دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

دونالد ترامپ در طرح بودجه سال ۲۰۲۷ خواستار افزایش چشمگیر هزینه‌های نظامی آمریکا به ۱/۵ تریلیون دلار شده است؛ هم‌زمان قرار است بودجه بخش‌هایی مانند آموزش، محیط زیست و ناسا کاهش یابد.دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در پیش‌نویس بودجه سال ۲۰۲۷ خواستار افزایش گسترده بودجه دفاعی این کشور شده است. بر اساس طرح منتشرشده از سوی کاخ سفید، هزینه‌های نظامی آمریکا قرار است به ۱/۵ تریلیون دلار برسد؛ رقمی که به نوشته رسانه‌های آمریکایی، در تاریخ معاصر ایالات متحده بی‌سابقه خواهد بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بر اساس این طرح، بودجه دفاعی آمریکا در سال ۲۰۲۷ نسبت به رقم پیش‌بینی‌شده برای سال مالی ۲۰۲۶ افزایش بی‌سابقه‌ای خواهد داشت. برای سال جاری، حدود یک تریلیون دلار برای بخش دفاعی در نظر گرفته شده، اما ترامپ اکنون می‌خواهد این رقم در سال آینده به ۱/۵ تریلیون دلار برساند.

تصویب نهایی این طرح به عهده کنگره آمریکاست. این سند بیشتر به‌عنوان نقشه راه و بازتاب اولویت‌های دولت عمل می‌کند و سپس کنگره باید درباره قوانین بودجه تصمیم بگیرد.

افزایش حقوق نیروهای نظامی

در این طرح، فقط افزایش بودجه کلی دفاعی مطرح نیست، بلکه پیش‌بینی شده است حقوق نیروهای نظامی نیز بین ۵ تا ۷ درصد افزایش یابد.

آمریکا و اسرائیل پنج هفته پیش به ایران حمله کردند و وزارت دفاع آمریکا نیز متعاقبا درخواست ۲۰۰ میلیارد دلار اضافی کرده است.

کاهش بودجه در آموزش، محیط زیست و ناسا

کاخ سفید پیشنهاد داده است هزینه‌های اختیاری خارج از بخش دفاعی در سال ۲۰۲۷ حدود ۱۰ درصد کاهش یابد.

بیشتر بخوانید: تهدید باب‌المندب؛ آیا بحران انرژی جهانی نزدیک است؟

بر اساس این طرح، حدود ۷۳ میلیارد دلار از هزینه‌های غیرنظامی کاسته خواهد شد. این کاهش‌ها شامل برنامه‌های داخلی مانند ابتکارهای محیط زیستی، حمایت از مسکن و برنامه‌های آموزشی می‌شود.

در میان بازندگان اصلی این طرح، برنامه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر و سازمان فضایی آمریکا (ناسا) قرار دارند. بودجه ناسا قرار است ۵/۶ میلیارد دلار کاهش پیدا کند.

اولویت با سامانه دفاع موشکی و کشتی‌های جنگی

در مقابل، بخش‌هایی مانند سامانه دفاع موشکی پیشنهادی "گنبد طلایی" از این بودجه جدید سود خواهند برد.

همچنین ساخت ۳۴ کشتی جنگی تازه با هزینه‌ای نزدیک به ۶۶ میلیارد دلار در این طرح دیده شده است. افزون بر آن، دولت ترامپ می‌خواهد پروژه یک کلاس تازه از ناوهای جنگی هدایت‌شونده را نیز پیش ببرد.

بودجه وزارت دادگستری آمریکا نیز قرار است ۱۳ درصد افزایش یابد.

انتقاد دموکرات‌ها

این طرح با واکنش منفی دموکرات‌ها روبه‌رو شده است. جف مرکلی، عضو ارشد دموکرات در کمیته بودجه سنا، این پیشنهاد را "درخواستی دور از واقعیت" توصیف کرد.

او گفت این طرح در عمل به معنای پول بیشتر برای "سلاح و بمب" و پول کمتر برای نیازهای واقعی مردم مانند مسکن، بهداشت، آموزش، جاده‌ها، تحقیقات علمی و حفاظت از محیط زیست است.

در این پیش‌نویس، هیچ اشاره‌ای به مخارج حساس سیاسی مانند بیمه بازنشستگی (تأمین اجتماعی) و بیمه درمانی دولتی (مدیکر) نشده است.

کاخ سفید همچنین توضیح نداده که این جابه‌جایی‌های بزرگ بودجه‌ای چه اثری بر کسری بودجه آمریکا خواهد داشت. در اسناد منتشرشده نیز هیچ برآوردی در این باره ارائه نشده است.

بر اساس برآورد دفتر بودجه کنگره آمریکا، کسری بودجه آمریکا در سال مالی ۲۰۲۶ حدود ۱/۸۵ تریلیون دلار خواهد بود. سال مالی در آمریکا از اول اکتبر آغاز می‌شود.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

با توجه به اکثریت شکننده جمهوری‌خواهان در سنا و مجلس نمایندگان، تصویب این طرح در شکل کنونی بعید به نظر می‌رسد.

تهدید ایران و نقش حوثی‌ها در اختلال کشتیرانی، تنگه باب‌المندب را به یکی از حساس‌ترین نقاط جهان تبدیل کرده است. گذرگاهی که اختلال در آن می‌تواند بازار انرژی جهانی را با بحرانی تازه روبه‌رو کند. گفت‌وگو با دو کارشناس.با افزایش تنش‌ها در منطقه، نام تنگه باب‌المندب بیش از گذشته در مرکز توجه قرار گرفته است؛ تهدیدهای اخیر ایران درباره احتمال گسترش دامنه درگیری به این مسیر، نگرانی‌ها درباره امنیت یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های تجارت و انرژی جهان را افزایش داده است.

این نگرانی‌ها زمانی جدی‌تر می‌شود که هم‌زمان با اختلال در تنگه هرمز، مسیرهای جایگزین انتقال انرژی بیش از هر زمان دیگری به باب‌المندب وابسته شده‌اند. در چنین شرایطی، هرگونه ناامنی در این تنگه می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک بحران منطقه‌ای داشته باشد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

تنگه باب‌المندب دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند. این گذرگاه میان یمن در یک سو و جیبوتی و اریتره در سوی دیگر قرار دارد و یکی از مهم‌ترین مسیرهای اتصال آسیا به اروپا از طریق کانال سوئز به شمار می‌رود.

امروز، این تنگه یکی از شریان‌های اصلی تجارت جهانی است. حدود یک‌چهارم تجارت دریایی جهان از مسیر دریای سرخ عبور می‌کند و باب‌المندب حلقه اتصال این مسیر است. روزانه نزدیک به پنج میلیون بشکه نفت و بخش قابل توجهی از گاز طبیعی مایع از این مسیر عبور می‌کند.

در شرایط عادی، این اعداد تنها نشانه‌ای از اهمیت اقتصادی این مسیر هستند. اما در شرایط تنش، همین اعداد به معنای آسیب‌پذیری جدی اقتصاد جهانی است.

بیشتر بخوانید:تا چه زمانی ایران می‌تواند به راهبرد جنگ نامتقارن ادامه دهد؟

اهمیت باب‌المندب در شرایط کنونی بیش از گذشته شده است. با محدود شدن تردد در تنگه هرمز، که پیش‌تر حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کرد، بخشی از صادرات انرژی به مسیرهای جایگزین منتقل شده است.

عربستان سعودی به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت، بخشی از صادرات خود را از طریق خط لوله به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کند. این نفت سپس از مسیر باب‌المندب به بازارهای جهانی می‌رسد.

در عمل، این یعنی باب‌المندب حالا فقط یک مسیر مکمل نیست، بلکه به یکی از مسیرهای حیاتی برای حفظ تعادل بازار انرژی تبدیل شده است.

حوثی‌ها؛ بازیگران کلیدی در یک نقطه حساس

در این میان، نقش حوثی‌ها در یمن اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. این گروه که بخش قابل توجهی از سواحل یمن در دریای سرخ را در اختیار دارد، در موقعیتی قرار گرفته که می‌تواند بر امنیت این مسیر تاثیر بگذارد.

حوثی‌ها پیش از این نیز بارها کشتی‌های تجاری را هدف قرار داده‌اند. آن‌ها از موشک‌های ضدکشتی و پهپاد برای حمله به شناورها استفاده کرده‌اند و در برخی موارد این حملات به غرق شدن کشتی‌ها و کشته شدن خدمه انجامیده است.

در یک مورد، آن‌ها حتی با استفاده از هلیکوپتر یک کشتی باری را در دریای سرخ توقیف کردند. همین سابقه باعث شده بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی، این مسیر را پرریسک ارزیابی کنند.

با این حال، همه تحلیلگران معتقد نیستند که حوثی‌ها بتوانند این تنگه را به‌طور کامل ببندند.

موسی شریفی، روزنامه‌نگار و عضو تحریریه العربیه فارسی، در گفت‌وگو با دویچه‌وله فارسی می‌گوید: «ورود حوثی‌ها به این معادله بخشی از راهبرد فشار غیرمستقیم ایران در منطقه است؛ ابزاری کم‌هزینه که بدون ورود مستقیم، هزینه‌های امنیتی و اقتصادی را به رقبا تحمیل می‌کند.»

او تاکید می‌کند که توان واقعی این گروه در "اختلال مؤثر" است، نه لزوما انسداد کامل: «حوثی‌ها می‌توانند ریسک را بالا ببرند، هزینه بیمه را افزایش دهند و بی‌ثباتی در مسیرهای کشتیرانی ایجاد کنند.»

به گفته او، همین سطح از اختلال نیز می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد: «باب‌المندب به یک اهرم فشار مکمل برای ایران تبدیل شده، اما نه یک اهرم تعیین‌کننده؛ چون کنترل نهایی آن همچنان به موازنه قدرت بین‌المللی وابسته است.»

بازار انرژی؛ در آستانه شوک جدید؟

در کنار این تحولات، بازار جهانی نفت نیز در موقعیتی حساس قرار دارد. قیمت‌ها در هفته‌های اخیر افزایش یافته و هرگونه اختلال جدید می‌تواند این روند را تشدید کند.

دالغا خاتین‌اوغلو، کارشناس حوزه انرژی، می‌گوید: «تنگه هرمز روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی را منتقل می‌کند و باب‌المندب حدود نصف آن، یعنی نزدیک به ۹٫۵ میلیون بشکه.»

او هشدار می‌دهد: «اگر باب‌المندب بسته شود، این یک فاجعه برای بازارهای جهانی نفت خواهد بود.»

به گفته او، اهمیت این دو مسیر در کنار هم معنا پیدا می‌کند: «تنگه هرمز و باب‌المندب در مجموع حدود ۳۰ درصد مصرف نفت جهان را تأمین می‌کنند و بازار جهانی عملا توان تحمل اختلال همزمان در این دو مسیر را ندارد.»

این ارزیابی نشان می‌دهد که بحران در باب‌المندب می‌تواند به‌سرعت به یک بحران جهانی تبدیل شود.

فراتر از انرژی و فشار بر تجارت جهانی

اهمیت باب‌المندب تنها به انرژی محدود نمی‌شود. این تنگه بخشی از مسیر اصلی تجارت میان آسیا و اروپا است و هرگونه اختلال در آن می‌تواند زنجیره‌های تامین جهانی را مختل کند.

تجربه سال ۲۰۲۱، زمانی که کشتی "اور گیون" در کانال سوئز گیر کرد، نشان داد که حتی یک اختلال کوتاه‌مدت می‌تواند چه پیامدهایی برای تجارت جهانی داشته باشد.

در آن زمان، تنها چند روز توقف باعث افزایش هزینه‌ها، تاخیر در تحویل کالاها و اختلال گسترده در زنجیره‌های تامین شد. باب‌المندب از نظر اهمیت، حتی حساس‌تر از آن نقطه است.

باب‌المندب شاید روی نقشه یک گذرگاه باریک به نظر برسد، اما در واقع یکی از مهم‌ترین نقاط اتصال اقتصاد جهانی است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

امروز، با تهدیدهای ایران و نقش بالقوه حوثی‌ها، این تنگه به نقطه‌ای تبدیل شده که می‌تواند مسیر یک درگیری منطقه‌ای را تغییر دهد.

در اینجا، مسئله فقط جنگ نیست. مسئله انرژی، تجارت و ثبات اقتصادی جهان است. اگر این مسیر باز بماند، جهان از یک بحران بزرگ عبور می‌کند؛ اما اگر ناامن شود، پیامدهای آن می‌تواند بسیار فراتر از منطقه باشد.

خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد دفاعی اسرائیل گزارش داده است که این کشور در حال آماده‌سازی برای حمله به تاسیسات انرژی ایران است، "اما اجرای این عملیات به دریافت چراغ سبز از سوی آمریکا بستگی دارد".جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، "غرش شیران" نام‌گذاری شده است. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را "خشم حماسی" نام‌گذاری کرده است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل تا كنون ده‌ها تن از مقام‌های عالیرتبه حکومت ایران نیز کشته شده‌اند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، تا کنون خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داده است.

یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنه‌ای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

"اسرائیل در آستانه حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران؛ انتظار برای چراغ سبز آمریکا"

خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد دفاعی اسرائیل گزارش داده است که این کشور در حال آماده‌سازی برای حمله به تاسیسات انرژی ایران است، اما اجرای این عملیات به دریافت چراغ سبز از سوی آمریکا بستگی دارد.

به گفته این مقام، در صورت تایید واشنگتن، این حملات ممکن است ظرف یک هفته آینده انجام شود.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا، به‌تازگی به ایران مهلت ۴۸ ساعته داده و هشدار داده است که در صورت عدم دستیابی به توافق، اقدامات شدیدتری در پیش خواهد گرفت.

بیشتر بخوانید:جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

هم‌زمان، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، اعلام کرده که حملات علیه ایران ادامه خواهد یافت.

او در پیامی ویدیویی گفت: «ما به ضربه زدن ادامه خواهیم داد، همان‌طور که وعده داده بودم.»

نتانیاهو با اشاره به حملات اخیر افزود که اسرائیل "۷۰ درصد توان تولید فولاد" ایران را که به گفته او در صنایع نظامی استفاده می‌شود، هدف قرار داده و همچنین به تاسیسات پتروشیمی حمله کرده است.

او این بخش‌ها را "منبع مالی" فعالیت‌های نظامی ایران خواند و تاکید کرد که این حملات ادامه خواهد داشت.

در حالی که جزئیات بیشتری درباره زمان و دامنه احتمالی این حملات منتشر نشده، این گزارش‌ها نشان‌دهنده افزایش احتمال گسترش درگیری‌ها به حوزه زیرساخت‌های حیاتی ایران است.

کشته شدن دو نیروی بسیج در پی حمله مسلحانه در دلگان

خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از فرماندار دلگان گزارش داده است که در پی یک حمله مسلحانه در این شهرستان، دو نفر از نیروهای بسیج کشته شده‌اند.

به گفته مقام‌های محلی، این حمله شامگاه گذشته ۱۴ فروردین (۳ آوریل) رخ داده و مهاجمان با تیراندازی به سمت نیروهای در حال گشت‌زنی، این دو نفر را هدف قرار داده‌اند.

در این حادثه، حسین عبداللهی، مسئول بسیج طلاب دلگان و ناصر عبداللهی، فرمانده یکی از حوزه‌های بسیج در منطقه، جان خود را از دست داده‌اند.

فرماندار دلگان گفته است که عملیات برای شناسایی و بازداشت عاملان این حمله از همان ساعات اولیه آغاز شده و تاکنون یک نفر در این ارتباط بازداشت شده است.

تا کنون هیچ گروهی مسئولیت این حمله را به عهده نگرفته است.

براساس گزارش سالانه ۲۰۲۵ میلادی شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، دستکم ۹۵ نیروی نظامی در بلوچستان و مناطق بلوچ نشین کشته و زخمی شده‌اند. همچنین ۷ بسیجی بلوچ با تیراندازی افراد مسلح کشته و یک تن مجروح شده است.

