دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

بریژیت باردو، بازیگر افسانه‌ای سینمای فرانسه در سن ۹۱ سالگی درگذشت. باردو در بیش از۵۰ فیلم ایفای نقش کرد. این هنرپیشه شخصیتی جنجالی داشت و از جمله در دادگاه بخاطر اظهاراتش درباره مهاجرت و اقلیت‌ها محکوم شده بود.خبرگزاری فرانسه روز یکشنبه ۷ دی‌ماه (۲۸ دسامبر) خبر داد بریژیت باردو ستاره سینمای فرانسه در ۹۱سالگی درگذشت. "بنیاد بریژیت باردو" در بیانیه‌ای خبر درگذشت این ستاره سینمای فرانسه را تائید کرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

در بیانیه این بنیاد زمان و جزئیات درگذشت این بازیگر اعلام نشده است. باردو اخیرا چندین بار در بیمارستان بستری شده بود. دلایل بستری شدن او نیز مشخص نشده است.

مدیر برنامه‌های بریژیت باردو اعلام کرده بود که او دوران نقاهت را می‌گذراند و حالش خوب است. باردو در سال‌های اخیر به‌صورت گوشه‌گیرانه در سن‌تروپه زندگی می‌کرد.

بریژیت باردو با فیلم‌هایی چون "و خدا زن را آفرید" و "تحقیر" به شهرت جهانی رسید. از دیگر آثار شاخص او می‌توان به "حقیقت" و "ماریان" اشاره کرد.

او در مجموع در حدود ۵۰ فیلم ایفای نقش کرد و با کارگردانانی چون ژان-لوک گدار همکاری داشت. باردو در آن دوران در سراسر جهان به‌عنوان نماد "سکس و جذابیت جنسی" شناخته می‌شد و از پرعکس‌ترین زنان جهان بود.

فعال حقوق حیوانات و اظهاراتی جنجال‌برانگیز

این هنرپیشه در دهه ۱۹۷۰، پس از حدود بیست سال فعالیت هنری، سینما را ترک کرد تا زندگی خود را وقف حمایت از حقوق حیوانات کند. باردو با تاسیس یک بنیاد چندین پناهگاه حیوانات راه‌اندازی کرد.

با این حال، مواضع تند او بارها موجب جنجال شد و چندین بار از سوی دادگاه‌های فرانسه به پرداخت جریمه محکوم شد؛ از جمله به دلیل اظهاراتی که به‌عنوان تحریک به "نفرت نژادی، نفرت‌پراکنی" یا "توهین به شکارچیان" ارزیابی شدند.

اظهارنظرهای افراطی او درباره پناهجویان و مسلمانان چندین بار به محکومیت قضایی علیه او به اتهام "نفرت‌پراکنی" انجامید.

در سال ۲۰۲۱ دادگاهی در سن-دنی در جزیره فرانسوی رئونیون در اقیانوس هند، او را به دلیل توهین نژادپرستانه به پرداخت ۲۰ هزار یورو جریمه محکوم کرد.

باردو در واکنش به گزارش‌هایی درباره وضعیت وخیم حیوانات و حیوان‌آزاری در این جزیره درباره مردم محلی اظهارات تحقیرآمیزی کرده و از "سنت‌های بربرمنشانه" سخن گفته بود. او البته بعدها بابت این اظهاراتش عذرخواهی کرد.

پیش‌تر نیز باردو به دلیل آنچه که تحریک به "نفرت نژادی" نامیده شده بود، با محکومیت مواجه شد. در یکی از موارد در سال ۲۰۰۶ او در نامه‌ای به نیکولا سارکوزی، رئیس‌جمهور وقت فرانسه، نوشت که از "تحمیل آداب مسلمانان به فرانسه و نابود شدن کشور" خسته شده است. این رویکرد او در آن‌زمان اعتراضات زیادی را برانگیخت.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

بریژیت باردو در سال ۲۰۱۸ وارد بحث جنبش "می‌تو" شد و شکایت‌های بازیگران زن درباره آزار جنسی را رد کرد. او این شکایت‌ها را در اکثر موارد "ریاکارانه، خنده‌دار و بی‌اهمیت" توصیف کرده بود.

جنبش "می‌تو" (Me Too) که ابتدا در هالیوود شکل گرفت، به بستری تبدیل شد که بسیاری از زنان، از جمله بازیگران زن، از تجربه‌های خود از تجاوز و آزار جنسی و آنچه آن را "فاجعه‌ای روزمره" توصیف می‌کردند، پرده برداشتند.

درگذشت بهرام بیضایی، چهره ماندگار سینما و تئاتر ایران، در روز تولدش، موجی کم‌سابقه از واکنش چهره‌های هنری و سیاسی را برانگیخت؛ واکنش‌هایی که هم ستایش میراث او هستند و هم یادآور سال‌ها حذف، سانسور و تبعید فرهنگی.درگذشت بهرام بیضایی، کارگردان، نمایشنامه‌نویس و پژوهشگر برجسته ایرانی، در پنجم دی‌ماه، هم‌زمان با روز تولدش، نه تنها جامعه سینما و تئاتر، که بخش بزرگی از سپهر فرهنگی و فکری ایران را در اندوه فرو برد.

خبر درگذشت این چهره ماندگار نخست با یادداشت کوتاهی از همسرش، مژده شمسایی، اعلام شد. شمسایی در این یادداشت شاعرانه، از جمله نوشت: «زمین زیرِ پایم سست است وقتی او بر آن راه نمی‌رود [...] وطنم نامی‌ست وقتی او از آن نمی‌نویسد.» این واکنش، تنها سوگ همسر نبود؛ مرثیه‌ای بود برای فقدان صدایی که سال‌ها با تاریخ، اسطوره و زبان سرزمینش سخن گفته بود.

درگذشت بیضایی بازتاب گسترده‌ای نیز در رسانه‌های داخلی ایران داشت و نام او به صفحه یا تیتر نخست روزنامه‌هایی چون "شرق"، "اعتماد"، "دنیای اقتصاد"، "آرمان ملی"، "آرمان امروز"، "پیام ما"، "جمله" و "رویش ملت" راه یافت؛ امری کم‌سابقه برای هنرمندی که سال‌ها مغضوب مرکز رسمی قدرت و سیاست فرهنگی آن بوده است.

هنرمندی "سرکش در برابر ایران‌ستیزان"

عباس میلانی، مدیر گروه مطالعات ایرانی دانشگاه استنفورد، در پی انتشار خبر درگذشت بیضایی، او را "فخر ادب پارسی" خواند و یادآور شد که این چهره ماندگار فرهنگی ایران تا واپسین لحظات زندگی به فکر تکمیل "داش‌آکل به روایت مرجان" بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

میلانی نوشت که بیضایی "زندگی و زمان را تنها برای هنر و فرهنگ می‌خواست" و در عین فروتنی در برابر ایران‌دوستان، در برابر "هر ناخویشتن‌شناس ایران‌ستیز" سرکش بود.

بیضایی در شهریورماه ۱۳۸۹، زیر فشار فزاینده سانسور و محدودیت‌ها، مسیر مهاجرتی اجباری را در پیش گرفت و به دعوت عباس میلانی راهی دانشگاه استنفورد شد؛ تبعیدی ناخواسته که پایانی تلخ بر دهه‌ها کشاکش با ساختارهای رسمی فرهنگی جمهوری اسلامی بود.

جعفر پناهی، فیلمساز شناخته‌شده که خود از قربانیان سانسور است، در یادداشتی بیضایی را نماد انتخابی دشوار اما شرافتمندانه دانست و نوشت: «بیضایی راه آسان را انتخاب نکرد. سال‌ها حذف، سکوت تحمیلی و دوری را به جان خرید، اما زبان و باورش را واگذار نکرد.»

پناهی صدای خسته بیضایی در آخرین تماس تلفنی‌اش با خود را، پس از یک سال شیمی‌درمانی، "صدای یک عصر کامل" دانسته است؛ «عصری که با بیضایی فکر کرد و قد کشید». پناهی تأکید کرد که سینمای ایران به بیضایی «بدهکار است؛ نه فقط برای آثارش، بلکه برای شرافتی که به اندیشه و هنر بخشید.»

"دور از قدرت، وفادار به خود"

اصغر فرهادی، سینماگر سرشناس، نیز در واکنشی کوتاه اما پرمعنا، بیضایی را "ایرانی‌ترین ایرانی" این روزگار خواند و نوشت که تلخ‌ترین وجه این فقدان، مرگ او "در غربت" است؛ "هزاران هزار فرسنگ" دور از سرزمینی که اسطوره و تاریخش جان‌مایه آثارش بود.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

نیکی کریمی، بازیگر و کارگردان، نیز در پیامی، به رنج‌های زیسته بیضایی پرداخت و نوشت: «رفت و زیر سانسور سر خم نکرد.» او بیضایی را هنرمندی دانسته که «دور از مرکز، دور از قدرت و دور از هیاهو زندگی کرد؛ نه از سر قهر، بلکه از سر وفاداری به خودش.»

انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران نیز در بیانیه‌ای، بیضایی را نه فقط هنرمندی بزرگ، بلکه "مرجعی اخلاقی و فکری" خوانده است؛ کسی که نشان داد «سینما و تئاتر می‌توانند همزمان روشنگر، زیبا و فلسفی، و فردی و جمعی باشند.» این انجمن با یادآوری جمله‌ای از بیضایی که «این جهان را چاره‌ای جز فرهنگ نیست»، بر سنگینی و حقیقت هر چه بیشتر آن، با توجه به فقدان این اسطوره سینما و تئاتر، تأکید کرده است.

خانه سینما نیز با انتشار بیانیه‌ای، ضمن تأکید بر ماندگاری آثار و نوشته‌های بیضایی در حافظه فرهنگی ایران، او را "استاد ماندگار و تکرارنشدنی" سینما و تئاتر ایران نامید؛ «مردی که فرهنگ ایران را جاودانه می‌خواست».

افزون بر هنرمندان و نهادهای فرهنگی، چهره‌های سیاسی نیز به درگذشت بهرام بیضایی واکنش نشان دادند. شاهزاده رضا پهلوی در پیامی، بیضایی را "از مفاخر ملی ایران در عرصه سینما، تئاتر و ادبیات" خواند؛ چهره‌ای که هنر را "مسئولیتی ملی" می‌دانست و زندگی‌اش را وقف بازروایت اسطوره و تاریخ ایران کرد؛ میراثی که به گفته او، در پاسداشت هویت ایرانی نقشی "ماندگار" خواهد داشت.

واکنش "کم‌سابقه" مقام‌های دولتی

در سوی دیگر، هم‌زمان با سکوت مقام‌های رده اول جمهوری اسلامی، تاکنون پیام‌های تسلیت جداگانه‌ای از سوی شش مقام رسمی دولت جمهوری اسلامی، یعنی محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهور، عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ محمدجعفر قائم‌پناه معاون اجرایی رئیس‌جمهور؛ عبدالکریم حسین‌زاده معاون رئیس‌جمهور؛ علی ربیعی دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور، و فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، منتشر شده است.

برخی رسانه‌های داخلی ایران، این حجم از واکنش مقام‌های رسمی جمهوری اسلامی نسبت به درگذشت یک هنرمند منتقد تبعیدی را "کم‌سابقه" دانسته‌اند.

محمدرضا عارف، معاول اول رئیس جمهور، فقدان بیضایی را «پایانی بر حضور جسمانی یکی از عمیق‌ترین صداهای تاریخ معاصر هنر این سرزمین؛ اما بی‌تردید، آغاز ماندگاری پررنگ‌تر نام و اندیشه او در حافظه فرهنگی ایران» توصیف کرد.

