دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

رئیس‌جمهور آمریکا به‌طور رسمی از تأسیس یک نهاد بین‌المللی جدید با نام "شورای صلح" خبر داد. ترامپ اساسنامه آن را در کنار مجموعه‌ای غیرمنتظره از کشورها امضا کرد. برخی این شورا را چالشی مستقیم برای سازمان ملل می‌دانند.دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، روز پنج‌شنبه ۲۲ ژانویه (۲ بهمن) با اعلام تاسیس رسمی نهاد بین‌المللی "شورای صلح" اقدامی را معرفی کرد که از دیدگاه منتقدان به عنوان چالشی مستقیم برای سازمان ملل متحد محسوب می‌شود.

ترامپ پس از امضای سند تأسیس این نهاد، در سخنانی در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس اعلام کرد: «ما در جهان به صلح خواهیم رسید.» او افزود: «این هیئت، این فرصت را دارد که به یکی از تأثیرگذارترین نهادهایی تبدیل شود که تاکنون ایجاد شده‌اند.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

ریاست "هیئت صلح" بر عهده شخص رئیس‌جمهور آمریکا است. ترامپ این نهاد را یک سازمان بین‌المللی جدید معرفی کرده است که قرار است ابتکارهای صلح‌سازی را در سطح جهانی هدایت کند.

طبق گزار‌ش‌ها، بر اساس ساختار پیشنهادی، کشورهایی که یک میلیارد دلار پرداخت کنند، می‌توانند به عضویت دائم این شورا درآیند، در حالی که سایر اعضا برای دوره‌ای سه‌ساله انتخاب خواهند شد. دولت ترامپ تاکنون فهرست کامل اعضا را منتشر نکرده است.

به گزارش خبرگزاری آلمان، حدود ۶۰ دولت برای پیوستن به این نهاد دعوت شده‌اند، اما تاکنون شمار اندکی از متحدان غربی واشنگتن به‌طور علنی این دعوت را پذیرفته‌اند. در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا، تنها مجارستان و بلغارستان تاکنون به این طرح پیوسته‌اند.

در میان کشورهایی که با مشارکت در "شورای صلح" موافقت کرده‌اند، نام جمهوری آذربایجان و ارمنستان نیز دیده می‌شود. همچنین آرژانتین، مصر، اسرائیل، پاکستان، قطر، عربستان سعودی، ترکیه و امارات متحده عربی نیز جزو امضاکنندگان هستند.

گفته شده است دو رقیب بزرگ واشنگتن، یعنی روسیه و چین، نیز دعوت شده‌اند، اما تاکنون تعهد روشنی برای مشارکت ارائه نکرده‌اند. دعوت از مسکو و همچنین متحدش بلاروس با انتقاد شدید کشورهای غربی روبه‌رو شده است.

منتقدان می‌گویند یک مجمع صلح معتبر نمی‌تواند کشوری را در بر بگیرد که نزدیک به چهار سال است جنگی تمام‌عیار علیه اوکراین به راه انداخته است.

بیشتر بخوانید: پیوستن عربستان و ترکیه به "شورای صلح" ترامپ

پس از آنکه چند تن از رهبران کشورها به‌صورت جداگانه برای امضای سند روی صحنه داووس دعوت شدند، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد: «این اساسنامه اکنون به‌طور کامل لازم‌الاجراست و هیئت صلح رسماً به یک سازمان بین‌المللی تبدیل شده است.»

از جمله امضاکنندگان این سند می‌توان به خاویر میلی، رئیس‌جمهور آرژانتین، روسن ژلیازکوف، نخست‌وزیر بلغارستان، ویکتور اوربان، نخست‌وزیر مجارستان، گومبوجاو زاندانشاتار، نخست‌وزیر مغولستان و الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان اشاره کرد.

رقابت یا همکاری با سازمان ملل؟

بر اساس گزارش‌ها، ترامپ در ابتدا این هیئت را به‌عنوان نهادی برای نظارت بر بازسازی نوار غزه پس از جنگ دو ساله میان اسرائیل و گروه تروریستی حماس طراحی کرده بود.

با این حال، او بعدها پیشنهاد داد که دامنه فعالیت‌های این نهاد می‌تواند گسترش یابد و رسیدگی به بحران‌ها و مناقشات جهانی را نیز در بر بگیرد. او در مراسم داووس گفت این هیئت "می‌تواند فراتر از غزه به حوزه‌های دیگر نیز گسترش پیدا کند."

بسیاری از تحلیلگران این رویکرد را حمله‌ای غیرمستقیم به سازمان ملل می‌دانند؛ نهادی که ترامپ می‌گوید برای آن ارزش قائل است، اما بارها آن را به ناتوانی در حل مناقشات جهانی متهم کرده است.

رئیس‌جمهور آمریکا مدت‌هاست که آرزوی دریافت جایزه نوبل صلح را دارد و اخیراً نیز از نروژ، محل استقرار کمیته نوبل، به دلیل اعطا نکردن این جایزه به او در سال گذشته انتقاد کرده بود. ترامپ در پیامی به یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ نوشته بود که "دیگر احساس تعهدی ندارد که صرفاً به صلح فکر کند."

بیشتر بخوانید: نتانیاهو دعوت ترامپ برای شرکت در "شورای صلح" را پذیرفت

ترامپ در سخنرانی خود در داووس بار دیگر مدعی شد که به پایان دادن به هشت جنگ کمک کرده است. با این حال، در قبال سازمان ملل لحنی آشتی‌جویانه اتخاذ کرد و گفت: «وقتی این هیئت به‌طور کامل شکل بگیرد، تقریباً هر کاری که بخواهیم می‌توانیم انجام دهیم. این کار را در هماهنگی با سازمان ملل انجام خواهیم داد.»

تردید کشورهای اروپایی

طبق گزارش‌ها، بریتانیا مراسم امضای سند را تحریم کرد و دولت این کشور هنوز اعلام نکرده که آیا قصد پیوستن به این نهاد را دارد یا خیر.

آلمان نیز در این مراسم حضور نداشت. در همین رابطه وزیر خارجه این کشور، یوهان واده‌فول، پیش‌تر گفته بود: «ما از قبل یک شورای صلح داریم و آن سازمان ملل متحد است.» دولت فرانسه نیز اعلام کرده است که در حال حاضر برنامه‌ای برای پیوستن به "هیئت صلح" ندارد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

آنالنا بربوک، رئیس مجمع عمومی سازمان ملل نیز نسبت به این ابتکار ابراز تردید کرد و گفت که هم‌اکنون یک سازمان بین‌المللی وجود دارد که وظیفه اصلی آن حفظ صلح و امنیت جهانی است.

او در گفت‌وگو با خبرگزاری آلمان تأکید کرد که در سازمان ملل، همه کشورها صرف‌نظر از اندازه، قدرت اقتصادی یا توان نظامی‌شان، دارای کرسی و حق اظهار نظر هستند.

فیلم "یک تصادف ساده" ساخته جعفر پناهی در بخش بهترین فیلمنامه غیراقتباسی و بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان، نامزد دریافت دو جایزه اسکار شد. فیلم "گناهکاران" با نامزدی در ۱۶ بخش، رکورد جدیدی را در تاریخ اسکار به ثبت رساند.آکادمی علوم و هنرهای سینمایی آمریکا روز پنج‌شنبه دوم بهمن (۲۲ ژانویه) فهرست نامزدهای اسکار ۲۰۲۶ را اعلام کرد. فیلم "یک تصادف ساده" اثر جعفر پناهی، فیلمساز شناخته‌شده ایرانی، در دو رشته بهترین فیلمنامه غیراقتباسی و بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان نامزد جایزه اسکار معرفی شد. پناهی با این فیلم پیش‌تر جایزه نخل طلای کن را از آن خود کرده بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

"یک تصادف ساده" داستان گروهی از زندانیان سیاسی سابق را روایت می‌کند که بازجو و شکنجه‌گر سابق‌شان را اسیر می‌کنند و با این پرسش روبرو می‌شوند که آیا باید از او انتقام بگیرند. "یک تصادف ساده" با نگاهی انسانی و مینیمالیستی، روایتگر موقعیتی به ظاهر روزمره است که به تدریج به پرسشی اخلاقی و اجتماعی بدل می‌شود. فیلم، همچون دیگر آثار پناهی، بر زندگی انسان‌های عادی و درگیری‌های پنهان آنها با قدرت، سرنوشت و انتخاب‌های ناگزیر تمرکز دارد.

جعفر پناهی در واکنش به اعتراضات اخیر در ایران، در مراسم افتتاح سی‌وهشتمین دوره جوایز فیلم اروپا از سینماگران و جامعه جهانی خواسته بود در مقابل سرکوب اعتراضات اخیر در ایران سکوت نکنند. او همچنین با اشاره به قطعی سراسری اینترنت گفته بود تصمیم حکومت جمهوری اسلامی برای قطع کامل اینترنت "نشانه‌ای بود از اینکه یک قتل‌عام بسیار بزرگ در راه است."

در فهرست نامزدهای اسکار ۲۰۲۶ فیلم "گناهکاران" به کارگردانی رایان کوگلر با نامزدی در ۱۶ رشته رکوردی جدید در تاریخ اسکار به جا گذاشت. تا پیش از این فیلم‌های "همه چیز درباره ایو" (۱۹۵۰) "تایتانیک" (۱۹۹۸) و "لالا لند" (۲۰۱۷)، هرکدام با نامزدی در ۱۴ رشته، رکورد بیشترین تعداد نامزدی برای کسب جایزه اسکار را در اختیار داشتند.

فیلم "نبرد پشت نبرد" با ۱۳ نامزدی و فیلم‌های "مارتی بزرگ"، "فرانکشتاین" و "ارزش عاطفی" هر کدام با نامزدی در ۹ رشته در این فهرست حضوری پررنگ دارند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

تیموتی شالامه، لئوناردو دی‌کاپریو، ایتان هاوک، مایکل بی‌.جردن و واگنر مورا در رشته بهترین هنرپیشه مرد نقش اصلی نامزد اسکار شدند. در شاخه بهترین هنرپیشه زن نقش اصلی نیز جسی‌باکلی، رز بیرن، کیت هادسن، اما استون و رناته رینس‌وه نامزد دریافت اسکار شدند.

مراسم نود ‌و هشتمین دوره از جوایز اسکار ۱۵ مارس در شهر لس‌انجلس برگزار می‌شود.

صدراعظم آلمان در جریان مجمع جهانی اقتصاد در داووس تصویری تیره از بازگشت جهان به عصر رقابت قدرت‌های بزرگ ترسیم کرد. او تأکید کرد که دوران جدیدی آغاز شده است، اما اروپا همچنان می‌تواند در شکل‌دهی به آن نقش فعال ایفا کند.فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در سخنرانی خود در مجمع جهانی اقتصاد در داووس از کشورهای اروپایی خواست خود را با تغییرات عمیق در موازنه قدرت جهانی تطبیق دهند. او گفت که جهان به‌ویژه در پی جنگ تهاجمی روسیه علیه اوکراین، وارد مرحله‌ای تازه شده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گفته صدراعظم آلمان، چین اکنون به جمع قدرت‌های بزرگ پیوسته و ایالات متحده در نقش رهبری خود با چالش روبه‌رو شده است و در واکنش به این امر، سیاست خارجی و امنیتی خود را به‌طور اساسی تغییر داده است.

مرتس تصریح کرد: «ما وارد دوران سیاست قدرت‌های بزرگ شده‌ایم.» او افزود که بنیان نظم جهانی دهه‌های گذشته در حال فروپاشی است و "جهان جدید قدرت‌های بزرگ بر پایه قدرت، زور و در صورت لزوم خشونت بنا شده است." او تأکید کرد: «این جهان جای نرمی و آرامش نیست.»

با این حال، مرتس این وضعیت را سرنوشتی تغییرناپذیر ندانست و از آن به‌عنوان یک "وظیفه تاریخی" یاد کرد. به گفته او، اروپا می‌تواند آینده را شکل دهد، به شرط آنکه با واقعیت‌های سخت روبه‌رو شود و مسیر خود را با نگاهی واقع‌گرایانه تعیین کند.

بیشتر بخوانید: مجمع جهانی اقتصاد در داووس با "محوریت ترامپ"

صدراعظم آلمان تأکید کرد که قدرت اروپا بر سه پایه امنیت، توان رقابتی اقتصادی و انسجام سیاسی استوار است و اکنون زمان آن فرا رسیده که سرمایه‌گذاری در دفاع افزایش یابد و اقتصادها رقابت‌پذیرتر شوند.

مرتس: جهانی که فقط قدرت در آن تعیین‌کننده است، خطرناک است

مرتس هشدار داد که در همکاری‌های ژئوپلیتیک نباید صرفاً به قدرت و زور تکیه کرد. او گفت: «جهانی که در آن فقط قدرت معیار باشد، جهانی خطرناک است.» صدراعظم آلمان افزود که این خطر هم متوجه کشورهای کوچک است و هم قدرت‌های بزرگ.

او با اشاره به تاریخ آلمان در قرن بیستم یادآور شد که کشورش چنین مسیری را "تا پایان تلخ آن" پیموده و "جهان را به ورطه‌ای سیاه کشانده است." مرتس خواستار آن شد که اروپا و آلمان سرنوشت خود را به دست بگیرند و به بازیچه قدرت‌های بزرگ تبدیل نشوند.

بیشتر بخوانید: مرتس: اوضاع اقتصاد آلمان در برخی زمینه‌ها بسیار بحرانی است

او تأکید کرد: «ما در برابر این نظم جدید جهانی درمانده نیستیم. ما حق انتخاب داریم.» به گفته او، آلمان می‌خواهد در حفاظت از نظم جهانی مبتنی بر قواعد، "نقشی کلیدی" ایفا کند.

صدراعظم آلمان افزود که بزرگ‌ترین قدرت از توانایی ایجاد شراکت‌ها و ائتلاف‌هایی سرچشمه می‌گیرد که بر اعتماد و احترام متقابل استوارند. او بدون نام بردن مستقیم از کشوری خاص، هم‌زمان بر اهمیت ناتو تأکید کرد و گفت پس از سال ۱۹۴۵، ایالات متحده الهام‌بخش آلمان بوده و ناتو به "نیرومندترین اتحاد تاریخ" تبدیل شده و این ایده‌ای است که آلمان همچنان به آن پایبند خواهد ماند.