بسته شدن موقت گذرگاه شلمچه پس از حملات هوایی؛ یک عراقی کشته شد

منابع امنیتی عراق روز شنبه ۴ آوریل (۱۵ فروردین) به خبرگزاری رویترز گفته‌اند که این کشور گذرگاه مرزی شلمچه با ایران را پس از حملات هوایی در آن سوی مرز، که به کشته شدن یک شهروند عراقی انجامید، به‌طور موقت بست.

به گفته این منابع، این حملات، امروز رخ داده و جزئیات بیشتری درباره عامل آن منتشر نشده است.

بر اساس گزارش‌ها، این حملات به محل پذیرش مسافران در سمت ایرانی مرز اصابت کرده و دست‌کم پنج شهروند عراقی نیز به‌شدت زخمی شده‌اند که برخی از آن‌ها در وضعیت بحرانی قرار دارند.

مقام‌های عراقی اعلام کردند که حرکت مسافران از این گذرگاه پس از چند ساعت از سر گرفته شده و وضعیت به حالت عادی بازگشته است.

گذرگاه شلمچه یکی از مسیرهای اصلی ورود کالا، به‌ویژه مواد غذایی و سبزیجات از ایران به عراق به‌شمار می‌رود و هرگونه اختلال در آن می‌تواند به‌سرعت بر بازارهای محلی تاثیر بگذارد.

هم‌زمان، مقام‌های عراقی از توقف موقت تردد در گذرگاه صفوان در مرز کویت نیز خبر داده‌اند. به گفته آن‌ها، پیش از وقوع انفجارها در آن منطقه، پهپادهایی در آسمان مشاهده شده بودند.

تا کنون مقام‌های رسمی درباره منشا این حملات اظهارنظر نکرده‌اند.

حمله اسرائیل به مراکز وابسته به نیروی قدس در بیروت

ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروی هوایی این کشور روز گذشته چند مرکز فرماندهی وابسته به نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در بیروت هدف قرار داده است.

به گفته ارتش اسرائیل، این مراکز متعلق به شاخه لبنان نیروی قدس بوده که به‌عنوان رابط میان حزب‌الله و ایران عمل می‌کند و از تقویت توان نظامی حزب‌الله حمایت می‌کند.

ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد دو مرکز فرماندهی دیگر متعلق به گروه "جهاد اسلامی فلسطین" در پایتخت لبنان را هدف قرار داده است؛ مراکزی که به گفته این نهاد، برای تصمیم‌گیری و هماهنگی با حزب‌الله استفاده می‌شدند.

در همین حال، نیروی دریایی اسرائیل نیز از حمله به یک پایگاه دیده‌بانی حزب‌الله خبر داده است.

بازداشت خواهرزاده قاسم سلیمانی در آمریکا، به دنبال لغو گرین‌کارت او

وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که نیروهای فدرال این کشور، حمیده سلیمانی افشار، خواهرزاده قاسم سلیمانی، و دخترش را پس از لغو وضعیت اقامت دائم آن‌ها بازداشت کرده‌اند.

در بیانیه وزارت خارجه آمریکا آمده است که این دو نفر اکنون در بازداشت اداره مهاجرت و گمرک آمریکا قرار دارند و روند اخراج آن‌ها در حال بررسی است.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، با انتشار پیامی اعلام کرد که گرین‌کارت این افراد لغو شده و آن‌ها به دلیل "حمایت از حکومت ایران" دیگر اجازه اقامت در آمریکا را ندارند.

قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، در سال ۲۰۲۰ در حمله هوایی آمریکا به دستور دونالد ترامپ در بغداد کشته شد.

مقام‌های آمریکایی تاکید کرده‌اند که اجازه نخواهند داد افرادی که از "حکومت‌های ضدآمریکایی" حمایت می‌کنند، در این کشور اقامت داشته باشند.

ترامپ: ایران فقط ۴۸ ساعت فرصت دارد، در غیر این صورت جهنم به پا می‌شود

دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا، روز شنبه ۱۵ فروردین (۴ آوریل) با یادآوری ضرب‌الاجل پیشین خود، بار دیگر جمهوری اسلامی را تهدید کرد که تنها ۴۸ ساعت برای رسیدن به توافق یا باز کردن تنگه هرمز فرصت دارد.

او در پیامی در شبکه اجتماعی "تروث سوشال" نوشت: «یادتان هست وقتی به ایران ۱۰ روز فرصت دادم که توافق کند یا تنگه هرمز را باز کند؟ زمان در حال تمام شدن است؛ ۴۸ ساعت دیگر باقی مانده تا جهنم کامل بر سرشان فرود آید.»

ترامپ پیش‌تر نیز تهدید کرده بود در صورت باز نشدن تنگه هرمز، زیرساخت‌های حیاتی ایران را هدف قرار خواهد داد، اما این ضرب‌الاجل را در چند مرحله تمدید کرده بود.

بیشتر بخوانید:جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

او همچنین اعلام کرده بود که به درخواست جمهوری اسلامی، اجرای برخی حملات از جمله علیه نیروگاه‌ها را به‌طور موقت به تعویق انداخته است.

گفت‌وگوی تلفنی وزرای خارجه اتریش و ایران درباره تحولات منطقه‌ای

بئاته ماینل‌رایزینگر، وزیر خارجه اتریش و عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۱۵ فروردین، طی یک تماس تلفنی درباره آخرین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو کردند.

به گزارش رسانه‌های داخلی ایران، عراقچی و ماینل‌رایزینگر در این گفت‌وگو بر اهمیت تداوم رایزنی‌های دیپلماتیک تاکید کردند.

وزیر خارجه اتریش همچنین خواستار کاهش تنش‌ها و توقف حملات در منطقه شده و بر ضرورت تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تاکید کرده است.

او همچنین از حمایت کشورش از مسیرهای دیپلماتیک برای دستیابی به توافقی جدید درباره برنامه هسته‌ای ایران و همکاری کامل با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خبر داد.

حمله پهپادی به یک کشتی در تنگه هرمز

نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد، یک فروند کشتی با نام "MSC Ishika" در محدوده تنگه هرمز هدف حمله پهپادی قرار گرفته و دچار آتش‌سوزی گسترده شده است.

در بیانیه منتشرشده در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق)، نیروی دریایی سپاه مدعی شده است که این کشتی "مرتبط با اسرائیل" بوده و پس از اصابت پهپاد، حریق در آن گسترش یافته است.

هنوز جزئیات بیشتری درباره میزان خسارت، تلفات احتمالی یا وضعیت خدمه این کشتی منتشر نشده و منابع مستقل نیز تاکنون این خبر را تایید نکرده‌اند.

این رویداد در شرایطی رخ می‌دهد که تنش‌ها در منطقه تنگه هرمز افزایش یافته و امنیت کشتیرانی در این منطقه که یکی از مهم‌ترین مسیرهای انرژی جهان است، با نگرانی‌های فزاینده‌ای روبه‌رو شده است.

سپاه حمله به سفارت آمریکا در ریاض را به اسرائیل نسبت داد

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با صدور بیانیه‌ای هرگونه نقش خود در حمله به سفارت آمریکا در ریاض را رد کرده و این اقدام را به اسرائیل نسبت داده است.

در بیانیه روابط عمومی سپاه آمده است که "این اتفاق مطلقا به نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ارتباطی نداشته" است.

در این بیانیه همچنین تاکید شده که اهداف نظامی ایران از پیش مشخص بوده و هشدارهای لازم به کشورهای منطقه داده شده است.

این واکنش در حالی مطرح می‌شود که گزارش‌های تازه از رسانه‌های آمریکایی حاکی از آن است که حمله پهپادی به سفارت آمریکا در ریاض، به‌مراتب مخرب‌تر از آن چیزی بوده که پیش‌تر اعلام شده بود.

روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال به نقل از مقام‌های فعلی و پیشین دولت آمریکا گزارش داده که این حمله در سوم مارس و در ساعات اولیه بامداد رخ داده است؛ زمانی که یک پهپاد از سامانه‌های پدافندی عبور کرده و به محوطه سفارت اصابت کرده است.

به گفته این منابع، حدود یک دقیقه بعد، پهپاد دوم از همان نقطه نفوذ کرده و در داخل مجموعه منفجر شده است.

بر اساس این گزارش، این دو پهپاد به بخش حفاظت‌شده‌ای از سفارت وارد شده‌اند؛ بخشی که در ساعات کاری محل حضور صدها کارمند است.

در نتیجه این حمله، سه طبقه از ساختمان به‌شدت آسیب دیده و بخش‌هایی از تاسیسات حساس، از جمله یک واحد مرتبط با سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، نیز دچار خسارت شده است.

این در حالی است که در زمان وقوع حمله، مقام‌های سعودی اعلام کرده بودند که تنها یک آتش‌سوزی محدود رخ داده است.

اما اکنون گزارش‌ها حاکی از آن است که آتش‌سوزی گسترده‌تر بوده و برای ساعت‌ها ادامه داشته و برخی بخش‌های سفارت ممکن است برای مدت طولانی قابل استفاده نباشند.

این حمله در حدود ساعت ۱:۳۰ بامداد انجام شده؛ زمانی که ساختمان سفارت تقریبا خالی بوده است.

به گفته منابع آگاه، اگر این حمله در ساعات کاری رخ می‌داد، احتمال تلفات انسانی گسترده وجود داشت.

حمله هوایی به مجتمع پتروشیمی ماهشهر در استان خوزستان

روزنامه "تایمز اسرائیل" روز شنبه ۱۵ فرودین (۴ آوریل) گزارش داد در پی حملات هوایی اسرائیل، چندین تاسیسات در منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر در استان خوزستان هدف قرار گرفتند.

ولی‌الله حیاتی، معاون استاندار خوزستان به خبرگزاری فارس گفته است که سه شرکت در این منطقه تحت تاثیر حملات قرار گرفته‌اند و "میزان خسارات هنوز مشخص نیست".

هفته گذشته "تایمز اسرائیل" گزارش داده بود که رهبری سیاسی اسرائیل به ارتش این کشور دستور داده است حملات خود را به "اهداف اقتصادی" در ایران معطوف کنند تا خسارات مالی قابل توجهی به حکومت وارد شود.

بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

به گزارش اعتماد آنلاین، حملات حوالی ساعت ۱۰ و ۴۵ صبح شنبه ۱۵ فروردین رخ داد و شامل چند انفجار در شرق و غرب اهواز بود. دقایقی بعد سه انفجار مهیب در منطقه ویژه پتروشیمی ماهشهر ثبت شده است.

مقام‌های محلی اعلام کرده‌اند تاسیسات مختلف پتروشیمی از جمله مجتمع‌های فجر ۱ و ۲، رجال و امیرکبیر و همچنین پتروشیمی ابوعلی و بندر امام هدف قرار گرفته‌اند.

بر اساس آخرین آمار، در جریان این حملات در منطقه ماهشهر و بندر امام، دست‌کم ۵ نفر مجروح شده‌اند.

حمله به دانشگاه بهشتی؛ مراکز تحقیقات لیزر و ماهواره در تیررس

جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی روز جمعه ۱۴ فرودین (۳ آوریل) از حمله هوایی آمریکا و اسرائیل به موسسه پلاسما و لیزر در دانشگاه شهید بهشتی خبر داد و اعلام کرد پردیس مرکزی دانشگاه شهید بهشتی هدف حملات ایالات متحده و اسرائیل بوده است.

بر اساس گزارش شورای صنفی این دانشگاه، ساختمان آزمایشگاهی "برادران قاسمی" با دو پرتابه هدف حمله قرار گرفته است.

پیش‌تر نیز پردیس عباسپور این دانشگاه هدف حمله قرار گرفته بود.

بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

خبرنامه امیر کبیر در کانال تلگرامی خود نوشته است: «فعالیت‌های انجام‌شده در ساختمان هدف‌قرارگرفته به حوزه تحقیقات لیزر و ماهواره مربوط بوده است؛ جمهوری اسلامی در سال‌های اخیر از تحقیقات مربوط به ماهواره‌ها، برای توسعه فناوری موشک‌های بالستیک خود استفاده کرده است.»

در حملات یاد شده، به برخی ساختمان‌های اطراف و خوابگاه‌ها نیز خسارات محدودی وارد شده اما به دلیل مجازی بودن دانشگاه، دانشجویان در محل حضور نداشتند.

حمله سعید حدادیان و سردبیر کیهان به یادداشت ظریف درباره پایان جنگ

واکنش‌ها به یادداشت محمدجواد ظریف، وزیر خارجه سابق جمهوری اسلامی که روز جمعه ۱۴ فروردین در نشریه آمریکایی ""فارن اَفِرز"" منتشر شد، با انتقادهای شدیدی از سوی برخی وابستگان به حکومت ایران روبه‌رو شد.

ظریف در یادداشت خود پیشنهادهایی مانند کاهش محدودیت‌های هسته‌ای در برابر "رفع تحریم‌ها، بازگشایی تنگه هرمز و پیمان عدم تجاوز متقابل با آمریکا" را مطرح کرده بود.

بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

سعید حدادیان، مداح بیت علی خامنه‌ای، ظریف را "جاسوس" خواند و سه روز مهلت داد تا او "غلط خود را بپذیرد".

حسین شریعتمداری، مدیر مسئول روزنامه کیهان هم پیشنهادهای ظریف را "نسخه تسلیم در برابر دشمنان ایران" خواند و خواستار دخالت مقامات قضایی شد.

علی مطهری، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، در گفتگو با فرارو بدون اشاره به یادداشت ظریف گفت که "فعلا زمان پایان جنگ نیست".

مطهری مدعی شد که جمهوری اسلامی زیر بار غنی‌سازی صفر نخواهد رفت و موضوع موشک‌ها نیز اساسا قابل مذاکره نیست، زیرا این توانمندی تقریبا تنها ابزار دفاعی ایران محسوب می‌شود.

اسرائیل: پدافند هوایی و انبارهای موشکی در سراسر تهران هدف قرار گرفت

نیروی هوایی اسرائیل در جریان موجی از حملات هوایی در تهران، مواضع دفاع هوایی و انبارهای موشکی را هدف قرار داد.

ارتش اسرائیل صبح روز شنبه ۱۵ فروردین (۴ آوریل) در پلتفرم ایکس اعلام کرد که "تاسیسات پدافند هوایی رژیم ایران در سراسر تهران مورد هدف قرار گرفته‌اند".

بر اساس داده‌های ارتش، یکی از این اهداف سایت پدافند هوایی متعلق به سپاه پاسداران بوده که موشک‌هایی برای هدف قرار دادن هواگردها در آن ذخیره شده بود.

بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

بنا به اعلام ارتش اسرائيل، یک سایت نظامی دیگر که مسئول حفاظت از مراکز تحقیق و توسعه تسلیحات ایران بود نیز مورد حمله قرار گرفت.

همچنین به‌طور هم‌زمان، سایتی که موشک‌های بالستیک در آن نگهداری می‌شد و همچنین مراکز تولید، تحقیق و توسعه سایر سامانه‌های تسلیحاتی نیز هدف حملات هوایی ارتش اسرائیل قرار گرفتند.

رای‌گیری درباره قطعنامه هرمز در شورای امنیت به تعویق افتاد

جلسه رای‌گیری شورای امنیت سازمان ملل که قرار بود روز شنبه ۱۵ فروردین (۴ آوریل) درباره قطعنامه‌ ارائه‌شده توسط بحرین برای تامین امنیت تنگه هرمز برگزار شود، به‌طور ناگهانی به تعویق افتاد.

دو دیپلمات اعلام کردند که این رای‌گیری قرار است هفته آینده انجام شود.

پیش‌نویس قطعنامه در ابتدا به استفاده از "همه اقدامات لازم" برای حفاظت از حمل‌ونقل تجاری در تنگه هرمز، که توسط جمهوری اسلامی مسدود شده، اشاره داشت. اما پس از مقاومت کشورهای دارای حق وتو، یعنی چین و روسیه این پیش‌نویس به‌طور قابل توجهی تعدیل شد.