او بیضایی را "نه صرفاً یک هنرمند، بلکه معمار اندیشه در هنر" خواند که «روایت، تاریخ، اسطوره، زبان و هویت ایرانی را با نگاهی نقادانه، ژرف و مستقل بازخوانی کرد و آثاری آفرید که هم پختگی و جهان‌بینی خاصی در آن‌ها نمایان بود و هم فراتر از زمانه خود ایستادند. او با آثارش به ما آموخت که هنر، میدان پرسش است، نه تکرار؛ و فرهنگ، زیستگاهی زنده است، نه خاطره‌ای ایستا.»

عارف همچنین نوشت: «باور دارم که اندیشه، زبان و جهانِ بیضایی همچنان الهام‌بخش نسل‌های آینده خواهد بود. نام او در تاریخ هنر ایران، نه به‌عنوان یک دوره، بلکه به‌مثابه یک معیار باقی خواهد ماند.»

عباس صالحی، وزیر ارشاد، از "سهم درخور" بیضایی در گسترش روایت‌گری ایرانی و نقش او در پژوهش و تربیت نسل جدید سخن گفت. محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، نیز از "میراثی گران‌سنگ" یاد کرد که بیضایی برای نسل‌های آینده بر جای گذاشته است.

این پیام‌ها در حالی صادر شده‌اند که بیضایی خود سال‌ها پیش، به دلیل همان ساختارهای فرهنگی، سانسور حکومتی و سیاست‌هایی که این مقام‌ها نمایندگی می‌کنند، ناچار به ترک ایران شده بود؛ تناقضی که از نگاه ناظران، هنرمندان و دوستداران بیضایی پنهان نمانده است.

بهرام بیضایی در ۸۷ سالگی چشم از جهان فروبست؛ هنرمندی ژرف‌اندیش و گزیده‌کار، که با حدود ۲۴ فیلم کوتاه و بلند و نزدیک ده‌ها نمایشنامه، زبان سینما و تئاتر مدرن ایران را دگرگون کرد.

آثاری چون "چریکه‌تارا"، "مرگ یزدگرد"، "باشو غریبه کوچک"، "مسافران" و "سگ‌کشی" تنها روایت نبودند؛ بازاندیشی تاریخ، قدرت، خشونت و مقاومت بودند. او که در خانواده‌ای بهائی متولد شد، خود گفته بود: «پدر و مادرم بهائی بودند و من در یک خانواده بهائی بزرگ شدم. اما مذهب من فرهنگ است.»

بیضایی رفت، اما آنچه ساخت، در تصویر و کلمه و وجدان فرهنگی ایران زنده است؛ میراث هنرمندی که از ابتدای فعالیت هنری تا آخرین روزهای عمرش، با استبداد فرهنگی سر سازش نداشت و فرهنگ را یگانه چاره این جهان می‌دانست.

در تازه‌های پزشکی هفته می‌خوانید: واقعیت‌ها درباره عصاره قلم گاو؛ آیا واقعا ارزش امتحان کردن دارد؟ نوع جدیدی از دیابت رسما شناخته شد؛ چگونه بفهمیم دیابت نوع ۵ داریم؟عصاره قلم گاو به‌خصوص در بین کسانی که رژیم‌های غذایی پالئو، کتوژنیک یا سایر رژیم‌های کم‌کربوهیدرات مد روز را دنبال می‌کنند، این روزها محبوبیت بسیار زیادی به دست آورده است.

در میان تمام آبگوشت‌هایی که از جوشاندن استخوان حیوانات مختلف حاصل می‌شود، عصاره قلم گاو در شبکه‌های اجتماعی با تاکید بر "جوان‌سازی پوست"، "کاهش درد مفاصل" و "تقویت روده" و یا عباراتی جذاب مانند "راز جوانی در آب قلم"، "انرژی طبیعی از قلب استخوان"، توانسته جایگاه ویژه‌تری داشته باشد.

اگرچه متخصصان تغذیه بر این باورند که مصرف عصاره قلم گاو در کل بی‌خطر است اما برخی نکات در مورد مصرف آن را هیچ‌گاه نباید از نظر دور داشت:

آلودگی با سرب: برخی مطالعات نشان می‌دهند که سطح سرب در عصاره قلم بسیار بالا است و در صورت مصرف زیاد می‌تواند برای سلامتی مضر باشد.

آلودگی باکتریایی: تهیه و نگهداری نامناسب عصاره قلم گاو می‌تواند منجر به رشد باکتری‌ها شود و خطر ابتلا به بیماری‌های ناشی از غذا را افزایش دهد.

واکنش‌های آلرژیک: این نوع عصاره ممکن است حاوی آلرژن‌هایی مانند آلرژن‌های موجود در لبنیات یا صدف باشد.

بیشتر بخوانید: مصرف خوراکی‌های ترش با بدن چکار می‌کند؟

تداخل با داروها: عصاره قلم گاو حاوی اسیدهای آمینه و مواد معدنی است که می‌توانند با داروهای خاصی مانند رقیق‌کننده‌های خون تداخل داشته باشند.

قبل از مصرف عصاره قلم گاو، به خصوص اگر بیماری زمینه‌ای دارید یا دارو مصرف می‌کنید، باید با پزشک مشورت کنید.

فواید آب قلم چیست؟

استخوان‌های حیوانات سرشار از کلسیم، منیزیم و سایر ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز برای ساخت و تقویت استخوان‌ها هستند. با این حال، تنها مقادیر کمی از این مواد مغذی به آب قلم راه پیدا می‌کنند. مغز استخوان مواد معدنی مانند کلسیم و فسفر و مقادیر بسیار کمی از ویتامین‌های A، B، K و E را فراهم می‌کند. عصاره قلم گاو همچنین حاوی پروتئین کلاژن است که هنگام پخت به ژلاتین تبدیل می‌شود و چندین اسید آمینه مهم را تولید می‌کند.

عصاره قلم ممکن است برای دستگاه گوارش مفید باشد

آب قلم به راحتی هضم می‌شود و ممکن است به کاهش التهاب در دستگاه گوارش کمک کند. آزمایش‌های انجام‌شده روی حیوانات مبتلا به کولیت نشان داده است که ژلاتین ممکن است از پوشش مخاطی دستگاه گوارش محافظت کرده و آن را التیام بخشد. با این حال، برای تایید این موضوع، تحقیقات بیشتری لازم است. ژلاتین حاوی اسید آمینه‌ای به نام اسید گلوتامیک است. این اسید در بدن به گلوتامین تبدیل می‌شود و به حفظ عملکرد دیواره روده کمک می‌کند. این ماده ممکن است به پیشگیری و التیام بیماری معروف به "روده نشت‌کننده" که نشانه‌ای از چندین بیماری مزمن دستگاه گوارش است، کمک کند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

ممکن است به مبارزه با التهاب کمک کند

اسیدهای آمینه موجود در عصاره قلم گاو، از جمله گلیسین و آرژنین، دارای خواص ضد التهابی هستند. به عنوان مثال، در سال ۲۰۱۵، یک مطالعه حیوانی نشان داد که وقتی موش‌های مبتلا به آسم آرژنین خوراکی مصرف کردند، بهبود التهاب راه‌های هوایی و سایر علائم آسم را تجربه کردند.

مواد مغذی آن ممکن است سلامت مفاصل را بهبود بخشد

کلاژن پروتئین اصلی موجود در استخوان‌ها، تاندون‌ها و رباط‌ها است. هنگام پخت عصاره قلم گاو، کلاژن استخوان‌ها و بافت همبند به پروتئین دیگری به نام ژلاتین تجزیه می‌شود. ژلاتین حاوی اسیدهای آمینه مهمی است که منجر به بهبود سلامت مفاصل می‌شوند. با این حال، مقدار این اسیدهای آمینه در آب قلم بسیار کمتر از "دوز درمانی" موجود در مکمل‌ها است.

مدیریت وزن و توده عضلانی

آب قلم معمولا کالری کمی دارد، اما همچنان می‌تواند گرسنگی را برطرف کند. برخی شواهد از منابع معتبر نشان می‌دهد افرادی که سوپ حاوی عصاره قلم گاو مصرف می‌کنند، کمتر دچار چاقی می‌شوند. آب قلم سرشار از پروتئین است و برخی شواهد از منابع معتبر نشان می‌دهد که رژیم غذایی با پروتئین بالا نیز می‌تواند به مدیریت وزن کمک کند.

ممکن است خواب و عملکرد مغز را بهبود بخشد

اسید آمینه گلیسین موجود در آب قلم ممکن است به شما در افزایش احساس آرامش کمک کند. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که گلیسین ممکن است به بهبود خواب نیز کمک کند. یک مطالعه قدیمی نشان داد که مصرف ۳ گرم گلیسین قبل از خواب، کیفیت خواب را در افرادی که مشکل خواب دارند، به طور قابل توجهی بهبود می‌بخشد.

نوع جدیدی از دیابت رسما شناخته شد؛ چگونه بفهمیم دیابت نوع ۵ داریم؟

متخصصان رسما نوع جدیدی از دیابت را که افراد جوان و لاغر را هدف قرار می‌دهد، شناسایی کرده‌اند.

این بیماری اولین بار در سال ۱۹۵۵ در جامائیکا مشاهده شد، زمانی که ۱۳ بیمار به کلینیک دکتر فیلیپ هیو-جونز مراجعه کردند و علائمی از دیابت داشتند که با انواع ۱ یا ۲ مطابقت نداشت.

دکتر هیو-جونز این بیماری را "نوع J" نامید، اما این تشخیص به سرعت فراموش شد. سه دهه دیگر طول کشید تا سازمان بهداشت جهانی آن را به عنوان "دیابت شیرین مرتبط با سوء تغذیه" طبقه‌بندی کند، اما این نهاد هم به دلیل کمبود شواهد، این تشخیص را در سال ۱۹۹۹ کنار گذاشت.

اکنون، ۷۰ سال پس از اولین کشف آن، فدراسیون بین‌المللی دیابت نام جدیدی به آن داده است: دیابت نوع ۵.

دیابت زمانی رخ می‌دهد که بدن یا نمی‌تواند انسولین کافی تولید کند یا از آن به طور موثر استفاده کند. دیابت نوع ۲ معمولا ناشی از چاقی، رژیم غذایی نامناسب و ژنتیک است در حالی که دیابت نوع ۱، یک بیماری خودایمنی محسوب می‌شود.

با این حال، کارشناسان معتقدند که ۲۵ میلیون نفر در سراسر جهان ممکن است با دیابت نوع ۵ زندگی کنند در حالی که اکثر آنها از آن بی‌اطلاع بوده و نوجوانان و جوانان لاغری هستند که در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط ​​زندگی می‌کنند. این آمار حتی ممکن است شامل افرادی نیز باشد که به اشتباه به عنوان مبتلایان به دیابت نوع ۱ تشخیص داده شده‌اند.

به گفته متخصصان، افراد مبتلا به سوءتغذیه بیشتر در معرض ابتلا به این نوع دیابت هستند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

علائم دیابت نوع ۵ تا حد زیادی شبیه به نوع ۱ است، از جمله افزایش تشنگی، تکرر ادرار، سردرد، تاری دید، خستگی و بریدگی‌ها و زخم‌هایی که دیر بهبود می‌یابند. این علائم همچنین با علائم کلاسیک سوءتغذیه مانند کاهش وزن، خستگی و گرسنگی همپوشانی دارند.

بیشتر بخوانید: نوشابه‌های معمولی و رژیمی هر دو با "بیماری کبدی مرتبط هستند"

طبق گفته کلینیک مایو، افراد مبتلا به این بیماری معمولا کم‌وزن هستند، به این معنی که شاخص توده بدنی (BMI) آنها زیر ۱۸.۵ است.

