دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

فایننشال تایمز با انتشار گزارشی اعلام کرد که ایالات متحده در خفا به همراه روسیه یک طرح جدید برای پایان دادن به جنگ در اوکراین تدوین کرده است. بر اساس این گزارش، این پیش‌نویس از اوکراین امتیازهای بزرگی را طلب می‌کند.بنا بر گزارش‌های رسانه‌ای، ایالات متحده آمریکا در خفا همراه با روسیه یک برنامه جدید برای پایان جنگ در اوکراین تدوین کرده است. به گزارش فایننشال تایمز، این پیش‌نویس از اوکراین امتیازهای بزرگی را طلب می‌کند و بر اساس آن، کی‌یف باید مناطق دونتسک و لوهانسک را به طور کامل تخلیه کند.

همچنین بر اساس این طرح، این دو منطقه باید غیرنظامی‌سازی شوند و همچنین خط مقدم جنوبی از میان مناطق زاپوریژیا و خرسون باید تا حد زیادی ثابت بمانند. طبق این طرح همچنین اوکراین باید ارتش خود را به طور قابل توجهی کوچک و برد سلاح‌های خود را محدود کند.

بنا بر این گزارش، همچنین در طرح پایان جنگ اوکراین، از کی‌یف خواسته می‌شود که زبان روسی به‌عنوان زبان رسمی کشور به رسمیت شناخته شود و کلیسای ارتدوکس پیشینِ وفادار به مسکو دوباره مجاز اعلام شود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

کلیسای ارتدوکس اوکراین که همواره درصدد ایجاد کلیسای مستقل از کلیسای ارتدوکس روسیه بود در اکتبر سال ۲۰۱۸ به طور رسمی استقلال خود از مسکو را تایید کرد.

این تصمیم در آن زمان با استقبال مقامات مذهبی و سیاسی اوکراین و با مخالفت و انتقاد شدید سیاستمداران و رهبران کلیسا در روسیه روبرو شد. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه این تصمیم را "تحریک‌آمیز" خوانده بود و آمریکا را به دخالت در امور داخلی کلیسای ارتدوکس متهم کرده بود.

کلیسای ارتدوکس هم در روسیه و هم در اوکراین پیوند تنگاتنگی با ساختار سیاسی و دولتی دارند بنابراین دعوای کلیسای دو کشور جنبه سیاسی دارد.

بیشتر بخوانید: صدراعظم آلمان: کمک‌های نظامی به اوکراین را افزایش می‌دهیم

پترو پروشنکو، رئیس جمهور وقت اوکراین، در آن زمان، استقلال کلیسای کشورش را به عنوان "تصمیمی تاریخی" توصیف کرده و گفته بود که به باور او این موضوع ضربه محکمی به قدرت‌طلبی روسیه زده است.

استقبال اروپا از طرح صلح؛‌ تاکید بر لزوم نقش‌آفرینی اوکراین

بنا بر ارزیابی فایننشال تایمز، طرح جدید خاتمه جنگ، به‌طور بنیادی تا حد زیادی با خواسته‌های مشخص روسیه از کی‌یف مطابقت دارد. در همین راستا پایگاه خبری آکسیوس گزارش داده که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا و دمیتریِف نماینده مسکو در پایان ماه اکتبر سال جاری بر سر این طرح مذاکره کرده‌اند و قطر و ترکیه نیز در آن سهیم بوده‌اند.

در همین راستا خوزه مانوئل آلبارس، وزیر امور خارجه اسپانیا روز پنجشنبه ۲۰ نوامبر ضمن استقبال از طرح صلح اوکراین گفت که هر گونه طرح صلح برای اوکراین نمی‌تواند بدون اوکراین و اتحادیه اروپا انجام شود. آلبارس پیش از دیدار با همتایان خود در اتحادیه اروپا به خبرنگاران در بروکسل گفت که طرح صلح، همچنین باید وجود یک دولت اوکراینی مستقل و دموکراتیک را تضمین کند.

بر اساس گزارش‌ها پیش‌نویس طرح صلح آمریکا که روز چهارشنبه به رویت خبرگزاری رویترز رسیده است، کی‌یف را ملزم می‌کند که از بخشی از قلمرو خود صرف‌نظر کند. یک منبع به این خبرگزاری گفت که اوکراین هیچ نقشی در تهیه این پیش‌نویس نداشته است.

