن، کل سامانه وابسته به آن دچار فروپاشی می‌شود.

سناریوی "فاجعه دیجیتال"

در بخش دیگری از گزارش، تسنیم به‌صراحت از پیامدهای احتمالی چنین اختلالی سخن می‌گوید و هشدار می‌دهد: «اگر به هر دلیلی −اعم از بلایای طبیعی، لنگر انداختن کشتی‌ها، حوادث دریایی یا اقدامات عمدی− چند کابل اصلی در تنگه هرمز به‌طور همزمان قطع شوند، برای کشورهای عربی خلیج فارس فاجعه‌ای دیجیتال رخ می‌دهد.»

به نوشته این رسانه وابسته به سپاه، در چنین وضعیتی «اینترنت آنها دچار قطعی شدید یا اختلال گسترده می‌شود» و پیامدهایی فراتر از ارتباطات روزمره، از اختلال در بانکداری و بورس گرفته تا توقف تجارت الکترونیک و حمل‌ونقل هوایی، خواهد داشت.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این روایت، با تحلیل‌های مستقل نیز همخوانی دارد. به گزارش مؤسسات بین‌المللی، مانند TeleGeography، بخش عمده ارتباطات داده‌ای جهان از طریق کابل‌های زیردریایی انتقال می‌یابد و تمرکز آنها در پهنه‌ای کوچک و متمرکز، همواره به عنوان یک ریسک راهبردی شناخته می‌شود.

ابعاد یک تهدید

گزارش تسنیم، به‌رغم لحن فنی، همان‌گونه که رسانه اماراتی "صوت الامارات" هم نوشته، در راستای تشدید تنش‌های جاری در منطقه نوشته شده است.

اشاره به "اقدامات عمدی" در کنار توضیح دقیق مسیرها و آسیب‌پذیری‌ها، می‌تواند نوعی ارسال سیگنال با ادعای بازدارندگی باشد؛ پیامی که نشان می‌دهد میدان درگیری می‌تواند از عرصه نظامی به حوزه زیرساخت‌های حیاتی نیز گسترش یابد.

بیشتر بخوانید: بحران تنگه هرمز و چرخش‌های ترامپ؛ آزمون آمادگی آمریکا

در همین حال، تسنیم با مقایسه موقعیت ایران و کشورهای جنوبی حاشیه خلیج فارس، تأکید می‌کند که این کشورها «اتکای بسیار بالایی (بیش از ۹۰ درصد) به مسیرهای دریایی از طریق تنگه هرمز دارند»، در حالی که ایران به دلیل دسترسی به مسیرهای زمینی شمالی و غربی، از نظر این رسانه امنیتی، کمتر آسیب‌پذیر است.

زیرساخت نامرئی، میدان جدید رقابت

گزارش تسنیم سرانجام به این نکته اشاره می‌کند که «جغرافیا، دسترسی و لجستیک در نهایت تعیین می‌کنند که شبکه‌ها چقدر تاب‌آور هستند.» این گزاره به ماهیت جدید رقابت‌ها در جهان امروز اشاره دارد؛ جایی که زیرساخت‌های دیجیتال، به‌اندازه منابع انرژی، به ابزار قدرت و فشار تبدیل شده‌اند.

تهدید مطرح‌شده از سوی این رسانه وابسته به سپاه را می‌توان نشانه‌ای از گسترش دامنه تنش‌ها به حوزه‌ای دانست که کمتر دیده می‌شود، اما اثرگذاری آن، در صورت وقوع، می‌تواند به‌مراتب گسترده‌تر از بسیاری از درگیری‌های نظامی مستقیم باشد.

بیت‌کوین هم‌زمان با رشد بازارهای سهام، به بالاترین سطح خود در ۱۱ هفته اخیر رسید؛ رشدی که پس از اعلام دونالد ترامپ درباره تمدید آتش‌بس با ایران و افزایش امید بازارها به کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک رخ داد.نشریه بلومبرگ گزارش داد که روز چهارشنبه (۲۲ آوریل)، بیت‌کوین تا ۳/۶ درصد رشد کرد و برای مدتی از ۷۸ هزار و ۴۰۰ دلار گذشت؛ سطحی که بالاترین قیمت این رمزارز از ۳ فوریه ۲۰۲۶ بود.

بر اساس این گزارش، اتریوم نیز هم‌زمان تا ۳/۸ درصد افزایش یافت و رشد بازار رمزارز با بالا رفتن شاخص‌های سهام و افزایش خوش‌بینی سرمایه‌گذاران نسبت به تداوم آتش‌بس همراه شد.

جهش بیت‌کوین به بالاترین سطح در ۱۱ هفته

بلومبرگ نوشت، بیت‌کویندر معاملات روز چهارشنبه تا بالای ۷۸ هزار و ۴۰۰ دلار صعود کرد و به بالاترین سطح خود در ۱۱ هفته اخیر رسید. این رشد پس از آن رخ داد که ترامپ اعلام کرد، آتش‌بس با ایران را تمدید می‌کند؛ اقدامی که از نگاه بازارها، ریسک تشدید فوری درگیری را کاهش داد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

اتریوم نیز هم‌زمان رشد کرد و سایر دارایی‌های پرریسک هم تقویت شدند. گزارش‌ها نشان می‌دهند که معاملات آتی شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ نیز بیش از ۰/۵ تا ۰/۶ درصد بالا رفت؛ نشانه‌ای از این‌که خوش‌بینی ناشی از تمدید آتش‌بس فقط به بازار رمزارز محدود نماند.

چرا بازار به خبر آتش‌بس واکنش مثبت نشان داد؟

در ارزیابی تحلیلگران بازار که در گزارش بلومبرگ بازتاب یافته، جهت کوتاه‌مدت بیت‌کوین همچنان به متغیرهای کلان اقتصادی و ژئوپلیتیک وابسته است.

در این چارچوب، تمدید آتش‌بس با ایران به‌عنوان عاملی برای کاهش تنش فوری و تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران عمل کرده است.

بلومبرگ نوشت، در صورت نبود یک شوک بیرونی تازه، معامله‌گران همچنان به سطوح حمایتی و مقاومتی مشخصی در بازار نگاه می‌کنند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بیت‌کوین از زمان آغاز جنگ در پایان فوریه، در مقایسه با برخی دارایی‌های دیگر، عملکرد مقاوم‌تری داشته است.

در همین بازه، طلا نیز با تغییرات شدید همراه بوده و گزارش‌های هم‌زمان بازار نشان می‌دهند که پس از تصمیم ترامپ برای تمدید آتش‌بس، شماری از دارایی‌های مخاطره‌آمیز و پرریسک و حتی طلا هم رشد کردند.

بازگشت ورود سرمایه به صندوق‌های بیت‌کوین

یکی دیگر از نکات مهم گزارش بلومبرگ، بازگشت ورود سرمایه به صندوق‌های قابل معامله بیت‌کوین در بورس آمریکا بود.

این گزارش می‌گوید صندوق‌های اسپات بیت‌کوین در هفته جاری دوباره ورود سرمایه خالص ثبت کرده‌اند؛ عاملی که می‌تواند به حفظ مومنتوم صعودی بازار کمک کند.

با وجود این رشد، فضای کلی بازار هنوز احتیا‌ط‌آمیز است. همان‌طور که گزارش‌های مالی نشان می‌دهند، تمدید آتش‌بس لزوما به معنای حل کامل بحران نیست و تنگه هرمز و مذاکرات سیاسی همچنان از متغیرهای کلیدی بازار باقی مانده‌اند.

به همین دلیل، رشد بیت‌کوین بیش از آن‌که نشانه پایان بحران باشد، بازتاب امید بازار به کنترل کوتاه‌مدت خطرات و ریسک‌هاست.

در حالی‌که تمرکز جنگ‌ها معمولاً بر تخریب مراکز قدرت است، پیامدهای انسانی آن در مناطق محروم زودتر نمایان می‌شود. سیستان و بلوچستان یکی ازمناطقی است که ادامه شرایط جنگی می‌تواند زندگی مردم آن را بیش از پیش تضعیف کند.جنگ‌ها معمولاً اثر یکسانی بر مناطق یک کشور ندارند. گزارش‌های بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول نشان می‌دهد تخریب زیرساخت‌های حمل‌ونقل، انرژی و خدمات عمومی در جنگ‌ها معمولاً فشار بیشتری بر مناطق پیرامونی وارد می‌کند. سازمان ملل نیز هشدار داده است جنگ جاری خاورمیانه می‌تواند بیش از ۳۲ میلیون نفر را به فقر بازگرداند؛ وضعیتی که معمولاً دسترسی به کالا، درمان و اشتغال را در مناطق مرزی بیش از سایر مناطق مختل می‌کند. در ایران نیز با افزایش تنش‌های نظامی منطقه‌ای پس از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، نگرانی‌ها درباره تأثیر نامتقارن جنگ بر مناطق کمتر برخوردار افزایش یافته است.

مسعود رئیسی، مدیر اجرایی گروه حقوق بشر بلوچستان، می‌گوید: «جنگ معمولاً بیشترین فشار اقتصادی را به مناطقی وارد می‌کند که از قبل هم وضعیت اقتصادی ضعیفی دارند. اقتصاد این مناطق اغلب به فعالیت‌های محلی و مرزی و در بلوچستان به کارهایی مانند سوخت‌بری وابسته است، نه به یک ساختار صنعتی یا رسمی قوی که از سوی دولت‌ها طرح‌ریزی شده باشد. وقتی مرزها بسته می‌شود یا کنترل‌ها افزایش پیدا می‌کند، بسیاری از مشاغل مرتبط با تجارت مرزی، حمل‌ونقل یا دادوستد محلی و بومی دچار اختلال می‌شوند. این مشکلات درآمد خانوارها را کاهش می‌دهد یا به‌طور کامل قطع می‌کند.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بر اساس گزارش نهادهای آماری، استان سیستان و بلوچستان در شاخص‌هایی مانند درآمد خانوار، دسترسی به خدمات درمانی و آموزشی، زیرساخت‌های پایه و فرصت‌های اشتغال پایدار در پایین‌ترین رتبه‌های استانی ایران قرار دارد.