کارشناسان معتقدند که افراد مبتلا به دیابت نوع ۵ به مقاومت به انسولین مبتلا نیستند، اما لوزالمعده آنها به دلیل سوء‌تغذیه نمی‌تواند به اندازه کافی انسولین تولید کند.

به همین دلیل، درمان دیابت نوع ۵ با انسولین، مانند دیابت نوع ۱ یا دیابت نوع ۲، اغلب بی‌اثر است.

پزشکان اکنون در حال بررسی تاثیر یک رژیم غذایی پرپروتئین سرشار از مواد مغذی مانند روی، ویتامین‌های گروه B و منیزیم برای کمک به افزایش وزن بیماران و کنترل افزایش ناگهانی گلوکز (قند خون) آنها هستند.

مسعود پزشکیان لایحه بودجه ۱۴۰۵ را به مجلس ارائه کرد و مهار تورم را از اولویت‌های دولت دانست. او تورم را ناشی از کسری بودجه و بی‌انضباطی بانک‌ها دانست و تاکید کرد که اگر مشکلات مردم حل نشود نمی‌توان حکومت کرد.مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران، در جلسه علنی روز یکشنبه ۷ دی‌ماه (۲۸ دسامبر) لایحه بودجه کل کشور در سال ۱۴۰۵ را به مجلس شورای اسلامی ارائه و از آن دفاع کرد.

او در حاشیه حضور در مجلس با لحنی انتقادی در گفت‌وگو با خبرنگاران تاکید کرد که بخش قابل‌توجهی از منابع کشور در حوزه‌هایی هزینه می‌شود که اساسا نباید به آن‌ها اختصاص یابد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

پزشکیان با اشاره به یارانه‌هایی که به بخش‌هایی مانند باک تریلی‌ها و یدک‌کش‌ها پرداخت می‌شود، تصریح کرد "اگر این منابع به‌درستی مدیریت و مستقیما به مردم منتقل شود، نه گرسنگی باقی می‌ماند، نه بیماریِ بدون درمان و نه کودکی محروم از تحصیل."

رئیس جمهور ایران در دفاع از لایحه کلی بودجه ۱۴۰۵ با اشاره به این لایحه مهار تورم را از اولویت‌های مهم دولت دانست و گفت تورم موجود در کشور نتیجه مستقیم کسری بودجه دولت و بی‌انضباطی بانک‌هاست. او مدعی شد دولت در کنار تلاش برای سامان‌دهی نظام بانکی، در تدوین بودجه سال آینده کوشیده است کسری بودجه نداشته باشد.

او افزود با وجود تورم بالا، دولت تنها دو درصد بودجه خود را افزایش داده است؛ ادعایی که در عمل با تردیدهای جدی مواجه است، چراکه منتقدان می‌گویند افزایش بودجه در شرایط تورمی نشانه انضباط مالی نیست، بلکه می‌تواند به کاهش واقعی خدمات عمومی، فشار مضاعف بر مردم و انتقال بار تورم از دولت به جامعه منجر شود.

تمرکز دولت بر اقتصاد تک‌محصولی نفت

پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود تمرکز دولت بر پروژه‌های بالادستی نفت و گاز را مطرح کرد و ابراز داشت دولت با جمع‌آوری گازهای مشعل و افزایش تولید نفت و گاز به‌دنبال تامین انرژی پایدار برای بخش تولید است تا صنایع کشور در زمستان با قطعی گاز و در تابستان با قطعی برق مواجه نشوند.

این اظهارات در حالی بیان می‌شود که سال‌هاست چنین وعده‌هایی در دوره‌های دولت‌های پیشین و در دولت چهاردهم تکرار شده، اما نتیجه آن همچنان قطعی‌های گسترده انرژی و آسیب مستقیم به تولید و معیشت مردم بوده است.

منتقدان تاکید می‌کنند تا زمانی که سوءمدیریت، فرسودگی زیرساخت‌ها و فقدان سرمایه‌گذاری واقعی حل نشود، تمرکز صرف بر "پروژه‌های بالادستی" بیش از آنکه راه‌حل باشد، بازتولید همان سیاست‌های ناکام گذشته است.

این رویکرد نشان می‌دهد که دولت همچنان به اقتصاد نفت‌محور و ٰ"تک‌محصولی" متکی است؛ وابستگی‌ای که عملا فرصت اصلاح ساختار اقتصادی و کاهش رانت‌های گسترده در این بخش را از بین برده است.

وعده پزشکیان درباره انتقال مستقیم یارانه‌ها به مردم

رئیس‌جمهور در ادامه صحبت‌های خود در مجلس گفت دولت برخی موضوعات مهم، از جمله یارانه نان با ارز ترجیحی به ارزش حدود ۲۹۰ همت و همچنین واردات بنزین را به‌صورت ردیف‌های جمعی-خرجی به مجلس ارائه کرده تا در صورت موافقت نمایندگان، یارانه‌ها مستقیما به مردم منتقل شود.

کارشناسان اقتصادی ولی این رویکرد را مبهم و نگران‌کننده می‌دانند و می‌گویند این سخنان پزشکیان نشان می‌دهد که با گذشت بیش از ۱۵ سال از اجرای "هدفمندسازی یارانه‌ها" و با وجود صرف منابع عظیم عمومی، این طرح همچنان در تحقق هدف اصلی خود یعنی "افزایش عدالت اجتماعی و بهبود معیشت اقشار کم‌درآمد" ناکام مانده است.

پزشکیان: انگیزه‌ای برای ماندن در قدرت ندارم

پزشکیان در ادامه با اشاره به وضعیت جامعه گفت بخش بزرگی از مردم با مشکلات جدی معیشتی، درمانی، سلامت و زندگی روزمره مواجه‌اند و این شرایط نتیجه تصمیم‌های انباشته‌شده دولت‌ها و مجالس مختلف در طول سال‌‌ها بوده است.

رئیس جمهور ایران تاکید کرد انگیزه‌ای برای ماندن در قدرت ندارد و اگر مشکلات مردم، به‌ویژه محرومان، حل نشود، نمی‌توان حکومت کرد.

پزشکیان در بخش پایانی سخنانش به تناقض‌های اقتصادی هم اشاره کرد و گفت از یک‌سو حقوق‌ها پایین است و از سوی دیگر مالیات‌های سنگینی دریافت می‌شود. او این واقعیت را پذیرفت، اما افزود هرگونه افزایش حقوق نیازمند تعیین منبع تامین آن است.

کارشناسان اقتصادی ولی می‌گویند این استدلال سال‌هاست تکرار می‌شود و در عمل به بن‌بست انجامیده است؛ زیرا در حالی که فشار مالیاتی عمدتا بر دوش حقوق‌بگیران و طبقات متوسط و ضعیف است، اصلاح نظام مالیاتی و مقابله با فرارهای کلان مالیاتی همچنان به تعویق افتاده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

پزشکیان همچنین در دفاع از لایحه کلی بودجه ۱۴۰۵ هشدار داد "ادامه این مسیر با آموزه‌های اسلامی همخوانی ندارد"؛ هشداری که به باور منتقدان بیشتر اعترافی تلخ به ناکارآمدی ساختاری در اداره اقتصاد کشور است.

لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در حالی از سوی دولت مسعود پزشکیان به مجلس شورای اسلامی ارائه شده که بسیاری از کارشناسان مستقل با اشاره به مشکلاتی همچون نرخ تورم، بیکاری، تسلط بخش دولتی بر بازار و صنعت و همچنین فقدان سرمایه‌گذاری خارجی در بخش‌های مختلف عملا سال بحرانی و نگران‌کننده‌ای را برای ایران پیش‌بینی‌ می‌کنند؛ بحران‌هایی که به باور برخی می‌تواند به شکل‌گیری دور جدیدی از خیزش‌ها در ایران بینجامد.

جمهوری اسلامی ایران در آستانه سال ۲۰۲۶ با مجموعه‌ای از بحران‌های هم‌زمان روبه‌روست که نه‌تنها از جنس چالش‌های مقطعی نیستند، بلکه ریشه در یک مسئله بنیادین‌تر دارند: بحران ساختاری حکمرانی.از فرسایش مشروعیت سیاسی و ناتوانی مزمن اقتصادی گرفته تا فشارهای فزاینده زیست‌محیطی و امنیتی، نظام سیاسی ایران وارد مرحله‌ای شده است که در آن هر شوک داخلی یا خارجی می‌تواند پیامدهایی غیرقابل‌پیش‌بینی به‌دنبال داشته باشد. در چنین شرایطی، سال میلادی پیش رو می‌تواند به نقطه عطفی تعیین‌کننده برای آینده این نظام بدل شود.

۱- خلأ رهبری؛ تهدیدها و فرصت‌ها

مهم‌ترین و سرنوشت‌سازترین چالش پیش روی جمهوری اسلامی، چگونگی مدیریت دوران پس از علی خامنه‌ای، رهبر رژیم تهران است.

به باور کارشناسان و تحلیلگران سیاسی، مرگ خامنه‌ای ۸۶ ساله خلأ قدرتی بی‌سابقه ایجاد خواهد کرد. از آن‌جا که ساختار قدرت در جمهوری اسلامی به‌شدت شخص‌محور و متمرکز است، غیبت رهبر ممکن است خلأیی جدی در تصمیم‌گیری‌های کلان سیاسی، امنیتی و نظامی ایجاد کند. هرچند نهادهایی مانند مجلس خبرگان از نظر حقوقی مسئول تعیین جانشینی برای او هستند، اما رقابت میان جناح‌های قدرت و نقش پررنگ نهادهای نظامی از جمله سپاه پاسداران می‌تواند فرآیند جانشینی را به منبع تنش و بی‌ثباتی تبدیل کند. در چنین شرایطی، انسجام درون حاکمیت، کنترل بحران‌های داخلی و مدیریت فشارهای خارجی با چالش‌های قابل‌توجهی روبه‌رو خواهد شد.

۲- جنگ منطقه‌ای جدید

مقام‌های اسرائیلی به‌طور فزاینده‌ای نگران آن هستند که ایران تولید موشک‌های بالستیک خود را افزایش داده باشد؛ برنامه‌ای که پیش‌تر در پی حملات نظامی اسرائیل در ماه ژوئن ۲۰۲۵ و در خلال جنگ ۱۲ روزه آسیب دیده بود.

بیشتر بخوانید: اسرائیل: رزمایش سپاه ممکن است پوششی برای تدارک حمله باشد

اسرائیل طی روزهای اخیر برای ارائه گزینه‌هایی به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا درباره حمله دوباره به این برنامه با او گفت‌وگو کرده بود. مقام‌های اسرائیلی همچنین نگران آن هستند که جمهوری اسلامی در حال بازسازی سایت‌های غنی‌سازی هسته‌ای باشد که ایالات متحده در طی جنگ ۱۲ روزه در عملیات موسوم به "چکش نیمه شب" آنها را بمباران کرد. ترامپ هفته گذشته در عین هشدار به تهران درباره بازسازی برنامه‌های موشکی یا هسته‌ای، تلویحاً اعلام کرده بود ممکن است آماده بازگشت به مذاکرات با جمهوری اسلامی باشد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او گفته بود ایران "می‌تواند تلاش کند" برنامه موشکی خود را بازسازی کند، اما "بازگشت آنها زمان زیادی خواهد برد." ترامپ افزوده بود: «اما آن‌ها اگر بخواهند بدون توافق [به برنامه اتمی] برگردند، آن یکی [یعنی برنامه موشکی] را هم نابود خواهیم کرد. ما می‌توانیم موشک‌هایشان را خیلی سریع از بین ببریم، قدرت زیادی داریم.»