در متن جدید که قرار بود روز شنبه به آن رای داده شود، تنها اقدامات دفاعی برای تامین امنیت این تنگه حیاتی برای تجارت جهانی نفت و گاز ارائه شده و هیچ اقدامی تهاجمی که از سوی کشورهای عربی خلیج فارس و ایالات متحده حمایت می‌شد، مجاز شمرده نشده است.

بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

در حال حاضر ریاست شورای امنیت، قوی‌ترین نهاد سازمان ملل بر عهده بحرین است.

تحلیلگران معتقدند که تعویق رای‌گیری نشان می‌دهد حتی نسخه تعدیل‌شده این قطعنامه برای روسیه و چین همچنان غیرقابل قبول است.

دو زندانی سیاسی دیگر در ایران به دار آویخته شدند

دستگاه قضایی جمهوری اسلامی از اعدام دو زندانی سیاسی دیگر خبر داد.

خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران و میزان، خبرگزاری قوه قضائیه گزارش دادند که صبح روز شنبه ۱۵ فروردین (۴ آوریل) ابوالحسن منتظر و وحید بنی‌عامریان، "دو عضو سازمان مجاهدین خلق"، به دار آویخته شدند.

عفو بین‌الملل پیشتر درباره احتمال قریب‌الوقوع اعدام این دو زندانی سیاسی هشدار داده بود.

بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

قوه قضائیه این دو نفر را به "اقدامات متعدد تروریستی و برنامه‌ریزی انفجارهایی در سطح شهر تهران" متهم کرد. نهادهای امنیتی و قضائی اما هیچ مدرکی برای اثبات این اتهامات ارائه نکرده‌اند.

به گزارش نهادهای حقوق بشری، اجرای حکم اعدام در ایران اکنون تقریبا روزانه گزارش می‌شود و در چند روز گذشته چندین عضو سازمان مجاهدین خلق به دار آویخته شده‌اند.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران در مصاحبه با دویچه وله اخیرا اعلام کرد که جنگ موجب کاهش توجه جهانیان به وضعیت حقوق بشر در ایران شده است.

امیری‌مقدم نسبت به افزایش احتمالی اعدام‌ها، به‌ویژه پس از پایان تعطیلات نوروز هشدار داد و تأکید کرد که در شرایط کنونی، خطر استفاده از مجازات‌های سنگین برای ایجاد فضای رعب و کنترل اعتراضات بیشتر شده است.

وال‌استریت ژورنال گزارش داده تلاش‌های دیپلماتیک کشورهای منطقه به رهبری پاکستان برای برقراری آتش‌بس میان آمریکا و ایران به بن‌بست رسیده است. جمهوری اسلامی اعلام کرده که شروط آمریکا را قبول ندارد.جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، "غرش شیران" نام‌گذاری شده است. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را "خشم حماسی" نام‌گذاری کرده است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل تا كنون ده‌ها تن از مقام‌های عالیرتبه حکومت ایران نیز کشته شده‌اند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، تا کنون خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داده است.

یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنه‌ای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

تلاش‌های منطقه‌ای برای میانجیگری میان آمریکا و ایران به بن‌بست رسیده است

روزنامه "وال‌استریت ژورنال" به‌نقل از میانجی‌ها گزارش داد تلاش‌های دیپلماتیک کشورهای منطقه به رهبری پاکستان برای برقراری آتش‌بس میان آمریکا و ایران به بن‌بست رسیده است. بر اساس این گزارش، ایران به‌طور رسمی به میانجی‌ها اعلام کرده که حاضر نیست در روزهای آینده با مقام‌های آمریکایی در اسلام‌آباد دیدار کند و خواسته‌های واشنگتن را غیرقابل قبول می‌داند.

بر اساس گزارش "وال‌استریت ژورنال"، ایران به میانجی‌ها اطلاع داده که تمایلی به دیدار با مقام‌های آمریکایی در اسلام‌آباد در روزهای آینده ندارد.

این روزنامه نوشته است تهران خواسته‌های آمریکا را نیز غیرقابل قبول ارزیابی کرده و همین موضوع باعث شده تلاش‌های تازه برای باز کردن مسیر گفت‌وگو فعلا به نتیجه نرسد.

در این گزارش آمده است که کشورهای منطقه، به‌ویژه پاکستان، در هفته‌های اخیر تلاش کرده‌اند مسیر آتش‌بس میان آمریکا و ایران را هموار کنند.

با این حال، به گفته میانجی‌ها، این تلاش‌ها اکنون به یک بن‌بست دیپلماتیک رسیده و چشم‌انداز روشنی برای پیشرفت فوری در گفت‌وگوها دیده نمی‌شود.

"وال‌استریت ژورنال" گزارش داده است ترکیه و مصر همچنان در تلاش‌اند راهی برای خروج از این بن‌بست پیدا کنند.

بر اساس این گزارش، دو کشور در حال بررسی محل‌های جایگزین برای برگزاری گفت‌وگوها هستند؛ از جمله دوحه و استانبول. همچنین پیشنهادهای تازه‌ای نیز برای شکستن بن‌بست مطرح شده است.

در گزارش آمده است دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، اوایل این هفته در شبکه‌های اجتماعی مدعی شده بود ایران درخواست آتش‌بس کرده است.

اما تهران این ادعا را رد کرده و در نتیجه، یکی از محورهای اختلاف میان دو طرف، حتی بر سر اصل وجود چنین درخواستی نیز باقی مانده است.

فرانسه خواستار "آزادی فوری" نسرین ستوده شد

خبرگزاری فرانسه گزارش داد دولت فرانسه روز جمعه خواستار آزادی فوری نسرین ستوده و همه کسانی شد که به‌گفته پاریس به‌طور خودسرانه در ایران بازداشت شده‌اند. این درخواست پس از آن مطرح شد که دختر نسرین ستوده اعلام کرد مادرش چهارشنبه شب بازداشت شده و ماموران همچنین وسایل الکترونیکی او و همسرش را ضبط کرده‌اند.

سخنگوی وزارت خارجه فرانسه اعلام کرد پاریس خواستار "آزادی فوری نسرین ستوده و همه کسانی" است که به‌گفته او به‌طور خودسرانه در ایران بازداشت شده‌اند.

در این موضع‌گیری، بازداشت نسرین ستوده نمونه‌ای دیگر از آنچه "سیاست سیستماتیک حکومت ایران برای آزار و ارعاب مدافعان حقوق بشر" خوانده شد، توصیف شده است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، مهراوه خندان، دختر نسرین ستوده، گفته است مادرش چهارشنبه شب بازداشت شده است.

او همچنین گفته اعضای خانواده پس از این بازداشت متوجه شده‌اند وسایل الکترونیکی مادر و پدرش ضبط شده است.

در این گزارش آمده است که نسرین ستوده در سال‌های گذشته بارها به‌دلیل فعالیت‌هایش بازداشت شده است.

او از جمله برندگان جایزه ساخاروف پارلمان اروپا در سال ۲۰۱۲ و جایزه "رایت لایولی‌هود" در سال ۲۰۲۰ است.

سرنگونی یک جنگنده آمریکایی بر فراز ایران، گزارش‌ها از نجات یک خلبان حکایت دارد

روزنامه "جروزالم پست" به‌نقل از یک منبع آگاه گزارش داد یک جنگنده آمریکایی روز جمعه بر فراز مرکز ایران سرنگون شده است؛ رخدادی که نخستین مورد سرنگونی یک هواپیمای آمریکایی بر اثر آتش ایران در این جنگ خواهد بود. به گفته این منبع، یکی از دو خلبان هواپیما نجات یافته و عملیات جست‌وجو و نجات برای یافتن خلبان دوم ادامه دارد.

بر اساس گزارش "جروزالم پست"، یک منبع آگاه این حادثه را تایید کرده و گفته است جنگنده آمریکایی در آسمان مرکز ایران هدف قرار گرفته و سرنگون شده است.

این منبع همچنین گفته است یکی از دو خلبان جنگنده نجات یافته، اما عملیات برای یافتن خلبان دوم همچنان در جریان است.

کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که ترامپ در جریان سرنگونی جنگنده آمریکا قرار گرفته است. او جزئیات بیشتری در این باره نگفت.

در ادامه این گزارش آمده است که یک شبکه محلی وابسته به صداوسیمای جمهوری اسلامی اعلام کرده برای هر شهروندی که بتواند خلبانان آمریکایی را پیدا یا بازداشت کند و به نیروهای انتظامی تحویل دهد، پاداش در نظر گرفته خواهد شد.

این بخش از گزارش نشان می‌دهد ماجرای سقوط هواپیما بلافاصله در رسانه‌های رسمی ایران نیز بازتاب یافته است.

"جروزالم پست" به گزارش "نیویورک تایمز" نیز اشاره کرده که در آن، جاستین برانک، پژوهشگر ارشد حوزه نیروی هوایی و فناوری، گفته است جنگنده سرنگون‌شده احتمالا از نوع F-15E Strike Eagle بوده است.

او گفته عکس‌هایی را که رسانه‌های دولتی ایران از بقایای هواپیما منتشر کرده‌اند بررسی کرده و به این نتیجه رسیده که علائم دیده‌شده در تصاویر با بخش سکان عمودی جنگنده‌های F-15E متعلق به اسکادران ۴۹۴ جنگنده هم‌خوانی دارد؛ یگانی که در پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا مستقر است.

بر اساس همین گزارش، عملیات جست‌وجو و نجات برای یافتن دومین خلبان همچنان ادامه دارد و هنوز اطلاعات بیشتری درباره سرنوشت او منتشر نشده است.

ترامپ: با کمی زمان بیشتر می‌توانیم تنگه هرمز را باز کنیم

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز جمعه گفت ایالات متحده با "کمی زمان بیشتر" می‌تواند تنگه هرمزرا باز کند و "نفت را بگیرد". او این اظهارات را در حالی مطرح کرد که کاخ سفید همان روز پیشنهاد بودجه‌ای را برای سال آینده به قانون‌گذاران فرستاد که بر اساس آن، مجموع منابع بودجه دفاعی آمریکا به ۱/۵ تریلیون دلار می‌رسد.

ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی "تروث سوشال" نوشت: "با کمی زمان بیشتر، به‌راحتی می‌توانیم تنگه هرمز را باز کنیم، نفت را بگیریم و ثروت عظیمی خلق کنیم."

او در این پیام توضیح نداد که آمریکا چگونه می‌خواهد کنترل ایران بر این آبراه را پایان دهد یا منظورش از "نفت" دقیقا چیست.

تنگه هرمز که میان خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های راهبردی جهان برای انتقال انرژی به شمار می‌رود و از آغاز جنگ، عملا از سوی ایران بسته شده است.

بسته شدن این مسیر، بازارهای جهانی را دچار شوک کرده، بهای انرژی را بالا برده و نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه را تشدید کرده است.

در این گزارش آمده است تنگه هرمز تنها برای انتقال نفت و گاز اهمیت ندارد، بلکه مسیر مهمی برای صادرات کود شیمیایی به اروپا نیز به‌شمار می‌رود.

بر اساس داده‌های سازمان ملل، حدود ۱۳ درصد صادرات جهانی کود شیمیایی نیز از تنها مسیر دسترسی خلیج فارس به آب‌های آزاد عبور می‌کند.

یک مقام آمریکایی: یک جنگنده آمریکایی سرنگون شده است

وب‌سایت "آکسیوس" به‌نقل از رسانه‌های دولتی ایران و یک منبع آگاه گزارش داد ایران روز جمعه یک جنگنده آمریکایی را بر فراز مرکز ایران سرنگون کرده است؛ رخدادی که در صورت تایید نهایی، نخستین مورد سرنگونی یک هواپیمای نظامی آمریکا بر اثر آتش ایران در این جنگ خواهد بود. هم‌زمان، خبرگزاری رویترز به‌نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد عملیات جست‌وجو و نجات برای یافتن بازماندگان احتمالی آغاز شده است.

بر اساس گزارش "آکسیوس"، ایران یک جنگنده آمریکایی را بر فراز مناطق مرکزی خود هدف قرار داده و سرنگون کرده است. این گزارش با استناد به رسانه‌های دولتی ایران و یک منبع مطلع نوشته که پس از این حادثه، جست‌وجو برای یافتن دو عضو خدمه هواپیما آغاز شده است.

رویترز نیز به‌نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد عملیات جست‌وجو و نجات برای یافتن بازماندگان احتمالی در جریان است. با این حال، در متن گزارش جزئیات بیشتری درباره سرنوشت خدمه یا محل دقیق سقوط ارائه نشده است.

در ادامه این گزارش آمده است که در حالی که دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو از وارد شدن ضربه‌های سنگین به ایران سخن می‌گویند، ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا حاکی از آن است که حدود نیمی از توان تسلیحاتی ایران همچنان دست‌نخورده باقی مانده است.

گزارش‌ها از ادامه بازداشت‌ها و تشدید محدودیت‌های ارتباطی در ایران حکایت دارند

بر اساس گزارش خبرگزاری صداوسیمای جمهوری اسلامی، روز جمعه ۱۴ فروردین دست‌کم ۲۸ نفر در جنوب شرق ایران از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شده‌اند. رسانه‌های حکومتی این افراد را به "ارتباط با آمریکا و اسرائیل"، "شبکه‌سازی" و "اقدامات تروریستی" متهم کرده‌اند؛ اتهام‌هایی که در سال‌های گذشته نیز بارها در پرونده‌های امنیتی و سیاسی مطرح شده‌اند.

گزارش صداوسیما می‌گوید نیروهای امنیتی در جنوب شرق کشور دست‌کم ۲۸ نفر را بازداشت کرده‌اند. در این گزارش، بازداشت‌شدگان با اتهام‌هایی از جمله "ارتباط با آمریکا و اسرائیل"، "شبکه‌سازی" و "اقدامات تروریستی" معرفی شده‌اند.

رسانه‌های حکومتی همچنین مدعی شده‌اند برخی از این افراد با رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور در ارتباط بوده‌اند یا اطلاعاتی درباره اماکن حساس ارسال کرده‌اند.

در گزارش‌های منتشرشده همچنین از کشف سلاح و تجهیزات ارتباطی خبر داده شده است. با این حال، به دلیل محدودیت شدید دسترسی به اطلاعات و قطع گسترده اینترنت، امکان راستی‌آزمایی مستقل این ادعاها وجود ندارد.

نبود اطلاعات روشن درباره هویت بازداشت‌شدگان، محل نگهداری آنان و دسترسی‌شان به وکیل، ابهام‌ها درباره این پرونده‌ها را بیشتر کرده است.

این بازداشت‌ها در شرایطی انجام می‌شود که گزارش‌ها از ادامه قطع گسترده اینترنت در نقاط مختلف کشور حکایت دارد. محدود شدن ارتباطات، دسترسی خانواده‌ها، رسانه‌ها و نهادهای حقوق بشری به اطلاعات مربوط به وضعیت بازداشت‌شدگان را دشوارتر کرده است.

در چنین فضایی، پیگیری مستقل پرونده‌ها و انتشار جزئیات مربوط به بازداشت‌ها بیش از پیش با مانع روبه‌رو شده است.

هم‌زمان با بازداشت‌های تازه، گزارش‌هایی نیز از اجرای احکام اعدام و افزایش فشار بر زندانیان سیاسی منتشر شده است. این تحولات تصویری از تشدید فضای امنیتی در کشور ارائه می‌دهد؛ فضایی که در آن بازداشت، محدودیت ارتباطات و فشار بر زندانیان به‌طور هم‌زمان در حال افزایش است.