آسیب‌پذیری اقتصادی پیش از جنگ

در همین زمینه فریبا بلوچ، فعال حقوق بشر و مدافع حقوق اتنیک‌ها توضیح می‌دهد: «من در بلوچستان بزرگ شده‌ام. می‌دانم که حتی در شرایط غیرجنگی هم محرومیت‌های اقتصادی، بهداشتی و پزشکی فشار بسیار زیادی بر مردم وارد می‌کند، جنگ این مشکلات را تشدید کرده است. اکنون یکی از مهم‌ترین مسائل بسته شدن مرزهاست، در حالی که مبادلات مرزی نقش مهمی در تأمین معیشت مردم دارند و محدود شدن این مسیرها شرایط اقتصادیرا به‌طور جدی بدتر می‌کند. به دلیل فاصله این مناطق از مرکز، جنگ دسترسی آن‌ها به منابع را محدودتر می‌کند و باعث کمبود مواد غذایی و افزایش قابل‌توجه قیمت‌ها می‌شود. این وضعیت برای برخی گروه‌ها سخت‌تر است، مثلاً افرادی که فاقد مدارک هویتی هستند و حتی در شرایط عادی هم برای دسترسی به خدمات پایه مثل خرید نان به دلیل نداشتن کارت بانکی با مشکل مواجه‌اند.»

بیشتر بخوانید:سیستان و بلوچستان

اختلال زیرساخت‌ها و فشار معیشتی

در حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران بخشی از زیرساخت‌های حیاتی ایران از جمله مراکز انرژی و پتروشیمی، تأسیسات آب‌شیرین‌کن، مسیرهای حمل‌ونقل و شبکه‌های لجستیکی مرتبط با بنادر و صادرات با اختلال یا آسیب مواجه شدند. تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد آسیب به چنین زیرساخت‌هایی معمولاً زنجیره‌ای از پیامدهای انسانی ایجاد می‌کند؛ از جمله اختلال در انتقال سوخت به مناطق دور از مرکز، افزایش قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی، دشوارتر شدن دسترسی به دارو و تجهیزات پزشکی، فشار بر مراکز درمانی محلی که به شبکه‌های تأمین سراسری وابسته‌اند، کند شدن اجرای پروژه‌های عمرانی و کاهش فرصت‌های شغلی، محدود شدن تجارت مرزی و فعالیت‌های حمل‌ونقل محلی و افزایش نااطمینانی اقتصادی.

مسعود رئیسی می‌گوید: «جنگ باعث می‌شود مسیرهای تأمین کالا دچار مشکل شود. در مناطق مرزی که فاصله بیشتری با مراکز اصلی دارند، این مشکل شدیدتر است. در نتیجه، قیمت مواد غذایی، سوخت و سایر کالاهای ضروری بالا می‌رود. این در حالی است که درآمد مردم کاهش یافته، بنابراین فشار اقتصادی به‌شدت افزایش پیدا می‌کند. مسئله دیگر، کاهش حضور دولت در حوزه‌های خدماتی و توسعه‌ای است. در شرایط جنگی، منابع مالی و اجرایی به سمت مسائل نظامی هدایت می‌شود و پروژه‌های عمرانی یا خدماتی در مناطق محروم به حاشیه می‌رود. این یعنی فرصت‌های شغلی کمتر می‌شود و روند بهبود شرایط اقتصادی کند یا متوقف می‌شود.»

تشدید فضای امنیتی در مناطق مرزی

اهمیت ژئوپلیتیک جنوب‌شرق ایران باعث شده استان سیستان و بلوچستان در تحولات اخیر منطقه‌ای جایگاهی حساس پیدا کند، به‌ویژه پس از گزارش‌هایی درباره حملات به تأسیسات نظامی در نزدیکی بندر چابهار؛ بندری که برای اتصال تجاری هند به افغانستان و آسیای مرکزی اهمیت راهبردی دارد و هرگونه تنش نظامی در این محدوده می‌تواند بر مسیرهای ترانزیتی منطقه‌ای، امنیت مرزی و حتی بازارهای انرژی اثر بگذارد. در عین حال، وابستگی بخشی از معیشت مردم استان به اقتصاد غیررسمی مرزی باعث شده هرگونه اختلال در تجارت مرزی یا حمل‌ونقل منطقه‌ای مستقیماً بر زندگی روزمره خانوارها تأثیر بگذارد؛ مسیرهایی که در شرایط جنگی اغلب به بهانه ملاحظات امنیتی محدود یا مسدود می‌شوند.

مسعود رئیسی با اشاره به چرایی تشدید فضای امنیتی استان می‌افزاید: «در مناطق مرزی، دولت‌ها معمولاً حساسیت بیشتری دارند، زیرا این مناطق را نقاط بالقوه نفوذ یا بی‌ثباتی می‌دانند. به همین دلیل اقداماتی مانند کنترل رفت‌وآمد، نظارت بر فعالیت‌های اجتماعی، محدودیت تجمعات و حتی کنترل اطلاعات، افزایش می‌یابد. در چنین فضایی مطالبات مدنی مانند درخواست توسعه، اشتغال، رفع تبعیض یا حقوق فرهنگی در قالب مسائل امنیتی دیده می‌شوند. در بلوچستان نیز به‌دلیل مرزهای طولانی، سابقه برخی تنش‌ها و فاصله میان جامعه بومی و ساختارهای رسمی، این نگاه امنیتی در شرایط جنگ گسترده‌تر اعمال می‌شود.»

فریبا بلوچ نیز توضیح می‌دهد: «در شرایط عادی هم فضای شهری در بسیاری از نقاط بلوچستان به‌شدت امنیتی است؛ از جمله وجود ایست‌های بازرسی متعدد، کنترل رفت‌وآمدهای روزمره، بازرسی‌های مکرر و بازداشت‌های خودسرانه که به‌ویژه برای افراد فاقد مدارک هویتی مشکلات جدی‌تری ایجاد می‌کند. پس از رویدادهایی مثل «“جمعه خونین زاهدان” این محدودیت‌ها گسترده‌تر شده است و در شرایط فعلی سرکوب‌ها چند برابر شده‌اند. گزارش‌ها و روایت‌های محلی نیز حاکی از افزایش ناامنی‌های اجتماعی در کنار فضای امنیتی است؛ برخی شهروندان می‌گویند مسلح شدن برخی نیروهای محلی یا افراد غیرحرفه‌ای و استفاده از کودکان و نوجوانان در این پست‌ها نه‌تنها احساس امنیت را افزایش نداده، بلکه در مواردی باعث افزایش ناامنی و بروز مواردی مانند تهدید یا سرقت شده است.»

چرا بلوچستان آسیب‌پذیرتر است؟

مطالعات مربوط به نابرابری فضایی توسعه در ایران نیز نشان می‌دهد تمرکز تاریخی تصمیم‌گیری اقتصادی و سرمایه‌گذاری در مناطق مرکزی، فاصله توسعه‌ای این استان با میانگین کشور را افزایش داده است؛ وضعیتی که باعث می‌شود پیامدهای اقتصادی و اجتماعی بحران‌هایی مانند جنگ در این منطقه سریع‌تر و عمیق‌تر بروز پیدا کند.

رحیم بندویی، عضو شورای مرکزی حزب مردم بلوچستان می‌گوید: «یکی از عوامل مهم تاریخی و ساختاری در محروم ماندن مردم بلوچ از زیرساخت‌های اقتصادی، سیاسی، آموزشی، بهداشتی و فرهنگی، شکل‌گیری ساختار حکمرانی متمرکز در ایران طی یک قرن گذشته بوده است. جایگزینی ساختارهای غیرمتمرکز پیشین با ساختارهای متمرکز باعث شد بسیاری از مناطق تاریخی کشور، از جمله بلوچستان، از زیرساخت‌های اقتصادی، سیاسی، آموزشی و فرهنگی محروم بمانند.»

مهاجرت و تداوم چرخه توسعه‌نیافتگی

گزارش‌های توسعه نشان می‌دهد در مناطق پیرامونی که از زیرساخت‌های اقتصادی و خدماتی ضعیف‌تری برخوردارند، افزایش بی‌اطمینانی امنیتی و اقتصادی در شرایط بحران معمولاً با تشدید مهاجرت و کاهش سرمایه‌گذاری محلی همراه می‌شود.

رحیم بندویی در همین زمینه می‌گوید:« هرگاه احساس امنیت اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در جامعه وجود نداشته باشد، مهاجرت اجتناب‌ناپذیر خواهد شد و در شرایط بی‌ثباتی ناشی از جنگ این روند سرعت بیشتری خواهد گرفت. به دلیل چنین شرایطی در قبال مردم بلوچ در طول صد سال گذشته، هم‌اکنون بخش قابل توجهی از جمعیت آن آواره کشورهای همسایه ایران شده‌اند. در شرایط بی‌ثباتی ناشی از جنگ، در جوامعی همانند بلوچ، روند مهاجرت هم سرعت خواهد گرفت.»