بیشتر بخوانید: تحریم دو شرکت اوکراینی به دلیل تأمین قطعات پهپاد برای ایران

افزون بر وزیر خارجه اسپانیا، رادوسواف سیکورسکی وزیر امور خارجه لهستان نیز روز پنجشنبه با تاکید بر این که "نباید توانایی اوکراین برای دفاع از خود محدود شود" گفت: «اروپا از تلاش‌های صلح در اوکراین استقبال می‌کند اما انتظار دارد درباره آن‌ها با اروپا مشورت شود.»

سیکورسکی به خبرنگاران در بروکسل گفت: «ما تلاش‌های صلح را تحسین می‌کنیم، اما امنیت اروپا در خطر است. بنابراین ما انتظار داریم که با ما مشورت شود». سیکورسکی افزود: «امیدوارم این طور نباشد که بر روی توانایی کشور قربانی در دفاع از خود، محدودیت‌هایی اعمال ‌شود، بلکه امیدوارم این کار برای [کشور] متجاوز انجام شود.»

مذاکرات هیئت نظامی آمریکا در کی‌یف

همزمان با انتشار اخبار مبنی بر طرح "محرمانه" آمریکا و روسیه برای پایان جنگ اوکراین، برخی از گزارش‌ها حاکی از آ‌نند که یک هیئت نظامی آمریکا برای پیشبرد پاره‌ای مذاکرات در کی‌یف به سر می‌برد.

در همیت راستا دنیس شمیهال، وزیر دفاع اوکراین از دیدار خود با دنیل دریِسکول، معاون وزیر دفاع آمریکا در امور ارتش، خبر داد. بنا بر گفته شمیهال، اوکراین برای ایالات متحده یک شریک قابل اعتماد است.

شمیهال در تلگرام نوشت که در این دیدار، توسعه‌های جدید در فناوری پهپادهای اوکراینی را به مهمانان معرفی کرده است. بنا بر گزارش رسانه‌های آمریکا، سه ژنرال و افسران دیگری نیز عضو این هیئت بازدیدکننده بوده‌اند. گفته می‌شود که آن‌ها همچنین با زلنسکی که چهارشنبه شب از یک سفر چندروزه خارجی به اوکراین بازگشت نیز گفتگو می‌کنند.

بیشتر بخوانید: پس‌لرزه‌های افشای رسوایی فساد گسترده مالی در دولت اوکراین

برخی از کارشناسان، دیدار هیئت پنتاگون با مقام‌های اوکراینی را به‌عنوان تاکتیک ایالات متحده ارزیابی می‌کنند که گفتگو با کی‌یف را به سمت موضوعات نظامی منتقل می‌کند.

در حال حاضر وضعیت جبهه‌ها برای ارتش اوکراین خوب نیست و کی‌یف مجبور است در بسیاری از مناطق در برابر حملات مداوم روسیه عقب‌نشینی کند.

کرملین می‌گوید هیچ تحول جدیدی در موضوع اوکراین نمی‌بیند

در بحبوحه انتشار اخباری مبنی بر پیشرفت طرح خاتمه جنگ در اوکراین، سخنگوی کرملین در مسکو اعلام کرد که از زمان نشست مستقیم میان ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در ماه اوت، چیز تازه‌ای برای اعلام وجود ندارد. او در عین حال تاکید کرد که تماس‌ها با ایالات متحده اما همچنان ادامه دارد.

رجب‌طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه نیز در گفتگو با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، کی‌یف و مسکو را به انجام مذاکرات جدید فرا خوانده است. زلنسکی اخیرا در جریان سفر خود به آنکارا گفت کشورش به قدرت دیپلماسی ترکیه امیدوار است و امید دارد که این قدرت در مسکو درک شود.

از دیگر سو زلنسکی، روز چهارشنبه با بیان این که "ترامپ نقش تعیین‌کننده‌ای در تلاش‌ها برای پایان جنگ تهاجمی روسیه دارد" در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «فقط پرزیدنت ترامپ و ایالات متحده نیروی کافی دارند تا این جنگ به پایان برسد.»

زلنسکی پیش‌تر در جریان سفر خود به ترکیه گفته بود: «از آغاز امسال، ما در اوکراین از همه گام‌های قاطع و نقش رهبری پرزیدنت ترامپ و نیز از هر پیشنهاد قوی و عادلانه برای پایان این جنگ حمایت می‌کنیم.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

او همچنین گفته بود: «ما آماده‌ایم در هر قالب معناداری که نتیجه به همراه داشته باشد کار کنیم. اما مهم‌ترین چیز برای پایان خونریزی و صلح پایدار این است که ایالات متحده قوی و موثر وارد عمل شود.»