استقبال از عقب‌نشینی ترامپ در بحران گرینلند

مرتس همچنین از عقب‌نشینی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا در مناقشه مربوط به گرینلند استقبال کرد و آن را "گامی در مسیر درست" دانست.

او گفت دولت آمریکا خواسته‌های شدید خود برای "نفوذ بیشتر در گرینلند" را با تهدیدهای امنیتی در شمالگان توجیه کرده بود، اما تأمین امنیت این منطقه از سوی ناتو یک "منافع مشترک فرا آتلانتیکی" است.

بیشتر بخوانید: ترامپ درباره اختلاف بر سر گرینلند: به یک راه‌حل خواهیم رسید

هرچند ترامپ یک روز پیش‌تر تهدید خود مبنی بر اعمال تعرفه‌های گمرکی علیه آلمان و دیگر حامیان دانمارک در موضوع گرینلند را پس گرفته بود، مرتس با این حال هشدار داد: «تعرفه‌های جدید بنیان روابط فرا آتلانتیکی را تضعیف می‌کند. اگر اجرا شوند، پاسخ اروپا متحد، آرام، متناسب و قاطع خواهد بود.»

ترامپ پس از هفته‌ها تهدید، در پی گفت‌وگو با دبیرکل ناتو، مارک روته، از دستیابی به یک توافق موقت خبر داد. روته اعلام کرد که او و ترامپ درباره راه‌های تقویت امنیت کل منطقه قطب شمال از سوی ناتو گفت‌وگو کرده‌اند.

تأکید دوباره بر شراکت با آمریکا

مرتس در بخش پایانی سخنان خود تأکید کرد که آلمان با این دیدگاه موافق است که شرکای اروپایی ناتو باید سهم بیشتری در تأمین امنیت شمالگان بر عهده بگیرند تا از این منطقه در برابر تهدیدهای روسیه محافظت شود.

او گفت: «اقتدارگرایی تابع می‌خواهد، اما دموکراسی بر شراکت و دوستان قابل اعتماد استوار است. ما با سماجت تلاش خواهیم کرد که این اصل به فراموشی سپرده نشود.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

صدراعظم آلمان همچنین بر تداوم شراکت با ایالات متحده تأکید کرد و گفت: «با وجود تمام ناامیدی‌ها و تنش‌های ماه‌های اخیر، نباید شراکت فرا آتلانتیکی را شتاب‌زده کنار بگذاریم.» او افزود که این موضوع در شرایطی که "بادهای تند" در عرصه جهانی می‌وزد، اهمیتی دوچندان دارد.

مرتس در این سخنرانی اشاره‌ای به "شورای صلح" پیشنهادی ترامپ نکرد؛ نهادی که منتقدان آن را تلاشی برای ایجاد ساختاری موازی با سازمان ملل متحد جهت رسیدگی به بحران‌ها و مناقشات جهانی می‌دانند.

به گفته دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، چارچوبی برای رسیدن به توافقی بر سر گرینلند فراهم شده است. جزییاتی دقیق در این باره منتشر نشده، اما دانمارک تصریح کرده که در مورد حاکمیت ارضی مذاکره نخواهد کرد.دانمارک اعلام کرده است که در مناقشه بر سر خواست‌های تصاحب‌طلبانه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در مورد گرینلند حاضر به مذاکره بر سر "حاکمیت ارضی" این جزیره نیست. گرینلند علیرغم خودمختاری بخشی از دانمارک محسوب می‌شود که عضو ناتو است.

پیش از آن دونالد ترامپ در پی دیدار و گفت‌وگویی با مارک روته، دبیرکل پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، بدون ذکر جزییات بیشتر از قرارهای برای کسب توافق و رفع مناقشه بر سر گرینلند خبر داده بود.

مته فردریکسن، نخست‌وزیر دانمارک، با انتشار بیانیه‌ای تأکید کرد که "حاکمیت ارضی" گرینلند موضوع مورد مذاکره نخواهد بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او افزود: «ناتو بر موضع دانمارک در این مسئله کاملا واقف است. ما می‌توانیم در مورد هر مسئله سیاسی بحث و مذاکره کنیم: امنیت، سرمایه‌گذاری و اقتصاد. اما ما حاضر نیستیم بر سر حاکمیت‌مان مذاکره کنیم. من در جریان این نکته قرار گرفته‌ام که این قضیه [در دیدار ترامپ و روته] مطرح نبوده است.»

ترامپ پس از دیدار و گفت‌وگویی که در حاشیه نشست اقتصادی در داووس داشت، به طور غیرمترقبه اعلام کرد که در تصمیم خود در مورد وضع تعرفه علیه آلمان و دیگر کشورهای اروپایی که از دانمارک پشتیبانی می‌کنند، بازنگری کرده و این تعرفه‌ها که قرار بود از اول فوریه اعتبار یابد، به اجرا گذاشته نخواهد شد.

گفت‌وگوی ترامپ با دبیرکل ناتو

رئیس‌جمهوری آمریکا در سخنرانی روز چهارشنبه ۲۱ ژانویه (اول بهمن) خود همچنین گفته بود که قصد ندارد از راه‌های نظامی گرینلند را تصاحب کند. این در حالی است که او پیش‌تر ضمن پافشاری بر لزوم تصاحب این جزیره توسل به گزینه نظامی را برای رسیدن به این هدف منتفی ندانسته بود.

ترامپ در استدلال چرخش دیدگاهش پس از صحبت با دبیرکل ناتو گفت که در جریان این دیدار و گفت‌وگو چارچوبی برای توافقی آتی در مورد گرینلند و همچنین کل منطقه قطب شمال فراهم شده است.

به گفته محافل آگاه، قرار است توافقنامه استقرار نیروها در جزیره گرینلند از نو تنظیم شود و در آن سامانه پدافند هوایی "گبند طلایی" منظور گردد. ترامپ بر آن است که این سامانه در جزیره گرینلند مستقر شود.

این محافل افزوده‌اند، بعلاوه قرار است که آمریکا در ارتباط با برنامه‌های سرمایه‌گذاری‌ کشورهای دیگر در گرینلند حق صحبت و مشارکت در تصمیم‌گیری داشته باشد. افزون بر این انتظار می‌رود که فعالیت‌ و حضور دیگر کشورهای اروپایی عضو ناتو در گرینلند تقویت شود.

نخست‌وزیر دانمارک در بیانیه خود تصریح کرد که امنیت قطب شمال مسئله‌ای است که به کل ناتو برمی‌گردد و از این رو صحیح و همچنین طبیعی بود که این موضوع در دیدار روته با ترامپ مورد بحث قرار گیرد.

فردریکسن ضمن اشاره به این که پس از دیدار ترامپ و روته در داووس با دبیرکل ناتو صحبت کرده، افزود: «دانمارک مدت‌هاست که خواهان تقویت فعالیت‌های ناتو در منطقه قطب شمال است.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

ترولس لوند، وزیر دفاع دانمارک، در عین حال در شبکه تلویزیونی "دی‌آر" گفت که روته به نمایندگی از دانمارک [با ترامپ] مذاکره نکرده است.

نشریه "نیویورک تایمز" با استناد به اظهارات مقامات دولتی گزارش داد، بخشی از بحث و رایزنی‌ها در ناتو در مورد رسیدن به سازش با ترامپ می‌تواند این باشد که دانمارک حاکمیت مناطقی کوچک از گرینلند را به آمریکا بسپارد تا ایالات متحده بتواند در این نقاط پایگاه‌های نظامی احداث کند.

فردریکسن تأکید کرد، "طبیعتا تنها دانمارک و گرینلند هستند که می‌تواند در مورد مسائلی که به این دو برمی‌گردد، تصمیم‌گیری کنند".

نخست‌وزیر دانمارک افزود که کشورش همچنان خواهان "دیالوگی سازنده با همپیمانان خود بر سر تقویت امنیت قطب شمال است". به گفته او سامانه "گنبد طلایی" آمریکا نیز در این دیالوگ می‌تواند مورد بحث و بررسی قرار گیرد، "تا زمانی که به حاکمیت ارضی دانمارک و گرینلند احترام گذاشته شود".

چرخش ترامپ در مناقشه بر سر گرینلند، اگر چه التهاب و نگرانی‌های اروپا را کمی آرام کرده، اما اعتماد متقابل در روابط اروپا و آمریکا سخت متزلزل شده و در پی نطق روز چهارشنبه ترامپ در داووس، شمار پرسش‌ها در مورد آینده مناسبات آنها افزایش یافته است.

ولودیمیر زلنسکی در سخنرانی‌اش در داووس با انتقاد از سکوت جهان در قبال کشتار معترضان در ایران گفت "جهان به مردم ایران کمک نکرد." او تأکید کرد بقای رژیم ایران به "قلدرها این پیام را می‌‌دهد که آدم بکشند تا در قدرت بمانند."موج جدید اعتراضات سراسری در شهرهای مختلف ایران از روز یکشنبه ۷ دی‌ماه در پی اعتصاب شماری از کسبه و بازاریان تهران در اعتراض به افزایش افسارگسیخته بهای دلار آغاز شد. این اعتراض‌ها به‌سرعت به سراسر کشور گسترش یافت و معترضان شعارهای ضدحکومتی سردادند.

خبرهای کوتاه و فشرده درباره این اعتراض‌ها را در این مجموعه بخوانید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

پیام حشمت‌الله طبرزدی از زندان: وضعیت کنونی جامعه ایران هم‌زمان حبس، سوگ و ایستادگی است

حشمت‌الله طبرزدی، فعال سیاسی و دبیرکل جبهه دموکراتیک ایران، در پیامی از زندان مرکزی اصفهان که برای دویچه‌وله فارسی ارسال شده، وضعیت کنونی جامعه ایران را "حبس، سوگ و ایستادگی هم‌زمان" توصیف کرده و از رهبران کشورهای آزاد خواسته است در برابر سرنوشت ایران دچار مصلحت‌اندیشی و تردید نشوند.

او در این پیام که روز ۳۰ دی‌ماه ۱۴۰۴ از زندان ارسال شده، تأکید می‌کند که جامعه ایران با وجود فشارها و سرکوب، همچنان بر خواست‌های بنیادین خود پافشاری می‌کند.

طبرزدی در این پیام می‌نویسد:«اکنون ایرانیان پشت دیوارهای بلند کشور خودشان، زندانی، سوگوار و استوارند. امروز رهبران جهانِ آزاد در دولت‌ها، سازمان‌ها و نهادها نباید ایران را قربانیِ عافیت‌طلبی، سهم‌خواهی و دودلی کنند. ایران با وجود رهبرانی متکثر اما متحد، در پی آزادی، برابری و آبادی است.»

حشمت‌الله طبرزدی جمعه ۱۶ ژانویه در پیام دیگری نیز خطاب به نهادهای بین‌المللی و افرادی که به جامعه ایران دسترسی دارند، چارچوبی برای مدیریت دوران گذار سیاسی در ایران ارائه کرده بود.

او با معرفی خود به‌عنوان "قدیمی‌ترین زندانی سیاسی و روزنامه‌نگار ایران"، بر ضرورت شکل‌گیری یک ساختار فراگیر و نظارت‌شده برای عبور از وضعیت کنونی تأکید کرده بود.

طبرزدی نخستین گام را "تشکیل شورایی برای دوران گذار" خوانده و نوشته بود این شورا باید از طیف‌های گوناگون سیاسی و اجتماعی ایران تشکیل شده باشد. او افزوده بود: «برای دوران گذار باید شورایی تشکیل شود؛ شورایی متشکل از نمایندگان جمهوری‌خواهان، پادشاهی‌خواهان، بانوان و قوم‌ها و ملیت‌های ایرانی. آرای این مجموعه باید زیر نظر سازمان‌های بین‌المللی سامان‌دهی شود تا بتوانند دوران گذار را به‌صورت دموکراتیک مدیریت کنند؛ در غیر این صورت، این روند دموکراتیک نخواهد بود.»

او در ادامه، تشکیل مجلس مؤسسان را گام بعدی این روند دانسته و تأکید کرده بود که تدوین قانون اساسی باید در این چارچوب انجام شود و سپس به رأی عمومی گذاشته شود. او تصریح کرده بود: «باید برای تشکیل مجلس مؤسسان برنامه‌ریزی شود تا در آن، قانون اساسی تدوین گردد و پس از تصویب، به رفراندوم عمومی گذاشته شود. به این معنا که توافق و گفت‌وگو، همراه با اعمال آرمان‌های عمومی مردم، مبنای کار قرار گیرد.»

طبرزدی هشدار داده بود که هرگونه همه‌پرسی شتاب‌زده و بدون آگاهی عمومی، می‌تواند ایران را با بحرانی تازه روبه‌رو کند. او در این زمینه به تجربه همه‌پرسی سال ۱۳۵۸ اشاره کرده و نوشته بود: «اگر این مسیر طی نشود و رفراندومی پوپولیستی، مشابه رفراندوم سال ۱۳۵۸ که توسط خمینی برگزار شد، شکل بگیرد، فاجعه‌ای دیگر رقم خواهد خورد.»

به باور او، در چنین شرایطی خطر درگیری داخلی، تشدید شکاف‌های قومی و حتی تجزیه کشور افزایش خواهد یافت و هیچ‌یک از گروه‌های اجتماعی به مطالبات خود نخواهند رسید.

او در پایان تأکید کرده بود: «تشکیل مجلس مؤسسان زیر نظر سازمان‌های بین‌المللی و برگزاری رفراندومی آگاهانه پس از آن، تعیین‌کننده استقرار دموکراسی سکولار در ایران خواهد بود.»

سازمان حقوق بشر ایران: آمار رسمی حکومت در مورد شمار جان‌باختگان اعتراضات اعتبار ندارد

سازمان حقوق بشر ایران در بیانیه‌ای با اشاره به گذشت ۲۵ روز از آغاز اعتراض‌های سراسری ضدحکومتی، اعلام کرد آماری که مقام‌های جمهوری اسلامی درباره شمار کشته‌شدگان منتشر کرده‌اند، فاقد اعتبار است و ضرورت انجام یک تحقیق مستقل تحت نظارت سازمان ملل متحد بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود.