بیشتر بخوانید:محاصره تنگه هرمز؛ راه گریزی برای اقتصاد ایران وجود دارد؟

مسعود رئیسی نیز خاطرنشان می‌کند: «وقتی مردم نسبت به آینده اطمینان نداشته باشند، تمایل به سرمایه‌گذاری یا حتی ادامه فعالیت اقتصادی کاهش پیدا می‌کند. مهاجرت هم می‌تواند ساختار اقتصادی و اجتماعی منطقه را تضعیف کند. جنگ در مناطق نابرخوردار مرزی معمولاً یک اثر چندلایه دارد و اثر جنگ بر آن فقط به معنای کم شدن درآمد نیست، بلکه به معنای سخت‌تر شدن دسترسی به همه چیز است: از غذا و دارو گرفته تا آموزش و فرصت‌های شغلی.»پیامدهای بلندمدت و راه‌های کاهش آسیب پژوهش‌های توسعه منطقه‌ای درباره جنوب شرق ایران همچنین نشان می‌دهد تمرکز سرمایه‌گذاری‌های امنیتی و نظامی در برخی مناطق مرزی در دوره‌های طولانی می‌تواند روند توسعه زیرساخت‌های غیرنظامی را کند کند و فاصله توسعه‌ای این مناطق با مرکز کشور را افزایش دهد.

در همین چارچوب بندویی هشدار می‌دهد: «مردم بلوچ در استان بلوچستان در تمام طول حیات حاکمیت‌های تمامیت‌خواه و استبدادی در صد سال اخیر، که عامدانه به دلیل غیرخودی تلقی شدن در نظام حاکم از زیرساخت‌های سیاسی، اقتصادی، آموزشی، بهداشتی، فرهنگی و هنری محروم مانده‌اند، توسعه‌ای نداشته‌اند. آنچه تاکنون جریان داشته، مصرف بودجه‌های کلان اختصاصی استان سیستان و بلوچستان برای پروژه‌های نظامی و پروژه‌های آمایش سرزمینی و آمایش جمعیتی بوده است. در صورت تداوم تنش‌های نظامی، مهم‌ترین چالش بلندمدت برای سیستان و بلوچستان، تداوم چرخه توسعه‌نیافتگی ساختاری خواهد بود.»

پیامدهای بلندمدت و ضرورت حمایت‌های انسانی

مستند به توصیه‌های نهادهای حقوق بشری، حفظ جریان کالاهای اساسی و خدمات درمانی در مناطق محروم مهم‌ترین عامل جلوگیری از تبدیل فشار اقتصادی به بحران انسانی گسترده در شرایط جنگی محسوب می‌شود.

به باور مسعود رئیسی، "مهم‌ترین اقدامی که می‌تواند از تشدید آسیب‌های انسانی در بلوچستان جلوگیری کند، این است که اداره منطقه در زمان جنگ بر پایه حفظ زندگی عادی مردم و نه صرفاً منطق کنترل امنیتی تنظیم شود".

او می‌افزاید: «این یعنی هر تصمیمی، از محدودیت رفت‌وآمد تا نحوه استقرار نیروها، باید با توجه به اثر آن بر زندگی روزمره مردم سنجیده شود. با توجه به ضعف‌های ساختاری در بلوچستان هر اختلالی در تأمین سوخت، مواد غذایی یا خدمات درمانی می‌تواند خیلی سریع به بحران تبدیل شود و اگر مسیرهای تأمین کالا مختل شود یا محدودیت‌های شدید ایجاد شود، فشار مستقیم آن بر مردم عادی وارد خواهد شد. به همین دلیل حفظ جریان مداوم کالاهای اساسی و خدمات حیاتی مانند نان، سوخت، دارو و دسترسی به درمان باید در اولویت مطلق قرار گیرد.»

فریبا بلوچ نیز اظهار می‌دارد: «مسائلی مثل قطعی اینترنت و نرسیدن صدای مردم باعث شده این روندها در سکوت ادامه پیدا کند و توجه کمتری به وضعیت واقعی مردم، به‌ویژه در این مناطق شود. طبق گزارش‌هایی از چابهار در زندان این شهر چند روز جیره غذایی زندانیان قطع شده و اعتراض آن‌ها با شلیک گلوله پاسخ داده شده است، در حالی که خود شهر نیز از روزهای ابتدایی جنگ به‌طور مداوم هدف حملات موشکی بوده است و بسیاری از مردم مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند. در چنین شرایطی خدمات درمانی هم کاهش پیدا می‌کند، به‌خصوص در منطقه‌ای که در بسیاری از شهرهای آن فقط یک بیمارستان وجود دارد و همان بیمارستان‌ها نیز حتی در شرایط عادی با کمبود امکانات مواجه‌اند. همچنین با بسته شدن مسیرهای دارویی، مشکلاتی که از قبل وجود داشته در زمینه تأمین خون برای بیماران تالاسمی، تشدید می‌شود و حتی اگر بمباران و موشک‌ها جان مردم را نگیرند، همین وضعیت می‌تواند به یک فاجعه انسانی، به‌ویژه در حوزه‌های غذایی، دارویی و بهداشتی منجر شود. »

او اضافه می‌کند: «در حال حاضر رساندن صدای مردم به جامعه جهانی می‌تواند نقش مهمی در کاهش این آسیب‌ها داشته باشد و با توجه به پایین بودن اعتماد به اقدامات حمایتی دولت، تشکیل صندوق‌های حمایتی حتی در مقیاس کوچک نیز یاری‌رسان است. در نهایت نباید از تأثیرات روانی جنگ غافل شد؛ حفظ سلامت جسمی و روانی مردم، به‌ویژه در مناطق محرومی مثل بلوچستان، باید به‌عنوان یک اولویت فوری انسانی در نظر گرفته شود، در این مناطق حتی کوچک‌ترین کمک می‌تواند تأثیر بسیار بزرگی در نجات جان انسان‌ها داشته باشد.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

با ادامه تنش‌های نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل، تجربه استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان نشان می‌دهد پیامدهای جنگ تنها به میدان‌های درگیری محدود نمی‌ماند، بلکه در مناطق محروم و مرزی می‌تواند به‌سرعت به بحران‌های معیشتی، درمانی و اجتماعی تبدیل شود. در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که آیا سیاست‌گذاری‌های آینده می‌تواند همزمان امنیت و دسترسی برابر به خدمات و فرصت‌های توسعه‌ای را در مناطق مرزی تقویت کند، یا سیستان و بلوچستان همچنان پیامدهای نامتقارن بحران‌های منطقه‌ای و نابرابری‌های ساختاری را بیش از پیش تجربه خواهد کرد.

اخاذان شش شیشه غذای نوزادان از شرکت "هیپ" را با مرگ‌موش آلوده کرده‌اند. پنج عدد از این شیشه‌ها تاکنون پیدا شده و جست‌وجو برای یافتن شیشه ششم همچنان ادامه دارد. جمهوری چک، اسلواکی و اتریش درگیر این ماجرا هستند.«شرکت هیپ قربانی یک اخاذی شده است.» شرکت تولیدکننده غذای کودک و محصولات مراقبت از نوزادان، دوشنبه گذشته ۲۰ آوریل (۳۱ فروردین) با این پیام افکار عمومی را از یک اخاذی بی‌رحمانه مطلع کرد و به گمانه‌زنی‌های نگران‌کننده چند روز گذشته پایان بخشید.

به گفته این شرکت آلمانی، اخاذ یا اخاذان «پیامی را به یک ایمیل عمومی و مشترک سازمانی ارسال کرده بودند» که در ابتدا مورد توجه قرار نگرفته بود.

بر اساس گزارش رسانه‌های اتریشی، این پیام حدود سه هفته پیش ارسال شده است. گفته می‌شود که اخاذان در مهلتی، تا اوایل ماه جاری (آوریل)، دو میلیون یورو مطالبه کرده بودند. اما در شرکت "هیپ" این ایمیل اخاذی، تازه دو هفته پس از پایان این مهلت، یعنی پنج‌شنبه گذشته، کشف شد.

شوک عمیق

عامل یا عاملان در شش شیشه ۱۹۰ گرمی پوره هویج-سیب‌زمینی، مرگ‌موش مخلوط کرده و این شش شیشه را وارد چرخه توزیع کرده‌اند. ظاهراً آنها در همان ایمیلی که مدت‌ها مورد توجه قرار نگرفته بود، تهدید به این اقدام کرده بودند. تاکنون پنج مورد از این شیشه‌ها در جمهوری چک، اسلواکی و اتریش پیدا شده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گفته کورینا شومان، وزیر بهداشت اتریش، عاملان عمداً خطرات جدی برای نوزادان را پذیرفته‌اند. او در گفت‌وگو با شبکه تلویزیون اتریش گفت: «واقعاً عمیقاً شوکه شده‌ام که کسی ظاهراً حاضر است با انگیزه‌های مجرمانه سلامت نوزادان را به خطر بیندازد.»

پس از آنکه بر اساس یک گزارش اولیه سم‌شناسی، وجود مرگ‌موش در یکی از شیشه‌های کشف‌شده تأیید شد، اکنون بررسی دقیق‌تری در حال انجام است. به گفته سخنگوی دادستانی ایالت بورگن‌لند اتریش، در این بررسی میزان سم و میزان خطرناک بودن آن در صورت مصرف مورد توجه قرار خواهد گرفت.