بحث بر سر احتمال خاتمه جنگ اوکراین در شرایطی مطرح می‌شود که در تازه‌ترین تحولات، در حملات هوایی روسیه به ترنوپیل، کلان‌شهر غرب اوکراین، ۲۶ نفر کشته شدند.

۸۰ سال پیش، در ۲۰ نوامبر ۱۹۴۵، محاکمه اصلی‌ترین جنایتکاران جنگ رژیم نازی در شهر نورنبرگ آلمان آغاز شد. این دادگاه پایه‌های رویارویی با جنایات ناسیونال سوسیالیسم و زمینه تعقیب جنایت علیه بشریت را فراهم آورد.در پایان دادگاهی که برای بررسی جنایات مهم‌ترین مهره‌های رژیم هیتلر و جنایتکاران اصلی جنگ دوم جهانی در شهر نورنبرگ آلمان برگزار شده بود دوازده حکم اعدام صادر شد.

از جمله این احکام، مجازات اعدام برای هرمان گورینگ یکی از برجسته‌ترین چهره‌های حزب نازی و فرمانده نیروی هوایی هیتلر بود. گورینگ در ۳۰ سپتامبر ۱۹۴۶ به اعدام با طناب دار محکوم شد، ولی پیش از اجرای حکم با قرص سیانور به زندگی خود پایان داد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

رودلف هِس، معاون و منشی هیتلر نیز در این دادگاه به حبس ابد محکوم شد و تا پایان عمر خود در سال ۱۹۸۷ در زندان به سر برد. همچنین در این دادگاه برای تعداد دیگری از متهمان نیز مجازات‌های طولانی تعیین شد. دادگاه نورنبرگ تعدادی از متهمان را تبرئه کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

اما برای ایالات متحده آمریکا در زمان فرانكلین روزولت، رئیس جمهوری وقت این کشور، این امر از اهمیت بسیاری برخوردار بود که مطابق قوانین نظامی با مجرمان رژیم نازی برخورد نشود، بلكه آنها به دادرسی قانونی برسند.

مهم‌ترین روند دادرسی در تمام دوران

آکسل فیشر، تحلیل‌گر روند دادگاه‌های نورنبرگ در این باره نوشته است: «این مهم‌ترین فرآیند در همه زمان‌ها است.» زیرا در هیئت منصفه دادگاه نورنبرگ، قدرت‌های بزرگ، ایالات متحده آمریکا، اتحاد جماهیر شوروی، بریتانیا و فرانسه پایه و اساس قوانین کیفری بین‌المللی مدرن و دادگاه لاهه را بنا نهاده‌اند.

موضوع قابل توجه در این دادگاه این است که برای نخستین بار دادگاهی در سطح بین‌المللی تشکیل شد و علی‌رغم همه تنش‌ها در دادگاه اصلی جنایتکاران جنگی، متفقین توانستند در یک چارچوب مشترک به توافق برسند. دادگاه‌های بعدی تحت رهبری آمریکا برگزار شدند.

دولت‌ها هم می‌توانند سازمان‌هایی جنایی باشند

یکی از مهم‌ترین رویدادها این بود که برای نخستین بار در تاریخ جهان، نمایندگان برجسته یک کشور مجبور شدند در مورد جنایات خود در دادگاهی بین المللی پاسخگو باشند. و برای اولین بار اقدامات یک دولت به عنوان عمل جنایی شناخته شدند.

اقدامات فردی متهمان در این دادگاه به عنوان بخشی از یک کل بزرگتر مورد بررسی قرار گرفت و بنابراین به صورت قانونی بر این موضوع صحه گذاشته شد که دولت‌ها نیز می‌توانند سازمان‌هایی جنایی باشند که باید با آنان به صورت قانونی برخورد شود.

مبانی دادگاه کیفری بین‌المللی

از دهه ۱۹۹۰ اصول حقوقی تدوین شده در آن زمان پایه و اساس دادگاه‌های بین‌المللی کیفری برگزار شده پس از جنگ در یوگسلاوی و نسل کشی در رواندا را تشکیل داده است. همچنین این قوانین اساس دادگاه کیفری بین‌المللی دائمی است که در سال ۲۰۰۲ در لاهه تاسیس شد.