مقام‌های جمهوری اسلامی روز چهارشنبه اول بهمن‌ماه، مدعی شدند مجموع کشته‌شدگان اعتراضات اخیر ۳۱۱۷ نفر بوده‌اند. این نخستین بار است که حکومت ایران آماری رسمی از شمار قربانیان این اعتراضات ارائه می‌دهد.

در مقابل، سازمان حقوق بشر ایران در تازه‌ترین به‌روزرسانی خود، با استناد به اسناد و اطلاعات دریافتی از منابع معتبر، از کشته‌شدن دست‌کم ۳۴۲۸ معترض خبر داده است. این سازمان تأکید کرده که این رقم نیز با روایت‌های شاهدان عینی و برآوردهای مبتنی بر داده‌های میدانی فاصله‌ای معنادار دارد و احتمال می‌رود شمار واقعی جان‌باختگان به‌مراتب بیشتر باشد.

در این بیانیه یادآوری شده است که جمهوری اسلامی سابقه‌ای طولانی و مستند در کم‌گزارش‌کردن خشونت‌های مرگبار حکومتی دارد. به‌عنوان نمونه، در پنج سال گذشته، مقام‌ها به‌طور میانگین تنها حدود ۱۲ درصد از اعدام‌های انجام‌شده را به‌صورت رسمی اعلام کرده‌اند و بخش عمده‌ای از این موارد، که توسط سازمان حقوق بشر ایران از طریق دو منبع مستقل تأیید شده‌اند، هرگز به‌طور رسمی منتشر نشده‌اند.

این سازمان هشدار داده است که اگر همین الگوی کم‌گزارش‌کردن شمار قربانیان در مورد کشته‌شدگان اعتراضات نیز به‌کار رفته باشد، شمار واقعی جان‌باختگان می‌تواند به حدود ۲۵ هزار نفر برسد.

سازمان حقوق بشر ایران همچنین اعلام کرده است که مقام‌های حکومتی هم‌زمان می‌کوشند مسئولیت خشونت‌ها را با نسبت‌دادن آن به "گروه‌های دیگر" یا "گروه‌های تروریستی" از دوش خود بردارند.

به گفته این سازمان، تمامی شواهد موجود نشان می‌دهد که معترضان به‌طور مستقیم توسط نیروهای سرکوبگر حکومتی، از جمله سپاه پاسداران و نیروهای وابسته به آن، با استفاده از مهمات جنگی و در برخی موارد با سلاح‌های سنگین هدف قرار گرفته‌اند. این کشتارها، بنا بر ارزیابی این سازمان، ماهیتی گسترده، سازمان‌یافته و هماهنگ در سراسر کشور داشته‌اند.

در همین راستا، سازمان حقوق بشر ایران بار دیگر بر ضرورت انجام تحقیقات مستقل درباره ابعاد سرکوب اعتراضات تأکید کرده و خواستار تشکیل و آغاز به‌کار یک کمیته حقیقت‌یاب مستقل تحت نظارت سازمان ملل متحد شده است.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در واکنش به آمار اعلام‌شده از سوی حکومت گفت: «رقمی که مقام‌های جمهوری اسلامی اعلام کرده‌اند، یعنی کشته‌شدن ۳۱۱۷ نفر، هیچ اعتباری ندارد. شواهدی که به‌تدریج از داخل ایران به دست می‌رسد نشان می‌دهد شمار واقعی قربانیان به‌مراتب بیش از این ارقام است.»

او افزود: «این آمار اساساً برای مصرف خارجی تنظیم شده است، چراکه مردم ایران به‌خوبی از ابعاد گسترده و هدفمند کشتار معترضان آگاه‌اند. اعلام این رقم درست در آستانه نشست اضطراری شورای حقوق بشر سازمان ملل، تلاشی آگاهانه برای تأثیرگذاری بر نتیجه این جلسه و انحراف افکار عمومی جهانی است.»

امیری‌مقدم همچنین هشدار داد که نسبت‌دادن کشتار معترضان به "گروه‌های تروریستی" می‌تواند مقدمه‌ای برای صدور و اجرای احکام اعدام علیه بازداشت‌شدگان با اتهام‌هایی چون محاربه باشد.

قرار است شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد روز جمعه سوم بهمن‌ماه نشستی ویژه و اضطراری درباره وضعیت حقوق بشر در ایران برگزار کند. هدف اعلام‌شده این نشست، بررسی خشونت‌های نگران‌کننده علیه معترضان در جریان سرکوب گسترده اعتراضات اخیر است.

دیدار ماریا کورینا ماچادو با شاهزاده رضا پهلوی؛ "ایران آزاد و ونزوئلای آزاد تنها یک آرزو نیستند"

ماریا کورینا ماچادو، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا و برنده جایزه نوبل صلح، با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی اکس از دیدارش با شاهزاده رضا پهلوی خبر داد.

ماچادو نوشت که "افتخار دیدار با رضا پهلوی" را داشته و توضیح داد که در این ملاقات، دو طرف درباره مبارزات خود تبادل نظر کرده‌اند و تلاش‌هایشان را حول یک هدف مشترک همسو ساخته‌اند.

به گفته او، این هدف مشترک "آزادی ایران و ونزوئلا از ستم و سرکوب" بوده است. ماچادو افزود که در این دیدار، "تحسین عمیق خود از مردم ایران" را ابراز کرده است؛ مردمی که به گفته او "با وجود سرکوبی بی‌رحمانه، با شجاعتی عظیم همچنان برای آینده خود می‌جنگند."

این چهره اپوزیسیون ونزوئلا در ادامه پیام خود تأکید کرد که با تعمیق همکاری‌های مجرمانه میان رژیم‌های اقتدارگرا، نیروهایی که مدافع آزادی هستند باید "بیش از پیش هماهنگ و نزدیک به یکدیگر عمل کنند."

او تصریح کرد که "ائتلاف میان کاراکاس و تهران، ونزوئلا را به کانون نفوذ ایران تبدیل کرده است" و این وضعیت، به گفته او، "امنیت کل نیم‌کره غربی را به خطر انداخته است."

ماچادو در بخش دیگری از پیام خود نوشت که بقای این رژیم‌ها "نه‌تنها تراژدی‌ای برای شهروندان آنهاست که به‌طور گسترده خواستار دموکراسی هستند، بلکه تهدیدی مستقیم برای ثبات جهانی و ایالات متحده به شمار می‌رود."

او افزود که رژیم ایران با استفاده از ونزوئلا به‌عنوان "سکویی اصلی، بی‌ثباتی، تروریسم و شبکه‌های جنایی فراملی" را تغذیه می‌کند؛ شبکه‌هایی که "بسیار فراتر از مرزهای ایران گسترش یافته‌اند."

او در ادامه تأکید کرد که "ایران آزاد و ونزوئلای آزاد تنها یک آرزو نیستند"، بلکه به گفته او "شرایطی اساسی برای جهانی امن و دموکراتیک به شمار می‌روند."

ماچادو پیام خود را با این جمله به پایان رساند: «ونزوئلا و ایران آزاد خواهند شد!»

اردوغان: ترکیه با هرگونه مداخله خارجی در ایران مخالف است

طبق اعلام ریاست‌جمهوری ترکیه، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور این کشور، در تماس تلفنی روز پنجشنبه (۲ بهمن) با همتای ایرانی خود، مسعود پزشکیان، تأکید کرد که آنکارا با هرگونه مداخله خارجی در ایران مخالف است و برای صلح و ثبات همسایگان خود ارزش قائل است.

ریاست‌جمهوری ترکیه در بیانیه‌ای اعلام کرد که دو طرف درباره تازه‌ترین تحولات ایران گفت‌وگو کرده‌اند؛ تحولاتی که پس از شدیدترین ناآرامی‌های داخلی این کشور از زمان انقلاب ۱۳۵۷ رخ داده است.

اردوغان همچنین تصریح کرد حل‌وفصل مشکلات بدون تشدید تنش‌ها به سود آنکارا نیز خواهد بود.

او پیش‌تر روز دوشنبه (۲۹ دی) گفته بود که امیدوار است حکومت جمهوری اسلامی بتواند از آنچه او "دوره‌ای مملو از دام‌ها" خوانده، از طریق گفت‌وگو و دیپلماسی عبور کند.

اردوغان همچنین اشاره کرد که که ترکیه با دقت "سناریوهایی را که تلاش می‌شود در خیابان‌ها نوشته شود"، دنبال می‌کند.

بر اساس گزارش خبرگزاری حکومتی تسنیم در ایران، مسعود پزشکیان نیز در گفت‌و‌گوی تلفنی با اردوغان گفته است که ایران "مصمم به ارتقا و تقویت هر چه بیشتر مناسبات دوجانبه" است.

زلنسکی: بقای رژیم ایران به زورگوها می‌آموزد که به اندازه کافی آدم بکشند تا در قدرت بمانند

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین روز پنج‌شنبه ۲۲ ژانویه (۲ بهمن) در جریان مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس با انتقاد از رهبران اروپا و جهان به دلیل سکوت در برابر کشتار معترضان در ایران در جریان اعتراضات سراسری اخیر گفت: «در مورد ایران، همه منتظرند ببینند آمریکا چه خواهد کرد. جهان هیچ پیشنهادی ارائه نمی‌دهد، اروپا نیز هیچ کاری نمی‌کند و نمی‌خواهد به‌عنوان حامی مردم ایران و دموکراسی‌ای که به آن نیاز دارند وارد این موضوع شود.»

او تصریح کرد: «اما وقتی از کمک به مردمی که برای آزادی می‌جنگند سر باز می‌زنید، پیامد آن منفی است و همیشه نیز منفی خواهد بود. درباره اعتراض‌ها در ایران بسیار سخن گفته شد، اما معترضان در خون غرق شدند. جهان به مردم ایران کمکی نکرد؛ این حقیقت دارد، جهان کنار ایستاد.»

رئیس‌جمهور اوکراین در مورد واکنش کشورهای اروپایی به کشتار هزاران شهروند معترض در ایران اضافه کرد: «در اروپا جشن‌های کریسمس و سال نو برگزار می‌شد. زمانی که سیاستمداران به سر کار بازگشتند و تازه شروع به شکل دادن مواضع خود کردند، آیت‌الله‌ها پیش‌تر هزاران نفر را کشته بودند. پس ایران بعد از این خون‌ریزی به چه کشوری تبدیل خواهد شد؟»

او ادامه داد: «اگر این رژیم دوام بیاورد، پیام روشنی به هر زورگویی در جهان می‌فرستد: به اندازه کافی آدم بکش و در قدرت می‌مانی. چه کسی در اروپا به چنین پیامی نیاز دارد تا به واقعیت تبدیل شود؟ و با این حال، اروپا حتی تلاشی برای ساختن پاسخ مستقل خود هم نکرده است.»

هشدار کارشناسان به کاربران ایرانی در مورد استفاده از پیام‌رسان‌های بومی

نزدیک به دو هفته از قطع اینترنت در ایران می‌گذرد و با تشدید محدودیت‌ها و قطع دسترسی کاربران به سرویس‌های جهانی، سیاست اجبار و تشویق مردم به استفاده از پیام‌رسان‌های بومی دوباره در ایران پررنگ‌تر شده است.

رسانه‌های رسمی جمهوری اسلامی این پلتفرم‌ها را "امن" و "قابل اعتماد" معرفی می‌کنند، اما بررسی‌های فنی مستقل نشان می‌دهد که این ادعا فاصله زیادی با واقعیت دارد. در این میان، پیام‌رسان "آی‌گپ" به‌عنوان یکی از گزینه‌های پرکاربرد برای ارتباط خارج با داخل، از سوی جمهوری اسلامی تبلیغ می‌شود.

بنا به گفته کارشناسان ارزیابی‌های منتشرشده نشان‌ می‌دهند که "اغلب اپلیکیشن‌ها و پیام‌رسان‌های داخلی از جمله آی‌گپ، فاقد رمزنگاری استاندارد هستند و پیام‌ها، اطلاعات حساب کاربری و داده‌های ارتباطی کاربران می‌توانند در زیرساخت‌های سرور پردازش یا حتی مشاهده شوند."

کارشناسان هشدار می‌دهند حتی بدون دسترسی به محتوای پیام‌ها، "فراداده‌ها" (Metadata) برای ترسیم روابط اجتماعی، زمان‌های فعالیت و الگوهای ارتباطی کافی است. در شرایطی که سرورها در داخل کشور قرار دارند، این داده‌ها ابزاری مؤثر برای نظارت و پایش هدفمند توسط حکومت جمهوری اسلامی خواهند بود.

سازمان "صندوق فناوری باز" (OTF) نیز گزارش داده است که "این اپ‌ها نه‌تنها حریم خصوصی کاربران را نقض می‌کنند و داده‌هایشان روی سرورهای حکومتی ذخیره می‌شوند، بلکه حفره‌های امنیتی دارند که اطلاعات شخصی را در معرض سرقت و سوءاستفاده قرار می‌دهند."

اگر مجبور به نصب این ابزارها شدید، این نکات مهمی است که کارشناسان به کاربران توصیه می‌کنند:

• هرگز اطلاعات حساس، عکس‌های شخصی یا جزئیات مالی را در این بسترها ارسال نکنید.

• وقتی از اپلیکیشن استفاده نمی‌کنید، تمام دسترسی‌ها (مخصوصاً موقعیت مکانی، مخاطبان، دوربین و میکروفون) را از تنظیمات گوشی قطع کنید.

• در صورت امکان، این بدافزارها را روی گوشی دوم یا یک پروفایل کاربری جداگانه نصب کنید، نه روی گوشی اصلی که اطلاعات شخصی‌تان در آن است.

• اگر کار خیلی ضروری دارید، بلافاصله پس از انجام کار، برنامه را کامل ببندید.

درخواست "نت‌بلاکس" از وال استریت ژورنال برای شفاف‌سازی درباره نحوه چاپ یادداشت عراقچی

نت‌بلاکس، نهادی که دسترسی و اتصال اینترنت در سراسر جهان را رصد می‌کند، در نامه‌ای به روزنامه وال‌استریت‌ ژورنال خواستار پاسخگویی و انتشار توضیحاتی تکمیلی از سوی این روزنامه پس از درج یادداشتی از عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی شد.