برچسبی در کف شیشه

وزیر بهداشت اتریش به همه مصرف‌کنندگان توصیه کرده است که شیشه‌های "هیپ" را با دقت بررسی کنند. شومان گفت باید توجه شود که آیا در شیشه (پلمب خلأ) به درستی عمل می‌کند یا نه. همچنین بوی محتویات می‌تواند نشانه‌ای دیگر باشد. او افزود: «اگر تردید یا عدم اطمینان وجود دارد، لطفاً در درخواست کمک درنگ نکنید.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

تمام شیشه‌های دستکاری‌شده در کف خود یک برچسب سفید با دایره‌ای قرمز داشته‌اند و پیش از فروش باز شده بودند. تاکنون پنج شیشه از شش شیشه دستکاری‌شده پیدا شده است. ظاهراً در ایمیل اخاذی اطلاعاتی درباره آنها ذکر شده بوده است.

چک، اسلواکی و اتریش درگیر ماجرا

شیشه‌های آلوده در شهرهایی پیدا شده‌اند که فاصله زیادی از هم ندارند. دو شیشه در یک فروشگاه در شهر "برنو" در جنوب جمهوری چک کشف شد، دو شیشه در شهر "دونایسکا استردا" در غرب اسلواکی و یک شیشه هم در شهر آیزن‌اشتات در ایالت بورگن‌لند اتریش پیدا شده است.

به گفته هلموت ماربان، سخنگوی پلیس ایالتی بورگن‌لند، شیشه دوم در همین محل هنوز مفقود است، بنابراین همچنان در چرخه توزیع قرار دارد و اکنون با شدت در حال جست‌وجوی آن هستند.

ماربان افزود: «ما از جمله مقام‌های مجارستان را هم مطلع کرده‌ایم، زیرا همان‌طور که می‌دانیم در بورگن‌لند تعداد زیادی شهروند مجارستانی کار می‌کنند و ممکن است خرید کنند. علاوه بر این، ما هم‌زمان با مهدکودک‌ها، بیمارستان‌ها و خانه‌های سالمندان نیز تماس گرفته‌ایم.» در آلمان اما هیچ شیشه‌ای با محتوای مسموم‌ پیدا نشده است.

تحقیقات فرامرزی

اکنون پلیس در آلمان، اتریش، جمهوری چک و اسلواکی در حال تحقیق است. اینکه شرکت "هیپ" در این پرونده اخاذی چه اقداماتی انجام خواهد داد و پلیس دقیقاً چگونه از این شرکت حمایت خواهد کرد، به دلایل تحقیقاتی محرمانه نگه داشته شده است.

این پرونده در آخر هفته زمانی علنی شد که آژانس اتریشی سلامت و ایمنی غذا (AGES) از یک تلاش احتمالی برای اخاذی خبر داد. این نهاد بعداً این اشاره را از بیانیه مطبوعاتی خود حذف کرد. در گذشته نیز شرکت‌های شناخته‌شده بارها هدف تلاش‌های اخاذی با استفاده از مواد غذایی مسموم قرار گرفته‌اند.

اقتصاد آلمان زیر فشار هم‌زمان هزینه‌ها، بوروکراسی و بحران‌های جهانی، از جمله جنگ ایران است. شرکت‌ها از آینده‌ای مبهم می‌گویند و خواستار اصلاحات جدی هستند. چشم‌انداز بهبود اما هنوز روشن نیست و امید به تغییر کمرنگ است.در حالی که دولت آلمان خود را برای ارائه پیش‌بینی رشد اقتصادی سال ۲۰۲۶ آماده می‌کند، نشانه‌ها حاکی از آن است که این پیش‌بینی با تعدیلی نزولی همراه خواهد بود.

گزارش‌های رسانه‌ای از جمله گزارش شبکه اول تلویزیون آلمان (ARD) نشان می‌دهد که فضای عمومی اقتصاد این کشور همچنان منفی است و بسیاری از شاخص‌ها از تداوم فشار بر شرکت‌ها و صنایع حکایت دارند.

بر اساس این گزارش، نارضایتی در میان فعالان اقتصادی افزایش یافته و امید به بهبود سریع شرایط کاهش پیدا کرده است. ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی، از جمله افزایش هزینه‌ها، فشارهای ساختاری، و پیامدهای تحولات ژئوپولیتیک، از جمله جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، اقتصاد آلمان را در موقعیتی دشوار قرار داده است.

فشار چندلایه بر شرکت‌ها

یکی از محورهای اصلی این وضعیت، افزایش هزینه‌های تولید و نیروی کار است. به گزارش شبکه اول تلویزیون آلمان، سهم بالای پرداخت‌های بیمه‌های اجتماعی و در نتیجه هزینه‌های نیروی انسانی، به یکی از دغدغه‌های جدی شرکت‌ها تبدیل شده است. در کنار آن، کمبود نیروی کار ماهر نیز، به‌ویژه در صنایع تولیدی و خدماتی، فشار مضاعفی ایجاد کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بوروکراسی نیز همچنان به عنوان یکی از موانع کلیدی مطرح می‌شود. فعالان اقتصادی از افزایش تعهدات اداری، گزارش‌دهی‌های متعدد و پیچیدگی مقررات گلایه دارند. این موضوع نه تنها هزینه‌های مستقیم شرکت‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه از انعطاف‌پذیری آنها در مواجهه با بحران‌ها نیز می‌کاهد.

این تصویر با داده‌های دیگر نیز همخوان است. به گزارش خبرگزاری آلمان، شمار ورشکستگی شرکت‌ها در سال گذشته میلادی افزایش یافته و به بالاترین سطح در چند سال اخیر رسیده است. روزنامه هندلزبلات نیز در تحلیل‌های خود به کاهش سرمایه‌گذاری صنعتی و خروج بخشی از ظرفیت تولید به خارج از کشور اشاره کرده است.

ستون فقرات اقتصاد آلمان زیر فشار

در سطح کلان‌تر، آنچه بیش از همه نگران‌کننده به نظر می‌رسد، وضعیت صنایع آلمان است؛ بخشی که همواره به عنوان ستون فقرات اقتصاد این کشور شناخته می‌شود. روند کاهش تولید صنعتی طی سال‌های اخیر ادامه داشته و هنوز نشانه روشنی از بازگشت پایدار دیده نمی‌شود.

پتر لایبینگر، رئیس اتحادیه صنایع آلمان، در گفت‌وگو با شبکه دوم تلویزیون آلمان (ZDF) تأکید کرده است: «ما سال‌هاست در شرایطی هستیم که تولید در آلمان در حال کاهش است و صنعت آلمان، که ستون فقرات اقتصاد کشور است، تحت فشار شدید قرار دارد.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در کنار مشکلات ساختاری، عوامل خارجی نیز نقش مهمی ایفا می‌کنند. افزایش قیمت انرژی پس از جنگ اوکراین، اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی به عنوان پیامد جنگ ایران، همگی بر چشم‌انداز اقتصادی تأثیر گذاشته‌اند. دولت آلمان نیز بر این باور است که رشد اقتصادی تحت تأثیر این عوامل، کمتر از پیش‌بینی‌های قبلی خواهد بود.

مطالعات مؤسسات اقتصادی، از جمله مؤسسه اطلاعات و پژوهش (ifo) مستقر در مونیخ و مؤسسه آلمانی پژوهش‌های اقتصادی (DIW) مستقر در برلین، نیز نشان می‌دهند که اعتماد کسب‌وکارها در ماه‌های اخیر کاهش یافته و شاخص‌های انتظارات اقتصادی در سطحی پایین باقی مانده‌اند.

نیاز به اصلاحات ساختاری

در چنین شرایطی، بسیاری از فعالان اقتصادی خواستار تغییرات اساسی در سیاست‌گذاری هستند. لایبینگر در ادامه تأکید می‌کند: «آنچه اکنون شاهد آن هستیم، اقدامات پراکنده است، اما ما به دولتی نیاز داریم که شهامت این را داشته باشد که سرنوشت سیاسی خود را به موفقیت اصلاحات، آن‌هم یک برنامه جامع اصلاحات، گره بزند.»

بیشتر بخوانید: تأثیر محسوس جنگ ایران بر افت شتاب اقتصاد آلمان

این درخواست بازتاب‌دهنده یک دغدغه گسترده‌تر، یعنی نبود راهبردی روشن برای تحول اقتصادی است. اصلاحات مورد نظر شامل کاهش بوروکراسی، اصلاح نظام مالیاتی، تسهیل سرمایه‌گذاری و افزایش رقابت‌پذیری در سطح جهانی است. با این حال، همان‌گونه که در گزارش شبکه اول تلویزیون آلمان اشاره شده، درباره جزئیات این اصلاحات، نه در میان سیاستمداران و نه در میان فعالان اقتصادی، اجماع روشنی وجود ندارد.

تنش میان سیاست و اقتصاد

یکی از جلوه‌های این شکاف، واکنش‌ها به سیاست‌های کوتاه‌مدت دولت است. برای نمونه، طرح پرداخت پاداش هزار یورویی بدون مالیات به کارکنان، اگرچه از نظر سیاسی به عنوان حمایت از قدرت خرید مطرح شده، اما با انتقاد بخشی از فعالان اقتصادی نیز مواجه شده است.

در همایش "آینده شرکت‌های متوسط"، کریستوف آلهاوس، رئیس "اتحادیه بنگاه‌های کوچک و متوسط"، این طرح را به شدت مورد انتقاد قرار داده و گفته است: «برنامه تحول اقتصادی کجاست؟ این دولت باید دو هفته مثل انتخاب پاپ در واتیکان، در خود فرو برود و تنها زمانی "دود سفید" بیرون بیاید که بر سر یک برنامه به توافق رسیده باشد.»

این انتقادها نشان می‌دهد که مسئله تنها سیاست‌های اقتصادی نیست، بلکه به اعتماد میان دولت و بخش خصوصی نیز مربوط می‌شود. اختلاف‌نظرهای علنی در درون ائتلاف حاکم نیز به این بی‌اعتمادی دامن زده است.