در سال ۱۹۴۵ دادگاه بین‌المللی نورنبرگ اصل‌های موسوم به "اصول نورنبرگ" را پایه‌ریزی کرد كه مطابق آن جنایات علیه بشریت و صلح و نیز جنایات جنگی طبق قوانین بین‌المللی مجازات می‌شوند، حتی اگر در قوانین ملی کشورها مجازاتی برای آن تعیین نشده باشد. این اصول در منشور سازمان ملل نیز گنجانده شده و از آن زمان به بخشی از حقوق بین‌الملل تبدیل شده است.

منبعی مهم برای مورخان

شواهد و مستندات گسترده جنایات در دادگاه نورنبرگ نیز برای مورخان بسیار مهم است. حتی در زمانی که هنوز جنگ دوم جهانی ادامه داشت، متفقین شروع به جمع‌آوری انواع مختلفی از اسناد، شواهد، به ویژه اوراق رسمی از دولت نازی‌ها بودند. برای محاکمه اصلی جنایتکاران جنگ اسناد جنایات رژیم نازی طبقه‌بندی شده و سیستماتیک، ترجمه و در دسترس شرکت‌کنندگان قرار گرفتند. این اسناد برای مطالعات تاريخ تا امروز و برای بررسی اين بخش از تاريخ آلمان نيز بسيار ارزشمند است.

در جریان این دادگاه، بیش از ۲۸۰ شاهد از ملیت‌های گوناگون در باره‌ رویدادهای تاریخی آن دوره شهادت دادند و بیش از ۳۵۰ مترجم، گفته‌های آنان را برای قاضیان، هیئت منصفه، متهمان و شرکت‌کنندگان در دادگاه ترجمه کردند.

عفو بسیاری از جنایتکاران نازی در آلمان

"دادگاه بزرگ جنایتکاران جنگی" برای ۲۴ متهم اصلی در ۲۰ نوامبر سال ۱۹۴۵ آغاز شد و در اول اکتبر ۱۹۴۶ به پایان رسید. دوازده دادگاه بعدی باقیمانده در فاصله سالهای ۱۹۴۶ و ۱۹۴۹ در دادگاههای نظامی آمریکا برگزار شدند. در این دادگاه‌ها پزشکان، وکلا، صنعتگران، رهبران اس اس و پلیس رژیم هیتلری، اعضای ارتش، کارمندان دولت و دیپلمات‌های عالی رتبه محاکمه شدند.

در اینجا نیز به غیر از تعدادی که تبرئه شدند، برای جنایتکاران مجازات‌های زندان و احکام اعدام در نظر گرفته شد که تا حدودی به مرحله اجرایی در آمدند. در دادگاه‌های نورنبرگ در مجموع ۲۰۹ نفر متهم و محكوم شدند. با این حال به دلیل فرمان عفو در دهه ۱۹۵۰ در آلمان بسیاری از مجرمان نازی این دادگاه زودتر از موعد مقرر از زندان بیرون آمدند.

الگویی دیوان کیفری بین‌المللی

امروزه محاکمات نورنبرگ به‌عنوان نقطهٔ عطفی در حقوق بین‌الملل شناخته می‌شوند. در سال ۱۹۴۵ این امید وجود داشت که استانداردهای حقوقی به‌کاررفته در نورنبرگ از آن پس به‌طور فراگیر معتبر شوند. هیچ جنایتکار جنگی نباید بتواند تنها به قدرت مقام خود یا قوانین کشورش استناد کند.

فیلیپ گرِبکه، پژوهشگر حقوق می‌گوید: «اگر بپذیریم که در سال ۱۹۴۵ حقوق کیفری بین‌المللی برای نخستین بار در سالن دادگاه کاخ دادگستری نورنبرگ وارد عمل شد، آنگاه می‌توانیم از طریق خط سنتی دادگاه‌های جنایت جنگی سازمان ملل در دهه ۱۹۹۰ تا تأسیس دیوان کیفری بین‌المللی (…) واقعاً یک پیوند مستقیم ترسیم کنیم.»

او ادامه می‌دهد: «اما این امر قطعاً موجب نشد که از سال ۱۹۴۶ به بعد اجرای بی‌وقفهٔ حقوق کیفری بین‌المللی را شاهد باشیم، یا حتی امروز شاهد آن باشیم.»