۳- انزوای جهانی

حلقه دیپلماتیک پیرامون ایران در سال ۲۰۲۶ تنگ‌تر خواهد شد. بن‌بست در مذاکرات هسته‌ای، بازگشت خودکار تحریم‌های سازمان ملل و فقدان هرگونه راهبرد دیپلماتیک منسجم، انزوای بین‌المللی تهران را عمیق‌تر خواهد کرد.

حتی پایان جنگ اوکراین از طریق آتش‌بس نیز ایران را در سطح جهانی منزوی‌تر خواهد ساخت. روابط نزدیک ایران با روسیه، به‌ویژه در حوزه همکاری‌های نظامی مانند ارسال پهپادهای ایرانی به مسکو، موجب شده که ایران به بخشی از معادله جنگ اوکراین تبدیل شود.

این موضوع بارها از سوی آمریکا و اروپا مورد انتقاد قرار گرفته و حتی تحریم‌هایی علیه تهران اعمال شده است. به باور تحلیلگران سیاسی، بندهای محرمانه هرگونه توافق صلح میان ترامپ و پوتین، به‌احتمال زیاد تهران را از مسکو جدا خواهد کرد. در این میان، چین—به‌عنوان بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران و شریان حیاتی اقتصاد آن—به حمایت حداقلی از رژیم ایران ادامه خواهد داد، اما به طور کلی آینده کشور و جایگاه دیپلماتیک آن در سال پیشِ رو با انزوایی عمیق‌تر مواجه خواهد شد.

۴- تورم بیش از ۴۰ درصد در کمین سال ۲۰۲۶

تورم سال ۱۴۰۴ در ایران در حالی ۴۲.۴ درصد برآورد شده که در سال گذشته صندوق بین المللی پول تورم ایران را ۳۲.۵ درصد اعلام کرده بود.

این درحالی است که این صندوق تصور می‌کند تورم بالا برای ایران ادامه داشته باشد و حتی تا پایان سال ۲۰۲۶ میلادی هم نرخ تورم به بیش از ۴۰ درصد برسد. به گزارش رسانه خبرآنلاین، از دیدگاه بانک جهانی اقتصاد ایران در شرایطی سال ۲۰۲۵ را خاتمه می‌دهد که نرخ رشد اقتصاد به منفی ۱.۷ درصد کاهش خواهد یافت.

برای سال ۲۰۲۶ هم بانک جهانی چشم‌انداز امیدوار کننده‌ای ارائه نمی‌دهد و از وخیم‌تر شدن وضعیت خبر می‌دهد طوری که رشد اقتصادی به منفی ۲.۷ درصد خواهد رسید. از نظر بانک جهانی تا سال ۲۰۲۷ رشد اقتصادی ایران مثبت نخواهد شد. به عقیده کارشناسان اقتصادی، رشد اقتصادی در ایران به دلیل تشدید تحریم‌ها از طریق اجرای مکانیسم ماشه، افزایش تنش‌های خارجی و دیگر مشکلات داخلی امکان خروج از رشد منفی را لااقل برای امسال نخواهد داشت. اقتصاد ایران به بیماری مزمنی دچار است که درآمدهای نفتی صرفا نقش مُسکن را ایفا می‌کنند.

۵- فجایع زیست‌محیطی و بحران انرژی

بحران‌های محیط‌زیستی در سال ۲۰۲۶ به یکی از جدی‌ترین و ساختاری‌ترین چالش‌های پیش روی جمهوری اسلامی تبدیل خواهند شد.

چالش‌هایی که پیامدهای مستقیم اقتصادی، اجتماعی و امنیتی دارند. تشدید بحران آب، کاهش شدید منابع زیرزمینی، خشک‌شدن تالاب‌ها و رودخانه‌ها و گسترش فرونشست زمین، معیشت میلیون‌ها نفر را به‌ویژه در مناطق مرکزی و جنوبی کشور تهدید می‌کند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

هم‌زمان، آلودگی مزمن هوا هر ۱۳ دقیقه جان یک ایرانی را می‌گیرد و در کلان‌شهرها با افزایش بیماری‌های تنفسی و قلبی، فشار فزاینده‌ای بر نظام سلامت وارد کرده و نارضایتی عمومی را تشدید کرده است. ناتوانی ساختار حکمرانی در مدیریت علمی منابع طبیعی، تداوم سیاست‌های ناپایدار توسعه و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، ظرفیت دولت برای پاسخ مؤثر به این بحران‌ها را کاهش داده و محیط‌زیست را به یکی از کانون‌های بالقوه بی‌ثباتی داخلی بدل کرده است.

بیشتر بخوانید: ۵ بحران زیست‌‌محیطی تهران و سناریوی تخلیه داوطلبانه پایتخت

مجموع این پنج چالش نشان می‌دهد که سال ۲۰۲۶ برای جمهوری اسلامی صرفا ادامه روندهای فرسایشی گذشته نخواهد بود، بلکه می‌تواند به سال تلاقی بحران‌ها تبدیل شود؛ نقطه‌ای که در آن ناکارآمدی ساختاری حکمرانی بیش از پیش عیان می‌شود.

در چنین وضعیتی، آنچه بیش از همه برای حاکمیت ایران نگران‌کننده است، نه صرفا هر یک از این چالش‌ها به‌تنهایی، بلکه اثر هم‌افزای آن‌ها بر نارضایتی اجتماعی و شکنندگی نظم سیاسی است.

در حال حاضر چشم‌انداز روشنی برای صلح در اوکراین وجود ندارد. زلنسکی وارد آمریکا شد تا با ترامپ درباره پایان جنگ اوکراین گفت‌وگو کند. پوتین در آستانه این دیدار تهدید کرد که با توسل به زور درخواست‌های خود را عملی خواهد کرد.بنا بر گزارش شبکه دولتی اوکراین، ولودیمیر زلنسکی شامگاه شنبه ۲۷ دسامبر (به وقت محلی) وارد آمریکا شد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز یکشنبه ۷ دی (۲۸ دسامبر) از زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، استقبال می‌کند.

کاخ سفید اعلام کرد دیدار دوجانبه ترامپ و زلنسکی ساعت ۱۳ به وقت محلی (۱۹ به وقت اروپای مرکزی) در پالم‌بیچ ایالت فلوریدا برگزار خواهد شد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

زلنسکی قصد دارد بار دیگر درباره پایان احتمالی جنگ تجاوزکارانه روسیه مذاکره کند. با این حال، نمایندگان مسکو در این دیدار حضور ندارند و به همین دلیل انتظار نمی‌رود امروز توافقی میان طرف‌های درگیر حاصل شود.

طبق گزارش‌ها زلنسکی می‌خواهد بار دیگر برای ترامپ روشن کند که کی‌یف، تسلیم شدن و پذیرش یک صلح تحمیلی از سوی مسکو را قابل قبول نمی‌داند. ایالات متحده خود را در این مناقشه در نقش میانجی می‌بیند. اوکراین نزدیک به چهار سال است که با کمک غرب در برابر تهاجم روسیه از خود دفاع می‌کند.

نقطه حساس گفت‌وگوها؛ واگذاری اراضی

زلنسکی پیش از دیدار در فلوریدا در پیامی در کانال تلگرام خود گفت: «بدیهی است که برای اوکراین و مردم اوکراین خطوط قرمزی وجود دارد.»

رئیس‌جمهور اوکراین همواره به‌طور قاطع واگذاری آن بخش‌هایی از استان دونتسک را که روسیه هنوز کنترل آن‌ها را در دست ندارد خواسته‌ای که ترامپ نیز مطرح کرده است رد می‌کند.

زلنسکی گفت برای مسائل حل‌نشده ارضی، پیشنهادهای سازش وجود دارد. این موضوع از بحرانی‌ترین مسائل در مسیر دستیابی به توافق به شمار می‌رود.

رئیس‌جمهور اوکراین قصد دارد با ترامپ درباره ۲۰ بندی که شب کریسمس به‌عنوان طرح احتمالی صلح ارائه کرده بود، گفت‌وگو کند.

محور اصلی این طرح، تضمین‌های امنیتی برای اوکراین در صورت برقراری آتش‌بس است تا این کشور به‌طور پایدار در برابر حملات احتمالی جدید روسیه محافظت شود.

روسیه بخش عمده‌ای از نکات مطرح‌شده توسط زلنسکی را در تضاد با مواضع خود می‌داند.

زلنسکی: اوکراین به سامانه‌های پدافندی بیشتری نیاز دارد

زلنسکی گفت روسیه با حملات هوایی روزانه خود نشان می‌دهد که علاقه‌ای به صلح ندارد. به همین دلیل قصد دارد از ترامپ درخواست سامانه‌های پدافند هوایی بیشتری کند. او با اشاره به حملات روزانه روسیه با پهپادها و موشک‌ها گفت پدافند هوایی اوکراین به موشک‌های بیشتری نیاز دارد.

زلنسکی همچنین خاطرنشان کرد که به‌طور موازی، مذاکراتی با کشورهای اروپایی درباره تضمین‌های امنیتی در جریان است. او از تصمیم اتحادیه اروپا برای ارائه کمک مالی بیشتر در قالب وام‌هایی به ارزش چندین میلیارد یورو قدردانی کرد، اما افزود: «صادقانه بگویم، همیشه کمبود پول وجود دارد، به‌ویژه برای تولید سلاح و به‌خصوص پهپاد.»

رئیس‌جمهور اوکراین پیش از دیدار با ترامپ تاکید کرد که می‌خواهد درباره سرمایه‌گذاری برای بازسازی اوکراین پس از پایان جنگ نیز با رئیس‌جمهور آمریکا گفت‌وگو کند. برای این منظور باید صندوق‌هایی ایجاد شود و تا ۸۰۰ میلیارد دلار آمریکا تامین مالی شود.

زلنسکی انتظار دارد ترامپ بار دیگر بر برگزاری انتخابات در اوکراین تاکید کند. دوره ریاست‌جمهوری زلنسکی به‌طور رسمی در سال ۲۰۲۴ پایان یافته، اما به دلیل اجرای قانون نظامی تمدید شده است. او می‌تواند از طریق انتخابات، مشروعیت خود را دوباره تثبیت کند.

به گفته زلنسکی، کرملین خواستار آن است که پناهجویان اوکراینی در روسیه که شمارشان به صدها هزار نفر می‌رسد نیز در این رای‌گیری شرکت کنند. زلنسکی در این‌باره گفت که خودِ رهبری روسیه مشروعیت ندارد و انتخابات در روسیه به‌عنوان نه آزاد و نه عادلانه مورد انتقاد است.

حمایت اروپا، کانادا و ناتو از زلنسکی

متحدان اوکراین پیش از دیدار زلنسکی با ترامپ، در یک گفت‌وگوی تلفنی حمایت خود را از او اعلام کردند.

سخنگوی دولت آلمان در برلین گفت: «یازده رئیس دولت از اروپا و کانادا، به همراه رهبران ناتو و اتحادیه اروپا، حمایت کامل خود از اوکراین را اعلام کردند و بر تلاش برای دستیابی به صلحی پایدار و عادلانه در اوکراین، در هماهنگی نزدیک با ایالات متحده، تأکید ورزیدند.»