چشم‌اندازی مبهم

در مجموع، تصویری که از اقتصاد آلمان ترسیم می‌شود، تصویری از یک اقتصاد قدرتمند اما درگیر چالش‌های عمیق است؛ اقتصادی که هم‌زمان با فشارهای داخلی و خارجی دست‌وپنجه نرم می‌کند.

همان‌گونه که در گزارش ARD آمده است، بسیاری از فعالان اقتصادی نه تنها نگران وضعیت کنونی هستند، بلکه از پیامدهای بلندمدت آن، از جمله تأثیر بر ثبات اجتماعی و حتی کیفیت دموکراسی، ابراز نگرانی می‌کنند.

در کوتاه‌مدت، انتظار تحول سریع چندان واقع‌بینانه به نظر نمی‌رسد. اما در میان‌مدت، جهت‌گیری سیاست‌گذاری و توان دولت در اجرای اصلاحات ساختاری، تعیین خواهد کرد که آیا اقتصاد آلمان می‌تواند از این مرحله عبور کند یا با فرسایش تدریجی رقابت‌پذیری روبرو خواهد شد.

روزنامه "نیویورک پست" می‌گوید، منابع پاکستانی از "تلاش‌های مثبت" برای میانجی‌گری میان ایران و آمریکا خبر داده و می‌گویند، نمایندگان این دو کشور ممکن است ظرف ۳۶ تا ۷۲ ساعت آینده بار دیگر پشت میز مذاکره بنشینند.جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، "غرش شیران" نام‌گذاری شده است. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را "خشم حماسی" نام‌گذاری کرده است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل تا كنون ده‌ها تن از مقام‌های عالی‌رتبه حکومت ایران نیز کشته شده‌اند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، تا کنون خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داده است.

یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنه‌ای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.

جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیین‌شده از سوی دونالد ترامپ برای حمله گسترده به پل‌ها و نیروگاه‌های ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین) بر سر آتش‌بسی دو‌هفته‌ای توافق کردند.

رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقی‌مانده از آتش‌بس دوهفته‌ای با جمهوری اسلامی با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی "تروث سوشیال" اعلام کرد که به درخواست شماری از مقام‌های پاکستان، ازسرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را به‌طور موقت متوقف و آتش‌بس فعلی را تمدید کرده است.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی

نشست بیش از ۳۰ کشور در لندن برای تدوین طرح بازگشایی تنگه هرمز

برنامه‌ریزان نظامی بیش از ۳۰ کشور در نشستی دو روزه در مقر فرماندهی مشترک دائمی بریتانیا در نورث‌وود لندن شرکت کرده‌اند تا طرحی چندملیتی برای بازگشایی تنگه هرمز را تدوین کنند.

به گزارش خبرگزاری رویترز، این نشست که از روز چهارشنبه ۲۲ آوریل آغاز شده بخشی از ابتکار مشترک بریتانیا و فرانسه برای تبدیل توافق سیاسی به برنامه عملیاتی نظامی پس از برقراری آتش‌بس پیشنهادی برای پایان دادن جنگ اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی است.

هدف این نشست نیز پیشبرد برنامه‌ریزی عملیاتی برای بازگشایی تنگه هرمز در چارچوبی چندملیتی است.

بر اساس اعلام وزارت دفاع بریتانیا، این ابتکار بر پایه تحرکات اخیر دیپلماتیک شکل گرفته و قرار است زمینه را برای اجرای یک ماموریت دفاعی مشترک فراهم کند.

وزارت دفاع بریتانیا گفته است که این اقدام بر شتابی استوار است که در نشست اخیر پاریس ایجاد شد؛ نشستی که در آن، رهبران شرکت‌کننده خواستار بازگشایی فوری این آبراه کلیدی شدند و بر سر ایجاد یک ماموریت دفاعی چندملیتی برای حفاظت از کشتیرانی و پاکسازی مین‌ها توافق کردند.

به این ترتیب، نشست نورث‌وود قرار است مرحله بعدی همان روند باشد؛ یعنی عبور از اجماع سیاسی به سمت طراحی جزئیات اجرایی.

جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، گفته است، این گفت‌وگوها بر آن متمرکز است که اجماع دیپلماتیک موجود به یک طرح مشترک برای حفاظت از کشتیرانی و پشتیبانی از یک آتش‌بس پایدار تبدیل شود.

او تأکید کرده که هدف فقط باز نگه داشتن این مسیر دریایی نیست، بلکه ایجاد شرایطی است که ثبات بلندمدت‌تری در منطقه به وجود آورد.

در این نشست، موضوع‌هایی مانند توانایی‌های نظامی کشورهای مشارکت‌کننده، ساختار فرماندهی و راهبردهای استقرار نیروها بررسی خواهد شد.

تمرکز اصلی نیز بر بازگرداندن امنیت دریایی و کمک به تثبیت تجارت جهانی عنوان شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد تنگه هرمز همچنان از نگاه اروپا و شرکای آن، هم یک مسئله امنیتی و هم یک گره اقتصادی جهانی است.

رضا پهلوی به منظور حضور در پارلمان آلمان وارد برلین شد

شاهزاده رضا پهلوی در سفری سیاسی وارد برلین شده است. او در ادامه تلاش‌هایش برای جلب حمایت بین‌المللی در مبارزه علیه جمهوری اسلامی، قرار است پنج‌شنبه سوم اردیبهشت (۲۳ آوریل) با اعضای فراکسیون‌های مختلف پارلمان آلمان، از جمله آرمین لاشت، سیاستمدار حزب دموکرات‌مسیحی آلمان (CDU) دیدار کند.

دفتر لاشت پیش‌تر اعلام کرده بود که رضا پهلوی به عنوان "یکی از چهره‌های مهم جنبش اپوزیسیون ایران" مورد استقبال قرار خواهد گرفت.

بر اساس اخبار منتشره در رسانه‌های آلمان، نمایندگان دولت این کشور برنامه‌ای برای دیدار با او ندارند.

خبرگزاری آلمان در گزارشی در این باره نوشت که او ساعت ۱۰ صبح به وقت آلمان در نشست خبری انجمن مطبوعات فدرال آلمان حاضر خواهد شد و مواضع خود را درباره تحولات سیاسی ایران تشریح خواهد کرد.

رضا پهلوی در پیامی در حساب کاربری خود در شبکه ایکس در مورد حضورش در برلین نوشت: «در حالی که ایرانیان به مبارزه خود برای آزادی ادامه می‌دهند، من به برلین آمده‌ام تا اطمینان حاصل کنم که صدای آنان شنیده می‌شود.»

او در این پیام که چهارشنبه دوم اردیبهشت نوشته شده افزود: «فردا در پارلمان آلمان با مقام‌های منتخب از طیف‌های مختلف سیاسی آلمان دیدار خواهم کرد؛ با نمایندگان رسانه‌ها گفت‌وگو می‌کنم و با ایرانیان مقیم خارج از کشور [دیاسپورای ایرانی] نیز ملاقات خواهم داشت.»

معافیت تحریمی نفت ایران و روسیه برای ۳۰ روز دیگر تمدید شد

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا در جلسه کمیته فرعی تخصیص بودجه سنای این کشور گفت، معافیت تحریمی برای نفت دریابرد ایران و روسیه برای ۳۰ روز دیگر تمدید شده است.

به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، او توضیح داد که این تصمیم پس از درخواست مقام‌های مالی حدود ۱۰ کشور در نشست‌های هفته گذشته صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی گرفته شده است.

این تصمیم در حالی اعلام شده که بسنت هفته گذشته گفته بود، قصد ندارد معافیت‌های در حال انقضا را تمدید کند. به این ترتیب، موضع تازه او عملا عقب‌نشینی از اظهارات قبلی‌اش تلقی می‌شود.

بسنت گفته است، کشورهایی که بیشترین آسیب‌پذیری را در برابر کمبود نفت ناشی از بسته بودن تنگه هرمز دارند، خواستار ادامه این معافیت شده‌اند.

این توضیح نشان می‌دهد که دولت آمریکا در مقطع کنونی تلاش می‌کند فشار تحریمی را با نگرانی‌های بازار انرژی و نیاز کشورهای واردکننده نفت متعادل کند.

وزیر خزانه‌داری آمریکا همچنین برآوردهایی را که می‌گفت، ایران بیش از ۱۴ میلیارد دلار از محل این معافیت‌ها به‌دست آورده را رد کرد و آن را "افسانه" خواند. با این حال، او رقم جایگزینی برای این ارزیابی ارائه نکرد.

امکان برپایی مذاکرات ایران و آمریکا "بین ۳۶ تا ۷۲ ساعت آینده"

روزنامه "نیویورک پست" می‌گوید، منابع پاکستانی از "تلاش‌های مثبت" برای میانجی‌گری میان ایران و آمریکا خبر داده و می‌گویند، نمایندگان این دو کشور ممکن است ظرف ۳۶ تا ۷۲ ساعت آینده بار دیگر پشت میز مذاکره بنشینند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز چهارشنبه دوم اردیبهشت در گفت‌وگو با این روزنامه برپایی دور جدید مذاکرات در روز جمعه را ممکن دانسته است.

این پاسخ، اگرچه تأیید قطعی برگزاری مذاکرات نیست، اما نشان می‌دهد که کاخ سفید هنوز احتمال ازسرگیری سریع گفت‌وگوها را منتفی نمی‌داند.