دیوان کیفری بین‌المللی تازه در سال ۱۹۹۸ در لاهه تأسیس شد و در سال ۲۰۰۲ آغاز به کار کرد. اما همهٔ کشورها آن را به رسمیت نشناختند و برخی نیز هنوز به‌ رسمیت نمی‌شناسند. در میان ۱۲۵ کشور عضو، مهم‌ترین قدرت‌های بزرگ همچون ایالات متحده، روسیه، چین و هند در آن غایب‌اند. اسرائیل نیز عضو دیوان کیفری بین‌المللی نیست.

‌آیا دیوان کیفری بین‌المللی فقط یک ببر کاغذی است؟

حتی کشورهایی که دیوان را به رسمیت می‌شناسند نیز از اجرای برخی از احکام بازداشتی سر باز زده‌اند. تا پیش از این، برای رهبران متهم یک قاعده وجود داشت: کسی که نمی‌خواست به زندان برود، مجبور بود در کشور خود بماند.

اما اکنون حتی این هم لازم نیست. ولادیمیر پوتین، که به‌سبب ربودن کودکان اوکراینی و انتقال آنان به روسیه تحت پیگرد است، در سپتامبر ۲۰۲۴ به مغولستان سفر کرد و با تمام تشریفات رسمی مورد استقبال قرار گرفت. اقتصاد این کشور به‌شدت به همسایهٔ قدرتمند خود وابسته است.

از نظر حقوقی، دیوان کیفری نتوانست پوتین را به دلیل جنگ تهاجمی‌اش متهم کند؛ برخلاف جنایت علیه بشریت، دیوان تنها زمانی می‌تواند یک رئیس دولت را به‌خاطر فرمان حمله تحت پیگرد قرار دهد که کشور اودیوان کیفریرا به رسمیت شناخته باشد.

برای بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل نیز حکم بازداشت صادر شده است. به گفته دیوان کیفری، او اجازه داده که غیرنظامیان فلسطینی گرسنگی بکشند و و کشته شوند. با این همه او سال ۲۰۲۴ به راحتی به ، مجارستان سفر کرد سفری که با وعده مصونیت ویکتور اوربان نخست‌وزیر این کشور همراه بود.

سفر نتانیاهو به آلمان نیز احتمالا پدون مانع خواهد بود. فریدریش مرتس، صدراعظم ‌المان، در فوریه ۲۰۲۵گفت :«برای من کاملاً غیرقابل تصور است که یک نخست‌وزیر اسرائیل نتواند به جمهوری فدرال آلمان سفر کند»، اولاف شولتس، صدراعظم پیشین آلمان نیز موضعی مشابه اتخاذ کرده بود.

در نهایت این‌که آیا یک جنایتکار جنگی به دادگاه سپرده می‌شود یا نه، به میزان همکاری و جدیت کشورهای عضو بستگی دارد. لاهه خود ابزار و اختیارات لازم برای آوردن متهمان به جایگاه اتهام را در اختیار ندارد.

قطعنامه محکومیت نقض حقوق بشر در ایران در کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل تصویب شد. در این قطعنامه که به پیشنهاد کانادا ارائه شده بود، از افزایش اعدام‌ها، نقض حقوق زنان و ادامه سرکوب توسط حکومت ایران انتقاد شده است.کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل متحد، روز چهارشنبه ۱۹ نوامبر (۲۸ آبان) قطعنامه محکومیت نقض حقوق بشر در ایران را با ۷۹ رای موافق در برابر ۲۸ مخالف و ۶۳ رای ممتنع تصویب کرد. این قطعنامه به پیشنهاد کانادا ارائه شده بود و در آن از افزایش اعدام‌ها، نقض حقوق زنان، سرکوب معترضان و سرکوب فرامرزی به شدت انتقاد شده است.

چیدمان آراء در تصویب قطعنامه امسال تا حد زیادی مشابه صف‌آرایی کشورهای جهان طی ۵ سال گذشته در قبال مساله نقض حقوق بشر در ایران بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

از سال ۲۰۲۰ میلادی تا کنون معمولا این قطعنامه با تعداد آراء ۷۷ تا ۷۹ رای به تصویب می‌رسید. اما تغییری که در آراء امسال مشاهده می‌شود این است که هند این بار به جای رای ممتنع، به قطعنامه نقض حقوق بشر در ایران رای مخالف داد و از دیگر سو، رای موریتانی نیز از ممتنع به مثبت تغییر کرده است.