آلپ توکر، مدیر نت‌بلاکس در این نامه نوشت: «در تاریخ ۲۰ ژانویه، روزنامهٔ وال‌استریت ژورنال یادداشتی منتشر کرد که توسط یک سیاستمدار ایرانی نوشته شده بود و دیدگاه جمهوری اسلامی را ترویج می‌کرد. امروز، ما نامه‌ای به تیم تحریریه این روزنامه نوشتیم و از آن‌ها خواستیم این مطلب را با توضیحات تکمیلی همراه کنند؛ از جمله این‌که روشن شود این مقاله چگونه برای انتشار ارسال شده است (به‌ویژه این‌که آیا از اینترنت استفاده شده یا نه). همچنین در این نامه تأکید کردیم که مردم ایران، به دلیل قطع مداوم اینترنت، از امکان بیان دیدگاه‌های مخالف خود محروم هستند.»

بسیاری از کاربران ایرانی از این اقدام نت‌بلاکس تمجید کرده‌اند. به گفته آنان در حالی که رژیم جمهوری اسلامی برای مخفی نگه‌داشتن کشتار معترضان دست به قطع اینترنت زده است، چگونه امکان دارد که رسانه‌های خارجی محلی برای تبلیغ مواضع جمهوری اسلامی ‌شوند.

محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی پزشکیان روز پنج‌شنبه ۲ بهمن ماه درباره قطع اینترنت گفت که در صورت به خطر افتادن امنیت جمهوری اسلامی، "بستن اینترنت اجتناب‌ناپذیر" است.

باشگاه روزنامه‌نگاران ایران: روزنامه‌نگاری در این روزها به شرایط دهه هفتاد بازگشته است

با گذشت دو هفته از قطع سراسری اینترنت در ایران، در چند روز گذشته شماری از روزنامه‌ها که به "خط سفید" دسترسی دارند، به صورت محدود گزارش‌هایی را در مورد شرایط کنونی در ایران منتشر کرده‌اند.

"باشگاه روزنامه‌نگاران ایران" روز پنج‌شنبه دوم بهمن (۲۲ ژانویه) با انتشار گزارشی از وضعیت مطبوعات در دوران "تاریکی دیجیتال" نوشت، با استناد به جدیدترین گزارش‌ها امکان دسترسی کامل به اینترنت در روزهای آتی میسر نخواهد شد، اما گفته می‌شود فیلترشکن‌هایی جدید با قیمت گزاف خرید و فروش می‌شوند.

در این گزارش به توقیف روزنامه "هم‌میهن" در روز دوشنبه ۲۹ دی اشاره شده و آمده است "برخی از اعضای غیر دولتی هیأت نظارت بر مطبوعات بر توقیف این روزنامه پافشاری داشتند."

به گفته باشگاه روزنامه‌نگاران ایران یکی از نمایندگان مجلس خواستار توقیف چهار روزنامه از جمله هم‌میهن، سازندگی، شرق و اعتماد شده بود.

طبق این گزارش در طول این روزها و دوره قطعی اینترنت، "روزنامه‌ها تعداد صفحات خود را به ۸ صفحه کاهش داده‌اند و با وجود افزایش نسبی مخاطبان، محدودیت دسترسی به اخبار غیررسمی و مشکلات موجود، فعالیت رسانه‌ها را با دشواری زیادی روبه‌رو کرده بود."

باشگاه روزنامه‌نگاران ایران در ارزیابی خود از وضعیت کار مطبوعات و رسانه‌ها در شرایط کنونی می‌نویسد: «روزنامه‌نگاری در این روزها به شرایط دهه هفتاد بازگشته است؛ زمانی که خبرنگاران با حداقل امکانات مطالب خود را تهیه می‌کردند. با این تفاوت که خبرنگاران دهه هفتاد با آن شرایط سازگار بودند، اما برای نسل امروز که به اینترنت وابسته‌ است و حتی در سال‌های اخیر به ابزارهای هوش مصنوعی اعتیاد پیدا کرده، فعالیت بدون اینترنت بسیار سخت شده است.»

بهروز اسدی: رژیم جمهوری اسلامی باید کاملا منزوی شود

بهروز اسدی، فعال حقوق بشر و برنده نشان لیاقت آلمان، در نامه‌ای به فرانک اشتاین‌مایر، رئیس جمهور این کشور، خواستار اقدامات عملی دولت آلمان در رابطه با اعتراضات در ایران شد.

اسدی در نامه خود نوشته است: «آنچه در هفته‌های اخیر و به‌ویژه در روزهای گذشته در ایران رخ داده، نه "درگیری" است، نه "ناآرامی" و نه "سرکوب". این یک قتل‌عام است. این کشتار جمعی است. شمار کشته‌شدگان ساعت‌به‌ساعت افزایش می‌یابد. واقعیت، به‌مراتب هولناک‌تر از هر آمار و عددی است. حتی خود رژیم نیز اکنون به کشتار شمار زیادی از مردم اعتراف می‌کند؛ و همزمان، خانواده‌ها را نابود می‌سازد، جهان‌های زندگی را ویران می‌کند و جامعه‌ای کامل را دچار زخم و تروما می‌سازد.»

اسدی تاکید می‌کند که این رژیم تنها از طریق خشونت می‌تواند در قدرت بماند و با رژیمی که تنها با قتل، شکنجه و ترور موجودیت دارد، نباید "مذاکره" کرد، نباید آن را "عادی‌سازی" کرد و نباید روابط را "به‌طور دیپلماتیک مدیریت" کرد. به گفته او، هر گفت‌وگو و هر نشانه‌ای از عادی‌بودن، فقط به این رژیم فرصت می‌دهد تا زمان بخرد و به کشتار ادامه دهد.

این فعال حقوق بشر "انزوای کامل سیاسی رژیم ایران، پایان هرگونه عادی‌سازی و مدارا در روابط دیپلماتیک، قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا، اخراج دیپلمات‌های رژیم، درهم شکستن شبکه‌های لابی‌گری و نفوذ، پیگرد کیفری بین‌المللی عاملان این جنایات و حمایت روشن و فعال از مردم ایران در مسیر دستیابی به آزادی، دموکراسی و یک دولت سکولار" را اقدامات عملی برای حمایت از معترضان ایرانی و اعتراضات گسترده در این کشور برشمرده است.

بهروز اسدی در پایان نامه خود می‌نویسد: «من عمیقاً باور دارم که پایان این رژیم آغاز شده است. آنچه باقی خواهد ماند، حافظه تاریخیِ نحوه رفتار جهان و نحوه رفتار آلمان در این لحظه سرنوشت‌ساز خواهد بود. اگر می‌گوییم "در کنار مردم ایران ایستاده‌ایم"، این سخنان باید معنا و وزن داشته باشند.»

پارلمان اروپا سرکوب معترضان در ایران را قویا محکوم کرد

نمایندگان پارلمان اروپا با تصویب قطعنامه‌ای انزجار عمیق خود را از سرکوب خشونت‌آمیز و کشتار جمعی‌ معترضان توسط حکومت در ایران ابراز کردند.

پارلمان اروپا در این قطعنامه که روز پنج‌شنبه دوم بهمن (۲۲ ژانویه) به تصویب رسید از مقامات ایرانی تحت حاکمیت علی خامنه‌ای خواست که فوراً به خشونت علیه معترضان پایان دهند، تمامی اعدام‌ها را متوقف کنند و کشتار و سرکوب غیرنظامیان را متوقف سازند. این نهاد همبستگی کامل خود را با مردم ایران و جنبش اعتراضی "شجاعانه و مشروع" آنان اعلام کرد و استفاده عامدانه و نامتناسب از خشونت توسط نیروهای امنیتی را قویا محکوم کرد.

در این قطعنامه‌ که با ۵۶۲ رأی موافق، ۹ رأی مخالف و ۵۷ رأی ممتنع به تصویب رسید، نمایندگان پارلمان از اینکه کشتار هزاران معترض نشان‌دهنده تغییری هولناک در سیاست سرکوب رژیم ایران، از بازدارندگی به سوی "حذف راهبردی" معترضان و مخالفان است، ابراز نگرانی کردند. نمایندگان اروپایی همچنین خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط تمامی معترضان، مدافعان حقوق بشر و روزنامه‌نگاران شدند.

پارلمان اروپا از شورای اتحادیه اروپا خواسته است تا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از جمله بسیج و نیروی قدس، را فوراً در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار دهد. این نهاد همچنین خواستار گسترش و اجرای سخت‌گیرانه اقدامات محدودکننده اتحادیه اروپا، از جمله مسدودسازی دارایی‌ها و ممنوعیت صدور ویزا، شده است. افزون بر این، پارلمان اروپا با استقبال از تحریم‌های اخیر ایالات متحده، خواستار اقدام سریع اتحادیه اروپا علیه تمامی مقامات و نهادهایی شده است که مسئول سرکوب هستند.

پارلمان اروپا در قطعنامه خود به چندین دهه سرکوب سیستماتیک رژیم ایران اشاره کرده است که به‌ویژه زنان، فعالان حقوق بشر و مخالفان سیاسی را هدف قرار داده است. این نهاد بار دیگر از ایران خواسته تا فوراً و بدون هیچ مانعی به مأموریت تحقیقاتی تعیین‌شده از سوی سازمان ملل متحد اجازه دسترسی بدهد تا جنایات سنگین طبق حقوق بین‌الملل بررسی شوند؛ از جمله قتل، شکنجه، تجاوز جنسی و ربایش که همگی با هدف خاموش کردن صداهای مخالف صورت گرفته‌اند.

نمایندگان پارلمان اروپا خواستار تقویت تلاش‌های دیپلماتیک، از جمله افزایش حضور اتحادیه اروپا، برای تضمین حفاظت، کمک‌های بشردوستانه و حمایت از افراد در معرض خطر شده‌اند. آنان تأکید کردند: «رژیم ایران طی دهه‌ها به‌طور فعال در سراسر منطقه بذر هرج‌ومرج و ویرانی کاشته است (…) و همچنان بزرگ‌ترین و جدی‌ترین تهدید برای امنیت و ثبات کل منطقه و بزرگ‌ترین مانع صلح در سراسر منطقه به شمار می‌رود.»

در پایان، پارلمان اروپا تأکید کرده است که عادی‌سازی روابط با ایران تنها پس از آزادی بی‌قید و شرط زندانیان سیاسی و پیشرفت واقعی در مسیر دموکراسی و حاکمیت قانون امکان‌پذیر است. این نهاد از تصمیم روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا برای جلوگیری از ورود نمایندگان رژیم ایران به ساختمان‌های پارلمان اروپا استقبال کرده و از کشورهای عضو با قاطعیت خواسته است تا از این اقدام الگو بگیرند.

اداره امنیت داخلی آلمان: ایران ممکن است جاسوسی از مخالفان رژیم را باز هم تشدید کند

رژیم جمهوری اسلامی در ایران و متحدان آن ــ به‌ویژه حزب‌الله لبنان ــ تضعیف شده‌اند. مقام‌های امنیتی غربی و همچنین ایرانیان تبعیدی فعال در آلمان بر این باورند که فعالیت‌های برون‌مرزی جمهوری اسلامی در حال حاضر "بیش از حد تحت فشار قرار گرفته" است، اما آن‌ گونه که یک کارشناس امنیتی آلمانی بیان کرده، "به هیچ‌وجه متوقف یا رها نشده است."

ناظران فعالیت‌های برون مرزی ایران تا حد زیادی اتفاق نظر دارند که حزب‌الله در شرایط بحرانی شدیدی قرار دارد. این گروه شبه‌نظامی اسلام‌گرا طی ۳۰ سال گذشته برای انجام عملیات تروریستی در کشورهای مختلف به کار گرفته شده و بخش عمده‌ای از منابع مالی آن از سوی حکومت شیعه‌مذهب ایران تأمین شده است.

به گفته کارشناسان امنیتی در آلمان، فشار فزاینده بر رژیم جمهوری اسلامی در پی اعتراضات گسترده مردمی در ایران می‌تواند باعث شود که دستگاه‌های اطلاعاتی جمهوری اسلامی در خارج از کشور نیز رویکردی تهاجمی‌تر در پیش بگیرند. این موضوع درباره حامیان باقی‌مانده رژیم نیز صدق می‌کند.

در همین راستا، اداره فدرال حفاظت از قانون اساسی آلمان (سازمان اطلاعات و امنیت داخلی) در پاسخ به یک پرسش اعلام کرده است که تنها حزب‌الله در آلمان همچنان حدود ۱۲۵۰ حامی بالقوه دارد.

این نهاد هشدار داده است: «تحولات کنونیِ مرتبط با اعتراضات می‌تواند بازیگران دولتی ایران را به تشدید جاسوسی و رصد مخالفان رژیم سوق دهد. زیرا از نگاه حاکمان ایران، این طیف از افراد بقای حاکمیت تمامیت‌خواه آن‌ها را به خطر می‌اندازند.»

سفیر آمریکا در اسرائیل: رژیم ایران باید ترامپ را جدی بگیرد

مایک هاکبی، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، هشدار داد که ایران باید "رئیس‌جمهور ترامپ را جدی بگیرد" و تأکید کرد که حملهٔ نظامی برنامه‌ریزی‌شده آمریکا به تعویق افتاده است، نه این‌که لغو شده باشد. به گفته هاکبی، این تأخیر به دلیل سرکوب خشونت‌آمیز اعتراضات ضدحکومتی از سوی رژیم ایران صورت گرفته است.

هاکبی در گفت‌وگو با رادیوی دولتی اسرائیل (کان) گفت، این تعویق با هدف فراهم کردن فرصت برای واشنگتن جهت ارزیابی بهتر وضعیت داخلی ایران انجام شده است. او تأکید کرد که تهدیدهای دولت ترامپ علیه تهران همچنان معتبر است و ممکن است در آینده نزدیک عملی شود.