بیشتر قربانیان غیرنظامی جنگ در ایران در نزدیکی اهداف نظامی و حکومتی کشته شده‌اند

بر اساس گزارش سازمان "داده‌های مکانی و رویدادی درگیری‌های مسلحانه" (Armed Conflict Location & Event Data) یا "ACLED"، بیشتر قربانیان غیرنظامی جنگدر ایران در نتیجه حملات هدفمند آمریکا و اسرائیل به اهداف نظامی و دولتی جان باخته‌اند. به گفته این نهاد، در اطراف این مراکز شمار بیشتری از کشته‌شدگان ثبت شده و شواهد موجود نشان نمی‌دهد که تلفات بالای غیرنظامیان عمدتا ناشی از بمباران کور مناطق شهری مسکونی بوده باشد.

سازمان ACLED اعلام کرد بررسی داده‌های این نهاد نشان می‌دهد بیشتر کشته‌های غیرنظامی در ایران در نزدیکی مکان‌هایی ثبت شده‌اند که هدف حملات آمریکا و اسرائیل بوده‌اند.

در این گزارش آمده است این اهداف عمدتا مراکز نظامی و حکومتی بوده‌اند و به همین دلیل، بیشترین شمار قربانیان غیرنظامی نیز در اطراف همین مناطق دیده شده است.

این نهاد همچنین اعلام کرد آمار بالای کشته‌شدگان غیرنظامی را نمی‌توان عمدتا به "بمباران کور" مناطق مسکونی شهری نسبت داد.

بر اساس این گزارش، اگرچه غیرنظامیان در جنگ اخیر تلفات سنگینی داده‌اند، اما الگوی داده‌ها بیشتر با حملات هدفمند به مراکز خاص هم‌خوانی دارد تا با هدف قرار گرفتن بی‌تمایز محله‌های مسکونی.

در این گزارش یادآوری شده که ایران از زمان آغاز جنگ تاکنون، شمار کشته‌شدگان را ۱۹۷۳ نفر اعلام کرده است.

با این حال، در متن خبر تفکیکی میان شمار نظامیان و غیرنظامیان ارائه نشده و فقط بر این نکته تاکید شده که بخش بزرگی از قربانیان غیرنظامی در پیرامون اهداف مشخص نظامی و دولتی کشته شده‌اند.

ACLED چیست؟

سازمان "داده‌های مکانی و رویدادی درگیری‌های مسلحانه" (ACLED) یک نهاد مستقل و بی‌طرف در زمینه رصد درگیری‌هاست که داده‌ها و تحلیل‌های مربوط به مناقشه‌های خشونت‌آمیز و اعتراض‌ها را به‌صورت لحظه‌ای در کشورهای مختلف جهان جمع‌آوری و منتشر می‌کند.

آمریکا معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل را به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی اخراج کرد

وب‌سایت "آکسیوس" به‌نقل از یک مقام آمریکایی و یک منبع آگاه گزارش داد وزارت خارجه آمریکا در دسامبر گذشته سعادت آقاجانی، معاون نمایندگی ایران در سازمان ملل، را به‌دلیل نگرانی‌های مرتبط با امنیت ملی از آمریکا اخراج کرده است. بر اساس این گزارش، این اقدام در زمان خود رسانه‌ای نشد و یکی از دست‌کم سه مورد اخراج دیپلمات‌های ایرانی در نیویورک در شش ماه گذشته بوده است.

وزارت خارجه آمریکا در اوایل دسامبر یک یادداشت رسمی به نمایندگی ایران در سازمان ملل در نیویورک فرستاد و از سعادت آقاجانی خواست فورا خاک آمریکا را ترک کند.

در این گزارش آمده است که این دیپلمات ایرانی تحت روندی موسوم به "بخش ۱۳" مجبور به خروج شد؛ روندی داخلی در وزارت خارجه آمریکا که برای اخراج کم‌سر‌وصدا به‌کار می‌رود، بدون آن‌که فرد رسما "عنصر نامطلوب" اعلام شود.

وزارت خارجه آمریکا معمولا از این روند برای دیپلمات‌هایی استفاده می‌کند که به جاسوسی یا اقدام خلاف منافع آمریکا یا امنیت ملی این کشور مظنون هستند. با این حال، در این گزارش تاکید شده که هیچ اتهام مشخص و علنی علیه سعادت آقاجانی مطرح نشده است.

بر اساس این گزارش، وزارت خارجه آمریکا در ماه فوریه از فرزندان آقاجانی نیز که پس از خروج پدرشان همچنان در نیویورک مانده بودند، خواست آمریکا را ترک کنند.

این وب‌سایت همچنین گزارش داد در دو ماه پیش از خروج آقاجانی، دست‌کم دو دیپلمات دیگر در سطوح پایین‌تر از نمایندگی ایران در سازمان ملل نیز از آمریکا اخراج شده بودند.

آکسیوس نوشته است وزارت خارجه آمریکا در ماه سپتامبر، تردد دیپلمات‌های ایرانی در نمایندگی ایران را به شعاع ۲۵ مایلی از مرکز منهتن محدود کرده بود. در ادامه گزارش آمده است که دست‌کم یکی از دیپلمات‌های ایرانی که بعدا اخراج شد، این محدودیت‌ها را چندین بار نقض کرده بود.

یک مقام وزارت خارجه آمریکا به آکسیوس گفته است ایالات متحده می‌تواند تایید کند که در ۴ دسامبر، یادداشت رسمی‌ای درباره وضعیت برخی کارکنان ایرانی در سازمان ملل ارسال کرده است.

این مقام افزوده که به‌دلیل ملاحظات امنیتی و حریم خصوصی، آمریکا درباره جزئیات اقدامات مربوط به کارکنان دیپلماتیک اظهار نظر نمی‌کند.

پاپ از هرتزوگ خواست برای پایان دادن به جنگ با ایران همه مسیرهای گفت‌وگو را باز کند

پاپ لئو چهاردهم و اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهوری اسرائیل، در تماسی تلفنی به مناسبت عید پسح و عید پاک، درباره جنگ ایران، حملات موشکی اخیر و وضعیت لبنان گفت‌وگو کردند.

بر اساس اعلام واتیکان، پاپ در این تماس از هرتزوگ خواست برای پایان دادن به جنگ با ایران، "همه مسیرهای گفت‌وگو" را دوباره باز کند.

پاپ که در هفته‌های اخیر به یکی از منتقدان صریح درگیری‌های منطقه‌ای تبدیل شده، در این گفت‌وگو همچنین از هرتزوگ خواست از غیرنظامیان محافظت کند و به حفظ حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه کمک کند.

این بخش از موضع پاپ نشان می‌دهد واتیکان در کنار دعوت به پایان جنگ، بر پیامدهای انسانی درگیری نیز تأکید ویژه دارد.

دفتر اسحاق هرتزوگ نیز در روایت خود از این تماس اعلام کرد دو طرف درباره حملات موشکی اخیر ایران به اورشلیم گفت‌وگو کرده‌اند.

به گفته دفتر رئیس‌جمهوری اسرائیل، این حملات در محدوده مکان‌های مقدسی فرود آمده که برای مسیحیان، مسلمانان و یهودیان اهمیت دارند.

عفو بین‌الملل: جذب کودکان در مراکز نظامی ایران مصداق جنایت جنگی است

سازمان عفو بین‌الملل اقدام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جذب و به‌کارگیری کودکان را به شدت محکوم کرد. این سازمان در گزارشی که روز پنج‌شنبه دوم آوریل (۱۳ فروردین) منتشر شد، کارزار جذب کودکان از ۱۲ سالگی را "نقض حقوق کودکان و حقوق بشردوستانه بین‌المللی" خوانده و نوشت این اقدام "می‌تواند مصداق جنایت جنگی باشد".

اریکا گوئه‌وارا روزاس، مدیر اشد بخش تحقیقات و سیاست‌گذاری این سازمان به‌کارگیری کودکان در گروه‌های شبه‌نظامی بسیج در ایست‌های بازرسی را برخلاف قوانین بین‌‌المللی و نقض جدی حقوق کودکان دانست و گفت استخدام کودکان زیر ۱۵ سال برای عضویت در گروه‌های مسلح "جنایت جنگی محسوب می‌شود".

عفو بین‌الملل در گزارش خود ذکر کرده که ۱۶ عکس و ویدئو را که از ۲۱ مارس (اول فروردین) تا کنون در فضای مجازی منتشر شده‌اند، تحلیل و بررسی کرده است.

این تصاویر کودکانی را نشان می‌دهند که سلاح‌هایی مانند تفنگ‌های تهاجمی کلاشنیکف را در دست دارند یا در کنار نیروهای سپاه و سایر نیروهای شبه‌نظامی در ایست‌های بازرسی، گشت‌زنی‌ها و راهپیمایی‌های نظامی سازمان‌دهی شده دولتی در تهران، مشهد و کرمانشاه حضور داشته‌اند.

بیشتر بخوانید: کودکان در ایست‌های بازرسی؛ خط مقدمی که نباید وجود داشته باشد

این سازمان از مقام‌های ایرانی خواسته تا فورا دستور‌العمل‌های صریحی را برای ممانعت از جذب افراد زیر ۱۸ سال توسط نیروهای نظامی، از جمله ساختارهای بسیج وابسته به سپاه پاسداران، صادر کنند و همچنین اطمینان یابند که تمام اعضای فعلی بسیج و سایر نیروهای مسلح که زیر ۱۸ سال دارند، بلافاصله از خدمت مرخص و آزاد شوند.

به گفته عفو بین‌الملل ایران عضو کنوانسیون حقوق کودک است که جذب کودکان زیر ۱۵ سال را ممنوع می‌کند. پروتکل اختیاری پیوست این کنوانسیون که ایران آن را امضا اما هنوز تصویب نکرده است، جذب اجباری افراد زیر ۱۸ سال توسط دولت‌ها و همچنین به‌کارگیری افراد زیر ۱۸ سال در درگیری‌های مسلحانه را ممنوع می‌داند.

هفته گذشته نادر رحیم نادعلی، معاون فرهنگی و هنری سپاه محمد رسول‌الله تهران بزرگ از شروع طرح جدیدی با عنوان "رزمندگان مدافع وطن برای ایران" خبر داد. بر اساس این طرح، کودکان بالای ۱۲ سال می‌توانند در اموری از جمله ایست‌های بازرسی، گشت‌های عملیاتی و اطلاعاتی و کاروان‌های خودرویی، مشارکت کنند.

شامگاه ۲۰ اسفند ۱۴۰۴، در یکی از ایست‌های بازرسی تهران، پسری ۱۱ ساله به نام علیرضا جعفری که در کنار پدرش ایستاده بود، در اثر حملات هوایی کشته شد.

عبور یک کشتی با مالکیت فرانسوی از تنگه هرمز

خبرگزاری فرانسه گزارش داد یک کشتی کانتینربر که خود را دارای مالکیت فرانسوی معرفی کرده، از تنگه هرمز عبور کرده و از خلیج فارس خارج شده است. بر اساس داده‌های دریایی تحلیل‌شده از سوی این خبرگزاری، این کشتی که "کریبی" نام دارد و تحت پرچم مالت حرکت می‌کند، به گروه حمل‌ونقل دریایی فرانسوی "سی‌ام‌ای سی‌جی‌ام" تعلق دارد و بعدازظهر پنج‌شنبه دوم آوریل (۱۳ فروردین) از این گذرگاه عبور کرده است.

بر اساس این گزارش، به نظر می‌رسد این نخستین مورد شناخته‌شده از عبور یک کشتی متعلق به یک شرکت بزرگ اروپایی از تنگه هرمز از اول مارس به این سو باشد.

خبرگزاری فرانسه نوشته است پس از حملات ایران به کشتی‌ها در نزدیکی تنگه هرمز که در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل انجام شد، عبور و مرور از این مسیر به‌شدت کاهش یافته بود.

داده‌های وب‌سایت ردیابی دریایی نشان می‌دهد این کشتی بامداد جمعه در نزدیکی مسقط عمان قرار داشته و همچنان در سامانه فرستنده خود، در بخشی که معمولا برای اعلام مقصد استفاده می‌شود، عبارت "owner France" را مخابره می‌کرده است.

این گزارش می‌گوید کشتی "کریبی" هنگام عبور از هرمز، از یک مسیر تازه مورد تایید ایران در آب‌های این کشور استفاده کرده است.

در این گزارش آمده است که این مسیر جدید از نزدیکی جزیره لارک در سواحل ایران می‌گذرد و نشریه تخصصی "لویدز لیست" از آن با عنوان "باجه عوارض تهران" یاد کرده است.

تأکید رؤسای جمهور فرانسه و کره جنوبی بر همکاری برای بازگشایی تنگه هرمز

فرانسه و کره جنوبی توافق کردند که برای کمک به بازگشایی تنگه هرمز و کاهش بی‌ثباتی‌های اقتصادی جهانی ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، با یکدیگر همکاری کنند.

امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، روز جمعه در یک نشست خبری مشترک با لی جه میونگ، رئیس جمهور کره جنوبی در سئول، بر ضرورت همکاری دو کشور برای کمک به بازگشایی این تنگه و کاهش تنش‌ها در خاورمیانه تأکید کرد. لی نیز به خبرنگاران گفت که پاریس و سئول "بر عزم خود برای همکاری جهت تضمین امنیت مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید کرده‌اند".

رؤسای جمهور فرانسه و کره جنوبی با این حال توضیح بیشتری درباره نحوه بازگشایی تنگه هرمز ارائه نکردند و به پرسش‌ها در این باره پاسخ ندادند.

مکرون گفت: «ما باید در سطح بین‌المللی شرایط لازم برای فرآیندی جهت کاهش بحران و درگیری در خاورمیانه را به‌طور شفاف تعریف کنیم. ما باید اطمینان حاصل کنیم که تنگه هرمز بازگشایی می‌شود.»

کره جنوبی برای کاهش بحران انرژی، تولید در نیروگاه‌های هسته‌ای خود را افزایش داده است. رئیس جمهور این کشور همچنین خواستار تسریع در گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر شده و گفته است این جنگ، وابستگی شدید کره جنوبی به واردات سوخت‌های فسیلی را آشکار کرده است.

بیشتر بخوانید: بحران تنگه هرمز و چرخش‌های ترامپ؛ آزمون آمادگی آمریکا

این نخستین باری است که مکرون در دوران ریاست‌جمهوری خود به کره جنوبی سفر کرده است. این سفر در حالی انجام شده که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به شدت از متحدان ایالات متحده برای عدم همکاری در جنگ با ایران و بازگشایی تنگه هرمز ابراز نارضایتی کرده است. او روز چهارشنبه در سخنرانی تلویزیونی خود تأکید کرده بود که آمریکا به تنگه هرمز "نیازی ندارد" و کشورهایی که به نفت نیاز دارند "باید خود به تنگه هرمز بروند و آن را بگیرند". ترامپ از متحدان آسیایی و چین خواسته بود برای بازگشایی این آبراه کلیدی وارد عمل شوند.

مکرون پیش‌تر گفته بود که بازگشایی تنگه هرمز از طریق عملیات نظامی واقع‌بینانه نیست.

مقامات کره جنوبی نیز اعلام کرده‌اند که سئول در این رابطه با واشنگتن در تماس است و موضوع پرداخت هزینه ترانزیت به ایران برای تضمین ارسال سوخت از طریق این تنگه در دست بررسی نیست.

حملات ایران به تأسیسات برقی و آب‌ شیرین‌کن در کویت

وزارت آب و برق کویت اعلام کرد که یک مجتمع تولید برق و یک تأسیسات آب شیرین‌کن در این کشور روز جمعه سوم آوریل (۱۴ فروردین) در پی حمله‌ای از سوی ایران آسیب دیده است.

به گزارش خبرگزاری رسمی کویت و به نقل از یک سخنگوی این وزارتخانه، این حمله تلفات جانی به دنبال نداشته است. یک خبرنگار خبرگزاری فرانسه در شهر کویت نیز گزارش داد که این حمله هیچ اختلالی در خدمات برق یا آب ایجاد نکرده است.