اورزولا فون ‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا که در گفت‌وگو شرکت داشت، موضعی مشابه اتخاذ کرد. بر اساس این گزارش، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، به درخواست زلنسکی این تماس تلفنی را در قالب نشست اخیر برلین سازمان‌دهی کرده بود.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه تاکید کرد که اروپایی‌ها باید به‌طور کامل در گفت‌وگوهایی که به آن‌ها مربوط می‌شود مشارکت داده شوند. به گفته منابع کاخ الیزه، مکرون در ماه ژانویه ۲۰۲۶ میزبان نشست دیگری از "ائتلاف کشورهای حامی اوکراین" در پاریس خواهد بود.

زلنسکی پس از این تماس تلفنی در تلگرام نوشت که قصد دارد گفت‌وگو با متحدان را روز یکشنبه پس از دیدار با ترامپ ادامه دهد. او نوشت: «ما هم در جبهه جنگ و هم در دیپلماسی به موضعی قدرتمند نیاز داریم تا پوتین نتواند دست به فریب بزند و مانع پایان واقعی و عادلانه جنگ شود.»

پوتین: با عملیات نظامی مشکل دونباس را حل می‌کنیم

در آستانه دیدار تازه زلنسکی با ترامپ، ولادیمیر پوتین با لباس نظامی ظاهر شد و به‌طور نمایشی از ستاد کل ارتش خود گزارشی درباره ادعای فتوحات جدید در اوکراین دریافت کرد. پوتین گفت روسیه می‌تواند منطقه دونباس، شامل استان‌های دونتسک و لوهانسک را از نظر نظامی نیز به خاک خود ضمیمه کند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

پوتین در ویدئویی که شامگاه شنبه از سوی کرملین منتشر شد، زلنسکی را متهم کرد که علاقه‌ای به توافق صلح ندارد. زلنسکی خروج نیروهای خود از دونباس را رد کرده است.

پوتین تهدید کرد: «اگر دستگاه قدرت در کی‌یف آماده حل‌وفصل مسالمت‌آمیز این مسئله نباشد، ما تمام وظایف پیشِ رو را در چارچوب عملیات ویژه نظامی با استفاده از زور حل خواهیم کرد.»

"عملیات ویژه نظامی" عنوان رسمی است که روسیه برای جنگ تجاوزکارانه خود علیه اوکراین به کار می‌برد.

ایران روز یکشنبه ۷ دی ماه از خاک روسیه سه ماهواره به مدار زمین پرتاب کرد. کشورهای غربی نسبت به برنامه ماهواره‌ای ایران انتقاد دارند. آن‌ها نگران‌اند که جمهوری اسلامی بتواند از فناوری فضایی برای مقاصد نظامی استفاده کند.خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در "خبرگاه" می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

بازداشت نیما مندومی، نوازنده کرد

بر اساس گزارش سایت حقوق بشری هه‌نگاو نیما مندومی، هنرمند کرد و نوازنده ویولن اهل کامیاران حدود ۱۸ روز پیش توسط نیروهای اداره اطلاعات در استان البرز بازداشت شده است و به‌رغم پیگیری خانواده ، هم‌چنان خبری از سرنوشت او در دست نیست. گفته می‌شود بازداشت او پس از همنوازی‌ با یک گروه موسیقی اسرائیلی در ارمنستان رخ داده است.

هه‌نگاو از قول یک منبع مطلع نوشته که "پدر و مادر نیما از مدتی پیش برای کسب اطلاع از سرنوشت فرزندشان راهی تهران شده‌اند."

نیما مندومی روز سه‌شنبه ١٨ آذر ماه ۱۴۰۴ توسط اداره اطلاعات در استان البرز بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.

جمهوری اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل صدها نفر را به اتهام واهی "ارتباط با اسرائیل" بازداشت کرده است. برخی از این افراد به اتهام "جاسوسی" برای اسرائیل اعدام شده‌اند.

مرگ مربی اسپانیایی فوتبال و سه فرزندش در سانحه قایق‌سواری

مربی تیم دوم فوتبال زنان باشگاه والنسیا در پی حادثه‌ای در اندونزی جان خود را از دست داد. فرناندو مارتین و سه فرزندش در سانحه غرق شدن یک قایق کشته شدند. این مربی هدایت تیم دوم زنان باشگاه والنسیا در اسپانیا را بر عهده داشت.

باشگاه والنسیا اعلام کرد: «ما عمیقاً از مرگ فرناندو مارتین، مربی تیم فوتبال زنان والنسیا و سه فرزندش در سانحه دلخراش قایق‌سواری در اندونزی، آنگونه که از سوی مقامات محلی تأیید شده، متأثر و اندوهگین هستیم.»

به گفته مقامات اندونزی، همسر فرناندو مارتین، یکی از دخترانش، چهار نفر از خدمه و یک راهنمای سفر نجات یافته و در امنیت هستند. آن‌ها در شهر لابوان باجو تحت درمان قرار دارند. بر اساس اعلام مقامات اندونزی و اسپانیا، این قایق که در مجموع ۱۱ نفر سرنشین داشت، روز جمعه ۲۶ دسامبر در شرایط جوی بسیار نامساعد در نزدیکی جزیره پادار، یکی از مقاصد محبوب گردشگری در پارک ملی کومودو، غرق شد.

این پارک که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، به خاطر مناظر صخره‌ای، سواحل بکر و "اژدهای کومودو" (گونه‌ای خزنده که در معرض خطر انقراض است) شهرت دارد و هر سال هزاران گردشگر را برای غواصی، کوه‌پیمایی و تورهای حیات‌وحش جذب می‌کند.

به گفته مقامات امواج شدید تا ارتفاع ۲٫۵ متر و تاریکی شب، عملیات امداد را دشوار کرده بود. فاتور رحمان، هماهنگ‌کننده عملیات سازمان جست‌وجو و نجات اندونزی در منطقه، گفت که جست‌وجو تا صبح روز یکشنبه ۲۸ دسامبر ادامه یافت.

باشگاه رئال مادرید، رقیب والنسیا در لیگ اسپانیا، نیز درگذشت مارتین را تسلیت گفته است. این مربی ۴۴ ساله در دوران بازیگری خود در لیگ دسته دوم اسپانیا بازی کرده بود و امسال به‌عنوان مربی تیم دوم زنان والنسیا فعالیت می‌کرد.

اعتصاب کسبه پاساژ علاالدین در تهران

کسبه و فروشندگان پاساژ علاالدین در تهران دست به اعتصاب زدند. گفته می‌شود که این ناآرامی‌ها به دلیل افزایش بهای ارزهای بین‌المللی بوده است.

در روز یک‌شنبه ۷ دی دلار به قیمت ۱۴۴ هزار تومان معامله شد. به گفته کارشناسان در صورت بی‌عملی دولت بهای دلار می‌تواند تا ۱۶۰ هزار تومان صعود کند. قیمت سکه و طلا در ایران نیز رکورد‌های تازه‌ای به جا گذاشته است. یک سکه طرح امامی در روز یکشنبه ۷ دی به بهای ۱۶۹ میلیون تومان رسید.

ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهند کسبه پاساژ علاء‌الدین و چهارسو که یکی از اصلی‌ترین بازارهای وسایل الکترونیکی و موبایل در تهران است، مغازه‌ها و فروشگاه‌های خود را بسته‌اند و شعارهایی در اعتراض به وضعیت خرید و فروش ارز و گرانی سر می‌دهند. معترضان خواهان پیوستن دیگر فروشندگان به اعتصاب هستند.

پرتاپ سه ماهواره ایرانی از خاک روسیه به فضا

ایران روز یکشنبه ۷ دی ماه از خاک روسیه سه ماهواره به مدار زمین پرتاب کرد.

خبرگزاری دولتی ایرنا گزارش داد که یک موشک سایوز حامل ماهواره‌های ایرانی "کوثر، پایا و ظفر ۲" از پایگاه فضایی وستوچنی در خاور دور روسیه به مدار پایین زمین و در ارتفاعی حدود ۵۰۰ کیلومتر پرتاب شد.

گفته می‌شود این سه ماهواره قرار است با جمع‌آوری داده‌های محیطی، از جمله اطلاعات مربوط به سامانه‌های جوی، بلایای طبیعی و کشاورزی، به توسعه علمی در ایران کمک کنند.

بنا بر اعلام وحید یزدانیان، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس پژوهشگاه فضایی ایران، سه ماهواره سنجشی که از پایگاه روسیه به فضا پرتاب شدند، توسط بخش خصوصی ساخته شده‌اند.

به گفته کاظم جلالی، سفیر ایران در روسیه با پرتاب این سه ماهواره جدید، شمار ماهواره‌های ایرانی که از طریق پایگاه فضایی وستوچنی در مدار قرار گرفته‌اند به هفت ماهواره افزایش یافته‌اند.

ایران پیش از این نیز چندین ماهواره به فضا پرتاب کرده است. مقامات ایرانی تاکید دارند که برنامه فضایی این کشور کاملاً صلح‌آمیز است و اهداف نظامی را دنبال نمی‌کند. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با توصیف این پرتاب به‌عنوان "یک مأموریت صرفاً علمی" گفت: «ایران صرفاً در حال پیشبرد فناوری خود است و پرتاب ماهواره بخشی از این مسیر به شمار می‌رود.»

با این حال، کشورهای غربی، به‌ویژه ایالات متحده و اسرائیل، نسبت به برنامه ماهواره‌ای ایران انتقاد دارند. آن‌ها نگران‌اند که جمهوری اسلامی بتواند از فناوری فضایی برای مقاصد نظامی استفاده کند.

منتقدان به‌ویژه نقش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در چنین مأموریت‌های "علمی" زیر سوال می‌برند.

روسیه و ایران، عمدتاً به دلیل تحریم‌های غرب که هر دو کشور را تحت تأثیر قرار داده است، همکاری نزدیکی با یکدیگر دارند.

ایران همچنین متهم شده است که در جنگ علیه اوکراین، پهپادهایی در اختیار روسیه قرار داده است. تهران می‌گوید تأمین پهپادها بخشی از همکاری‌های نظامی عمومی با مسکو است و نباید به‌عنوان اقدامی علیه کی‌یف تلقی شود.

طوفان‌های زمستانی در بخش‌هایی از اروپا و آمریکا؛ سه کشته در سوئد

در سوئد طوفان زمستانی "یوهانس" جان سه نفر را گرفت. به گفته پلیس، این افراد بر اثر سقوط درختان واژگون‌شده جان خود را از دست دادند. در این کشور و همچنین در نروژ و فنلاند، در مجموع ۱۴۰ هزار خانوار با قطع برق مواجه شده‌اند. علاوه بر این، شمار زیادی از حرکت قطارها و پروازها لغو شده‌اند.

در لهستان نیز نیروهای آتش‌نشانی به دلیل خسارت‌های ناشی از طوفان به‌طور مداوم در حال عملیات هستند. ساحل دریای بالتیک در اطراف شهر گدانسک بیشترین آسیب را دیده است.

در شمال‌ شرق ایالات متحده آمریکا نیز پس از تعطیلات، به‌دلیل بارش شدید برف، تردد هوایی به‌شدت مختل شده است. در ایالت‌های نیویورک و نیوجرسی به سبب طوفان‌های زمستانی وضعیت اضطراری اعلام شده است.

فوران دوباره آتشفشان اتنا در ایتالیا؛ بالاترین سطح هشدار برای پروازها

آتشفشان اتنا در جزیره سیسیل ایتالیا بار دیگر فوران کرده است. موسسه ژئوفیزیک و آتشفشان‌شناسی اعلام کرد که برخی فواره‌های گدازه‌ای به ارتفاع ده‌ها متر مشاهده شده‌اند. همچنین اتنا به‌طور مداوم خاکستر به هوا می‌فرستد. در همین حال، جریان گدازه‌ای به طول نزدیک به دو کیلومتر به سمت شرق جزیره در حال حرکت است.