سفیر ایالات متحده در اسرائیل با اشاره به اقدامات نظامی پیشین آمریکا، از جمله حمله به فردو، گفت این موارد نشان می‌دهد که رئیس‌جمهور آمادگی استفاده از زور را دارد.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در جریان اعتراضات سراسری در ایران به معترضان وعده داده بود که "کمک در راه است." برخی از فعالان سیاسی ایرانی خواهان مداخله آمریکا برای جلوگیری از ادامه سرکوب‌ها در ایران هستند. گفته می‌شود آمریکا هم اکنون در حال بررسی گزینه‌های متفاوت است.

رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری اتاق ایران: تجار به اینترنت دسترسی ندارند

فرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری اتاق ایران، اعلام کرد که اینترنت تجار و فعالان اقتصادی هنوز وصل نشده است. او گفت: «تجار تنها می‌توانند در محل اتاق‌های بازرگانی از اینترنت برای دریافت و ارسال ایمیل استفاده کنند.»

به گفته فرشید شکرخدایی، خبری که در خصوص وصل اینترنت تجار از سوی مقامات اعلام شده بود اشتباه است. به گفته او منظور آنان این بوده که اینترنت تنها در اتاق‌های بازرگانی تهران و شهرستان باز شده است، ولی اینترنت شخصی تجار وصل نیست و باید به اتاق بازرگانی تهران یا شهرستان مربوطه بروند و در آنجا از طریق چند کامپیوتر ایمیل رد و بدل کنند.

شکرخدایی افزود: «کسی که کارخانه‌دار است باید به اتاق مربوطه برود و در صفی قرار بگیرد که متقاضی‌اش هم زیاد است تا بعد از نیم ساعت تا یک ساعت بتواند ایمیلی را دریافت یا ارسال کند، اما منظور آن خبر به اشتباه منتقل شده بود.»

این عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی با تشریح برخی روش‌های دیگر مورد استفاده تجار برای دسترسی به اینترنت گفت: «خیلی از تجار افرادی را به خارج از کشور مثل امارات یا ترکیه فرستادند و بعضی‌ها هم سیم‌کارت بین‌المللی گرفته‌اند، مثلا سیم کارت‌های عراق در ایران وجود دارد. بعضی‌ها هم از خارج از کشور برایشان گوشی‌ها و خط‌های بین‌المللی‌شان را شارژ کردند چون در ایران این امکان وجود ندارد.»

بنا به برآورد مقامات آمریکایی قطعی اینترنت روزانه ۳۷ میلیون دلار خسارت برای ایران به باور می‌‌آورد.

روایت‌سازی حکومت و ادعاهای جمهوری اسلامی درباره کشتار هزاران ایرانی

روزنامه صدای ایران، وابسته به دفتر علی خامنه‌ای، می‌کوشد با روایتی ساختگی و ادعاهای همیشگی شمار قربانیان کشتار اعتراضات اخیر را کم جلوه داده و مسببان آن را به "تروریست‌ها و کشورهای خارجی" نسبت دهد.

به ادعای این روزنامه تا ۱۸ دی ماه نیروهای انتظامی برخوردی با متعرضان نداشته و "فضایی مسالمت‌آمیز" حاکم بوده، اما با دخالت "تروریست‌های وابسته به بیگانه" شرایط تغییر یافته است.

این روزنامه بار دیگر شمار جان باختگان را ۳۱۱۷ نفر ذکر کرده و حتی مدعی شده که ۷۵ درصد آنان از "نیروهای حافظ امنیت یا شهروندان عادی" بوده‌اند. این روزنامه بدین ترتیب حتی خواهان "تقاص" شده است.

بر خلاف روایت‌های حکومتی، صدها ویدیوی منتشر شده نشان می‌دهد که نیروهای سرکوب در برنامه‌ای از پیش تنظیم شده در شهرهای مختلف با مهمات جنگی به سوی معترضان شلیک کرده‌اند. با وجود محدودیت ارسال اطلاعات به رسانه‌ها، صدها شهروند ایرانی به عنوان شاهد از بی‌رحمی و سرکوب خشن نیروهای امنیتی خبر داده‌اند.

به گفته نهادهای حقوق بشری، کشتار ۱۸ و ۱۹ دی ماه در تاریخ ایران و شاید جهان بی‌سابقه باشد. بسیاری این اقدام رژیم جمهوری اسلامی را "جنایت علیه بشریت" دانسته و در صدد پیگیری آن توسط نهاد قضایی بین‌المللی هستند.

‌تا کنون هویت هزاران کشته‌شده مشخص شده است. برخی نهادهای رسانه‌ای و حقوق بشری شمار قربانیان را از ۱۶ تا ۲۰ هزار نفر تخمین می‌زنند.

به گفته معاون پزشکیان "به خطر افتادن حکومت" قطع اینترنت را "اجتناب‌ناپذیر" می‌کند

نهاد ریاست جمهوری ایران نشستی با فعالان حوزه دیجیتال در ساختمان کوثر در تهران برگزار کرد. در این نشست محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی پزشکیان ضمن ابراز تاسف برای قطعی اینترنت، تاکید کرد که خود دولت بیشترین ضرر را از این اتفاق متحمل می‌شود.

در حالی‌که روزهاست که ایران در خاموشی اینترنتی به سر می‌برد و رژیم جمهوری اسلامی برای لاپوشانی کشتار وسیعی که در ایران مرتکب شده از خبررسانی و گزارش‌های مستقل وحشت دارد، قائم پناه مدعی شد: «کسب‌وکارهای غیردیجیتالی و دیجیتالی در حال ضرر هستند. دولت زمانی که می‌خواهد مالیات بگیرد نمی‌تواند از کسی که تولید ندارد و کسب‌وکارش تعطیل است مالیات بگیرد. کارفرماها حتی بیمه کارگران خود را نمی‌توانند پرداخت کنند و سیکل معیوبی رخ خواهد داد.»

قائم‌پناه با اشاره به "شرایط خاص" که همان کشتار گسترده شهروندان است اذعان کرد که شرایط امنیتی بر کسب و کار ارجحیت دارد. او گفت: «باید تا فردا و پس‌فردا بخش عمده اینترنت وصل شود و اینکه بگوییم ما اینترنت را همیشه قطع می‌کنیم محال است؛ مگر تا کی می‌توانیم اینترنت را قطع کنیم؟» وی با بیان مخالفت دولت با فیلترینگ و فیلترشکن، تصریح کرد: «همین مسدودسازی‌ها و فیلترینگ عامل نارضایتی مردم است.»

معاون پزشکیان با بی‌اعتنایی به حقوق شهروندان در زمینه کسب اطلاعات مستقل و پیش‌برد فعالیت‌های اقتصادی خود با زبان تهدید گفت: «اگر کسی بخواهد جمهوری اسلامی ایران را مورد هجمه قرار دهد، قطع اینترنت اجتناب‌ناپذیر است.»

دولت احمد شرع توانست مناطقی را که سال‌ها در اختیار کردها بود تصرف کند. این پیروزی سریع نتیجه توافقات میان دولت سوریه و آمریکا است که تحولات مهمی را در پی خواهد داشت. کردها می‌گویند که آمریکا به آنها "خیانت" کرده است.تصرف سریع مناطقی که سال‌ها در اختیار نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کردها بود، در نتیجه سلسله‌ای از دیدارهای حساس میان دولت احمد شرع و آمریکا در دمشق، پاریس و عراق در اوایل ماه ژانویه ۲۰۲۶ رقم خورد.

خبرگزاری رویترز در گزارشی به تغییرات مهمی که درسوریه رخ داده پرداخته و کوشیده مواضع گروه‌ها و کشورهای مختلف را در این زمینه برسی کند.

دولت سوریه بخش‌های وسیعی از شمال و شرق این کشور را از تصرف نیروهای کرد خارج کرده و بدین ترتیب، حدود ۱۴ ماه پس از سرنگونی بشار اسد، حاکمیت احمد شرع، رئیس‌جمهور موقت سوریه تثبیت شده است. این تحولات سریع باعث شده تقریباً تمام خاک سوریه، پس از سال‌ها درگیری که کشور را تکه‌تکه کرده بود، دوباره تحت کنترل دولت مستقر در دمشق قرار گیرد و هم‌زمان توجه‌ها را به تغییر سیاست ایالات متحده در قبال سوریه جلب کرده است.

آغاز پیشروی‌های ارتش سوریه

تنش‌ها میان دولت سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) به رهبری کردها ماه‌ها در حال افزایش بود. دمشق از نیروهای دموکراتیک سوریه، که ستون فقرات آن را یگان‌های مدافع خلق کرد (YPG) تشکیل می‌دهند، خواسته بود به‌طور کامل در نیروهای امنیتی دولتی ادغام شود و نهادهای حکومتی مناطق تحت کنترل کردها نیز یکپارچه شوند.

اما نیروهای کرد با این خواسته مخالفت کردند؛ آن‌ها در پی حفظ خودمختاری منطقه‌ای بودند و نگران بودند که دولت اسلام‌گرای مستقر در دمشق به دنبال سلطه کامل بر سوریه است. درگیری‌ها در ماه ژانویه ۲۰۲۶ آغاز شد؛ نیروهای دولتی ابتدا مناطق تحت کنترل کردها در حلب را تصرف کردند و سپس هفته گذشته به سمت شرق پیشروی کردند و نیروهای کرد را وادار به عقب‌نشینی ساختند.

نیروهای دولتی سوریه در کجا پیشروی کرده‌اند؟

استان‌های رقه، دیرالزور و بخش‌هایی از استان حسکه تحت کنترل دولت سوریه درآمده است. این مناطق شامل بزرگ‌ترین میدان‌های نفتی سوریه، یک سد بزرگ برق‌آبی، مناطق کشاورزی، زندان‌هایی که محل نگهداری اعضای داعش هستند و اردوگاهی برای غیرنظامیان مرتبط با داعش است.

نیروهای دموکراتیک سوریه پیش‌تر بخش عمده‌ای از این مناطق را زمانی که شریک اصلی آمریکا در نبرد با داعش بودند، از گروه داعش بازپس گرفته بودند. مناطق تصرف‌شده عمدتاً عرب‌نشین هستند.

به گفته مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، این نیروها به مناطق کردنشین عقب‌نشینی کرده‌اند. طبق آتش‌بسی که در ۲۰ ژانویه توافق شد، دولت سوریه به کردها چهار روز فرصت داده تا طرحی برای ادغام مناطق باقی‌مانده خود در استان حسکه ارائه کنند. در صورت دستیابی به توافق، نیروهای دولتی وارد دو شهر باقی‌مانده تحت کنترل SDF نخواهند شد: شهر حسکه، مرکز استان با ترکیب قومی متنوع، و قامشلی که اکثراً کردنشین است.

موضع ایالات متحده چیست؟

اگرچه ارتش آمریکا روابط نزدیکی با نیروهای دموکراتیک سوریه برقرار کرده بود، اما واشنگتن هرگز از هدف سیاسی این نیروها برای دستیابی به سطح بالایی از خودمختاری در شمال‌ شرق سوریه حمایت نکرد. سیاست آمریکا همچنین با مخالفت‌های ترکیه، عضو ناتو، پیچیده‌تر شده است؛ کشوری که YPG را شاخه‌ای از حزب کارگران کردستان (PKK) می‌داند و چندین بار برای مهار نفوذ آن وارد سوریه شده است.

پس از سرنگونی اسد، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روابط نزدیکی با احمد شرع برقرار کرد، تحریم‌ها را لغو و از پیوستن سوریه به ائتلاف بین‌المللی ضد داعش استقبال کرده است.

تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه این کشور در امور سوریه، روز سه‌شنبه گفت هدف اولیه SDF تا حد زیادی پایان یافته و آمریکا علاقه‌ای به حضور بلندمدت در سوریه ندارد. او پیشنهاد ادغام در دولت مرکزی همراه با حقوق شهروندی، حفاظت‌های فرهنگی و مشارکت سیاسی را "بزرگ‌ترین فرصت" پیش روی کردها توصیف کرد. ترامپ نیز روز سه‌شنبه ۲۰ ژانویه ضمن حمایت از شرع گفت او "بسیار سخت در حال کار است" و افزود واشنگتن هم‌زمان "در تلاش برای حفاظت از کردها" است.

کردها می‌گویند آمریکا به آن‌ها خیانت کرد

پس از آغاز حملات نیروهای دولت مرکزی، واشنگتن شروع به ارسال پیام‌هایی به SDF کرد مبنی بر این‌که حمایت دیرینهٔ خود را از آنان پس می‌گیرد؛ به گفته یک دیپلمات آمریکایی، یکی از منابع سوری و یک واسطه سوری در جریان موضوع بودند.

به گفتهٔ این سه منبع، تام باراک در ۱۷ ژانویه با مظلوم عبدی، فرماندهٔ SDF، در اقلیم کردستان عراق دیدار کرده و به او گفته بود که منافع آمریکا در کنار شرع است و نه نیروهای دموکراتیک سوریه. اما یک مقام SDF این روایت را رد کرده است.

یک مقام نظامی آمریکا و دو مقام کرد گفتند آمریکا به SDF اطمینان داده بود که اگر حمله شرع به غیرنظامیان کرد آسیب بزند یا مراکز نگهداری زندانیان داعش را بی‌ثبات کند، از آن‌ها محافظت خواهد کرد.

با پیشروی نیروهای سوری در محدوده‌ای فراتر از آنچه که در ابتدا قصد تصرفش را اعلام کرده بودند، ارتش آمریکا از آن‌ها خواست پیشروی را متوقف کنند و هواپیماهای ائتلاف بر فراز برخی مناطق حساس مانورهای هشداردهنده‌ای انجام دادند، اما این اقدامات به‌مراتب کمتر از انتظارات کردها بود.

به گفتهٔ یک مقام سوری، دولت سوریه همچنین پیامی جداگانه از ترکیه دریافت کرد مبنی بر این‌که واشنگتن در صورتی که غیرنظامیان کرد محافظت شوند، با عملیات علیه SDF موافقت خواهد کرد.

ترکیه بارها علیه SDF در سوریه مداخله کرده و این نیرو را به ارتباط با حزب کارگران کردستان (PKK) متهم می‌کند.

هدیه یوسف، یک مقام سیاسی کرد، می‌گوید: «توافق پاریس چراغ سبز این جنگ را روشن کرد.»