بیشتر بخوانید: حمله به همسایگان؛ قمار بقا یا خودکشی استراتژیک جمهوری اسلامی؟

بامداد جمعه همچنین یک پالایشگاه در کویت هدف حمله پهپادی قرار گرفت و دچار آتش‌سوزی شد.

در همین حال دفتر رسانه‌ای امارات متحده عربی نیز اعلام کرد آتش‌سوزی ناشی از سقوط بقایای یک حمله رهگیری شده، موجب توقف فعالیت‌ها در مجتمع گازی "حبشان" در ابوظبی شد. این دفتر افزود هیچ موردی از مصدومیت و تلفات گزارش نشده و نهادهای امدادی در حال بررسی این حادثه هستند.

ظریف: ایران و آمریکا به رغم برتری تهران، باید به دنبال یک توافق جامع صلح باشند

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین جمهوری اسلامی، در یک مقاله مهمان برای مجله "فارن افرز"، آمریکا را متهم کرد که در مذاکرات "قابل اعتماد نیست" و "به حاکمیت ایران احترام نمی‌گذارد".

ظریف در این مقاله که روز جمعه سوم آوریل (۱۴ فروردین) منتشر شد، استدلال کرد که "بر اساس این منطق هیچ دلیلی برای تعامل با این کشور در حال حاضر و ارائه یک راه خروج به آن وجود ندارد". او افزود: «تهران باید برتری خود را تثبیت کند، به حمله به پایگاه‌های آمریکا ادامه دهد و جریان تجارت در تنگه هرمز را مسدود کند تا واشنگتن حضور و رویکرد منطقه‌ای خود را به‌طور بنیادین تغییر دهد.»

ظریف با ادعای "برتری" ایران در جنگ با آمریکا و اسرائیل نوشت: «تهران باید از برتری خود نه برای ادامهٔ جنگ، بلکه برای اعلام پیروزی و دستیابی به توافقی استفاده کند که هم این درگیری را پایان دهد و هم از وقوع درگیری بعدی جلوگیری کند.»

او ادامه داد: «ایران می‌تواند پیشنهاد دهد که در ازای پایان همهٔ تحریم‌ها، محدودیت‌هایی بر برنامهٔ هسته‌ای خود اعمال کند و تنگهٔ هرمز را بازگشایی نماید؛ توافقی که واشنگتن پیش‌تر نمی‌پذیرفت اما اکنون ممکن است آن را بپذیرد. ایران همچنین باید آمادگی خود برای یک پیمان عدم تجاوز متقابل را اعلام کند که در آن هر دو کشور تعهد دهند در آینده به یکدیگر حمله نکنند. این کشور می‌تواند تعامل اقتصادی با ایالات متحده را پیشنهاد دهد که به نفع مردم هر دو کشور خواهد بود.»

وزیر خارجه پیشین جمهوری اسلامی، جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه او را "افرادی کاملا بی‌سواد در حوزه ژئوپلیتیک و ظرایف فنی هسته‌ای" توصیف کرده و نوشت، آنها در "درک پیشنهادهای سخاوتمندانه ایران برای رسیدن به توافق ناکام ماندند".

ظریف در این مقاله با طرح استدلال‌های تناقض‌‌برانگیز متذکر شده است که هر چند "گفتگو با مقامات آمریکایی که بارها به ایران خیانت کرده‌اند طرفدار چندانی ندارد اما با وجود قابل درک بودن این دیدگاه، جمهوری اسلامی در نهایت اگر بتواند جنگ را زودتر به پایان برساند، وضعیت بهتری خواهد داشت".

به نظر ظریف، ایران و آمریکا باید به دنبال "یک توافق جامع صلح" باشند و از بحران ایجاد شده "به عنوان فرصتی برای پایان دادن به ۴۷ سال خصومت استفاده کنند".

او برنامه هسته‌ای و موشکی جمهوری اسلامی را "ریشه‌دار و پراکنده" خوانده و تأکید کرد این توانمندی با "بمباران از میان نخواهد رفت".

بیشتر بخوانید: حمله نظامی به ایران؛ چرا کار به اینجا کشید؟

ظریف در بخش دیگری از مقاله خود تحت عنوان "آماده‌سازی صلح" به همکاری‌های اقتصادی در آینده اشاره کرده و خاطرنشان ساخت که "برای تحکیم بیشتر صلح، ایران و ایالات متحده باید همکاری‌های متقابل سودمند در حوزه‌های تجاری، اقتصادی و فناورانه را آغاز کنند".

او وقوع این جنگ را "گشایش دری به سوی یک حل و فصل پایدار" خوانده و با ادعای شکست‌ناپذیری ایران نوشت: «مقام‌های آمریکایی شاید همچنان از جمهوری اسلامی خوششان نیاید، اما اکنون دریافته‌اند که این حکومت رفتنی نیست و ناچارند در کنار آن زندگی کنند.»

انتشار این مقاله و طرح چنین ادعاهایی درباره "برتری ایران و فرصت تاریخی برای صلح" در حالی است که واقعیت‌های میدانی حاکی از آن است که جمهوری اسلامی طی این جنگ با تلفات انسانی و خسارات گسترده‌ای مواجه شده است.

ترامپ نیز تهدید کرده است که در صورت عدم پذیرش شروط واشنگتن از سوی تهران، حملات به زیرساخت‌های ایران از جمله نیروگاه‌های برق کشیده خواهد شد.

هشدار ایران به اعضای شورای امنیت درباره هرگونه "اقدام تحریک‌آمیز"

در آستانه رأی‌گیری در مورد پیش‌نویس قطعنامه‌ ارائه‌شده توسط بحرین در مورد تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، جمهوری اسلامی به اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد هشدار داد که از هرگونه "اقدام تحریک‌آمیز" خودداری کند.

خبرگزاری ایسنا گزارش داد عباس عراقچی،‌ وزیر خارجه ایران، در یک تماس تلفنی با سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه اظهار داشت: «صدور قطعنامه از سوی شورای امنیت در خصوص تنگه هرمز نه تنها هیچ مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه خود به بخشی از مشکل تبدیل می‌شود.»

شورای امنیت قرار بود روز جمعه ۱۴ فروردین (سوم آوریل) قطعنامه پیشنهادی بحرین در رابطه با حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز را به رأی‌ بگذارد. این رأی‌گیری اما به دلیل آنچه "تعطیلات عید پاک" خوانده شد، به تعویق افتاد.

این پیش‌نویس "تمام اقدامات دفاعی لازم" را برای حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز برای مدت دستکم شش ماه مجاز می‌داند. چین به عنوان یکی از کشورهای دارای حق وتو پیش‌تر اعلام کرده بود با صدور هرگونه مجوزی برای توسل به زور مخالفت خواهد کرد.

بیشتر بخوانید: آیا ایران می‌تواند در تنگه هرمز "ایستگاه عوارضی" ایجاد کند؟

به گزارش ایسنا، لاوروف در گفت‌وگو با عراقچی از "ارائه ابتکارات و پیشنهادهایی از سوی روسیه برای کاهش تنش‌ها و مدیریت بحران در منطقه" خبر داد.

تنگه هرمز مسیر حیاتی برای جریان انرژی جهانی به شمار می‌رود و مسدود شدن آن پیامدهای قابل‌توجهی را به دنبال داشته است.

بحرین گفته بود که این پیش‌نویس چندین بار اصلاح شده و از حمایت ایالات متحده برخوردار است.

دولت اسپانیا با بستن حریم هوایی به روی پروازهای نظامی آمریکا در جنگ ایران، مسیر متفاوتی در پیش گرفته است؛ رویکردی که هم‌زمان با تنش با واشنگتن و فشارهای داخلی، به محور سیاست پدرو سانچز تبدیل شده است.در حالی که تنش‌ها میان ایالات متحده و ایران بالا گرفته، دولت پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، مسیری متفاوت را در پیش گرفته است؛ مسیری که او را در تقابل مستقیم با دونالد ترامپ قرار داده و در داخل اسپانیا نیز به بخشی از رویکرد سیاسی دولت تبدیل شده است.

دولت اسپانیا در آغاز عملیات نظامی آمریکا علیه ایران اعلام کرد که ایالات متحده اجازه استفاده از پایگاه‌های نظامی این کشور را ندارد. در ادامه نیز حریم هوایی اسپانیا برای هواپیماهای آمریکایی مرتبط با این عملیات بسته شد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

سانچز این سیاست را در قالب شعار ساده "نه به جنگ" خلاصه می‌کند. سانچز در توضیح موضع خود گفته است که مسئله، حمایت یا مخالفت با حکومت ایران نیست. او تاکید کرده که پرسش اصلی، پایبندی به حقوق بین‌الملل است و حمله نظامی تنها به تشدید بحران‌ها منجر می‌شود.

بیشتر بخوانید:تا چه زمانی ایران می‌تواند به راهبرد جنگ نامتقارن ادامه دهد؟

این موضع‌گیری با واکنش تند دونالد ترامپ همراه شد. او اعلام کرد که دیگر نمی‌خواهد با اسپانیا همکاری داشته باشد و حتی احتمال اعمال تعرفه‌های تجاری را مطرح کرد.

با این حال، سانچز تاکید کرده که اسپانیا " مطیع" سیاست‌های ایالات متحده نخواهد بود.

پیشینه اختلاف با سیاست‌های آمریکا

مخالفت با همراهی در عملیات‌های نظامی آمریکا در اسپانیا سابقه دارد. در دهه ۱۹۸۰ مخالفت‌هایی در اسپانیا با عضویت در ناتو شکل گرفت و در سال ۲۰۰۴ نیز سوسیالیست‌ها با وعده خروج نیروهای اسپانیایی از عراق به قدرت رسیدند.

حضور نظامی در کنار آمریکا در آن زمان نیز با استقبال گسترده‌ای در جامعه اسپانیا مواجه نشد.

بر اساس نظرسنجی روزنامه ال پائیس، تنها ۲۳ درصد از مردم اسپانیا از عملیات آمریکا و اسرائیل علیه ایران حمایت می‌کنند.

دولت سانچز در قالب یک ائتلاف اقلیت اداره می‌شود و به حمایت حزب چپ‌گرای سومار وابسته است؛ حزبی که به‌شدت با این جنگ مخالف است.

دولت سانچز در شرایطی فعالیت می‌کند که بارها با بحران‌های سیاسی داخلی روبه‌رو شده است.

منتقدان او را متهم می‌کنند که با برجسته کردن اختلاف با آمریکا، در تلاش است توجه‌ها را از مسائل داخلی، از جمله پرونده‌های فساد، منحرف کند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

دولت اسپانیا هم‌زمان سیاست‌هایی در حوزه مهاجرت اتخاذ کرده که نشان‌دهنده رویکردی متفاوت است.

در حال حاضر طرحی برای اعطای مجوز اقامت به حدود ۵۰۰ هزار مهاجر بدون مدرک در دست بررسی است. این تصمیم در شرایطی مطرح شده که بخش‌هایی از اقتصاد اسپانیا، از جمله ساخت‌وساز و گردشگری، با کمبود نیروی کار مواجه هستند.

اختلاف با شرکت‌های فناوری

دولت سانچز همچنین در حال بررسی محدود کردن استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال است.

نخست‌وزیر اسپانیا شبکه‌های اجتماعی را به "یک دولت شکست‌خورده" تشبیه کرده است. این موضع‌گیری با واکنش تند ایلان ماسک همراه شد که او را "دیکتاتور و خائن" خواند.

آلبرتو نونیس فیخو، رهبر اپوزیسیون محافظه‌کار، هشدار داده که نباید برای اهداف سیاسی داخلی، امنیت کشور به خطر بیفتد.

در سطح اروپا نیز نگرانی‌هایی درباره میزان وابستگی کشورهای اروپایی به توان نظامی و اطلاعاتی آمریکا وجود دارد.

با نزدیک شدن به انتخابات آینده در اسپانیا، مواضع سیاست خارجی دولت اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

موضع‌گیری‌های سانچز در قبال جنگ ایران، به یکی از محورهای اصلی رقابت سیاسی در این کشور تبدیل شده است.

در حالی که ترامپ از پایان سریع جنگ سخن می‌گوید، گزارش‌ها نشان می‌دهد ایران با وجود ضربات سنگین، همچنان با تکیه بر پهپادها، شبکه‌های نیابتی و اهرم تنگه هرمز، توان فشار و ادامه درگیری را حفظ کرده است.در حالی که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا از تمایل خود برای پایان سریع جنگ در ایران سخن می‌گوید، هم‌زمان تجهیزات نظامی آمریکا در اطراف خلیج فارس در حال افزایش است؛ جایی که تهران همچنان با بستن تنگه هرمز، بخش قابل‌توجهی از جریان انرژی جهان را مختل کرده است.

ترامپ در سخنرانی شامگاه چهارشنبه گفت: «تغییر رژیم در ایران رخ داده» و ایالات متحده «در مسیر تحقق همه اهداف خود در آینده‌ای بسیار نزدیک» قرار دارد.

او افزود: «در تاریخ جنگ‌ها، هرگز دشمنی در مدت چند هفته چنین خسارات گسترده و ویران‌کننده‌ای متحمل نشده است.»

بیشتر بخوانید:بازگشت به عصر حجر؛ فرجام وعده‌های ترامپ به مردم ایران

ایالات متحده و اسرائیل می‌گویند که در پی هفته‌ها حملات هوایی، نیروی دریایی متعارف، نیروی هوایی، سامانه‌های تسلیحاتی بزرگ و زیرساخت‌های دفاعی ایران به‌شدت تضعیف شده‌اند.

ترامپ همچنین به روزنامه فایننشال تایمز گفته بود که از زمان آغاز حملات در ۲۸ فوریه، ۱۳ هزار هدف در ایران مورد حمله قرار گرفته است. ارتش اسرائیل نیز اعلام کرده که ۸۰ درصد سامانه‌های پدافند هوایی ایران از بین رفته‌اند.

با وجود این حجم از حملات، حکومت ایران ضربه خورده اما همچنان به بقای خود ادامه می‌دهد. این کشور همچنان حملات متقابل انجام می‌دهد و به‌نظر می‌رسد قادر به هماهنگی راهبرد دفاعی خود است.

در گزارش آمده است که در یکی از نخستین موج‌های حملات، علی خامنه‌ای کشته شده و پسرش مجتبی خامنه‌ای به‌طور ناروشنی جای او را گرفته است. در عین حال، مجتبی خامنه‌ای از آغاز جنگ در انظار عمومی دیده نشده و این موضوع به گمانه‌زنی‌هایی درباره وضعیت و محل حضور او دامن زده است.

بخش قابل‌توجهی از رهبران ارشد کشته شده‌اند و ساختارهای امنیتی ایران نیز هدف حملات قرار دارند.

جیسون کمپبل، پژوهشگر ارشد موسسه خاورمیانه در واشنگتن می‌گوید: «تضعیف مداوم توان نظامی ایران از طریق حملات آمریکا و اسرائیل، گزینه‌های پاسخ‌گویی ایران را به‌شدت محدود کرده است. با این حال، این حکومت در اجرای جنگ نامتقارن مهارت دارد و برای چنین شرایطی دهه‌ها سال برنامه‌ریزی کرده است.»

ایران دهه‌ها برای جنگ آماده شده بود

در طول دهه‌ها، حکومت جمهوری اسلامی با تامین مالی نیروهای نیابتی در سراسر خاورمیانه و سرکوب نارضایتی‌های داخلی، در برابر فشارهای ناشی از تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای خود مقاومت کرده است.

هر زمان که مردم ایران خواستار حقوق مدنی شده یا در برابر حکومت ایستاده‌اند، مانند آنچه در اوایل سال جاری رخ داد، نیروهای طرفدار حکومت از جمله بسیج با کشتن هزاران معترض واکنش نشان داده‌اند.