با وجود این، هنوز زمان و مکان مذاکرات به‌طور قطعی نهایی نشده و هر دو طرف همچنان در حال سنجیدن شرایط هستند. در نتیجه، بازه ۳۶ تا ۷۲ ساعت فعلا بیش از آن‌که یک زمان‌بندی نهایی باشد، نشانه‌ای از احتمال ازسرگیری سریع تماس‌هاست.

این ارزیابی نشان می‌دهد که پاکستان همچنان در تلاش است، مسیر گفت‌وگو میان تهران و واشنگتن را زنده نگه دارد.

نت‌بلاکس: ۵۴ روز از قطع اینترنت در ایران گذشت

نت‌بلاکس اعلام کرد، روز چهارشنبه دوم اردیبهشت، قطع اینترنت در ایران وارد پنجاه‌وچهارمین روز خود شده و مدت این اختلال از ۱۲۷۲ ساعت فراتر رفته است.

این نهاد ناظر بر اختلالات اینترنتی گفت، ادامه این محدودیت، اقدامی "ذاتاً نامتناسب" است و همچنان به پنهان ماندن نقض حقوق بشر در داخل ایران کمک می‌کند.

نت‌‌بلاکس می‌گوید، دسترسی بخش بزرگی از این کشور به اینترنت جهانی همچنان مختل مانده و وضعیت هنوز به حالت عادی بازنگشته است.

رسانه‌ها نیز هم‌زمان با استناد به داده‌های نت‌بلاکس نوشته‌اند، این خاموشی طولانی‌مدت همچنان بر زندگی روزمره، ارتباطات و فعالیت اقتصادی مردم ایران اثر منفی گذاشته است.

در یکی از همین گزارش‌ها آمده است، مقام‌های ایرانی هم‌زمان از "دسترسی برابر به اینترنت" سخن گفته‌اند، در حالی که محدودیت‌ها همچنان برقرار است.

سپاه از توقیف دو کشتی در تنگه هرمز خبر داد

فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران طی بیانیه‌ای اعلام کرد دو کشتی را به‌دلیل آنچه "تخلف" و نداشتن مجوز لازم و دستکاری در سامانه‌های ناوبری خواند، توقیف و به سواحل ایران هدایت کرده است.

در این بیانیه اشاره‌ای به کشتی یوفوریا نشده که پیش‌‌تر گزارش‌ شده بود، سپاه به این کشتی در تنگه هرمز نیز حمله کرده است.

در بیانیه سپاه آمده است، این دو کشتی با اقدامات خود، امنیت دریانوردی را به خطر انداخته بودند و به همین دلیل، توسط نیروهای سپاه متوقف و به ساحل ایران منتقل شدند.

در اطلاعیه سپاه، کشتی "ام‌اس‌سی ـ فرانچسکا" (MSC-FRANCESCA) به‌عنوان کشتی "مرتبط با اسرائیل" معرفی شده است.

با این حال، در متن ارائه‌شده جزئیات بیشتری درباره نوع این ارتباط یا ماهیت دقیق تخلف منتشر نشده است.

فرماندهی نیروی دریایی سپاه در ادامه تأکید کرده است که اخلال در نظم و ایمنی تنگه هرمز "خط قرمز" جمهوری اسلامی است.

فارس: خبر موافقت ایران با آتش‌بس صحت ندارد

خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران گزارش داده، خبری که به اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران درباره "پذیرش پیشنهاد آتش‌بس واسطه پاکستانی توسط ایران" نسبت داده شده بود، صحت نداشته و در هیچ‌یک از مبادی رسمی مربوط به سخنگوی وزارت امور خارجه منتشر نشده است.

پیشتر نقل‌قولی از طرف اسماعیل بقایی درباره پذیرش پیشنهاد آتش‌بس از سوی ایران در یک پایگاه خبری منتشر شده و بازتاب گسترده‌ای در فضای مجازی پیدا کرده بود.

فارس می‌گوید، آن پایگاه خبری پس از چند دقیقه این خبر را از خروجی خود حذف کرد؛ اقدامی که این خبرگزاری آن را نشانه نادرست بودن خبر دانسته است.

اسماعیل بقایی روز چهارشنبه، ۲ اردیبهشت در گفت‌وگو با صداوسیما، بدون اشاره مستقیم به شرکت ایران در دور تازه مذاکرات در اسلام‌آباد گفت، دیپلماسی ابزاری برای تأمین منافع و امنیت ملی است و هر زمان که شرایط لازم و منطقی برای استفاده از این ابزار وجود داشته باشد، جمهوری اسلامی اقدام خواهد کرد.

در همین حال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، شامگاه سه‌شنبه اول اردیبهشت اعلام کرد، آتش‌بس با ایران تمدید می‌شود تا زمانی که ایران پیشنهاد خود را ارائه دهد و گفت‌وگوها به نتیجه برسد.

ایروانی: تا آمریکا نقض آتش‌بس را متوقف نکند مذاکرات آغاز نمی‌شود

امیر سعید ایروانی، سفیر ایران در سازمان ملل می‌گوید که جمهوری اسلامی آغاز هر دور تازه‌ای از مذاکرات را به توقف آنچه "نقض آتش‌بس" از سوی آمریکا خوانده، مشروط کرده است.

ایروانی گفته است: «ایالات متحده باید نقض آتش‌بس را متوقف کند» و «به‌محض این‌که آن‌ها محاصره را بردارند، دور بعدی مذاکرات در اسلام‌آباد برگزار خواهد شد.»

خبرگزاری رویترز نیز گزارش داده است که موضوع محاصره و اختلاف بر سر ادامه گفت‌وگوها، به یکی از موانع اصلی در مسیر ازسرگیری مذاکرات تبدیل شده است.

ایروانی تأکید کرده است، تا زمانی که آمریکا به‌گفته تهران، به نقض آتش‌بس ادامه دهد، زمینه‌ای برای آغاز دور تازه مذاکرات وجود ندارد. او همچنین گفته است که اگر محاصره برداشته شود، گفت‌وگوهای بعدی در اسلام‌آباد برگزار خواهد شد.

این موضع با گزارش‌های اخیر رویترز هم‌خوان است مبنی بر این که ایران هنوز درباره شرکت در دور بعدی مذاکرات تصمیم نهایی نگرفته و محاصره آمریکا علیه بنادر ایران را مانعی مهم برای ادامه روند دیپلماتیک می‌داند.

ایروانی در ادامه گفته است، جمهوری اسلامی برای هر سناریویی آماده است. او افزوده است، ایران آغازگر "تجاوز نظامی" نبوده و اگر طرف مقابل به‌دنبال راه‌حل سیاسی باشد، تهران آماده است، اما اگر جنگ بخواهد، ایران نیز برای آن آماده است.

ایال زمیر: آماده بازگشت فوری به جنگ در همه جبهه‌ها هستیم

ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروهای نظامی این کشور در وضعیت "آماده‌باش بالا" قرار دارند و در صورت لزوم، برای بازگشت فوری و قاطع به درگیری در تمامی جبهه‌ها از آمادگی کامل برخوردارند.

این اظهارات در شرایطی بیان شده است که آتش‌بس‌های کنونی با جمهوری اسلامی و لبنان همچنان شکننده توصیف می‌شوند.

زمیر در سخنرانی خود در مراسم روز استقلال اسرائیل، با اشاره به تحولات پس از ۷ اکتبر گفت ارتش اسرائیل در حال بازسازی و تقویت توان نظامی خود از طریق "درگیری‌های مستمر" است.

رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل در ادامه به درگیری‌های جاری در لبنان اشاره کرد و گفت که نیروهای اسرائیلی در حال انجام عملیات‌های گسترده برای تقویت امنیت مناطق شمالی هستند.

به گفته او ارتش هم‌زمان در چارچوب درگیری‌های پیشین با ایران نیز در وضعیت فعال قرار گرفته است.

ایال زمیر تاکید کرد که ارتش اسرائیل در سطح بالای آمادگی باقی مانده و در صورت نیاز، می‌تواند "بلافاصله و با قدرت" در تمامی جبهه‌ها وارد عملیات نظامی شود.

استقرار گسترده نیروهای آمریکا در خاورمیانه و اطراف تنگه هرمز

مقام‌های نظامی ایالات متحده اعلام کرده‌اند که نیروهای این کشور در وضعیت آماده‌باش برای بازگشت احتمالی به درگیری‌ها قرار دارند و سطح آمادگی نسبت به ابتدای درگیری با ایران افزایش یافته است.

این تحرکات شامل استقرار ناوهای هواپیمابر، هزاران نیروی دریایی و افزایش توان هوایی در منطقه نزدیک به تنگه هرمز است.

بر اساس گزارش "فایننشال تایمز" ناو هواپیمابر "جورج اچ. دبلیو. بوش" به همراه سه ناوشکن به منطقه اعزام شده است. این اقدام دامنه گزینه‌های نظامی دولت آمریکا را در مواجهه با ایران گسترش می‌دهد.

این بزرگ‌ترین تجمع نیروی دریایی آمریکا از زمان جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ توصیف شده است.

پنتاگون حدود ۱۰ هزار نیروی آموزش‌دیده برای عملیات زمینی، از جمله واحدهایی از لشکر ۸۲ هوابرد و چند یگان از تفنگداران دریایی را به منطقه اعزام می‌کند. شماری از ناوهای تهاجمی "آبی‌ـ خاکی" نیز هم‌اکنون در منطقه حضور دارند یا در حال حرکت به سمت آن هستند.

بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

این تحرکات در حالی انجام می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا آتش‌بس دو هفته‌ای با ایران را تمدید کرده است. مقامات آمریکایی اما تاکید دارند در صورت شکست مذاکرات، گزینه‌های نظامی از جمله "حملات محدود" یا "عملیات زمینی" همچنان روی میز خواهد بود.