یوسف خطاب به مقامات ‌‌امریکایی ادامه می‌دهد: «آنچه نیروهای ائتلاف و مقام‌های آمریکایی انجام می‌دهند قابل قبول نیست. آیا واقعاً هیچ اصولی ندارید؟ آیا تا این حد آمادهٔ خیانت به متحدان خود هستید؟»

در پاسخ به پرسش دربارهٔ تضمین‌های آمریکا، وزارت خارجهٔ این کشور بار دیگر رویترز را به بیانیهٔ باراک دربارهٔ ادغام SDF ارجاع داد.

در سوریه چه اتفاقی ممکن است رخ دهد؟

با استقرار نیروهای دولتی در نزدیکی مناطق باقی‌مانده تحت کنترل SDF، شرایط بسیار حساس است. نوآ بونزی، مشاور ارشد اندیشکده "گروه بین‌المللی بحران"، گفت آتش‌بس اخیر مسائل زیادی را برای مذاکره باقی گذاشته است؛ به‌ویژه درباره ترتیبات امنیتی در مناطقی که هنوز تحت کنترل SDF هستند، آن هم تنها در طی چهار روز.

به گفته این کارشناس اختلاف اصلی همچنان بر سر میزان تمرکز یا عدم تمرکز نظام حکمرانی در مناطق باقی‌مانده SDF است.

پیچیدگی دیگر این است که شرع (که سابقه فرماندهی در القاعده را دارد) و گروه‌های اصلی کرد سوریه از نظر ایدئولوژیک در دو قطب متضاد قرار دارند؛ دکترین YPG بر سکولاریسم چپ‌گرایانه و فمینیسم تأکید دارد.

به گفته بونزی همه طرف‌ها علاقه‌مند به جلوگیری از درگیری‌های بیشتر هستند. او افزود که ارتش سوریه تاکنون از سطح تخلفات و فروپاشی انضباطی که سال گذشته در سواحل سوریه و استان سویدا دیده شد ــ جایی که نیروهای همسو با دولت صدها نفر از اقلیت‌های دروزی و علوی را کشتند ــ پرهیز کرده است.

اهمیت این تحولات برای ترکیه چیست؟

ترکیه در اوایل سال ۲۰۲۵ روند صلحی را با حزب کارگران کردستان (PKK) آغاز کرد که هدف آن پایان دادن به مبارزه‌ای است که از سال ۱۹۸۴ علیه دولت ترکیه جریان داشته است. مقام‌های ترک گفته‌اند رویدادهای اخیر در شمال سوریه باید این روند را که تا حدی متوقف شده بود، دوباره به حرکت درآورد.

با این حال، تشدید بیشتر تنش‌ها در سوریه می‌تواند خطراتی به همراه داشته باشد. رهبران کرد سوریه از کردها خواسته‌اند بسیج شوند؛ فراخوانی که احتمالاً در میان جمعیت‌های قابل توجه کرد در ترکیه، عراق و ایران بازتاب گسترده‌ای خواهد داشت. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز چهارشنبه گفت نیروهای کرد در شمال سوریه باید برای جلوگیری از خونریزی بیشتر، سلاح‌های خود را زمین بگذارند و منحل شوند.

"شورای صلح" ترامپ که رئیس‌جمهور آمریکا در تلاش برای راه‌اندازی آن است، قرار است بدیلی برای شورای امنیت باشد. ترامپ ده‌ها کشور را به عضویت در این شورا دعوت کرده است. آنکار و ریاض از پیوستن خود به آن خبر داده‌اند.بسیاری از کشورهای اروپایی که از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا به عضویت در "شورای صلح" او دعوت شده‌اند، همچنان مردد هستند.

شماری از کشورهای اسلامی اما دعوت ترامپ را پذیرفته‌اند. هشت کشور در بیانیه‌ای رسمی از این دعوت استقبال کرده و گفته‌اند که قصد پیوستن به "شورای صلح" ترامپ را دارند. ترکیه که عضو ناتو است و همچنین عربستان سعودی، یکی از متحدان نزدیک آمریکا، گفته‌اند که دعوت رئیس‌جمهور ایالات متحده در این راستا را پذیرفته‌اند.

اندونزی، اردن و قطر از دیگر کشورهایی هستند که این بیانیه مشترک را امضا کرده‌اند. امارات متحده عربی، مصر و پاکستان که از دیگر امضاکنندگان این بیانیه هستند، پیش‌تر و به صورت جداگانه اعلام کرده بودند که قصد پیوستن به این شورا را دارند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

"شورای صلح" در واقع بخشی از مرحله دوم طرح صلح ترامپ برای باریکه غزه است که بخش عمده آن در پی جنگ میان اسرائیل و گروه تروریستی حماس ویران شده است. این مرحله، پایان دائمی جنگ و خلع سلاح حماس را پیش‌بینی می‌کند؛ امری که این گروه افراطی اسلام‌گرا با آن مخالفت کرده است.

با این حال، ترامپ هفته گذشته از راه‌اندازی "شورای صلح" در ابعادی گستره‌تر خبر داده بود؛ شورایی که مأموریت آن رسیدگی به بحران‌ها و مناقشه‌ها در سراسر جهان است.

دونالد ترامپ، به‌رغم واکنش‌های محتاطانه متحدان اروپایی ایالات متحده، قصد دارد اعلامیه‌ای درباره "شورای صلح" خود منتشر کند. انتظار می‌رود که این برنامه در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد که هم‌اکنون در داووس سوئیس در جریان است انجام گیرد.

منتقدان بر این باورند که هدف ترامپ از تشکیل "شورای صلح" می‌تواند ایجاد نهادی رقیب برای سازمان ملل متحد باشد؛ سازمانی که به ادعای او "ناکارآمد" است.

پیوستن اسرائیل

روز گذشته چهارشنبه ۲۱ ژانویه (اول بهمن) دفتر نخست‌وزیری اسرائیل اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشور می‌خواهد در "شورای صلح" ترامپ شرکت کند.

این در حالی است که اسرائیل اخیراً از ترکیب یک نهاد مهم نظارتی بین‌المللی برای نوار غزه که از سوی کاخ سفید تعیین شده، ابراز نارضایتی کرده بود. دفتر نتانیاهو در بیانیه‌ای گفته بود که اعلام ترکیب نهاد موسوم به "هیأت اجرایی غزه" که زیرمجموعه "شورای صلح" است، "بدون هماهنگی با اسرائیل انجام شده و با سیاست‌های آن در تضاد است".

بیشتر بخوانید: خشم اسرائیل از ترکیب نهاد جدید اداره سیاسی غزه

نخست‌وزیر اسرائیل ظاهراً از این موضوع که هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، و علی ذوادی، دیپلمات ارشد قطری، نیز عضو این کمیته هستند، ناخشنود است؛ دو کشوری که اکنون از عضویت خود در "شورای صلح" ترامپ خبر داده‌اند.

ترکیه و قطر جنگ اسرائیل در نوار غزه علیه سازمان تروریستی حماس را به شدت مورد انتقاد قرار داده‌اند. این دو کشور در منطقه، از جمله به عنوان حامیان جریان‌های اسلام‌گرا مانند اخوان‌المسلمین و حماس، نقشی کلیدی ایفا می‌کنند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

کشورهای فرانسه، سوئد و نروژ که عضو پیمان آتلانتیک شمالی هستند، دعوت ترامپ به عضویت در "شورای صلح" او را رد کرده‌اند. بسیاری از کشورهای اروپایی اعلام کرده‌اند که سرگرم بررسی دعوت ترامپ هستند و تصمیم نهایی خود را در این بار نگرفته‌اند.

مجارستان تنها کشور عضو اتحادیه اروپا است که از دعوت ترامپ به عضویت در این شورا استقبال و پیوستن خود به آن را اعلام کرده است.

دیگر کشورهایی که دعوت رئیس‌جمهور آمریکا را قبول کرده‌اند، عبارتند از: مصر، آلبانی، آرژانتین، ارمنستان، جمهوری آذربایجان، بحرین، بلاروس، اسرائیل، قزاقستان، ازبکستان، کوزوو، کویت، مراکش، پارگوئه، پاکستان، ترکیه، عربستان سعودی، قطر، اردن، اندونزی، مجارستان، امارات متحده عربی، ویتنام.

گمانه‌زنی‌ها درباره تشدید فشار آمریکا بر ایران ادامه دارد. اظهارات ترامپ بار دیگر این پرسش را مطرح کرده که سیاست واشنگتن در قبال ایران تا چه حد از لفاظی فراتر می‌رود و چه گزینه‌هایی واقع‌بینانه است.گمانه‌زنی‌ها در مورد حمله احتمالی آمریکا به مواضع جمهوری اسلامی در خاک ایران همچنان ادامه دارد. دونالد ترامپ، رئيس جمهور آمریکا در نخستین روزهای اعتراضات مردم ایران به سران حکومت هشدار داده بود که معترضان را نکشند وگرنه با ضربه شدید ایالات متحده روبرو خواهند شد.

او اما شنبه ۱۷ ژانویه در گفت‌وگو با نشریه "پولیتیکو " خواستار پایان یافتن رهبری ۳۷ ساله علی خامنه‌ای در ایران شد.

ترامپ به پولیتیکو گفت: «زمان آن رسیده که به دنبال رهبری جدید در ایران باشیم.»

ترامپ این اظهارات را پس از آن بیان کرد که پیام‌های تندی از سوی رهبر جمهوری اسلامی خطاب به او در شبکه اجتماعی اکس منتشر شد. خامنه‌ای در سخنان خود ترامپ را مسئول خشونت و ناآرامی‌های مرگبار در ایران دانست.

اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره فرا رسیدن زمان تغییر رهبری در ایران بار دیگر بحث سیاست آمریکا در قبال جمهوری اسلامی را به صدر توجه رسانه‌ای بازگرداند. اما آیا ترامپ واقعا به‌دنبال "تغییر رژیم" در ایران است؟ چنین سخنانی در چه چارچوبی از سیاست‌گذاری آمریکا معنا پیدا می‌کند و چه گزینه‌های عملی‌ای، فراتر از لفاظی سیاسی، در برابر دولت او قرار دارد؟

ترامپ از یک‌سو با شعار "پرهیز از جنگ‌های پرهزینه و بی‌پایان" به قدرت رسیده و بخش مهمی از پایگاه رأی او و حتی طیف‌هایی از حزب جمهوری‌خواه نسبت به مداخله نظامی گسترده در خاورمیانه بدبین هستند. از سوی دیگر، سیاست او در قبال ایران همواره بر "فشار حداکثری"، نمایش قدرت و ایجاد عدم قطعیت در محاسبات طرف مقابل استوار بوده است. این دوگانه، ارزیابی هرگونه سخن درباره "تغییر رهبری در ایران" را پیچیده و چندلایه می‌کند.

برخی تحلیل‌گران این اظهارات را نشانه‌ای از یک خط فکری رادیکال‌تر در درون دولت ترامپ می‌دانند؛ خطی که مسئله اصلی را نه صرفا برنامه هسته‌ای یا نفوذ منطقه‌ای ایران، بلکه رأس هرم قدرت سیاسی در تهران می‌بیند و گمان می‌برد تغییر رفتار جمهوری اسلامی بدون تضعیف یا کنار رفتن رهبر آن ممکن نیست. در مقابل، گروهی دیگر تاکید می‌کنند که میان لفاظی‌های تند ترامپ و سیاست عملی او شکافی ساختاری وجود دارد و این‌گونه مواضع بیش از آنکه بیانگر یک استراتژی منسجم باشند، ابزار فشار و جنگ روانی‌اند.

بسیاری از ناظران معتقدند سیاست آمریکا دست‌کم در افق کوتاه‌مدت بیش از آنکه معطوف به تغییر نظام سیاسی ایران باشد، بر ترکیبی از فشار اقتصادی، انزوای دیپلماتیک، بازدارندگی نظامی و استفاده از ابزارهای غیرمستقیم برای واداشتن تهران به تغییر رفتار، متمرکز است.

این گزارش می‌کوشد به این پرسش پاسخ دهد که دولت دونالد ترامپ چه گزینه‌هایی در قبال ایران دارد، کدام‌یک از این گزینه‌ها از حمایت نسبی در ساختار قدرت و جامعه آمریکا برخوردارند، و تا چه حد می‌توان انتظار داشت لفاظی‌های تند به اقدام عملی تبدیل شوند.

"خامنه‌ای اکنون بزرگترین مانع تغییر در سیاست خارجی است"

وال‌استریت ژورنال روز سه‌شنبه ۲۰ ژانویه (۳۰ دی) در گزارشی به نقل از مقام‌های آمریکایی نوشت که رئیس جمهوری آمریکا، با وجود آنکه هفته گذشته از قصد حمله به ایران عقب نشست، همچنان از مشاوران نظامی و امنیتی خود می‌خواهد، آنچه خود "گزینه‌های قاطع" می‌نامد را برای مواجهه با تهران تدوین کنند.

این روزنامه نوشت، این بحث‌ها در شرایطی جریان دارد که جمهوری اسلامی هم‌زمان با تشدید سرکوب اعتراضات سراسری در ایران، کنترل خود بر کشور را تشدید کرده و به گفته منابع آمریکایی، شمار کشته‌شدگان ممکن است بسیار فراتر از برآوردهای اولیه باشد.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، این رایزنی‌ها هم‌زمان با اعزام ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و جنگنده‌های آمریکایی به خاورمیانه انجام می‌شود؛ تحرکی که می‌تواند آغاز تقویت گسترده‌تر نیروها باشد و در صورت تصمیم ترامپ، توان نظامی لازم برای حمله به ایران را فراهم کند.

مجتبی نجفی، تحلیلگر مسائل سیاسی از پاریس، در پاسخ به پرسش دویچه وله فارسی مبنی بر این که اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره "زمان تغییر رهبری در ایران" را در چارچوب سیاست‌گذاری آمریکا چگونه باید فهمید، می‌گوید: «به نظر من یکی از اولویت‌های مهم دولت ترامپ حذف رهبر جمهوری اسلامی است. علی خامنه‌ای اکنون بزرگترین مانع تغییر در سیاست خارجی است و همچنان بر گزاره‌های ایدئولوژیک خود تاکید دارد. خامنه‌ای در مورد اصول سیاست‌خارجی‌اش انعطاف‌ناپذیری نشان داده هر چند در مواقعی به صورت تاکتیکی مذاکره کرده است. برای همین حذف خامنه‌ای برای دولت ترامپ راهی به سوی گشایش در سیاست خارجی ایران است.»