بر اساس این گزارش، بالاترین سطح هشدار برای تردد هوایی اعلام شده است. با این حال، فعالیت‌ها در فرودگاه بین‌المللی کاتانیا هم‌چنان ادامه دارد.

مؤسسه ملی ژئوفیزیک و آتشفشان‌شناسی ایتالیا پیش‌تر نیز از افزایش فعالیت این آتشفشان خبر داده بود. بنا بر این گزارش، بارش خفیف خاکستر در شهر ساحلی تاورمینا و در منطقه پیانو پروونتسانا که پیست‌های اسکی نیز در آن قرار دارد، ثبت شده است. همچنین گفته می‌شود چندین انفجار در دهانه "بوکا نوووا" رخ داده که در جریان آن، مواد گداخته تا ارتفاع چند ده متر بالاتر از لبه دهانه پرتاب شده‌اند.

آتشفشان اتنا با ارتفاعی حدود ۳۳۵۰ متر، بزرگ‌ترین آتشفشان فعال اروپا به شمار می‌رود. این آتشفشان گاهی چندین بار در سال فوران می‌کند و به‌طور مداوم تحت نظارت کارشناسان قرار دارد. فوران‌های آن گردشگران زیادی را جذب می‌کند. ارتفاع دقیق این آتشفشان به دلیل فوران‌ها و شکل‌گیری مخروط‌های سرباره‌ای همواره در حال تغییر است.

بیش از ۸۰۰ پناهجو و مهاجر پس از نجات به جزیره کرت رسیدند

در روزهای گذشته بیش از ۸۰۰ پناهجو و مهاجر در آب‌های نزدیک جزیره یونانی کرت نجات داده شدند.

بنا بر گزارش‌ خبرگزاری‌ها، در این عملیات‌ها علاوه بر ماهیگیران، گارد ساحلی یونان و آژانس حفاظت از مرزهای اتحادیه اروپا (فرانتکس) نیز مشارکت داشتند.

به گفته گارد ساحلی یونان، نجات‌یافتگان در قایق‌هایی بودند که برخی از آن‌ها حامل بیش از ۱۰۰ نفر سرنشین بودند و در میان آن‌ها افراد زیر سن قانونی نیز حضور داشتند. گفته می‌شود این قایق‌ها از شهر طبرق در شمال شرق لیبی به راه افتاده بودند. چندین نفر نیز به اتهام قاچاق انسان بازداشت شده‌اند.

بر اساس اعلام گارد ساحلی، از ابتدای سال جاری بیش از ۱۸ هزار پناهجو و مهاجر به جزیره کرت رسیده‌اند. این رقم در سال گذشته حدود ۵ هزار نفر بود.

ارتباط "سوختگی و فقر" در ایران از نظر پزشکان

دکتر مصطفی ده‌مرده‌ای، رئیس بیمارستان سوانح سوختگی مطهری در نشستی در روز ۷ دی درباره پوشش بیمه‌ای پانسمان‌های نوین سوختگی و پیگیری بیمه شدن داروها و لباس‌های سوختگی که هزینه‌های زیادی دارند، اطلاع‌رسانی کرد.

به گفته او داروها و لباس‌های سوختگی تحت پوشش بیمه درمانی قرار ندارند. او ابراز امیدواری کرد که پوشش بیمه‌ای لباس و دارو تا پایان سال متحقق شود. به گفته رئیس بیمارستان مطهری اگر بیماران سوختگی از لباس و دارو استفاده نکنند، با مشکلات زیادی مواجه می‌شوند. قیمت لباس سوختگی ۲ تا ۴۰ میلیون تومان است.

به گفته دکتر ده‌مرده‌ای "حتی یک تخت استاندارد سوختگی در بخش دولتی وجود ندارد." هزینه درمان سوختگی در بخش خصوصی بسیار زیاد است؛ به نحوی که ورودی یک بیمار سوختگی به بیمارستان بخش خصوصی حدود "۵۰۰ میلیون تومان" هزینه دارد.

رئیس بیمارستان سوانح سوختگی مطهری ضمن انتقاد از عملکرد صداوسیما در مواجهه با سوختگی گفت: «رسانه ملی، فقط به فکر درآمدزایی است. برنامه‌هایی درباره سوختگی ضبط کرده‌ایم اما برنامه‌ها را در زمانی پخش می‌کنند که هیچ مخاطبی ندارد و به عنوان مثال برنامه‌های آموزشی پیشگیری از سوختگی را در بین یک برنامه ورزشی پخش نمی‌کنند.»

رابطه سوختگی و فقر

در این نشست تصریح شد که آمار و ارقام سوختگی در کشور از عدد و رقم اعلام‌های رسمی بیشتر است چرا که بسیاری از خودسوزی‌های منجر به مرگ در مناطق روستایی حتی اعلام نمی‌شوند. فقدان آموزش در بروز سوختگی بسیار نقش دارد.

ده‌مرده‌ای گفت: «سوختگی، یک بیماری پرهزینه است اما اغلب دهک‌های پایین گرفتار آن می‌شوند.»

دکتر علیرضا جلالی ندوشن، یکی دیگر از شرکت‌کنندگان در همین نشست خبری گفت ایران از نظر سوختگی در شرایط مناسبی قرار ندارد. براساس آمار و ارقام، حدود ۲۸۰هزار تا ۳۰۰ هزار نفر در هر سال دچار سوختگی می‌شوند. همچنین حدود ۳۰ هزار نفر بستری و ۹۰۰ تا ۳ هزار نفر نیز فوت می‌کنند.

به گفته دکتر جلالی ندوشن سوختگی از سه ضلع تشکیل می‌شود؛ "آموزش، قانون‌گذاری و استانداردسازی" سه ضلع مهم در حوزه پیشگیری از سوختگی هستند. ۴۰ درصد سوختگی‌ها در افراد زیر ۱۸ سال رخ می‌دهد و ۸۵ درصد سوختگی‌ها با روش‌های بسیار ساده قابل پیشگیری هستند‌.

دکتر جلالی ندوشن نیز گفت که متاسفانه در ایران "سوختگی و فقر، ارتباط مستقیم با یکدیگر دارند."

بهای دلار به ۱۴۴ هزار تومان صعود کرد

بهای دلار در طول روز یکشنبه، ۷ دی به ۱۴۴ هزار تومان رسید. به گفته کارشناسان مالی اگر دولت در روزهای آینده در بازار ارز دخالت نکند، بهای دلار به ۱۶۰ هزار تومان نیز جهش خواهد کرد.

ارزهای معتبر بین‌المللی نیز به پیروی از بهای دلار صعود کردند. یورو بیش از ۱۶۹ هزار و پوند بریتانیا نیز ۱۹۴ هزار تومان در بازار امروز معامله شدند.

بهای هر سکه طرح امامی در روز یکشنبه نسبت به روز قبل بیش از ۱۰ میلیون تومان افزایش داشت و در بازار به ۱۶۹ میلیون تومان رسید. سکه در هفته گذشته نیز ۶ میلیون تومان گرانتر شده بود.

بازار ارز و طلا در ایران به شدت بی‌ثبات است و اعلام اینکه بهای ارز حبابی است و به وضعیت اقتصادی ایران مربوط نیست هیچکس را قانع نمی‌کند. بهای دلار در ماه‌های اخیر عملا روندی صعودی داشته و به طور مداوم بهای ارز و طلا در هفته‌های گذشته شاهد رکوردهای جدیدی بوده است.

سایت تجارت نیوز می‌نویسد که گرچه اقتصاد ایران با مشکلات متعدد و ابهامات در روابط بین‌المللی سیاسی و تجاری دست به گریبان است اما نمی‌توان هیجان بازار را تنها بدان وابسته دانست و تمام این افزایش را "با فاکتورهای اقتصادی توجیه کرد." در این میان برخی بر این باورند که "برکناری محمدرضا فرزین از ریاست بانک مرکزی می‌تواند بخشی از حباب بازار ارز را تخلیه کند."

گرچه رشد بهای ارزهای معتبر بین‌المللی به تنهایی قادر به بازگویی وضعیت نابهنجار معیشتی مردم نیست، اما در کنار آن تورم، بیکاری، کاهش تولید و مهم‌تر از همه چشم‌انداز ناروشن سیاسی عرصه را بر مردم ایران بسیار تنگ کرده است.

به گفته محمد معتمدی‌زاده، سخنگوی کمیسیون اصل ۹۰ مجلس خط فقر در تهران و شهرهای بزرگ ایران به "۴۰ میلیون تومان" رسیده است.

سنندج؛ دستگیری سه فعال زیست‌محیطی در ارتباط با کمپین "زاگروسانه"

در ادامه بازداشت‌های مرتبط با برگزاری "کمپین زاگروسانە" در قلعه حسن‌آباد، شمار بازداشت‌شدگان در سنندج به سه نفر افزایش یافت.

بر اساس گزارش سازمان حقوق بشری "هه‌نگاو"، روز شنبه ۶ دی (۲۷ دسامبر) صباح صالحی و صابر صالحی، دو شهروند اهل سنندج توسط نیروهای اداره اطلاعات بازداشت شدند.

پیش‌تر نیز رامین صالحی، فعال زیست‌محیطی ۳۹ ساله و پسرعموی صباح صالحی به دلیل شرکت در این مراسم و بدون ارائه حکم قضایی بازداشت شده بود.

بیشتر بخوانید: جنبش سبز زاگرس؛ مقاومت کردستان در برابر تخریب و سرکوب

به گفته منابع آگاه این بازداشت‌ها در ارتباط با شرکت این افراد در مراسم "کمپین زاگروسانە" صورت گرفته است؛ برنامه‌ای سالانه با محوریت حفاظت از محیط‌زیست زاگرس که توسط انجمن‌های مردمی برگزار می‌شود.

هه‌نگاو نوشته است تا زمان انتشار این خبر اطلاعات دقیقی درباره دلایل بازداشت، محل نگهداری و وضعیت این افراد در دسترس نیست.

چهل هزار ساختمان در تهران "پرخطر" طبقه‌بندی شده‌اند

جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتش‌نشانی تهران اعلام کرد حدود ۴۰هزار ساختمان در تهران در وضعیت "پرخطر" قرار دارند. به گفته ملکی دستورالعمل‌های ایمنی مدت‌هاست به مالکان این ساختمان‌ها ابلاغ شده و پیگیری‌ها و مذاکرات برای ایمن‌سازی آن‌ها ادامه دارد.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، سخنگوی سازمان آتش‌نشانی تهران با اشاره به ارزیابی بیش از ۸۰هزار ساختمان در سال‌های اخیر گفت ساختمان‌ها در چهار سطح "بسیار پرخطر"، "پرخطر"، "میان‌خطر" و "کم‌خطر" دسته‌بندی شده‌اند. تعداد ساختمان‌های "بسیار پرخطر" که پیش‌تر ۱۲۹ مورد بود، اکنون با اقدامات انجام‌شده به ۵۴ساختمان کاهش یافته است.

به گفته سخنگوی آتش‌نشانی بخش قابل‌توجهی از اماکن تجاری، پاساژها و ساختمان‌های دولتی از مرحله بسیار پرخطر خارج شده‌اند، اما بخش زیادی از ساختمان‌های باقی‌مانده، مسکونی هستند که ایمن‌سازی آن‌ها با دشواری‌ها و ملاحظات خاصی همراه است.

او همچنین تاکید کرد تلاش‌ها ادامه دارد تا با همکاری مالکان، تعداد ساختمان‌های پرخطر کاهش یابد و ایمنی شهروندان تامین شود.