تحلیلگران هدف این اقدام را افزایش فشار بر تهران و حفظ گزینه‌های نظامی، به‌ویژه در مناطق راهبردی مانند تنگه هرمز ارزیابی می‌کنند.

در حمله پهپادی اسرائیل به مواضع حزب‌الله در لبنان یک نفر کشته شد

رسانه‌های دولتی لبنان گزارش داده‌اند که در پی حمله پهپادی اسرائیل در منطقه بقاع غربی، یک نفر کشته و دو نفر دیگر زخمی شده‌اند. این حمله در حومه جبور رخ داده است.

ارتش اسرائیل اعلام کرد این اقدام پس از آن صورت گرفته که گروه حزب‌الله با شلیک موشک به سمت نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان و همچنین ارسال یک پهپاد، آتش‌بس را نقض کرده است. در مقابل، حزب‌الله نیز اسرائیل را به نقض آتش‌بس متهم کرده است.

به گفته ارتش اسرائیل، محل پرتاب موشک‌ها ظرف چند دقیقه هدف گرفته شده و افرادی که به‌عنوان تهدید فوری برای نیروها شناسایی شده بودند، در جنوب لبنان مورد حمله قرار گرفته‌اند.

این اقدام اسرائیل نخستین حمله از این نوع پس از برقراری آتش‌بس در شمال لبنان است.

ترامپ: جمهوری اسلامی در آستانه فروپاشی مالی قرار گرفته است

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده در شبکه اجتماعی "تروث سوشال" نوشت که جمهوری اسلامی در پی ادامه بسته ماندن تنگه هرمز "در آستانه فروپاشی مالی" قرار گرفته و به‌شدت با کمبود منابع مالی روبرو شده است.

بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

به گفته او تهران در واقع "خواهان بازگشایی فوری" این گذرگاه راهبردی است، اما "برای حفظ وجهه" خود همچنان به مسدود نگه داشتن تنگه هرمز ادامه می‌دهد.

ترامپ همچنین تاکید کرد که ایرانی‌ها می‌خواهند تنگه هرمز فورا باز شود چونکه به‌شدت با کمبود پول مواجه‌ شدند و روزانه ۵۰۰ میلیون دلار از دست می‌دهند. بنا بر اظهارت رئیس جمهور آمریکا نیروهای نظامی و پلیس ایران "شکایت دارند که حقوق دریافت نمی‌کنند و حکومت به کمک فوری نیاز دارد".

تهدید فرمانده نیروی هوافضای سپاه علیه برخی کشورهای همسایه

مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در پیامی اعلام کرد نیروهای هوافضای سپاه در حالت آماده‌باش و در ۵۰ روز که از آغاز جنگ می‌گذرد "دست بر ماشه" بوده‌اند.

او پس از کشته شدن امیرعلی حاجی زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه در حمله هوایی اسرائیل منصوب شده است.

در بخش دیگری از این پیام، فرمانده نیروی هوافضا هشدار داد که اگر همسایگان جنوبی امکانات خود را در "خدمت دشمنان" برای حمله به ایران قرار دهند، باید "با تولید نفت در منطقه خاورمیانه خداحافظی کنند".

جمهوری اسلامی در جنگ ۴۰ روزه اخیر با ائتلاف آمریکا و اسرائیل، حملات موشکی و پهپادی علیه برخی کشورهای همسایه، از جمله عربستان، کویت، بحرین، عمان، اردن و قطر انجام داد. این اقدام ایران در حالی انجام گرفت که این کشورها علنا با حمله آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی مخالفت کرده بودند.

انور قرقاش، مشاور ارشد رئیس دولت امارات متحده عربی، ایران را به "تجاوزی از پیش برنامه‌ریزی‌شده" و "فریب دیپلماتیک همسایگان" متهم کرد. او تاکید کرده که هرگونه راه‌حل سیاسی برای پایان جنگ باید شامل تضمین‌های امنیتی قوی و الزام تهران به پرداخت غرامت به خاطر هدف قرار دادن غیرنظامیان و زیرساخت‌های حیاتی باشد.

بیانیه سپاه پاسداران: در اوج آمادگی برای مقابله هستیم

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز چهارشنبه ۲ اردیبهشت (۲۲ آوریل) در بیانیه‌ای با گرامیداشت سالروز تاسیس این سازمان اعلام کرد که در "اوج آمادگی" برای مقابله با هرگونه تهدید قرار دارد و در صورت وقوع درگیری احتمالی، پاسخ "قاطع و فوری" به دشمنان خواهد داد.

سپاه در این بیانیه با اشاره به ۴۸ سال فعالیت خود، ماموریت‌های این نهاد از "مقابله با گروه‌های مسلح در سال‌های ابتدایی انقلاب" تا جنگ ایران و عراق و همچنین تحولات اخیر منطقه‌ای را بخشی از روند "مقابله با تهدیدات" توصیف کرده است.

اشاره سپاه در این بیانیه به "مقابله با گروه‌های مسلح" در "وقایع کردستان و گنبد" است که در سال‌های ابتدایی انقلاب رخ داد و با فرمان خمینی سرکوب شد. در پی این درگیری‌ها تعداد زیادی از افراد نیز بازداشت و اعدام شدند.

سپاه همچنین مدعی شده است که در دوره‌های اخیر توانسته با عملیات‌های موشکی و پهپادی به اهداف نظامی دشمنان در منطقه ضربه وارد کند و موازنه بازدارندگی را تغییر دهد.

سپاه پاسداران در بسیاری از کشورها از جمله آمریکا و کانادا و همچنین کشورهای اروپایی به عنوان یک گروه تروریستی شناخته می‌شود.

به گفته نهادهای حقوق بشری، "سازمان اطلاعات سپاه" در سرکوب اعتراضات داخلی و بازداشت و اعدام بسیاری از معترضان نقش مهمی ایفا کرده است. این نهاد نظامی اکنون در اقتصاد کشور نیز نقش تعیین کننده‌ای دارد.

بسیاری از رهبران سپاه در جنگ ۴۰ روزه ائتلاف آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی کشته شدند.

مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا از تیراندازی سپاه به کشتی خبر داد

مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا(UKMTO) روز چهارشنبه ۲ اردیبهشت (۲۲ آوریل) اعلام کرد گزارشی از یک حادثه تیراندازی به کشتی کانتینری در حدود ۱۵ مایل دریایی شمال‌شرقی عمان دریافت کرده است.

بر اساس این گزارش، ناخدای کشتی کانتینری اعلام کرده که یک قایق تندروی نیروی دریایی سپاه پاسدارانبه کشتی نزدیک شده و بدون هیچ هشدار رادیویی به سمت آن آتش گشوده است. این تیراندازی موجب وارد شدن خسارت شدید به پل فرماندهی کشتی شده است.

در این حادثه آتش‌سوزی یا آلودگی زیست‌محیطی گزارش نشده و تمامی خدمه نیز در سلامت هستند.

مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیااز کشتی‌ها خواسته است هرگونه فعالیت مشکوک را گزارش دهند.

تحرکات نیروهای سپاه در خلیج فارس و اطراف تنگه هرمز در پی محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا انجام می‌شود.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا با تمدید آتش‌بس دو هفته‌ای اعلام کرده است که محاصرهٔ بنادر ایران ادامه خواهد یافت. بسنت وزیر خزانه‌داری آمریکا نیز گفته است در چند روز آینده محاصره دریایی آمریکا باعث پر شدن مخازن جزیره خارک می‌شود و "چاه‌های نفتی شکننده" در ایران بسته خواهند شد.

اتحادیه اروپا احتمالاً مسیر اعطای وامی به ارزش ۹۰ میلیارد یورو به اوکراین را هموار می‌کند. تسریع در روند اعطای این وام پس از آن مطرح شد که کی‌یف از تعمیر خط لوله "دروژبا" که نفت روسیه را به اروپا منتقل می‌کند، خبر داد.اتحادیه اروپا روز چهارشنبه ۲۲ آوریل (دوم اردیبهشت) در آستانه همواره کردن مسیر اعطای وامی به ارزش ۹۰ میلیارد یورو به اوکراین است. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، انتظار دارد این کمک‌های مالی ضروری که همه کشورهای عضو پیش‌تر در ماه دسامبر بر سر آن توافق اصولی کرده بودند، تصمیمی مثبت گرفته شود.

شکست انتخاباتی اخیر ویکتور اوربان، نخست‌وزیر مجارستان، که از سرسخت‌ترین منتقدان حمایت اتحادیه اروپا از اوکراین به شمار می‌رفت، احتمالاً مانع موجود بر سر راه اعطای این وام را برطرف خواهد کرد. اوکراین که مورد تجاوز نظامی روسیه قرار گرفته، برای تأمین هزینه‌های جنگ به این منابع مالی به‌شدت نیاز دارد.

تعمیر خط لوله "دروژبا" توسط اوکراین

بحث تسریع در روند اعطای وام اتحادیه اروپا به اوکراین پس از آن مطرح شد که اوکراین از تعمیر خط لوله "دروژبا" که نفت روسیه را به اروپا منتقل می‌کند، خبر داد. راه اعطای این کمک‌ها را مجارستان عملاً مسدود کرده بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

کایا کالاس روز سه‌شنبه ۲۱ آوریل پس از نشست وزیران خارجه این اتحادیه در لوکزامبورگ گفت: «انتظار دارم ظرف ۲۴ ساعت آینده تصمیمی مثبت درباره وام ۹۰ میلیارد یورویی گرفته شود.»