به گفته نجفی، البته اینکه گزینه حذف فیزیکی خامنه‌ای چه میزان شانس داشته باشد بحث دیگری است.

بیشتر بخوانید: ترامپ: امیدوارم نیازی به اقدام بیشتر علیه ایران نباشد

راهبرد دولت آمریکا به عقیده این تحلیلگر سیاسی، در وهله نخست تسلیم مطلق ایران در سه جبهه هسته‌ای، منطقه‌ای و توان موشکی است و کارزار تبلیغاتی برای حمله نظامی، عدم مذاکره با تهران و استفاده از اهرم اعتراض‌های داخلی همه در راستای یک صید با حداقل هزینه است‌. اگر تهران تسلیم نشود گزینه جنگ جدی می‌شود.

نجفی در پاسخ به این پرسش که اگر تمرکز را از "تغییر رژیم" برداریم، مهم‌ترین گزینه‌های عملی دولت ترامپ در قبال ایران در شرایط کنونی چیست، می‌افزاید: «یک سناریوی ایده‌آل آمریکا، زدن راس نظام با هدف تفوق تکنوکرات‌های درون ساختار، بر امور نظام است. طبیعتا گزینه‌های اصلی تیم حسن روحانی است و یا شاید مذاکره با طیف نظامی. گزینه تکنوکرات‌ها به معنای ماندن جمهوری اسلامی با سیاستی غرب‌گرا و هم‌جهت با واشنگتن بدون داعیه‌های منطقه‌ای است. تحقق این سناریو پیچیده است اما به نظر من یکی از سناریوهای مدنظر آمریکاست.»

"گزینه نظامی علیه ایران اقدام نهایی خواهد بود"

آمریکا به زعم مجتبی نجفی در حال اجرای همه این سناریوها به صورت ترکیبی است و وادار کردن جمهوری اسلامی به تسلیم در نظر آمریکایی‌ها بدون ترکیب این ابزارها ممکن نیست. مقامات واشنگتن به کارآیی این راهبرد چندبعدی امیدوارند و گزینه نظامی اما "اقدام نهایی" خواهد بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

اما سوال این است که با توجه به گرایش غیرمداخله‌گرایانه‌بخشی از پایگاه رأی ترامپ، تا چه حد امکان پیشبرد سیاست‌های پرهزینه یا نظامی علیه ایران وجود دارد؟

به عقیده این تحلیلگر سیاسی، سناریوی پیش‌بینی‌ناپذیر آمریکا "طولانی‌شدن جنگ" است و سناریوهای مدنظر، بر جنگ محدود یا ضربتی استوار شده. جنگ طولانی‌مدت مورد علاقه ترامپ نیست و اگر جنگ طولانی شود متغیرهای دیگری وجود خواهند داشت، مثلا برآورد اشتباه از توان نظامی ایران. ضمن اینکه بعید است اشغال ایران که بسیار پرهزینه است، برنامه آمریکا باشد: «تداوم جنگ می‌تواند دموکرات‌ها را در انتخابات آینده ریاست جمهوری پیروز کند. از زمان جرج بوش به بعد هر رئیس جمهوری در انتخابات پیروز شده با شعار نه به جنگ‌های طاقت‌فرسا و طولانی پیروز شده. ترامپ هم به خوبی از اهمیت این شعار آگاه است.»

"لفاظی‌های ترامپ با سیاست‌هایش متفاوت است"

به زعم تحلیلگران سیاسی، دونالد ترامپ یک پوپولیست ملی‌گراست که لفاظی‌هایش اساساً با سیاست‌های سنجیده و نحوه اجرای یک سیاست‌مدار کارکشته تفاوت دارد. به این ترتیب، شکافی ساختاری میان کلمات و تأثیر سیاسی اعمال او محسوس است و اظهاراتش اغلب دو هدف را دنبال می‌کنند: بازسازی تصویر رسانه‌ای او نزد پایگاه رأی‌دهندگانش، و ایجاد اختلال در محاسبات رقبا (از متحدان تا دشمنان) برای دستیابی به اهرم فشار در مذاکره‌ای که هدف آن تسلیم رقیب در افکار عمومی است. غرایز او "تخریب" را بر "ترمیم"، و "بردهای تاکتیکی" را بر "استراتژی منسجم" ترجیح می‌دهند؛ او از ابرقدرتی ایالت متحده آمریکا برای بی‌ثبات کردن نظم داخلی و جهانی و نه حفظ آن استفاده می‌کند، که در مواردی مانند ترور قاسم سلیملانی به موفقیت‌های منحصربه‌فردی از نگاه راهبردی برای تضعیف منطقه‌ای ایران و ارتقای جایگاه ژئواستراتژیک اسرائیل هم منجر می شود. ولی محرکه اصلی ترامپ واکنش لحظه‌ای و تاکتیکی اوست.

دامون گلریز، تحلیلگر امور بین‌الملل و مدرس روابط بین‌الملل در مدرسه عالی لاهه و پژوهشگر انستیتوی ژئوپولیتیک لاهه ضمن تائيد این عبارات به دویچه وله فارسی می‌گوید:‌«از نظر ترامپ، نظم‌های موجود زمانی که فرد در موضع قدرت است، هیچ اهرم فشاری برای مذاکره و پیروزی ارائه نمی‌دهند. پروژه ۲۰۲۵ بنیاد هریتج و استراتژی امنیت ملی اخیر آمریکا، بازتاب‌دهنده غرایز او هستند، نه چشم‌انداز راهبرد و برایند عملیاتی‌اش.»

به گفته او، برای سنجش تأثیر سیاست‌های کاخ سفید، باید اعمالش را تحلیل کرد، نه بیانیه‌هایش را؛ و شاید روزی رسانه‌های جریان اصلی به جای تعقیب هیجانات کلامی و غوغاهای غیراخلاقی ترامپ، تأثیر اقداماتش را ارزیابی کرده و روند سیاست‌های غریزی او را شناسایی کنند.

گلریز معتقد است که واقعیت طرح‌های صلح دونالد ترامپ در غزه و اوکراین، مانورهای نظامی سیاسی‌اش در ونزوئلا و ایران، در کنار سیاست‌هایش در قبال متحدانی چون کانادا و گرینلند، گواه این مدعاست.

به گفته او، سه پیام، ترامپ را از حمله نظامی به ایران منصرف کرد: تماس مستقیم محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، دو تماس از سوی نتانیاهو، و از همه تعیین‌کننده‌تر، پیامک عراقچی به استیو ویتکاف که روایتی برای حفظ آبرو و فرار ترامپ از مسئولیت ارائه داد: «ایران اعدام ۸۰۰ نفر را لغو کرد.» همین یک نمونه نشان می‌دهد که دونالد ترامپ چگونه با لفاظی با جان هزاران ایرانی بی‌گناه بازی کرد و در آینده هم این کار خواهد کرد.

آمریکا به دنبال تقویت تدریجی نیروی نظامی در خاورمیانه است

«سیاست کنونی آمریکا به نظر می‌رسد تقویت تدریجی نیروی نظامی در منطقه برای تحمیل مذاکره به ایران و تضمین منافع آمریکا باشد. اینکه آیا ترامپ برای برکناری خامنه‌ای به زور توسل خواهد کرد یا خیر، با اینکه نیروی آمریکا از نظر آرایش نظامی در حال افزایش است بستگی به اراده سیاسی او دارد، ولی تاکنون نامشخص باقی مانده است.»

این تحلیلگر امور بین‌الملل با اشاره به این عبارات می‌گوید: «بعلاوه آخرین گزارش‌ها حاکی از آن است که چین برخلاف نظر آمریکا، به کمک ایران آمده است و در عرض تنها ۵۶ ساعت، ۱۶ هواپیمای باری نظامی را در ایران تخلیه کرده است. این چشم‌انداز برخلاف خواسته بسیاری از ایرانیان است که پس از سرکوب خونین معترضان جوان و بی‌گناه، وعده‌های حمایت ترامپ را جدی پنداشته بودند.«

اجماع جهانی: هیچ جایگزین مستحکمی برای رژیم آیت‌الله‌ها وجود ندارد

به عقیده پژوهشگر انستیتوی ژئوپولیتیک لاهه، در فضای سیاسی جهانی نوعی اجماع بر این است که هیچ جایگزین مستحکمی برای رژیم آیت‌الله‌ها وجود ندارد که بتواند منافع بازیگران جهانی و منطقه‌ای را تأمین کند. همه ذینفعان نگرانند که اگر این رژیم سقوط کند، جایگزین سیاسی آن حکومتی به رهبری نسل جوان سپاه پاسداران باشد که بسیار رادیکال‌تر از پیشینیان خود هستند.

گلریز می‌افزاید: «این نگرانی در تردید ترامپ برای حمایت از رضا پهلوی، فرزند شاه سابق ایران مشهود است. زیرا او در مورد رضا پهلوی به رویترز گفت که او بسیار نجیب به نظر می‌رسد، اما نمی‌دانم در کشور خودش چطور بازی خواهد کرد. ما هنوز واقعاً به آن مرحله نرسیده‌ایم. نمی‌دانم کشورش رهبری او را می‌پذیرد یا نه، و قطعاً اگر بپذیرند، برای من مشکلی نیست.»

بیشتر بخوانید: تظاهرات اپوزیسیون خارج از کشور؛ دشمن مشترک اما "صفوف جداگانه"

«اسرائیل، ترکیه و عربستان در یک هدف استراتژیک مشترک هستند: ضعیف نگه داشتن آیت‌الله‌ها نه آزاد کردن یک ایران سکولار که بر همه آن‌ها سایه افکند.»

به عقیده این تحلیلگر امور بین‌الملل، خطوط قرمز این کشورها متفاوت است: برای اسرائیل، حتی یک کشور فروپاشیده در آستانه آنارشی، دستاوردی استراتژیک است؛ برای همسایگان ایران، یک تهران ضعیف که علی‌رغم سرکوب و انزوا، ثبات ایجاد کند، بهینه است. اتحادیه اروپا ساکت مانده و تسلیم خط فکری آمریکا و اسرائیل شده است. با این حال، ذینفع دیگری نیز در این شطرنج کارت‌هایی در دست دارد: مردم ایران، که متقاعد شده‌اند این مبارزه باید به یک دولت سکولار و نماینده منجر شود وگرنه جایگزین آن، کشتارهای دسته‌جمعی زیرکانه یا خودکشی تدریجی جمعی است.

بیشتر بخوانید: سرکوب اعتراضات در ایران؛ گزینه‌های نظامی آمریکا کدام‌اند؟

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به عقیده تحلیلگران سیاسی، یک استدلال معتبر وجود دارد که تأخیر در واکنش نظامی ترامپ ناشی از زمان‌بر بودن تقویت قوای نظامی است. اما به گفته دامون گلریز، این استدلال پست‌های اخیر و اظهارات نزدیکان او را توضیح نمی‌دهد: «ویتکاف به تازگی اشاره کرده که آمریکا دیپلماسی را بر اقدام نظامی علیه ایران ترجیح می‌دهد؛ لیندزی گراهام قدردانی ترامپ از رژیم را پس از ادعای توقف اعدام‌ها از سوی جمهوری اسلامی بازنشر کرد؛ و به نظر می‌رسد اسرائیل نیز توقف در رویارویی نظامی با تهران را ترجیح می‌دهد. در رابطه با سیاست ایران و تأثیرات آن، این دومین فریب ترامپ پس از جنگ ۱۲ روزه محسوب می‌شود: بار اول در ژوئن گذشته با تظاهر به مذاکره در حین برنامه‌ریزی برای حمله نظامی، و اکنون احتمالا با فریب دادن ایرانیان بی‌گناه به قیمت جان هزاران نفر، در حال زمینه‌سازی برای معامله با رژیم ایران در هفته‌های آتی است.»

بنیاد نرگس محمدی اعلام کرد که ماموران امنیتی به منزل برادر این فعال حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح در مشهد هجوم برده و اقدام به بازرسی و تفتیش کرده‌اند. نرگس محمدی بیش از ۴۰ روز است که در بازداشت به سر می‌برد.خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در "خبرگاه" می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

دولت آمریکا پرونده رضا ولی‌زاده را از نزدیک دنبال می‌کند

به گفته یک مقام آمریکایی، دولت ترامپ "پرونده رضا ولی‌زاده، روزنامه‌نگار ایرانی‌-آمریکایی زندانی در ایران را از نزدیک دنبال می‌کند".

این مقام آمریکایی روز سه‌شنبه ۲۰ ژانویه (۳۰ دی) در گفت‌وگو با شبکه خبری سی‌بی‌اس نیوز همچنین تصریح کرد که رئیس‌جمهور ایالات متحده به صراحت خواهان "بازگشت تمام شهروندان آمریکایی است که به ناحق بازداشت شده‌اند".

نهاد حقوق بشری "کمک به گروگان‌ها در سراسر جهان" (Hostage Aid Worldwide) با انتشار پستی در شبکه اکس (توییتر سابق) به "ناعادلانه بودن بازداشت این خبرنگار اشاره کرده و به نقل از رایان فِیهی، وکیل رضا ولی‌زاده، نوشت: «با ثبت یک دادخواست نزد سازمان ملل و همزمان به‌کارگیری تمام اهرم‌های قدرتِ موجود در واشنگتن، ما متعهد هستیم که نگاه و توجه‌ها را به پرونده رضا جلب کنیم؛ نه تنها برای تضمین آزادی او، بلکه برای ارسال پیامی صریح مبنی بر اینکه هدف قرار دادن شهروندان آمریکایی در خارج از کشور تحمل نخواهد شد.»

رضا ولی‌زاده چندین سال با رادیو فردا همکاری داشت و پس از استعفا از این رسانه در سال ۲۰۲۲ و مدتی اقامت در خارج از کشور در اسفندماه ۱۴۰۲ برای دیدار با خانواده‌اش به ایران بازگشت. او که تحت فشار نهادهای امنیتی قرار داشت در مهرماه ۱۴۰۳ بازداشت و از سوی دادگاهی در ایران به ده سال حبس محکوم شد. او سپس با انتشار نامه‌هایی از زندان خطاب به همکارانش، درباره سیستم‌های فریب و دام‌های دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی علیه روزنامه‌نگاران خارج از کشور هشدار داده بود.