در یک مقاله اخیر در فارن افرز، نرگس باجقلی، پژوهشگر ایرانی-آمریکایی، می‌نویسد، انزوای بین‌المللی بخشی از روند شکل‌گیری راهبردهای بقای حکومت ایران بوده است. به گفته او، راهبرد جنگ نامتقارن ایران "از دل ضرورت" شکل گرفته، زمانی که آمریکا پس از انقلاب ۱۹۷۹ تحریم تسلیحاتی علیه ایران اعمال کرد.

پس از جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰، آنچه در ابتدا راه‌حل‌های موقتی بود، به یک دکترین منسجم در سپاه پاسداران تبدیل شد.

ایران در این مسیر به توسعه موشک‌ها و پهپادهای بومی روی آورد که امکان تولید سریع و کم‌هزینه دارند.

امروزه این توان نامتقارن به ترکیبی از پهپادهای تهاجمی، جنگ سایبری و شبکه‌های نیابتی تبدیل شده است.

این ظرفیت‌ها تا حد زیادی از طریق درآمدهای نفتی تامین مالی شده‌اند، درآمدی که ایران با فروش انرژی به کشورهایی مانند چین و دور زدن تحریم‌های آمریکا به دست می‌آورد.

کلی گریکو، تحلیلگر مرکز استیمسون، می‌گوید: «به‌نظر می‌رسد ایران قادر است برای مدت طولانی یک تهدید نامتقارن قابل‌اعتنا را حفظ کند.» او در عین حال تاکید می‌کند که توان متعارف ایران به‌شدت تضعیف شده، اما بخشی از توان موشکی همچنان باقی مانده است.

پهپادهای ارزان و قابل تولید ایران

در میان این ابزارها، پهپادها نسبت به موشک‌های بالستیک پایداری بیشتری دارند. راهبرد ایران بر پهپادهای "شاهد" استوار است، پهپادهای انتحاری که هزینه‌ای بین ۲۰ تا ۵۰ هزار دلار دارند، به سیستم‌های هدایت دقیق مجهز هستند و بردی حدود ۲۰۰۰ کیلومتر دارند.

ایران از آغاز جنگ هزاران پهپاد شلیک کرده و آن‌ها را با موشک‌های بالستیک ترکیب کرده تا سامانه‌های دفاعی را تحت فشار قرار دهد. بیشتر این پهپادها رهگیری می‌شوند، اما برخی از آن‌ها به هدف می‌رسند؛ از جمله حمله‌ای به یک پایگاه آمریکایی در کویت که به کشته شدن شش نظامی انجامید.

در حالی که آمریکا برای مقابله با این تهدید از سامانه‌های دفاعی استفاده می‌کند، هزینه این مقابله بالا است، به‌ویژه زمانی که از موشک‌های گران‌قیمت برای هدف قرار دادن پهپادهای ارزان استفاده می‌شود.

گریکو می‌گوید محل تولید این پهپادها پراکنده است، بسیاری از قطعات آن‌ها کاربرد دوگانه دارند و مونتاژ آن‌ها حتی در یک کارگاه کوچک نیز امکان‌پذیر است. او همچنین می‌گوید گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد نمونه‌هایی از پهپادهای تولید روسیه نیز به زرادخانه ایران اضافه شده‌اند.

تنگه هرمز؛ گلوگاه راهبردی

در کنار پهپادها، ایران یک مزیت مهم دیگر نیز دارد: موقعیت جغرافیایی.

تهدید بستن تنگه هرمز، که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند، همواره یکی از مهم‌ترین عوامل بازدارنده در برابر تلاش برای سرنگونی حکومت ایران بوده است.

بر اساس گزارش موسسه مطالعات جنگ، مقام‌های ارشد ایرانی، از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس اکنون از این تنگه به‌عنوان ابزاری برای کسب امتیاز و تحقق اهداف راهبردی یاد می‌کنند.

ایران می‌تواند با استفاده از پهپادها، مین‌های دریایی و قایق‌های تندرو، کشتی‌های نفتکش را هدف قرار دهد و از جغرافیای ساحلی ناهموار به‌عنوان پوشش استفاده کند. تنها در همین هفته دو کشتی غیرنظامی در خلیج فارس هدف حمله قرار گرفته‌اند.

جیسون کمپبل می‌گوید: «ایران برای حفظ نفوذ خود در تنگه هرمز نیازی به ایجاد اختلال دائمی ندارد، بلکه کافی است گه‌گاه نشان دهد که قادر به هدف قرار دادن اهداف است.»

او تاکید می‌کند که هر گزینه نظامی برای بازگشایی کامل این مسیر، نیازمند حضور گسترده نیروهای زمینی و تحمل هزینه‌های بسیار بالا خواهد بود.

حکومت ایران فقط باید دوام بیاورد

در شرایطی که تمایل چندانی برای ورود به یک جنگ زمینی در آمریکا وجود ندارد و بازارهای جهانی نیز نگران هستند، انگیزه‌هایی برای کاهش تنش شکل گرفته است.

ترامپ گفته ایران به دنبال مذاکره است، اما مقام‌های ایرانی این موضوع را رد کرده‌اند.

برخی تحلیلگران معتقدند مقام‌های فعلی ایران حتی از پیشینیان خود نیز سخت‌گیرتر هستند و تمایل بیشتری به ادامه تنش دارند.

در عین حال، مشخص نیست منظور دولت آمریکا از این‌که "تغییر رژیم رخ داده" دقیقا چیست. رئیس‌جمهور ایران، مسعود پزشکیان، در نامه‌ای به مردم آمریکا هشدار داده که "مسیر تقابل پرهزینه‌تر و بی‌نتیجه‌تر از همیشه است."

در چنین شرایطی، نه پایان سریع جنگ و نه تغییر فوری ساختار قدرت در ایران واقع‌بینانه به نظر می‌رسد.

کارشناسان می‌گویند اگر معیار، حفظ سطحی از تهدید در خلیج فارس و تنگه هرمز باشد، ایران احتمالاً می‌تواند این وضعیت را در آینده قابل پیش‌بینی حفظ کند.

سمینار "ایران میان جنگ و استبداد؛ چه آینده‌ای در پیش است" روز پنج‌شنبه ۱۳ فروردین‌ماه‌در شهر لاهه هلند برگزار شد. دویچه وله فارسی در گفت‌وگو با دونفر از برگزارکنندگان این سمینار به بررسی اهمیت چنین نشست‌هایی پرداخت.روز پنج‌شنبه دوم آوریل (۱۳ فروردین‌ماه) سمیناری با عنوان "ایران میان جنگ و استبداد؛ چه آینده‌ای در پیش است" در پردیس (کمپوس) دانشگاه لیدن در شهر لاهه هلند برگزار شد. طبق بیانیه مطبوعاتی سمینار مزبور، این نخستین نشست از سری نشست‌هایی است که قرار است هرماه از سوی شماری از دانشگاهیان و متخصصان ایرانی‌-هلندی با موضوع ایران در شهرهای مختلف هلند برگزار شود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

مدیریت این جلسه با تورج اتابکی، پژوهشگر ارشد موسسه بین‌المللی تاریخ اجتماعی و استاد بازنشسته تاریخ اجتماعی در دانشگاه لیدن بود.

دویچه وله فارسی با دو نفر از برگزارکنندگان این سلسله نشست‌ها گفت‌وگو کرده که خود در سمینار روز پنج‌شنبه ۱۳ فروردین‌ماه نیز سخنرانی کردند.

میثاق جوادپور: همزمان "نه به جنگ" و "نه به دیکتاتوری"

میثاق جوادپور، مدرس و پژوهشگر در زمینه مطالعات خاورمیانه دانشگاه آمستردام است و با موضوع "همبستگی جهانی در زمان جنگ: معضلات و تناقضات در پرونده ایران" به سخنرانی پرداخت.

از او درباره دلیل برگزاری چنین نشست‌هایی پرسیدم: «ایده اصلی این برنامه از دل بحث‌هایی میان من و آقایان تورج اتابکی، دامون گلریز و بابک رضایی درآمد و به پیشنهاد دکتر اتابکی به این نتیجه رسیدیم که باید یک سری برنامه‌هایی در دانشگاه‌های هلند برگزار کنیم تا سپهر سیاسی را از فضای دانشگاهی و آکادمیک به عرصه عمومی منتقل کنیم. در واقع، ما به عنوان افراد دانشگاهی قصد داریم تا فضای گفت‌وگو را از دانشگاه به میان مردم بسط دهیم تا از آن، نتایجی هم برای مردم و هم برای سیاستمداران فراهم شود.»

به گفته جوادپور، این نخستین بار است که قرار است چنین سلسله نشست‌هایی با موضوع ایران در شهرهای مختلف هلند برگزار شود و در آینده نیز قرار است این نشست‌ها در دیگر کشورهای اروپایی سازماندهی شود تا نهایتا به تعریف و انجام پروژه‌ای در همین زمینه منجر شود.

به گفته او، قرار است تقریبا هرماه چنین برنامه‌ای با موضوع ایران برگزار شود و نشست بعدی احتمالا در آمستردام یا اوترخت برگزار خواهد شد و این سمینارها در حال‌حاضر حداقل برای شش ماه دیگر برنامه‌ریزی شده‌اند. ایران همچنان موضوع اصلی گفت‌وگو می‌ماند اما سخنرانان، جنبه‌ها و چشم‌انداز‌ها تغییر خواهند کرد.

از جوادپور درباره علت انتخاب "همبستگی جهانی در زمان جنگ: معضلات و تناقضات در پرونده ایران" به عنوان موضوع سخنرانی‌اش پرسیدم: «من سعی کردم توضیح دهم که باید به ورای دوگانگی "نه به جنگ" یا "نه به دیکتاتوری" برویم و درک وسیع‌تری از پیچیدگی‌های وضعیت ایران داشته باشیم. ما می‌توانیم همزمان هم "نه به جنگ" و هم "نه به دیکتاتوری" بگوییم. جنبش‌های ضد جنگ در غرب در‌ اکثر موارد به دلایل ژئوپولیتیک و سوگیری‌های ایدئولوژیک‌ امکان همبستگی با مبارزات داخل ایران را از دست داده‌اند. از طرف دیگر، اعتراضات مدافعان مداخله نظامی هم به این فضای دوگانه افزوده است.»

او ادامه داد: «به نظر من، تاریخ نشان داده که جنگ در واقع لزوما و در اکثر موارد نه به دموکراسی، بلکه به ویرانی بیشتر ختم می‌شود. این نگاه اما باید همزمان با رد دیکتاتوری در داخل کشور باشد که خود یکی از عوامل اصلی جنگ و‌ ویرانی است.»

بابک رضایی: لزوم تغییر نگاه "اروپامحور" به جامعه ایران

بابک رضایی دریاکناری، دانشیار روابط بین‌الملل در دانشگاه لیدن با تمرکز بر موضوع نزاع و خشونت سیاسی، از دیگر برگزارکنندگان این سمینار بود که عنوان سخنرانی‌اش را به "فراتر از نه به جنگ: ایرانیان واقعا درباره مقاومت و مداخله چه فکر می‌کنند؟" اختصاص داده بود.

بیشتر بخوانید: بازگشت به عصر حجر؛ فرجام وعده‌های ترامپ به مردم ایران

از او درباره اهمیت برگزاری این سلسله نشست‌ها پرسیدم: «ما نباید فراموش کنیم که یک تحلیل آکادمیک باید سعی کند به‌دور از فضای ایدئولوژیک باشد و باید بر اساس داده‌ها و تئوری‌ها ارائه شود نه یک فضای ایدئولوژی‌زده. من سعی کردم بر این موضوع تاکید کنم که صحبت‌ها و تحلیل‌ها درباره ایران باید داده‌محور باشند نه در اسارت ایدئولوژی‌ها.»

رضایی با اشاره به اینکه بیشتر تحلیل‌ها درباره ایران و آینده‌اش عمدتا "اروپامحور" هستند، ادامه داد: «بخش بزرگی از صحبت‌های آکادمیک درباره ایران در عرصه علوم اجتماعی اغلب توسط افراد اروپایی ارائه می‌شود و استادهای ایرانی کمتر در این بین قرار دارند؛ به این ترتیب، تحلیل‌ها درباره ایران عمدتا توسط کسانی ارائه می‌شوند که اتفاقا خیلی از فضای جامعه ایران دور هستند و حتی نگاه‌شان به همه مسائل از جمله ایران، بسیار "اروپامحور" است. ما با برگزاری این نشست‌ها قصد داریم تا این فضا را تغییر دهیم.»

او با بیان اینکه "ما قطعا در تحلیل‌ها از دانش و تئوری‌های غربی استفاده می‌کنیم"، تصریح کرد: «با این وجود، استفاده از دانش غربی برای تحلیل ایران، به دانش عمیقی درباره جامعه ایران نیاز دارد که دانشمندها و استادهای اروپایی اغلب فاقد آن هستند. آنها به نوعی به جامعه ایران نگاه می‌کنند که انگار ایران نیز یک کشور اروپایی است؛ با همان ویژگی‌ها، پیش‌شرط‌ها و فرضیه‌ها. ما قصد داریم این خلاء را پُر کنیم.»

از بابک رضایی پرسیدم که چرا عنوان سخنرانی‌اش را "فراتر از نه به جنگ: ایرانیان واقعا درباره مقاومت و مداخله چه فکر می‌کنند؟" انتخاب کرد: «در اغلب تحلیل‌ها این موضوع فراموش می‌شود که جامعه ایرانی موزاییکی از تنوع اقوام، گروه‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است؛ این جامعه تنوع زیادی دارد و ما باید ببینیم گروه‌های مختلف درباره جنگ چه فکر می‌کنند.»

بیشتر بخوانید: رقص بر ویرانه‌ها؛ چرا بخشی از دیاسپورا برای جنگ شادی می‌کند؟

او با اشاره به اینکه "واقعیت این است که بخشی از جامعه ایران اتفاقا با جنگ موافق است و این جمع کوچکی نیست"، افزود: «شما اگر به شبکه‌های اجتماعی هم نگاه کنید بخشی از جامعه از جنگ استقبال کردند؛ علاوه بر آن، بخشی از الیت [نخبگان] هم از جنبه‌های مختلف خواستار حمله نظامی بودند؛ من معتقدم که به جای حمله به این افراد، باید از نظر سیاسی تلاش کنیم تا این افراد و رویکردشان را درک کنیم. من در سخنرانی‌ام سعی کردم درباره این موارد توضیح دهم که چه نوع تحلیل سیاسی، به چنین نتیجه‌ای رسیده است.»

رضایی افزود برگزاری نشست‌ها با موضوع ایران مورد استقبال طیف وسیع و متنوعی از جمله دانشگاهیان، جوانان، فعالان اقتصادی و شهروندان عادی است و "عرضه" چنین سمینارهایی به دلیل "تقاضای" فراوان از سوی این گروه‌ها است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در این سمینار همچنین آرمیتا کریمی، کارشناس ژئوپلیتیک و امنیت جهانی با موضوع "تاثیرهای بسته‌شدن تنگه هرمز بر امنیت اقتصادی و انرژی جهانی" و دامون گلریز، مدرس ژئوپلتیک و فناوری در دانشگاه علوم کاربردی لاهه با "موضوع ایران در تقاطع راه‌ها: میان هژمونی رو به افول آمریکا و قدرت‌های منطقه‌ای در جستجوی معماری امنیتی جدید" سخنرانی کردند.

در این نشست حدود ۶۰ نفر از کشورهای مختلف به عنوان شرکت‌کننده حضور داشتند.

دولت کوبا در آستانه عید پاک بیش از دو هزار زندانی را آزاد کرده و این اقدام را "حرکتی بشردوستانه" خوانده است. هم‌زمانی این اقدام با بحران اقتصادی و فشارهای آمریکا، پرسش‌هایی درباره انگیزه‌های سیاسی آن ایجاد کرده است.در آستانه عید پاک، دولت کوبا اعلام کرده بیش از دو هزار زندانی را از زندان‌های این کشور آزاد کرده است؛ اقدامی که مقام‌های هاوانا آن را "حرکتی بشردوستانه" در چارچوب مناسبت‌های مذهبی توصیف می‌کنند، اما هم‌زمان در بستر تنش‌های فزاینده با آمریکا و بحران اقتصادی عمیق این کشور، پرسش‌هایی درباره انگیزه‌های واقعی آن مطرح شده است.