همچنین رای جمهوری کنگو نیز از مخالف به ممتنع تغییر کرده و کشور هائیتی نیز برای نخستین بار طی سال‌های اخیر، به این قطعنامه رای مثبت داد.

بیشتر بخوانید: طرح "مقابله با نفوذ"؛ تهدید تازه آزادی‌های اجتماعی در ایران

متن قطعنامه پیشنهادی کانادا از حمایت اتحادیه اروپا، استرالیا و بریتانیا برخوردار بود. نماینده دائم کانادا در سازمان ملل متحد پس از تصویب این قطعنامه با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: «کانادا از تصویب قطعنامه درباره حقوق بشر در ایران از سوی کمیته سوم سازمان ملل استقبال می‌کند. حقوق همه افراد در ایران، زنان و دختران، اقلیت‌های قومی و مذهبی، مدافعان حقوق بشر، باید محترم شمرده شود. ما خواستار پاسخگویی برای همه نقض‌های حقوق در ایران هستیم.»

در مقابل، نماینده جمهوری اسلامی ضمن اعتراض به تصویب این قطعنامه، متن آن را "مذاکره‌نشده" خواند و از این که در آن به "پیامد تحریم‌ها و حملات ایالات متحده آمریکا و اسرائیل" اشاره نشده انتقاد کرد. کشورهایی از جمله ونزوئلا، بلاروس، پاکستان، کوبا، کره شمالی و روسیه در خصوص این قطعنامه از جمهوری اسلامی پشتیبانی کردند.

اعتراض به افزایش شمار اعدام‌ها و سرکوب فرامرزی

در قطعنامه امسال محکومیت جمهوری اسلامی، از "افزایش نگران‌کننده و قابل توجه اعدام‌ها" در ایران، به‌ خصوص اعدام‌هایی که بر اساس اعترافات اجباری و بدون مراعات حقوق دادرسی صورت می‌گیرد به شدت ابراز نگرانی شده است.

در این قطعنامه با اشاره به این که حکم اعدام در ایران، با نسبت بیشتری علیه اقلیت‌های بلوچ، کرد و عرب صادر می‌شود آمده است که شمار اعدام شهروندان افغانستان نیز در حال بیشتر شدن است.

بیشتر بخوانید: بیانیه جمعی در اعتراض به موج جدید بازداشت روشنفکران در ایران

این قطعنامه همچنین ضمن ابراز نگرانی از موارد نقض حقوق بشر از جمله اعدام نوجوانان، محرمانه‌ نگه داشتن اجرای حکم، تحویل ندادن اجساد به خانواده‌ها و نیز بهره‌گیری از اعدام به‌عنوان ابزاری برای سرکوب اعتراضات، از حکومت ایران می‌خواهد تا به سمت لغو اجرای حکم اعدام پیش برود.

افزون بر این در این قطعنامه، موضوع "سرکوب فرامرزی" نیز برای نخستین بار مورد اعتراض قرار گرفته است. در قطعنامه محکومیت نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی، با اشاره به این که "مخالفان، روزنامه‌نگاران، حامیان حقوق بشر و نیز خانواده‌های این افراد در خارج از کشور مورد فشار، تهدید، حمله سایبری و نظایر آن قرار می‌گیرند" آمده است که حکومت ایران، به‌عنوان ابزاری برای فشار به منظور ساکت کردن منتقدان در خارج ، خانواده‌ها را در درون ایران مورد آزار و اذیت و ارعاب قرار می‌دهد.

در این قطعنامه همچنین در خصوص تهدید خانواده‌های قربانیان پرواز هواپیمای اوکراینی و همچنین بازماندگان خیزش ۱۴۰۱ نیز ابراز نگرانی شده است.

در بخش دیگری از قطعنامه، به مواردی از جمله نقض حقوق زنان، قوانین مرتبط با حجاب اجباری، سرکوب هدفمند زنان، قتل‌های ناموسی، ازدواج کودکان و خشونت خانگی اشاره شده و قانون موسوم به "عفاف و حجاب"، تهدیدی جدی برای آزادی‌های بنیادین خوانده شده است.