حمله مأموران امنیتی به منزل برادر نرگس محمدی در مشهد

بنیاد نرگس محمدی اعلام کرد که ماموران امنیتی به منزل برادر نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل صلح در مشهد حمله کرده و دست به بازرسی و تفتیش آن زده‌اند. این اقدام در ادامه فشارهای روزافزونی است که طی ماه‌های اخیر به‌طور پیگیر بر خانواده این فعال حقوق بشر اعمال شده است.

همزمان، نرگس محمدی با گذشت بیش از ۴۰ روز از بازداشت، همچنان از ملاقات با خانواده و وکیل محروم است و از ۲۳ آذرماه نیز هیچ تماس تلفنی نداشته است. منابع آگاه هشدار می‌دهند که بازداشت همراه با ضرب‌وشتم و محرومیت از خدمات درمانی، با توجه به بیماری قلبی او، جان این فعال حقوق بشر را به‌طور جدی به خطر انداخته است.

بنیاد نرگس محمدی در هفته جاری همچنین از سازمان ملل متحد، نهادهای بین‌المللی و مستقل حقوق بشری و دولت‌های دموکراتیک خواست تا اقدامی فوری و مؤثر برای توقف سرکوب، کشتار، بازداشت‌های گسترده و اجرای احکام اعدام در ایران اتخاذ کنند.

در بیانیه این نهاد بر توقف فوری تمامی احکام اعدام و آزادی بی‌قید و شرط همه زندانیان سیاسی و عقیدتی، برقراری فوری و کامل دسترسی آزاد به اینترنت و خدمات ارتباطی، دسترسی خبرنگاران مستقل، رسانه‌های بین‌المللی و نهادهای حقوق بشری به ایران و انجام تحقیقات مستقل، بی‌طرفانه و شفاف درباره کشتارها، شکنجه‌ها، ناپدیدسازی‌های قهری و استفاده مرگبار از سلاح علیه معترضان، همراه با پاسخ‌گویی کامل بر اساس حقوق بین‌الملل تأکید شده است.

مجلس اعیان بریتانیا به ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال رای مثبت داد

مجلس اعیان بریتانیا با ۲۶۱ رأی موافق در برابر ۱۵۰ رأی مخالف، طرح پیشنهادی برای ممنوعیت دسترسی کودکان و نوجوانان زیر ۱۶ سال به پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی را تصویب کرد و فشار بر دولت کی‌یر استارمر برای اجرای قانونی مشابه استرالیا افزایش یافت.

این پیشنهادکە روز چهارشنبه ٢١ ژانویه (اول بهمن) بە رای گذاشتە شد، به عنوان الحاقیه‌ای به لایحه رفاه کودکان و مدارس دولت اضافه شد. دولت پیش‌تر اعلام کرده بود که این الحاقیه را نمی‌پذیرد و اکنون مسئله به مجلس عوام ارجاع داده می‌شود.

به گفتە موافقان، "این ممنوعیت برای جلوگیری از آسیب‌های فاجعه‌بار به نسل جوان ضروری است و از حمایت گسترده‌ای از سوی پزشکان، پلیس، معلمان و والدین برخوردار است".

دولت استارمر مشورتی سه‌ماهه را برای بررسی مزایا و معایب چنین ممنوعیتی آغاز کرده و نتایج آن در تابستان اعلام خواهد شد. با این حال بیش از ۶۰ نماینده حزب کارگر به همراه محافظه‌کاران و لیبرال‌دموکرات‌ها از این پیشنهاد حمایت کرده‌اند.

این رأی‌گیری در پی اجرای قانون مشابهی در استرالیا از نوامبر گذشته صورت می‌گیرد، جایی که پلتفرم‌هایی مانند تیک‌تاک، اینستاگرام و اسنپ‌چت موظف به حذف حساب‌های کاربران زیر ۱۶ سال هستند و در صورت تخلف با جریمه‌های سنگین مواجه می‌شوند.

حمله هوایی اسرائیل به اهدافی در جنوب لبنان

نیروی هوایی اسرائیل بامداد پنج‌شنبه ٢٢ ژانویە (۲ بهمن)‌ چندین هدف در جنوب لبنان را مورد حمله قرار داد و مدعی شد که این حملات برای جلوگیری از ذخیره سلاح توسط حزب‌الله و قطع قاچاق تسلیحات از مرز سوریه انجام شده است.

بر اساس بیانیه ارتش اسرائیل، نیروی هوایی این کشور روستاهایی در جنوب لبنان را بمباران کرد که به ادعای آنها توسط گروه شبه‌نظامی حزب‌الله برای انبار سلاح مورد استفاده قرار می‌گرفت. علاوه بر این اهداف دیگری در امتداد مرز لبنان و سوریه مورد حمله قرار گرفت تا بە گفتە اسرائیل مسیرهای قاچاق سلاح مسدود شود.

مقامات اسرائیلی می‌گویند که پیش از حملات به ساکنان محلی برای ترک منطقه هشدار داده شده بود.

وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد که در نتیجه این حملات هوایی، دو غیرنظامی کشته و دست‌کم ۱۹ نفر دیگر مجروح شده‌اند.

این حملات در حالی رخ می‌دهد که پس از ماه‌ها درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله، ایالات متحده در سال ۲۰۲۴ یک توافق آتش‌بس را میان اسرائیل و این گروه شبه‌نظامی مورد حمایت حکومت ایران میانجی‌گری کرد که از سوی هر دو طرف پذیرفته شد. با این حال هر دو طرف همواره یکدیگر را به نقض این توافق متهم می‌کنند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در حاشیه نشست داووس گفت، امیدوار است که اقدام بیشتر علیه ایران ضروری نباشد. در این میان مقامات جمهوری اسلامی شمار کشته‌شدگان اعتراضات دی‌ماه را "سه‌هزار و ۱۱۷ نفر" اعلام کردند.دونالد ترامپ چهارشنبه ۲۱ ژانویه (اول بهمن) در گفت‌وگویی با شبکه سی‌ان‌بی‌سی در حاشیه نشست اقتصادی در داووس گفت: «امیدواریم نیازی به اقدامات بیشتر [در مورد ایران] نباشد. آنها در خیابان‌ها بی‌رحمانه و بی‌هدف به مردم شلیک می‌کردند.» او اما انجام اقداماتی تازه را منتفی ندانست.

رئیس‌جمهوری آمریکا بار دیگر تکرار کرد که جمهوری اسلامی قصد اعدام ۸۳۷ نفر پس از اعتراضات را داشت، اما او مانع از آن شده است. او افزود: «به آنها گفتم نمی‌توانید این کار را بکنید.»

ترامپ مانند گذشته تصریح کرد که جمهوری اسلامی باید از ادامه تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای دست بردارد و اگر به تلاش‌ها ادامه دهد، اقدام‌های احتمالی در آینده منتفی نخواهد بود. او مدعی شد: «آنها مدت‌ها پیش می‌توانستند سلاح هسته‌ای داشته باشند، اما به آن‌ها ضربه زدیم. آنها باید موضوع هسته‌ای را تمام کنند.»

اعلام شمار رسمی کشته‌شدگان؛ "۳۱۱۷ کشته"

در این میان، آماری رسمی از سوی حکومت ایران در رابطه با کشته‌شدگان اعترضات سراسری منتشر شده است.

شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی و بنیاد شهید در بیانیه‌هایی مدعی شدند که در اعتراضات سراسری دی‌ماه، سه هزار و ۱۱۷ نفر کشته شده‌اند که از این شمار دو هزار و ۴۲۷ نفر از "مردم" و "حافظان نظم و امنیت" جان خود را از دست داده‌اند. بنا بر ادعای این دو نهاد، تنها ۶۹۰ نفر که "تروریست و آشوبگر" بوده‌اند به دست نیروهای امنیتی کشته شده‌اند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

رسانه‌های ایران و مقام‌های جمهوری اسلامی بعد از شدت گرفتن اعتراضات و انتشار روزافزون گزارش‌ها درباره سرکوب شدید و خونین، اعتراض‌ها را پیوسته به "تروریست‌ها و اغتشاش‌گران" نسبت می‌دهند و سعی در انکار نقش نیروهای نظامی و امنیتی در کشتار معترضان دارند.

در این بیانیه‌های اشاره‌ای به چگونگی تفکیک شمار قربانیان نشده و همچنین شواهد و مدارکی در این راستا ارائه نگردیده است.

آمار اعلام‌شده کنونی در حالی است که هرانا (ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران) در تازه‌ترین گزارش خود در مورد آمر کشته‌شدگان گفته است، بنا بر داده‌های تجمیعی هرانا، شمار جان‌باختگانِ تأییدشده به ۴۹۰۲ نفر و شمار جان‌باختگانِ در حال بررسی به ۹۳۸۷ نفر رسیده است. همچنین دست‌کم ۷۳۸۹ نفر دچار جراحات شدید شده‌اند و مجموع بازداشت‌ها به ۲۶۵۴۱ نفر افزایش یافته است.

هشدار در مورد سرنوشت کشته‌شدگان

این آمار در شرایطی ثبت شده که قطع گسترده اینترنت همچنان ادامه دارد و هم‌زمان، حکومت با ارائه آمارهای محدود و گزینشی، تلاش دارد روایت رسمی خود از ابعاد کشتار را تثبیت کند.

اگر چه راستی‌آزمایی آمار منتشرشده به صورت مستقل ممکن نیست، اما انتشار قطره‌چکانی ویدیوها و تصاویر علیرغم قطعی اینترنت حاکی از سرکوب و شلیک نیروهای امنیتی به سوی معترضان با استفاه از سلاح‌های مختلف از جمله سلاح‌جنگی است. افزون بر این تصاویر متعددی از مراکز پزشکی قانونی منتشر شده که در آن‌صدها جنازه دیده می‌شود که شهروندان در تلاش برای شناسایی آنها و یافتن بستگان جانباخته خود هستند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه نوبل صلح، روز گذشته چارشنبه ۲۱ ژانویه (اول بهمن) با انتشار پیامی در کانال تلگرامی خود نسبت به وضعیت مجروحان و بازداشت‌شدگان در ایران هشدار داده و تأکید کرد، بی‌توجهی به سرنوشت آنان می‌تواند به ثبت نام‌های بیشتری در فهرست قربانیان منجر شود.

به گفته او، بسیاری از کشته‌شدگان هنوز شناسایی نشده‌اند، نامشان ثبت نشده و حتی امکان روایت شدن سرنوشتشان را نیافته‌اند.

عبادی تصریح کرد، "مسئله امروز تنها شمار کشته‌شدگان نیست، بلکه نگرانی عمیق‌تر، ناپدید شدن جوانان در بازداشتگاه‌ها و احتمال جان‌باختن بی‌صدای آن‌ها است."

او با اشاره به قطع و اختلال گسترده اینترنت افزود، در چنین شرایطی، هیچ آمار دقیقی از تعداد قربانیان در دست نیست. آنچه تاکنون مشخص شده، تنها این است که شمار جان‌باختگانِ غیرنظامی از بالاترین برآوردها نیز فراتر رفته است.

ادامه قطعی اینترنت

علی‌اکبر پورجمشیدیان، معاون امنیتی وزارت کشور در برنامه‌ای در صداوسیمای جمهوری اسلامی تأیید کرد که "زمان وصل شدن دوباره اینترنت مشخص نیست". مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، در اوایل هفته جاری به علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، توصیه کرده بود که "محدویت اینترنت در اسرع وقت برطرف شود".

طبق اعلام نت‌بلاکس، نهاد پایش ترافیک اینترنت در جهان، اکنون دو هفته است که دسترسی بیش از ۹۰ میلیون نفر در ایران به اینترنت قطع شده است، اقدامی که به گفته این نهاد با هدف "پنهان کردن ابعاد سرکوب و کشتار" صورت گرفته است.

نت‌بلاکس در تازه‌ترین پستی که منتشر کرده، ضمن اشاره به قطعی اینترنت در ایران از دو هفته پیش به این سو نوشت، "در حالی که خاموشی اینترنت [توسط حکومت] ایرانیان را خاموش کرد، حکومت ایران دست به یکی از خونین‌ترین سرکوب‌ها در تاریخ معاصر [این کشور] زد".

به گفته داگ مادوری (Doug Madory)، کارشناس حوزه تحلیل زیرساخت اینترنت جهانی، ایران در حال تجربه یکی از شدیدترین قطعی‌های اینترنت در جهان است.

او در رابطه با نحوه قطع اینترنت توسط جمهوری اسلامی پستی در شبکه اکس منتشر کرده و نوشت، "در این خاموشی، برخلاف قطع‌های کلاسیک، مسیرهای اصلی اینترنت (IPv4) از BGP حذف نشدند؛ یعنی کشور از نظر فنی قابل دسترس باقی ماند، اما ترافیک عملاً در لبه شبکه مسدود شد".

بیانیه صدها شخصیت سینمایی

۸۰۰ سینماگر از کشورهای گوناگون جهان با صدور بیانیه‌ای "کشتار و شکنجه" مردم ایران توسط جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات اخیر را محکوم کردند.

در بین این شخصیت‌ها چهره‌های سرشناسی چون ژولیت بینوش و ماریون کوتیار، بازیگران فرانسوی، یورگوس لانتیموس، کارگردان یونانی و فلورین زلر، نویسنده و فیلمساز فرانسوی، دیده می‌شوند.

در این بیانیه آمده است: «ما امضاکنندگان این بیانیه با خشم و سوگ و با حس مسئولیت و تعهد اخلاقی خود جنایات نظام‌مندی را که جمهوری اسلامی علیه شهروندان معترض مرتکب شده، به شدیدترین وجه محکوم می‌کنیم.»

بینوش که سابقه همکاری با عباس کیارستمی، سینماگر فقید ایرانی را دارد در گذشته به ایران سفر کرده بود. گلشیفته فراهانی، زر امیرابراهیمی، شیرین نشاط و سپیده فارسی از سینماگران ایرانی شناخته‌شده در سطح جهان هستند که این بیانیه را امضا کرده‌اند.