بیشتر بخوانید: ریزش ساختمان در تهران؛ افزایش قربانیان و انتقادها از شهردار

تهران علاوه بر ایمن‌سازی ساختمان‌ها با بحران‌های دیگری همچون بحران آب نیز مواجه است. این کلان‌شهر روی پهنه‌ای زلزله‌خیز نیز قرار دارد و ۵۵ درصد ساختمان‌ها، مدارس، بیمارستان‌ها و مغازه‌ها در برابر زلزله مقاوم نیستند.

شماری از کارشناسان مستقل هشدار داده‌اند اگر زلزله‌ای ۷ ریشتری در تهران رخ دهد، احتمالا بیش از ۳ میلیون نفر جان خود را از دست خواهند داد.

استقبال سازمان ملل از توافق آتش‌بس تایلند و کامبوج

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، آتش‌بس میان کامبوج و تایلند را ستود. به گزارش اسوشیتدپرس به نقل از سخنگوی دبیرکل، گوترش این توافق را "گامی مثبت در جهت کاهش رنج غیرنظامیان، پایان دادن به درگیری‌های جاری و ایجاد فضایی مناسب برای دستیابی به صلحی پایدار" توصیف کرد.

به گفته استفان دوجاریک، دبیرکل سازمان ملل همچنین از مالزی، چین و ایالات متحده به‌دلیل تلاش‌هایشان برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز این مناقشه قدردانی کرد.

تایلند و کامبوج روز شنبه توافق‌نامه‌ای برای برقراری آتش‌بس امضا کردند تا به چند هفته درگیری در امتداد مرز مشترک دو کشور بر سر ادعاهای متعارض ارضی پایان دهند.

بیشتر بخوانید: تایلند و کامبوج دوباره بر سر آتش‌بس به توافق رسیدند

این توافق از ظهر همان روز اجرایی شد و ناظر بر توقف تحرکات نظامی و نقض حریم هوایی برای اهداف نظامی است.

دو کشور پیش‌تر با میانجی‌گری ترامپ به آتش‌بس دست یافته بودند، اما یک حادثه مرزی آتش‌بس را شکسته بود.

مرکز آمار: تورم نقطه به نقطه در آذرماه به بیش از ۵۲درصد رسید

مرکز آمار ایران نرخ تورم سالانه در آذر را بیش از ۴۲ درصد اعلام کرد. این عدد بیانگر افزایش میانگین بهای کالاها و خدمات در۱۲ ماه منتهی به آذرماه نسبت به مدت مشابه سال گذشته است و از رشد ۱٫۸ درصدی در مقایسه با آبان‌ماه خبر می‌دهد.

این گزارش همزمان شده با ارائه لایحه بودجه ۱۴۰۵ از سوی دولت به مجلس که در آن رشد ۲۸ درصدی نسبت به سال جاری درنظر گرفته شده است.

علاوه بر این، مرکز آمار تورم نقطه به نقطه در آذرماه را بیش از ۵۲ درصد برشمرد، که این رقم نسبت به آبان‌ماه ۳٫۲ درصد افزایش داشته است.

بر اساس این گزارش، در آذرماه ۱۴۰۴ نرخ تورم ماهانه خانوارهای ایرانی به ۴.۲ درصد رسیده است.

در این ماه، افزایش قیمت‌ها در گروه "خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات" برابر با ۵.۵ درصد بوده، در حالی که گروه "کالاهای غیرخوراکی و خدمات" رشد قیمتی معادل ۳.۴ درصد را نشان داده است.

مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران به وب‌سایت دفتر علی خامنه‌ای گفت، جمهوری اسلامی در "جنگ تمام‌عیار" با آمریکا، اروپا و اسرائیل قرار دارد؛ نبردی که به گفته او پیچیده‌تر از جنگ ایران و عراق است.مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، می‌گوید جمهوری اسلامی درگیر یک "جنگ تمام‌عیار" با آمریکا، اروپا و اسرائیل است؛ جنگی که به گفته او از نظر پیچیدگی و فشار، حتی از جنگ هشت‌ساله ایران و عراق نیز سخت‌تر است.

این اظهارات در مصاحبه‌ای با وب‌سایت دفتر علی خامنه‌ای مطرح شده که روز شنبه ۶ دی‌ماه ۱۴۰۴ منتشر شد. پزشکیان در این مصاحبه گفت، ایران همزمان از چند جهت، از اقتصاد و امنیت گرفته تا سیاست و فضای رسانه‌ای، تحت فشار قرار دارد و قدرت‌های غربی نمی‌خواهند ایران سر پا بایستد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او با مقایسه وضعیت کنونی با جنگ ایران و عراق گفت: «در جنگ با عراق، وضعیت معلوم بود؛ آنها موشک می‌زدند، ما هم معلوم بود کجا را می‌زنیم. اینجا اما از هر لحاظ دارند ما را محاصره می‌کنند، دارند ما را در مضیقه و تنگنا قرار می‌دهند.»

پزشکیان: مشکلات طوری نیست که من به‌تنهایی حل کنم

رئیس‌جمهور ایران در ادامه، احتمال حمله دوباره آمریکا و اسرائیل را به وضعیت انسجام داخلی گره زد و گفت اگر مردم با هم باشند و وحدت داشته باشند، طرف‌های خارجی مایوس می‌شوند از این‌که بخواهند به کشور حمله کنند.

پزشکیان بر حل اختلاف‌ها در داخل و رسیدن به "یک‌صدایی در عرصه عمومی" تاکید کرد.

او گفت: «اگر هم بحثی هست، بهتر است در اتاق‌ها با هم بنشینیم و اختلاف را حل کنیم، اما در بیرون یک‌صدا باشیم.»

پزشکیان در واکنش به گزارش‌هایی که توان دولت را زیر سؤال می‌برند، گفت: «مشکلات مملکت طوری نیست که من به‌تنهایی حل کنم، بلکه ما می‌توانیم.»

پزشکیان در بخش دیگری از این گفت‌وگو، فشار اقتصادی را "سنگین" توصیف کرد و گفت دولت با وجود کاهش درآمدهای نفتی، برنامه‌هایی برای حمایت از معیشت مردم در نظر گرفته است. به گفته او، ایران پیش‌تر نفت را حدود ۷۵ دلار می‌فروخته، اما اکنون این رقم به حدود ۵۰ دلار رسیده است.

او در توضیح سیاست یارانه سوخت، این وضعیت را ناعادلانه دانست و گفت: «من که چند تا ماشین در خانه دارم، بسته به میزان مصرفم، برای هر باک دارم هشت میلیون، نُه میلیون یا ده میلیون یارانه می‌گیرم؛ در همین حال، یک عدّه نان شب ندارند بخورند! چرا؟»

بیشتر بخوانید: آیا کالابرگ می‌تواند سفره‌های خالی مردم را پر کند؟

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

رئيس جمهور ایران پیش‌تر نیز بارها از "جنگ اقتصادی"، "فشار همه‌جانبه" و "توطئه دشمنان" علیه ایران سخن گفته بود.

پزشکیان آبان ماه سال جاری و در جریان بازدید از سازمان انرژی اتمی ایران و نمایشگاه دستاوردهای دانشمندان هسته‌ای تاکید کرده بود، تاسیسات هسته‌ای با قدرت بیشتری بازسازی خواهند شد.

کارشناسان و تحلیلگران اما تاکید دارند که برنامه هسته‌ای ایران تاکنون نتوانسته مزایای اقتصادی ملموسی برای کشور ایجاد کند و پروژه‌های هسته‌ای هزینه‌های کلانی بر کشور تحمیل کرده‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

جمهوری اسلامی ایران با وجود برخورداری از منابع گسترده نفت و گاز، بالاترین سطح غنی‌سازی اورانیوم را حفظ کرده است؛ موضوعی که نگرانی‌ها و پرسش‌هایی درباره اهداف واقعی این برنامه هسته‌ای برانگیخته است.

آمریکا و قدرت‌های غربی، در این میان ایران را به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای متهم می‌کنند؛ اتهامی که تهران همواره آن را رد کرده و بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای خود تاکید دارد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از زمان بازگشت به کاخ سفید در ماه ژانویه، سیاست موسوم به "فشار حداکثری" علیه ایران را احیا کرده است؛ سیاستی که شامل اعمال تحریم‌های تازه با هدف محدود کردن اقتصاد ایران و کاهش درآمدهای نفتی این کشور است.

در سال ۲۰۲۵ قطعی‌های مکرر برق، اقتصاد و زندگی روزمره شهروندان را مختل ساخت. در این گزارش هفت عامل اصلی ناترازی در سیستم برق را مورد بررسی قرار می‌دهیم؛ از خشکسالی و تحریم‌ها گرفته تا ماینینگ غیرمجاز.سال ۲۰۲۵ را می‌توان یکی از سیاه‌ترین سال‌های تاریخ انرژی ایران نامید. خاموشی‌های مکرر و گسترده برق، نه تنها زندگی روزمره میلیون‌ها شهروند را مختل کرد، بلکه اقتصاد کشور را با خسارت‌های هنگفتی روبرو ساخت. ناترازی شدید بین تولید و مصرف برق که به بیش از ۲۰ هزار مگاوات رسید، مدارس، بیمارستان‌ها، صنایع و حتی سیستم‌های حیاتی را تحت تأثیر قرار داد و پیش‌بینی‌ها از تشدید این بحران تا سال ۱۴۱۰ حکایت دارد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

این بحران نتیجه ترکیبی از عوامل ساختاری و مدیریتی است؛ از خشکسالی مداوم که تولید برق‌‌آبی را ۶۰ درصد کاهش داد، تا فرسودگی تجهیزات شبکه که هدررفت انرژی را به ۱۵ درصد رساند.

تحریم‌های بین‌المللی دسترسی به فناوری‌های نوین را محدود کرده، در حالی که فعالیت‌های غیرمجاز استخراج رمزارز، هزاران مگاوات بار اضافی بر شبکه وارد می‌کند. کمبود سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های جدید و یارانه‌های گسترده نیز تقاضا را بی‌رویه افزایش داده و کمبود گاز طبیعی برای نیروگاه‌ها خاموشی‌های فصلی را تشدید کرده است. در این گزارش، به بررسی ۷ دلیل اصلی این ناترازی می‌پردازیم.

۱. خشکسالی مداوم و کاهش تولید برق‌‌آبی

ایران در سال ۲۰۲۵ با ششمین سال متوالی خشکسالی شدید مواجه بود و سطح آب پشت سدهای اصلی مانند کرخه، کارون، زاینده‌رود، دز و حتی سدهای شمالی به کمتر از ۳۰ درصد ظرفیت رسید. نیروگاه‌های برق‌آبی، که حدود ۱۵ درصد تولید برق ایران را بر عهده دارند، با کاهش تولید ۶۰ درصد روبرو شدند.

این کمبود در پیک مصرف تابستان (تا ۷۵ هزار مگاوات) نقش کلیدی داشت. منابع آب تجدیدپذیر از ۱۳۰ میلیارد مترمکعب به حدود ۶۰ میلیارد مترمکعب افت کرده و پیش‌بینی می‌شود تا ۱۴۲۰ به نصف برسد.

این خشکسالی نه تنها تولید برق را مختل کرده، بلکه منجر به کاهش ۴۲ درصدی ورودی آب به سدها و افت ۲۵ درصدی ذخایر آبی شده و کشاورزی را در بسیاری از مناطق ایران با چالش مواجه کرده است.

کاهش تولید برق‌آبی بار بیشتری بر نیروگاه‌های حرارتی گذاشته که خود با کمبود گاز دست و پنجه نرم می‌کنند، و این زنجیره به خاموشی‌های طولانی‌تر در تابستان و زمستان منجر شده است.