قطعنامه همچنین به شدت از وجود تبعیض و نقض گسترده حقوق اقلیت‌های قومی و دینی انتقاد کرده و در خصوص وضعیت اقلیت‌های مذهبی شامل بهاییان، نوکیشان مسیحی، دراویش، یهودیان، اهل سنت، یارسانیان و زرتشتیان ابراز نگرانی می‌کند.

بیشتر بخوانید: نامه گزارشگر ویژه سازمان ملل به ایران درباره اعدام احتمالی شش زندانی سیاسی

در بخش دیگری از این قطعنامه با اشاره به سرکوب خیزش ۱۴۰۱، مواردی از جمله نقض حقوق معترضان، شکنجه آ‌ن‌ها و همچنین استفاده از خشونت جنسی، بازداشت‌های گسترده و نیز صدور احکام سنگین علیه معترضان ذکر شده است.

این قطعنامه در پایان از حکومت ایران خواسته تا همکاری خود را با سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل متحد افزایش دهد و گزارشگر ویژه و کمیته حقیقت‌یاب را بپذیرد.

افزون بر این در این قطعنامه از جمهوری اسلامی خواسته شده تا قوانین داخلی را با تعهدات بین‌المللی هم‌راستا کند. این قطعنامه همچنان باید در ماه آتی میلادی به تایید نهایی مجمع عمومی سازمان ملل متحد برسد. بر اساس تصمیم کمیته سوم مجمع عمومی، بررسی وضعیت حقوق بشر در ایران در جلسه بعدی نیز ادامه پیدا خواهد کرد.

تصویب قطعنامه محکومیت نقض حقوق بشر در ایران در کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل متحد در شرایطی انجام می‌شود که شمار موارد حکم اعدام در روزهای اخیر به طرزنگران‌کننده‌ای افزایش یافته است. در همین راستا صفحه رسمی وزارت خارجه آمریکا در اکس (توییتر سابق) با انتشار مطلبی نوشت: «فقط در هفت روز گذشته، رژیم ایران ۳۱ نفر را اعدام کرده است و این رقم به مجموع حیرت‌انگیز ۱۲۸۶ اعدام در سال جاری رسیده است؛ عددی هولناک و بی سابقه. این مرگ‌ها اعمال عدالت نیستند؛ بلکه تلاش‌های حساب‌شده‌ای برای سرکوب ‌اعتراضات، ایجاد ترس و تحکیم قدرت رژیم هستند.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در این بیانیه همچنین با اشاره به محاکمه‌‌های ناعادلانه و اعدام‌های مخفیانه، آمده است: «ایالات متحده این موج وحشیانه اعدام‌ها را محکوم می‌کند و از رژیم می‌خواهد تا سرکوب سیستماتیک خود را متوقف کرده و حرمت جان انسان‌ها را محترم بشمارد. مردم ایران شایسته آزادی و عدالت هستند، نه ترس و ظلم.»

عباس عراقچی اعلام کرد، جمهوری اسلامی به هیچ وجه بر سر غنی‌سازی صفر توافق نخواهد کرد. او گفت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تنها می‌تواند از مراکز بمباران نشده ایران در چارچوب مقررات بازدید کند.عباس عراقچی، وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی در کانال تلگرامی خود نوشت که جمهوری اسلامی به هیچ وجه غنی‌سازی صفر را نمی‌پذیرد. غنی‌سازی صفر به معنای توقف غنی‌سازی در ایران خواهد بود.

او پذیرش توقف غنی‌سازی در ایران "خیانت" خواند. به گفته وزیر امورخارجه ایران فعالیت غنی‌سازی در درون ایران موضوعی است که به "افتخار ملی و غرور ملی" تبدیل شده است و جمهوری اسلامی برای آن تا کنون هزینه‌های مادی و معنوی فراوانی را متحمل شده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

عراقچی هر گونه توافق برای صفر کردن غنی‌سازی هسته‌ای را رد کرد و تاکید کرد که نظام "زیر بار آن" نمی‌رود.

وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی هم‌چنین درباره تعامل با آژانس انرژی اتمی یادآور شد که در مورد تاسیسات هسته‌ای بمباران شده با آژانس اتمی "کاری نداریم" و جمهوری اسلامی فقط درباره تاسیساتی که بمباران نشده‌اند در قالب پادمان‌های آژانس همکاری خواهد کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

ارزیابی متفاوت آژانس اتمی از همکاری با ایران

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در نشست فصلی شورای حکام گفت که آژانس خواهان دسترسی به تمامی تاسیسات اتمی ایران، اعم از بمباران شده و بمباران نشده است. مدیرکل آژانس خواهان روشن شدن تکلیف ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد است که هنوز معلوم نیست در زمان حمله اسرائیل و آمریکا به مراکز اتمی ایران کجا بوده و یا هم اکنون در کجا نگهداری می‌شود.