دولت کوبا اعلام کرده این تصمیم هم‌زمان با هفته مقدس مسیحیان اتخاذ شده و بر اساس بررسی‌هایی درباره نوع جرم، رفتار زندانیان، مدت زمان سپری‌شده از محکومیت و وضعیت سلامت آن‌ها صورت گرفته است.

روزنامه دولتی "گرانما" گزارش داده که در میان افراد آزادشده، گروه‌هایی مانند جوانان، زنان، افراد بالای ۶۰ سال و برخی اتباع خارجی حضور دارند. با این حال، مقام‌های کوبایی تاکید کرده‌اند که افرادی که به جرایم سنگین مانند قتل یا جرایم جنسی محکوم شده‌اند، مشمول این عفو نمی‌شوند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

با وجود اعلام این جزئیات، یک نکته همچنان مبهم باقی مانده است که آیا زندانیان سیاسی نیز در میان آزادشدگان هستند یا نه.

گروه‌های حقوق بشری می‌گویند، صدها زندانی سیاسی همچنان در زندان‌های کوبا نگهداری می‌شوند، بسیاری از آن‌ها در پی اعتراضات سال‌های اخیر بازداشت شده‌اند.

دولت کوبا همواره این اتهام را رد کرده و تاکید دارد که بازداشت‌شدگان به دلیل "نقض قوانین" محکوم شده‌اند، نه به‌دلیل فعالیت سیاسی.

ابهام درباره وضعیت این گروه، باعث شده برخی ناظران، اقدام اخیر را با احتیاط ارزیابی کنند. به‌ویژه آن‌که مشخص نیست این عفو گسترده تا چه اندازه شامل مخالفان سیاسی نیز شده است.

بحران اقتصادی و فشار خارجی

آزادی زندانیان در شرایطی صورت می‌گیرد که کوبا با یکی از شدیدترین بحران‌های اقتصادی دهه‌های اخیر روبه‌روست. کمبود سوخت، تورم، قطعی برق و کاهش شدید قدرت خرید، زندگی روزمره بسیاری از شهروندان را تحت تاثیر قرار داده است.

این وضعیت در ماه‌های اخیر با تشدید فشارهای آمریکا پیچیده‌تر شده است. واشنگتن بارها از دولت کوبا خواسته اصلاحات اقتصادی و سیاسی انجام دهد و زندانیان را آزاد کند.

بیشتر بخوانید:ترامپ در میانه جنگ با ایران: هدف بعدی کوبا است

به‌ویژه تحریم‌های مرتبط با انرژی، از جمله محدودیت‌های اخیر بر واردات نفت، فشار مضاعفی بر اقتصاد این کشور وارد کرده و بحران را عمیق‌تر کرده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در چنین شرایطی، برخی تحلیلگران معتقدند اقدام دولت کوبا می‌تواند تلاشی برای کاهش فشارهای بین‌المللی یا ارسال یک پیام سیاسی باشد، حتی اگر مقام‌های رسمی چنین ارتباطی را رد کنند.

نقش کلیسا و میانجی‌گری احتمالی

آزادی اخیر زندانیان، دومین مورد از این دست در سال جاری است. پیش‌تر نیز در اواسط ماه مارس، دولت کوبا از آزادی ۵۱ زندانی خبر داده بود؛ اقدامی که گفته شد در نتیجه تماس‌ها و گفت‌وگوهای نزدیک با واتیکان انجام شده است.

در سال‌های گذشته، کلیسای کاتولیک گاه نقش میانجی را در تنش‌های سیاسی کوبا ایفا کرده و به‌نظر می‌رسد در شرایط کنونی نیز نشانه‌هایی از چنین نقشی دیده می‌شود.

با این حال، دولت کوبا در اعلام عفو اخیر، به‌طور مستقیم به نقش واتیکان یا ارتباط این اقدام با فشارهای خارجی اشاره نکرده است.

دولت کوبا این اقدام را صرفا در چارچوب مناسبت‌های مذهبی و با انگیزه‌های انسانی توصیف می‌کند. اما هم‌زمانی آن با بحران اقتصادی، فشارهای آمریکا و سابقه میانجی‌گری واتیکان، باعث شده برخی ناظران آن را بخشی از یک محاسبه سیاسی گسترده‌تر بدانند.

در عین حال، برای خانواده‌هایی که عزیزانشان پس از ماه‌ها یا سال‌ها از زندان آزاد شده‌اند، این تصمیم، فارغ از انگیزه‌های پشت آن، معنایی کاملا انسانی دارد.

با این حال، تا زمانی که وضعیت زندانیان سیاسی به‌طور شفاف مشخص نشود، پرسش درباره ماهیت واقعی این اقدام همچنان باقی خواهد ماند؛ آیا این یک گام واقعی در مسیر کاهش تنش‌هاست یا صرفا حرکتی محدود در دل یک بحران عمیق‌تر.

وعده "عظمت" ترامپ برای ایران اکنون در سایه تهدید بازگرداندن کشور به "عصر حجر" رنگ باخته است؛ تهدیدی که با هدف گرفتن زیرساخت‌های حیاتی، به باور کارشناسان از مرز لفاظی سیاسی عبور کرده است.«ما آن‌ها را به عصر حجر برمی‌گردانیم؛ همان‌جایی که به آن تعلق دارند.» این جملات نه از زبان یک سردار جنگی در قرون وسطی، بلکه کلام رسمی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده در نطق تلویزیونی ۲ آوریل ۲۰۲۶ است.

مردی که تنها چند ماه پیش با کلاهی مزین به شعار "MIGA" (عظمت را به ایران بازگردانید) در مقابل دوربین‌ها قرار می‌گرفت و خود را منجی ملت ایران می‌خواند.

در روزهای گذشته، اظهارات ترامپ در مورد "بازگرداندن ایران به عصر حجر " از یک تهدید لفظی به یک واقعیت هولناک میدانی بدل شده است. انهدام پل استراتژیک ب۱ (عظیمیه) در کرج، در روز ۱۳ فروردین و در هفته پنجم جنگ آمریکا و اسرائيل علیه ایران، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های مهندسی منطقه، نه یک هدف نظامی، بلکه شلیک مستقیم به قلب ترانزیت و زندگی روزمره میلیون‌ها شهروند بود.

حمله به انستیتو پاستور ایران در همان روز و مجتمع داروسازی توفیق‌دارو در روز ۱۲ فروردین، به عنوان حیاتی‌ترین مراکز تولید واکسن و داروهای خاص، از سوی ناظران بین‌المللی "فراتر از جنایت جنگی" توصیف شد؛ تهاجمی که زنجیره بقای بیماران سرطانی و صعب‌العلاج را در میانه آتش جنگ قطع کرده است.

بیشتر بخوانید: منابع اطلاعاتی آمریکا: نیمی از توان نظامی ایران باقی مانده است

در عین حال، غول‌های صنعتی ایران از جمله فولاد مبارکه اصفهان زیر آتش سنگین موشک‌ها به تلی از آهن‌پاره تبدیل شده‌اند تا اطمینان حاصل شود که "توان بازسازی ملی" ایران برای دهه‌ها فلج باقی می‌ماند.

این جنون تخریب، با توئیت پیت هگست، وزیر دفاع (جنگ) آمریکا، رسمیت یافت که در آن با ادبیاتی آخرالزمانی نوشت: «بازگشت به عصر حجر!»

این موضع‌گیری بلافاصله با موجی از اعتراض و انتقاد در فضای مجازی روبرو شد.

کنت راث، مدیر سابق دیدبان حقوق بشر، در واکنشی تند اعلام کرد که تهدید به نابودی تمدنی یک ملت، تروریسم دولتی و نقض آشکار کنوانسیون‌های بین‌المللی است.

در ایکس، کاربران ایرانی با هشتگ‌های #StoneAgeTrump به این ادعاها پاسخ دادند؛ کاربری نوشت: «آقای هگست! شما نمی‌توانید تمدنی را که بر شالوده‌های تاریخ استوار است، با موشک به عصر حجر برگردانید.»

کاربر دیگری با انتشار تصویر ویرانه‌های انستیتو پاستور نوشت: «این است آن عظمتی که وعده می‌دادید؟ کشتن بیماران با قطع دارو؟»

کامبیز غفوری، روزنامه نگار و تحلیلگر سیاسی و سینا یوسفی، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر در گفتگو با بخش فارسی دویچه وله تاکید می‌کنند که امروز ایران نه میان یک جنگ نظامی، بلکه در میانه یک "انتقام تمدنی" ایستاده است که هدفش نه تغییر رژیم، بلکه محو کردنِ امکانِ زندگی برای نسل‌های آینده است.

ترامپ؛ خروج از پیله سیاستمدار متعارف

کامبیز غفوری در تبیین ابعاد تهدیدهای اخیر ترامپ مبنی بر بازگرداندن ایران به عصر حجر معتقد است: «یک نکته بسیار حیاتی که باید در مورد دونالد ترامپ بدانیم و درک کنیم، این است که او یک سیاستمدار به معنای متعارف و عرفی که ما تا به امروز در فضای بین‌المللی می‌شناختیم، نیست و کاملاً با آن دسته‌بندی‌هایی که ما از سیاستمداران غربی در ذهن داریم، تفاوت دارد.»

به گفته او، آن تیپ از سیاستمداران غربی که ما می‌شناسیم، مقید به رعایت یک سری اصول و چارچوب‌ها هستند؛ به عنوان مثال، آن‌ها همواره سنت‌های حقوق بین‌الملل را که از دوران پس از جنگ جهانی دوم به جا مانده است، محترم می‌شمارند. این افراد حتی اگر در باطن نخواهند به حقوق بشر عمل کنند، دست‌کم ژست‌های حقوق بشری را با دقت حفظ می‌کنند. آن‌ها هیچ‌گاه در عرصه عمل، به کارهایی افتخار نمی‌کنند که در مجامع جهانی و طبق قوانین بین‌المللی، "جنایت جنگی" شمرده شود.

غفوری می‌افزاید: «این توصیفات، تعریف یک سیاستمدار "تیپیکال" و سنتی غربی است. اما دونالد ترامپ دقیقا در خارج از این حوزه قرار می‌گیرد. او سیاستمداری است که در واقع می‌توان او را یک شخصیت خودشیفته دانست که حالا از روی اتفاق و شانس، به مقام ریاست‌جمهوری ایالات متحده آمریکا رسیده است.»

به زعم این تحلیلگر سیاسی، مسئله نگران‌کننده اینجاست که اکنون دکمه بمب اتم در دستان ترامپ است و رهبری یکی از بزرگ‌ترین ارتش‌های جهان و قدرتمندترین اقتصادهای دنیا را بر عهده دارد. بنابراین، اگر زمانی احساس شود که او می‌خواهد تهدیدهای خود را عملی کند، "ما باید این خطر را به معنای واقعی کلمه جدی بگیریم" زیرا اساسا برای شخص او هیچ‌گونه "عار" و ننگی محسوب نمی‌شود که به او بگویند شما در حال ارتکاب جنایت جنگی هستید و حتی برای پیت هگست، وزیر جنگ او نیز چنین مفاهیمی مایه شرمساری نیست.

تهدید ترامپ در صورت اجرا در زمره "جنایت جنگی" است

از منظر حقوقی، کارشناسان هشدار می‌دهند که این ادبیات ترامپ فراتر از یک بلوف سیاسی است و صرفا یک موضع‌گیری تند نیست، بلکه بیان صریح تهدید به نقض فاحش حقوق بین‌الملل است.

سینا یوسفی در این باره توضیح می‌دهد: «در چارچوب منشور ملل متحد، تهدید به استفاده از زور نیز همانند خود استفاده از زور ممنوع است. اما مسئله در اینجا فراتر از اصل منع توسل به زور است. وقتی تهدید به‌طور مشخص متوجه نابودی زیرساخت‌های حیاتی یک کشور، از جمله نیروگاه‌های برق، شبکه‌های انرژی، پل‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها، پژوهشکده‌ها و سایر تأسیسات عمومی باشد، این تهدید مستقیما وارد حوزه حقوق بشردوستانه بین‌المللی می‌شود.»

یوسفی با استناد به معاهدات بین‌المللی تصریح می‌کند: «مطابق پروتکل الحاقی ۱۹۷۷ به کنوانسیون‌های ژنو، زیرساخت‌هایی که برای زندگی روزمره مردم ضروری هستند، مثل برق، انرژی و خدمات عمومی، در اصل غیرنظامی محسوب می‌شوند و نباید هدف حمله قرار بگیرند. اگر این زیرساخت‌ها به‌طور گسترده و هدفمند مورد حمله قرار بگیرند، به‌ویژه با این هدف که زندگی عادی مردم مختل شود، این اقدام صرفا یک عملیات نظامی نیست، بلکه به این معناست که کل جامعه غیرنظامی تحت فشار قرار گرفته است.»

به عقیده این وکیل دادگستری، از نظر حقوقی، چنین رفتاری می‌تواند هم نقض قاعده تفکیک بین اهداف نظامی و غیرنظامی باشد، هم نوعی مجازات جمعی مردم تلقی شود و هم به‌دلیل خسارات گسترده، با اصل تناسب در تعارض قرار بگیرد.

آنچه این اظهارات را از یک تهدید نظامی صرف متمایز می‌کند، به گفته یوسفی، صراحت در هدف‌گذاری است: «چنین رویکردی، در صورت اجرا، به‌سختی در چارچوب "مزیت نظامی مشخص و مستقیم" قابل توجیه است و می‌تواند مصداق حمله عامدانه به اموال غیرنظامی باشد، امری که در حقوق بین‌الملل کیفری می‌تواند به‌عنوان جنایت جنگی طبقه‌بندی شود.»

"دیگر وقت سکوت نیست"

تحلیلگران بر این باورند که تخریب سیستماتیک شریان‌های اقتصادی، بخشی از یک دکترین بزرگ‌تر برای ایجاد یک "ایرانِ تضعیف‌شده" است؛ ایرانی که فارغ از نوع حکومت حاکم بر آن، دیگر توان رقابت و اثرگذاری در معادلات منطقه‌ای را نداشته باشد.

در این میان، به گفته کامبیز غفوری خطر اصلی متوجه جامعه‌ای است که بخشی از آن تحت تأثیر پروپاگاندای جنگ‌طلب، در سکوتی مرگبار فرورفته است: «من معتقدم که این پیام حتما باید خطاب به آن دسته از ایرانیانی صادر شود که تا به امروز ساکت مانده‌اند و شاید در ذهن خود فکر می‌کردند که حمله نظامی ممکن است در نهایت نتیجه مثبتی داشته باشد. این سکوت سنگین باید در رسانه‌های بین‌المللی شکسته شود. چون در حال حاضر، جریان‌های جنگ‌طلب تلاش می‌کنند این تصویر را به دنیا مخابره می‌کنند که گویا تمام مردم ایران دارند برای جنگ هورا می‌کشند و خطاب به قدرت‌های خارجی می‌گویند: بیایید بر سر ما بمب بریزید تا ما برقصیم!»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

غفوری تاکید می‌کند که صدای ضد جنگ و صدایی که نه جمهوری اسلامی را قبول دارد و نه دونالد ترامپ را، باید بسیار بلندتر از این‌ها شنیده شود، زیرا این تهدید، دیگر یک تهدید معمولی نیست؛ این تهدیدی است که می‌خواهد یک کشور را به طور کامل ویران کند.

به عقیده این تحلیلگر سیاسی، آمریکا و اسرائیل جمهوری اسلامی را سر جای خود نگه می‌دارند؛ چرا که دستور کارشان از ابتدا این بود که ایران تا دهه‌ها نتواند سر بلند کند، فارغ از اینکه چه رژیمی بالای سرش باشد. این وضعیت یا از طریق یک حکومت تضعیف‌شده و فقر عمومی حاصل می‌شود و یا از مسیر ویرانگر "جنگ داخلی".