۲. فرسودگی تجهیزات و شبکه انتقال برق

به گفته کارشناسان، بیش از ۵۰ درصد نیروگاه‌ها عمری بالای ۲۵ تا ۳۰ سال دارند و نرخ هدررفت انرژی در شبکه توزیع به ۱۵ درصد رسیده است، که این رقم دو تا سه برابر استاندارد جهانی است.

این فرسودگی باعث تعمیرات مداوم، هزینه‌های میلیاردی و خاموشی‌های ناگهانی شد و در تابستان ۲۰۲۵، خاموشی‌ها را تا شش ساعت روزانه افزایش داد.

شبکه‌های قدیمی نمی‌توانند بار اضافی را تحمل کنند و در پیک مصرف، فشار بر تجهیزات منجر به خاموشی‌های خارج از برنامه می‌شود. بدون نوسازی گسترده، این فرسودگی می‌تواند به خاموشی‌های سراسری منجر شود، که هزینه‌های اقتصادی آن میلیاردها تومان تخمین زده شده است.

علاوه بر این، روند خصوصی‌سازی ناقص و ضعف مالی شرکت‌های توزیع، نوسازی را کند کرده و هدررفت انرژی را در صنایع افزایش داده است. در زمستان، سرما و بارندگی نیز تجهیزات فرسوده را بیشتر آسیب‌پذیر می‌کند و تعمیرات را دشوارتر می‌سازد. این چرخه به تشدید خاموشی‌ها در تمام فصول منجر شده است.

۳. تأثیر تحریم‌های بین‌المللی

تحریم‌های بین‌المللی دسترسی به قطعات یدکی، فناوری‌های نوین و سرمایه‌گذاری خارجی را محدود کرده و سرمایه‌گذاری در بخش انرژی را به حداقل رسانده است. این محدودیت‌ها نوسازی نیروگاه‌ها را کند کرده است. تحریم‌ها همراه با سیاست‌های داخلی ناکارآمد، بحران را تشدید کرده و منابع را به سمت هزینه‌های غیرضروری سوق داده است.

در همین حال به گفته بسیاری از کارشناسان، تحریم‌ها واردات تجهیزات پیشرفته را دشوار کرده و منجر به تأخیر در پروژه‌های نیروگاهی شده است. این مسئله با کاهش تولید گاز و نفت ترکیب شده و چرخه بحران را کامل کرده است.

شدت مصرف انرژی در صنایع نیز تحت تأثیر تحریم‌ها افزایش یافته و جذب سرمایه‌گذاری خارجی را به حداقل رسانده و این به نوبه خود توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را متوقف کرده است. در نتیجه وابستگی به سوخت‌های فسیلی بیشتر شده و ناترازی را عمیق‌تر کرده است.

۴. فعالیت‌های غیرمجاز استخراج رمزارز

ماینینگ غیرقانونی هزاران مگاوات برق مصرف می‌کند و بار اضافی بر شبکه برق وارد کرده است. در سال ۲۰۲۵، دولت بیش از ۱۰۰ هزار دستگاه ماینر غیرمجاز کشف کرد. اما به گفته برخی از رسانه‌های داخلی فعالیت‌های پنهان از سوی شرکت‌های خارجی مانند چینی‌ها با برق ارزان ادامه دارد.

این فعالیت‌ها در مناطق صنعتی و حتی خانگی خاموشی‌ها را افزایش داده و نوسانات شبکه را تشدید کرده است.

ماینینگ غیرمجاز باعث افت ولتاژ و قطعی‌های مقطعی می‌شود و حتی به شبکه توزیع آسیب می‌رساند. کشف و جمع‌آوری دستگاه‌ها در مقایسه با سال گذشته پنج برابر افزایش یافته، اما همچنان تخمین زده می‌شود که بیش از چهارصد هزار دستگاه فعال وجود دارد که فشار مداوم بر شبکه را حفظ کرده و می‌تواند ناترازی برق را تا ۱۰ درصد افزایش دهد و به خاموشی‌های گسترده‌تر منجر شود. بدون اعمال کنترل‌های مؤثرتر و نظارت دقیق‌تر این مصرف پنهان بحران انرژی را عمیق‌تر خواهد کرد.

۵. کمبود سرمایه‌گذاری در ظرفیت تولید جدید

ساخت نیروگاه‌های جدید کند بوده و سهم انرژی‌های تجدیدپذیر مانند خورشیدی و بادی کمتر از ۱ درصد است. بر اساس آمارهای وزارت نیرو، حجم سرمایه‌گذاری در سال گذشته تنها ۵ هزار مگاوات رشد داشته است، در حالی که رشد تقاضا ۷ درصد بود.

فقدان برنامه‌ریزی برای انرژی‌های تجدیدپذیر، ظرفیت بالقوه ایران را هدر داده و وابستگی به سوخت فسیلی را افزایش داده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که بدون سرمایه‌گذاری خارجی، این کمبود تا ۲۵ هزار مگاوات در سال آینده ادامه خواهد یافت. زیرساخت‌های فرسوده و کمبود بودجه مانع توسعه ظرفیت‌های جدید شده و هدررفت انرژی در صنایع را افزایش داده است.

فاصله میان تولید و مصرف به بیش از ۱۲ هزار مگاوات رسیده و آینده صنعت بیش از هر زمان به تصمیمات وزارت نیرو گره خورده است.

۶. قیمت پایین انرژی و یارانه‌های گسترده

به گفته برخی از کارشناسان، یارانه‌ها مصرف را بی‌رویه کرده و تقاضا را بالاتر از ظرفیت نگه داشته است. ضرر مالی صنایع از قطعی‌ها بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان در تابستان بود. این الگو بحران را عمیق‌تر کرده و فرهنگ صرفه‌جویی را تضعیف کرده است.

کارشناسان می‌گویند که یارانه‌های پنهان انرژی، سالانه میلیاردها دلار هدررفت ایجاد می‌کند. گرچه اصلاح تعرفه‌ها برای پرمصرف‌ها در بودجه ۱۴۰۵ پیشنهاد شده، اما تداوم یارانه در عمل ادامه دارد. همزمان این وضعیت بی‌عدالتی در توزیع ایجاد کرده است.

۷. کمبود سوخت گاز طبیعی برای نیروگاه‌ها

نیروگاه‌های حرارتی گازی بیش از ۸۰ درصد برق ایران را تولید می‌کنند، اما در زمستان‌ها اولویت تأمین گاز به بخش خانگی و گرمایش اختصاص می‌یابد و حجم گاز تحویلی به نیروگاه‌ها تا ۴۰ درصد کاهش می‌یابد. این محدودیت باعث خارج شدن بیش از ۱۵ هزار مگاوات ظرفیت تولیدی از مدار می‌شود و خاموشی‌های گسترده‌ در پی خواهد داشت.

طبق آمار وزارت نفت، مصرف گاز خانگی در زمستان گذشته به بیش از ۶۰۰ میلیون مترمکعب در روز رسید، در حالی که تولید گاز تنها حدود ۸۵۰ میلیون مترمکعب بود. این امر منجر به کاهش صادرات گاز به کشورهای همسایه مانند ترکیه و عراق شد و فشار بیشتری بر نیروگاه‌ها وارد کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این مسئله نه تنها در زمستان، بلکه در تابستان نیز با کاهش فشار گاز در خطوط انتقال، تشدید و منجر به تعطیلی موقت صنایع و حتی پتروشیمی‌ها شد. علاوه بر این، ناترازی گاز به کمبود خوراک برای واحدهای صنعتی منجر شده و تولید کودهای شیمیایی را کاهش داده و این زنجیره به افزایش قیمت مواد غذایی دامن زده است.

چرخه کمبود گاز-برق به گونه‌ای است که بدون افزایش تولید گاز یا واردات بیشتر، این بحران به صورت فصلی تکرار می‌شود و حتی صادرات گاز را به صفر می‌رساند. در نتیجه نیروگاه‌ها مجبور به استفاده بیشتر از سوخت‌های جایگزین شده‌اند که کارایی کمتری دارند و هزینه‌های عملیاتی را افزایش می‌دهد. این درحالیست که شبکه توزیع گاز نیز تحت فشار قرار گرفته و منجر به افت فشار در مناطق روستایی و صنعتی شده است.

فرودگاه هانوفر شامگاه جمعه پس از مشاهده پهپادهایی در نزدیکی این فرودگاه، به‌طور موقت فعالیت‌های پروازی خود را متوقف کرد. به گفته سخنگوی فرودگاه، حریم هوایی از ساعت ۲۱ و ۴۷ دقیقه تا ۰ و ۱۶ دقیقه بامداد بسته بود.بر اساس گزارش رسانه‌های آلمان، حریم هوایی فرودگاه هانوفر شامگاه جمعه ۲۶ دسامبر (۵ دی) در پی مشاهده پهپادها، بر روی پروازها بسته شد. به گفته سخنگوی فرودگاه، این محدودیت از ساعت ۲۱:۴۷ تا ۰۰:۱۶ بامداد ادامه داشته است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بنا به گزارش‌ها، هفت فروند هواپیما در پی این اقدام به فرودگاه‌هایی از جمله پادربورن، برمن، دوسلدورف و فرانکفورت هدایت شدند.

سخنگوی فرودگاه هانوفر همچنین خبر داد که دو پرواز به‌دلیل این محدودیت نتوانستند در هانوفر فرود بیایند و در نتیجه امکان انجام پروازهای برنامه‌ریزی‌شده آن‌ها در روز شنبه، ۲۷ دسامبر نیز فراهم نشد و به این ترتیب پروازهایی به مقصد فرانکفورت و پاریس نیز لغو شدند. در حال حاضر جزئیات رسمی درباره مشاهده پهپادها بر فراز این فرودگاه منتشر نشده است.

بیشتر بخوانید: انجمن هواپیمایی آلمان خواستار سرنگونی پهپادهای مشکوک شد

با این حال، رسانه‌های آلمان گزارش دادند که ابتدا یک پهپاد در نزدیکی فرودگاه و در ارتفاع حدود ۸۰ متری دیده شده است. بر اساس همین گزارش‌ها، حدود یک ساعت بعد دست‌کم دو پهپاد دیگر به سمت فرودگاه نزدیک شده‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این دومین بار در عرض چند هفته است که فرودگاه هانوفر با چنین وضعیتی روبه‌رو می‌شود. پیش‌تر در ماه نوامبر نیز به‌دلیل مشاهده پهپاد، فعالیت این فرودگاه برای ۴۵ دقیقه متوقف شده بود.

در ماه‌های گذشته پهپادها به مهمانان ناخوانده آسمان آلمان تبدیل شده‌اند؛ پروازهایی خاموش که اغلب بالای مکان‌هایی دیده می‌شوند که قرار است امن‌ترین نقاط کشور باشند. حالا آمارهای رسمی نشان می‌دهد که این پروازها نه موردی، بلکه روندی نگران‌کننده‌اند.

بر اساس اعلام اداره جنایی فدرال آلمان (BKA)، از ابتدای امسال (۲۰۲۵) تا اواسط دسامبر، بیش از هزار مورد پرواز مشکوک پهپادها در سراسر این کشور ثبت شده است. به گفته مقامات آلمان، بیشترین موارد ثبت‌شده مربوط به پرواز پهپادها بر فراز تاسیسات نظامی، فرودگاه‌ها و همچنین دیگر زیرساخت‌های حیاتی بوده است؛ از جمله شرکت‌های صنایع تسلیحاتی یا تاسیسات بندری.

در واکنش به این تهدید فزاینده، دولت آلمان تصمیم گرفته است توان دفاعی خود در برابر پهپادها را تقویت کند.