یوهان واده‌فول، وزیر خارجه آلمان از حزب دموکرات مسیحی، نیز از مجارستان خواست "مانع‌تراشی‌های ناموجه" در مسیر حمایت از اوکراین را "هرچه سریع‌تر" پایان دهد.

قدردانی زلنسکی از صدراعظم آلمان

در آستانه رأی‌گیری اتحادیه اروپا درباره وام ۹۰ میلیارد یورویی برای اوکراین، ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور این کشور، از فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان از حزب دموکرات مسیحی، بابت حمایت او قدردانی کرد.

زلنسکی شامگاه سه‌شنبه در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که در گفت‌وگویی با مرتس، از "حمایت بسیار قوی او از اوکراین" قدردانی کرده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

او افزود که در این گفت‌وگو درباره مسائل مربوط به روابط دوجانبه و چندجانبه و همچنین "گام‌های لازم برای پیشبرد عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا" صحبت شده است.

به گفته زلنسکی، "دیدارها و مذاکرات این هفته" نیز از دیگر موضوعات این گفت‌وگو بوده است. رئیس جمهور اوکراین در پایان پیام خود نوشت: «فریدریش، از حمایت و آمادگی‌ات برای کمک در همه زمینه‌ها سپاسگزارم!»

جنگ پنهان پوتین در آلمان با "عوامل یکبارمصرف"

در همین حال، روند رسیدگی قضایی به اتهامات سه شهروند اوکراینی در دادگاه عالی ایالتی بایرن آلمان در جریان است. این افراد متهم هستند که به عنوان "عوامل یکبارمصرف" یکی از سرویس‌های اطلاعاتی روسیه، قصد انجام یک حمله را داشته‌اند.

عنوان شده که هدف این افراد مشخصاً یک شرکت خدمات ارسال بسته اوکراینی با شعبه‌هایی در آلمان بوده است. تحقیقات رادیو بایرن نشان می‌دهد که رد پای این پرونده به این ایالت آلمان می‌رسد.

حمله پهپادی روسیه با یک کشته

هم‌زمان حملات روسیه به اوکراین کماکان ادامه دارد. بر اساس اعلام اوکراین، در پی یک حمله پهپادی روسیه به بندر اودسا در دریای سیاه، در طول شامگاه سه‌شنبه ۲۱ آوریل اسکله‌ها، انبارها و تأسیسات ریلی آسیب دیده‌اند.

به گفته اولکسی کولبا، معاون نخست‌وزیر اوکراین، تأسیسات اپراتور بندر نیز هدف قرار گرفته‌اند. همچنین در یک حمله پهپادی دیگر به یک ایستگاه قطار در منطقه جنوبی زاپوریژیا یکی از کارکنان راه‌آهن کشته شد.

گفتگوی ایران و آمریکا چه تاثیری بر حقوق بشر دارد و چرا افکار عمومی جهان در برابر سرکوب و اعدام‌ در ایران "سکوت" می‌کند؟ رها بحرینی از عفو بین‌الملل و محمود امیری‌مقدم از سازمان حقوق بشر ایران به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهند.افکار عمومی جهان در حال حاضر به ایران توجه دارد، اما تمرکز اصلی آن بر موضوعات هسته‌ای، موشکی و نقش منطقه‌ای جمهوری اسلامی است. در مقابل، موضوع اعدام‌ها در سه دهه اخیر که در بالاترین سطح بوده و همچنین وضعیت زندانیان سیاسی که به گفته مقام‌های جمهوری اسلامی به هزاران نفر می‌رسند، کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

گزارش سالانه عفو بین‌الملل که روز سه‌شنبه ۱ اردیبهشت (۲۱ آوریل) منتشر شد، از تشدید سرکوب، افزایش اعدام‌ها و گسترش بازداشت‌های خودسرانه در ایران خبر می‌دهد. در این گزارش آمده است جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ هزاران نفر را بازداشت و تحت بازجویی و آزار قرار داده و برای مقابله با اعتراضات از سلاح گرم استفاده کرده است.

رها بحرینی، پژوهشگر عفو بین‌الملل در امور ایران، می‌گوید در کشورهای مختلف نشست‌هایی برای بررسی گزارش سالانه برگزار می‌شود و در کنفرانس مطبوعاتی آلمان نیز بخش ایران این گزارش مورد بررسی قرار گرفت و خود او در این نشست حضور داشت.

سازمان عفو بین‌الملل در بخش عمومی گزارش خود تاکید می‌کند وضعیت حقوق بشر در جهان رو به وخامت است و به‌ویژه در جریان منازعات نظامی، اصول بنیادین حقوق بشر و قوانین بشردوستانه از سوی قدرت‌های بزرگ به‌طور فزاینده نقض می‌شود؛ روندی که جهان را به سمت شرایطی خطرناک‌تر سوق می‌دهد.

خطر تکرار چرخه سرکوب در شرایط فعلی وجود دارد

رها بحرینی، پژوهش‌گر عفو بین‌الملل در امور ایران می‌گوید سال ۲۰۲۵ در شرایطی به پایان رسید که اعتراضات سراسری علیه نقض حقوق بشر، سرکوب، فساد و بحران‌های اقتصادی و اجتماعی شکل گرفت و در نهایت به سرکوبی خونین در دیماه انجامید.

بحرینی ادامه می‌دهد مقامات جمهوری اسلامی به‌طور مداوم جامعه را با تکرار چرخه سرکوب تهدید کرده‌اند و هم‌زمان شاهد افزایش بی‌سابقه اعدام‌ها، به‌ویژه علیه معترضان و دگراندیشان، بوده‌ایم.

او می‌افزاید که در کنار این وضعیت، تنش‌های نظامی با اسرائیل و آمریکا نیز خطر بمباران و آسیب به غیرنظامیان و زیرساخت‌ها را افزایش داده و شرایطی بسیار دشوار برای مردم ایران ایجاد کرده است.

به گفته این پژوهشگر، پیام عفو بین‌الملل به جامعه جهانی این است که باید رویکردی مبتنی بر حقوق بشر در قبال ایران اتخاذ شود، برای توقف اعدام‌ها اقدام فوری صورت گیرد و رسیدگی به موارد نقض حقوق بشر در اولویت قرار گیرد.

بحرینی هشدار می‌دهد که مردم ایران در وضعیتی گرفتار شده‌اند که از یک‌سو با سرکوب داخلی و از سوی دیگر با تهدیدهای ناشی از درگیری‌های نظامی مواجه‌اند. به گفته او، ضروری است که کشتارهای دیماه فراموش نشود و روند رو به افزایش اعدام‌ها در مرکز توجه قرار گیرد.

به گفته بحرینی، بدون حمایت مؤثر جامعه جهانی و اتخاذ راهبردی مبتنی بر حقوق بشر، خطر تکرار چرخه خشونت در ایران وجود دارد.

وضعیت حقوق بشر و گتفگوی آمریکا و ایران

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران مستقر در نروژ می‌گوید بسیاری از مردم ایران به این نتیجه رسیده‌اند که جنگ اخیر اساسا ارتباطی با حقوق بشر و مطالبات آنان نداشته و آتش‌بس نیز تغییری در این وضعیت ایجاد نکرده است.

امیری مقدم به دویچه وله فارسی گفت بازداشت، سرکوب و اعدام همچنان از ابزارهای اصلی حکومت برای حفظ قدرت به شمار می‌روند؛ "روندی که چه در شرایط جنگی و چه در وضعیت غیرجنگی ادامه خواهد داشت". او در عین حال تاکید می‌کند در دوران جنگ هزینه سیاسی این اقدامات کمتر است، زیرا توجه افکار عمومی جهانی به آن کاهش می‌یابد.

به‌گفته فعالان حقوق بشر، توقف اعدام‌ها و آزادی زندانیان سیاسی و عقیدتی باید از شروط اصلی هرگونه مذاکره با جمهوری اسلامی باشد، اما نشانه‌ای از توجه جدی به این موضوع در مذاکرات کنونی دیده نمی‌شود. در حال حاضر تمرکز جامعه جهانی بیشتر بر مسائل هسته‌ای، موشکی و منطقه‌ای جمهوری اسلامی است تا وضعیت حقوق بشر.

محمود امیری‌مقدم در گفت‌وگو با دویچه‌وله فارسی ولی می‌گوید نهادهای حقوق بشری تلاش کرده‌اند از هر فرصتی برای برجسته کردن این موضوع استفاده کنند، اما در شرایط جنگی، توجه جهانی به حقوق بشر کاهش می‌یابد؛ همان‌گونه که در دهه ۶۰ نیز سرکوب‌ها در سایه جنگ کمتر مورد توجه قرار گرفت.

او همچنین وضعیت ایران را با آفریقای جنوبی در دوران آپارتاید مقایسه می‌کند و می‌گوید در آن زمان، با وجود نگرانی‌ها درباره برنامه هسته‌ای این کشور، تمرکز جهانی بر مسئله آپارتاید بود. به گفته او، هر اقدام جامعه جهانی باید در چارچوب حقوق بین‌الملل و با محوریت حقوق بشر باشد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در پاسخ به این پرسش که آیا "توافق احتمالی ایران و آمریکا در اسلام‌آباد" می‌تواند به بهبود وضعیت حقوق بشر منجر شود، امیری‌مقدم می‌گوید چنین انتظاری واقع‌بینانه نیست، زیرا موضوع حقوق بشر محور این مذاکرات نیست. با این حال به گفته مدیر سازمان حقوق بشر ایران در صورت دستیابی به توافق، هزینه سیاسی سرکوب و اعدام در ایران ممکن است افزایش یابد، در حالی که ادامه جنگ می‌تواند این هزینه را کاهش دهد.