این روزنامه‌نگار هشدار می‌دهد که ابعاد فاجعه می‌تواند از وضعیت فعلی هم فراتر رود. او با اشاره به هدف‌گیری شریان‌های انرژی می‌گوید: «باید چشمانمان را باز کنیم؛ اگر آمریکا تمام نیروگاه‌های ما را هدف قرار دهد و پالایشگاه بنزین ستاره خلیج فارس را بزند، ما عملا دیگر هیچ برقی نخواهیم داشت.»

مسئولیت رژیم در بن‌بست کنونی

به زعم کارشناسان، تقلیل دادنِ فاجعه کنونی به یک تهاجم صرفا خارجی، نادیده گرفتن دهه‌ها سیاستی است که ایران را به لبه‌این پرتگاه تاریخی کشانده است.

در واقع، بن‌بست نظامی امروز، امتداد منطقی انسداد سیاسی در تهران است؛ جایی که هزینه‌بقای قدرت، عملا به قیمت بی‌دفاع کردن یک ملت در برابر جنون خارجی تمام شده است. با این حال، پرسش کلیدی اینجاست: آیا کارنامه سیاه یک استبداد داخلی، مجوزی اخلاقی برای نابودی یک کشور توسط یک قدرت خارجی صادر می‌کند؟

کامبیز غفوری در این باره معتقد است که رژیم جمهوری اسلامی در این زمینه "کاملا مقصر است" و باید "صد در صد ملامت شود". با این حال او تصریح می‌کند: «ما نمی‌توانیم بگوییم چون جمهوری اسلامی یک رژیم دیکتاتور، خونخوار و ضد بشر است، پس حمله به ایران و کشتن انسان‌ها هم موجه است.»

بخش دیگری از تحلیل غفوری به نقد جریانی می‌پردازد که از آمارهای انسانی برای توجیه بمباران زیرساخت‌ها بهره‌برداری می‌کنند. او با اشاره به ادعای کشته شدن "چهل هزار نفر" در اعتراضات دی‌ماه، این منطق را به چالش می‌کشد: «این دقیقا یعنی چه؟ منظورشان این است که چون رژیم این تعداد را کشته، پس آمریکا و اسرائیل هم اگر بمباران کنند، تا سقف چهل هزار نفر می‌توانند جان بگیرند؟»

به باور این روزنامه‌نگار، تکرار مداوم این عدد، بیش از آنکه مستند باشد، "دستاورد پروپاگاندا" است؛ عددی که در فضای قطبی‌شده فعلی کسی جرأت زیر سؤال بردن آن را ندارد. غفوری هشدار می‌دهد که هرگونه تردید در صحت این آمار، بلافاصله فرد را با اتهامات سنگینی روبرو می‌کند از جمله این که "شما می‌خواهید خون را از دستان جمهوری اسلامی بشویید! شما با جمهوری اسلامی هستید یا هر اتهام بی‌پایه دیگری". به باور او، این اتمسفر اتهام‌زنی، عملاً راه را بر هرگونه صدای ضدجنگ که همزمان منتقد استبداد داخلی نیز هست، می‌بندد.

واقعیت بقای رژیم و توهمات اپوزیسیون

غفوری با نگاهی واقع‌بینانه به توان رژیم می‌گوید: «جمهوری اسلامی رژیمی است که بشار اسد را در کشوری که اصلا کشور خودش نبود، نزدیک به ده سال نگه داشت؛ آن هم در نبرد زمینی علیه مخالفان مسلح و هم زیر بمباران‌های مداوم اسرائیل. حالا در ایران، کشوری با مساحت یک میلیون و ششصد و چهل هزار کیلومتر مربع، که در هر گوشه‌اش زرادخانه دارد و در هر گوشه‌اش شهر موشکی ساخته شده، اصلا چرا باید تسلیم شود؟»

به گفته او، مقامات این حکومت جایی ندارند که بروند. آن‌ها تا آخرین گلوله‌شان می‌جنگند، چون واقعا راه بازگشتی ندارند و اگر تسلیم شوند، همه‌چیزشان را از دست می‌دهند. بخصوص که یک اپوزیسیون بی‌خرد هم وجود دارد که مدام به آنها وعده اعدام داده و تهدید کرده که "ما همه شما را از درخت‌های خیابان پهلوی (ولی‌عصر) آویزان می‌کنیم".

به زغم این تحلیلگر سیاسی مشخص است که در چنین شرایطی سپاه ترجیح می‌دهد بماند و تا آخرین لحظه بجنگد: «متاسفانه اپوزیسیون در خارج از ایران این توهم را دارد که جمهوری اسلامی ۲۴ ساعت دیگر سقوط می‌کند. هر روز تریبونی می‌گیرند و یک ساعت خطاب به مردم حرف می‌زنند. مردم هم با خود می‌گویند: لابد یک چیزی می‌داند که می‌گوید ۴۸ ساعت دیگر رژیم می‌افتد. و حالا این ۴۸ ساعت‌ها تبدیل شده است به ماه‌ها بدبختی، تعلیق و هفته‌ها جنگ.»

فرجام زمین سوخته و سقوط هنجارهای جهانی

پس از آنکه دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، تهدید خود را برای حمله به نیروگاه‌های برق و آب‌شیرین‌کن ایران تکرار کرد، حدود ۱۰۰ کارشناس حقوق بین‌الملل در ایالات متحده، نامه‌ای سرگشاده امضا کرده‌اند که در آن آمده است حملات آمریکا به ایران ممکن است به منزله جنایات جنگی باشد.

به نوشته رویترز، این کارشناسان از دانشگاه‌هایی مانند هاروارد، ییل، استنفورد و دانشگاه کالیفرنیا، در این نامه‌ که پنج‌شنبه ۲ آوریل (۱۳ فروردین) منتشر شد، گفته‌اند رفتار نیروهای آمریکایی و اظهارات مقامات ارشد ایالات متحده "نگرانی‌های جدی در مورد نقض قوانین بین‌المللی حقوق بشر و قوانین بین‌المللی بشردوستانه، از جمله جنایات جنگی بالقوه را ایجاد می‌کند".

امضاکنندگان این نامه همچنین به سخنان چند هفته قبل پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، اشاره کردند که قوانین بشردوستانه جنگی را "احمقانه" دانسته و تصریح کرده بود که آمریکا تحت این "قوانین احمقانه نمی‌جنگد".

بیشتر بخوانید:حمله به مراکز تولید دارو؛ "جنایت جنگی در قالب ضرورت نظامی"

این کارشناسان گفتند که به شدت نگران حملاتی هستند که مدارس، مراکز درمانی و خانه‌ها را هدف قرار داده‌اند و به حمله‌ای به مدرسه‌ای در میناب اشاره کردند.

سینا یوسفی بر این باور است که ابعاد تهدیدهای ترامپ در مورد بازگرداندن ایران به عصر حجر فراتر از مرزهای ایران است: «ابعاد چنین اظهارات و اقداماتی صرفاً متوجه ایران نیست. این‌گونه تهدیدات، عملا بنیان هنجاری حقوق بین‌الملل را تضعیف می‌کنند. قواعدی که پس از دهه‌ها تجربه جنگ‌های ویرانگر، از جمله جنگ جهانی دوم، برای محدود کردن خشونت و حفاظت از غیرنظامیان شکل گرفته‌اند، با چنین ادبیاتی به حاشیه رانده می‌شوند.»

به گفته این وکیل دادگستری، به عبارت دیگر، این نوع موضع‌گیری‌ها نه‌تنها یک کشور خاص، بلکه کل نظام حقوقی مبتنی بر محدودسازی جنگ و حمایت از غیرنظامیان را هدف قرار می‌دهد. همچنین اگر تهدید به نابودی زیرساخت‌های حیاتی یک ملت بدون هزینه سیاسی و حقوقی باقی بماند، مرز میان "اقدام نظامی مشروع" و "خشونت نامحدود علیه جامعه غیرنظامی" عملا فرو می‌ریزد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در پایان، کامبیز غفوری به پیامد نهایی این استراتژی اشاره می‌کند: «وقتی که ترامپ بگذارد و برود و بگوید: "من دیگر ایران را تبدیل به زمین سوخته کردم و به عصر حجر تبدیل کردم"، از آنجا مصیبت اصلی شروع می‌شود. تازه از آن لحظه است که باید ببینیم چه کسانی آب لوله‌کشی آشامیدنی‌شان قطع است، چه کسانی برق ندارند و چه کسانی به دارو دسترسی ندارند. آن‌هم وقتی چند کمپانی داروسازی ما از بین رفته‌اند.»

این روزنامه‌نگار معتقد است که ما تازه بعد از جنگ باید بنشینیم و زخم‌هایمان را بشماریم. مردم ایران از یک طرف زیر ظلم رژیمی هستند که هر روز دارد زندانیان سیاسی را اعدام می‌کند، و از آن طرف هم شاهد بمب‌ها و موشک‌هایی هستند که ادعا می‌کنند می‌خواهند برایشان آزادی بیاورند.

گزارش سی‌ان‌ان به نقل از منابع اطلاعاتی آمریکا نشان می‌دهد با وجود حملات گسترده، ایران همچنان بخش قابل‌توجهی از توان موشکی و پهپادی خود را حفظ کرده و قادر به انجام حملات در منطقه است.در حالی که مقام‌های آمریکایی از تضعیف چشمگیر توان نظامی ایران سخن می‌گویند، ارزیابی‌های تازه اطلاعاتی ایالات متحده تصویری پیچیده‌تر از وضعیت میدانی ارائه می‌دهد؛ تصویری که نشان می‌دهد ایران همچنان بخش قابل‌توجهی از توان موشکی و پهپادی خود را حفظ کرده است.

بر اساس گزارشی که شبکه سی‌ان‌ان به نقل از سه منبع آگاه منتشر کرده، حدود نیمی از پرتابگرهای موشکی ایران همچنان سالم باقی مانده‌اند و هزاران پهپاد انتحاری نیز در زرادخانه این کشور وجود دارد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

یکی از این منابع به سی‌ان‌ان گفته است: «آن‌ها همچنان آماده‌اند تا در سراسر منطقه خسارت گسترده ایجاد کنند.»

این ارزیابی‌ها در حالی منتشر می‌شود که دونالد ترامپ و مقام‌های دولت او از "تضعیف شدید" توان نظامی ایران سخن گفته‌اند.

ترامپ در سخنانی اعلام کرده بود: «توان ایران برای پرتاب موشک و پهپاد به‌طور چشمگیری کاهش یافته و تاسیسات تولیدی و پرتابگرهای آن‌ها تقریبا نابود شده‌اند.»

با این حال، منابع اطلاعاتی می‌گویند، واقعیت پیچیده‌تر است. اگرچه حملات آمریکا و اسرائیل به بیش از ۱۲ هزار هدف در داخل ایران انجام شده و به کاهش توان نظامی این کشور منجر شده، اما بخش مهمی از زیرساخت‌ها همچنان فعال است.

یکی از دلایل اصلی باقی ماندن این توان، استفاده گسترده ایران از شبکه‌های زیرزمینی است. به گفته منابع آگاه، ایران طی دهه‌ها مجموعه‌ای از تونل‌ها و پناهگاه‌های زیرزمینی ایجاد کرده که پرتابگرها و تجهیزات نظامی در آن‌ها پنهان می‌شوند.

بیشتر بخوانید:شهرهای موشکی سپاه، فعالان محیط زیست و سرمایه‌ای که سوخت

این ساختار باعث شده حتی در مواردی که تاسیسات هدف قرار گرفته‌اند، تجهیزات به‌طور کامل نابود نشوند، بلکه فقط موقتا از دسترس خارج شوند.

به گفته یکی از منابع: «این تجهیزات ممکن است زیر آوار یا در تونل‌ها پنهان شده باشند، اما همچنان وجود دارند.»

همچنین گفته می‌شود ایران از تاکتیک "شلیک و جابه‌جایی" برای پرتابگرهای متحرک استفاده می‌کند، روشی که ردیابی و هدف‌گیری آن‌ها را دشوارتر می‌کند.

پهپادها و موشک‌های باقی‌مانده

در این ارزیابی آمده است که حدود ۵۰ درصد از توان پهپادی ایران همچنان حفظ شده و هزاران پهپاد در اختیار این کشور باقی مانده است.

علاوه بر این، بخش قابل‌توجهی از موشک‌های کروز دفاع ساحلی ایران نیز دست‌نخورده باقی مانده‌اند. این موشک‌ها نقش کلیدی در توانایی ایران برای تهدید مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان دارند.

به گفته منابع، تمرکز حملات آمریکا بیشتر بر اهدافی بوده که مستقیماً تهدیدی برای متحدان منطقه‌ای محسوب می‌شوند و به همین دلیل برخی از این ظرفیت‌های دفاع ساحلی کمتر هدف قرار گرفته‌اند.

در حالی که پنتاگون اعلام کرده تعداد حملات موشکی و پهپادی ایران تا ۹۰ درصد کاهش یافته، این کاهش بیشتر به میزان استفاده از این سلاح‌ها مربوط است، نه لزوما نابودی کامل آن‌ها.

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، گفته است: «بله، آن‌ها هنوز هم موشک شلیک خواهند کرد، اما ما آن‌ها را رهگیری می‌کنیم.»

در همین حال، منابع اطلاعاتی می‌گویند، ایران همچنان ذخایر قابل‌توجهی از موشک‌ها را در اختیار دارد و توانایی ادامه حملات را حفظ کرده است.

اختلاف نظر درباره میزان خسارت

در حالی که مقام‌های آمریکایی از "ضربات فلج‌کننده" به ایران سخن می‌گویند، برخی ارزیابی‌ها محتاطانه‌تر است.

سخنگوی پنتاگون گزارش سی‌ان‌ان را "کاملا نادرست" خوانده و تاکید کرده که اهداف نظامی آمریکا در مسیر تحقق قرار دارند.

در مقابل، منابع اطلاعاتی هشدار داده‌اند که پایان دادن سریع به این درگیری‌ها، آن‌گونه که برخی مقام‌ها مطرح می‌کنند، واقع‌بینانه نیست.

یکی از این منابع گفته است: «می‌توانیم به حملات ادامه دهیم، اما اگر فکر می‌کنید این کار در دو هفته تمام می‌شود، کاملا اشتباه می‌کنید.»

در کنار توان موشکی و پهپادی، ایران همچنان بخشی از ظرفیت‌های دریایی خود را نیز حفظ کرده است. اگرچه بخش‌هایی از نیروی دریایی ایران آسیب دیده، اما نیروهای دریایی سپاه پاسداران هنوز صدها قایق تندرو و شناور بدون سرنشین در اختیار دارند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این توانایی‌ها به‌ویژه در تنگه هرمز اهمیت دارد، جایی که ایران بارها نشان داده می‌تواند مسیرهای کشتیرانی را هدف قرار دهد.

در عین حال، ایالات متحده نیز اذعان کرده که بازگشایی کامل این آبراه حیاتی پیش از پایان درگیری‌ها تضمین‌شده نیست.

آنچه از این ارزیابی‌ها برمی‌آید، تصویری دوگانه است؛ از یک سو، حملات آمریکا و اسرائیل به‌طور قابل‌توجهی توان نظامی ایران را کاهش داده و برخی از فرماندهان ارشد این کشور کشته شده‌اند اما از سوی دیگر، زیرساخت‌های زیرزمینی، تاکتیک‌های متحرک و ذخایر باقی‌مانده از موشک‌ها و پهپادها نشان می‌دهد که ایران همچنان ظرفیت قابل‌توجهی برای ادامه درگیری دارد.

در چنین شرایطی، فاصله میان روایت‌های رسمی و ارزیابی‌های اطلاعاتی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند؛ فاصله‌ای که می‌تواند درک واقعی از مسیر این جنگ را تعیین کند.