آژانس اتمی "بازرسی‌های کامل" را تنها راه راستی‌آزمایی ادعاهای ایران در زمینه برنامه اتمی این کشور می‌داند. عراقچی مدعی است که نمی‌داند بر سر ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم ایران با غنای ۶۰ درصد چه آمده است.

گروسی در مصاحبه‌ای با "جنووا سولوشنز" گفته بود که اگر ایران این میزان اورانیوم را کمی بیشتر غنی می‌کرد (تا میزان ۹۰ درصد) برای "ساخت ۱۰ بمب اتمی مواد کافی در اختیار داشت."

بیشتر بخوانید: کشورهای غربی: ایران اطلاعات کامل هسته‌ای ارائه دهد

واکنش ایران به اظهارات ترامپ

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجه ایران نیز در یک کنفرانس رسانه‌ای گفت: «در حال حاضر هیچ فرایند مذاکراتی بین ایران و آمریکا وجود ندارد.»

بقایی گفت، آمریکا همواره "بدعهدی و زیاده‌خواهی" داشته است. او افزود: «همانطور که وزیر امورخارجه نیز بارها تاکید کرده‌اند مذاکره با طرفی که قائل به دوسویه‌بودن امر مذاکره نبوده، به عمل خلاف خود در تجاوز نظامی علیه ایران و کشتار فرزندان ایران مباهات می‌کند و به وضوح به دنبال دیکته‌کردن خواسته‌های خود است، توجیه منطقی ندارد.»

بقایی حتی خبر ارسال پیامی از سوی پزشکیان برای ترامپ توسط محمد بن‌ سلمان ، ولیعهد عربستان سعودی را تکذیب کرد. به گفته سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در این پیام مسعود پزشکیان تنها از عربستان به خاطر "خدمات ارائه شده به حجاج ایرانی" قدردانی کرده است.

به گفته کارشناسان این واکنش علنی نشان‌دهندهٔ بی‌اعتمادی عمیق میان دو کشور است و شکنندگی تلاش‌ها برای کاهش تنش‌ها بر سر گسترش برنامه هسته‌ای و امنیت منطقه‌ای را برجسته می‌کند.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در روز ۱۸ نوامبر در جلسه‌ای با حضور بن سلمان

به خبرنگاران گفت "که مذاکره با ایران آغاز شده است".

ترامپ مدعی شد که "ما با آنها در حال مذاکره هستیم و یک فرآیند را آغاز کرده‌ایم". او افزود: «می‌توانم بگویم که فکر می‌کنم آنها خیلی می‌خواهند به توافق برسند. من کاملا پذیرای آن هستم.»

"ادعای" ترامپ درباره فرایند مذاکرات

ترامپ از امکان تحقق چنین مصالحه‌ای در مورد برنامه هسته‌ای ایران قبل از جنگ ۱۲ روزه سخن گفت و تلویحا اشاره کرد که آنچه که مقام‌های ایران به صورت علنی می‌گویند واقعیت ماجرا نیست: «آنها خیلی دوست دارند به توافق برسیم، منظورم این است که ممکن است چیز دیگری بگویند، اما خیلی دوست دارند که یک توافق داشته باشند.»

بن سلمان، ولیعهد سعودی نیز در این دیدار گفت: «ما تمام تلاش خود را خواهیم کرد تا به توافقی بین ایالات متحده و ایران دست یابیم و تهران می‌خواهد توافقی امضا کند.»

بیشتر بخوانید: خامنه‌ای: اختلاف ایران و آمریکا تاکتیکی نیست، ذاتی است

بن سلمان افزود: «برای ایران مفید است که با ایالات متحده به توافق برسد.»

دونالد ترامپ تا کنون بارها مدعی شده که در جریان بمباران تاسیسات اتمی ایران در اول تیر ماه ۱۴۰۴ که به عملیات "چکش نیمه‌شب" معروف شده، سه مرکز اتمی ایران در فردو، نطنز و تاسیسات اتمی اصفهان بمباران شده و به کلی نابود گشته‌اند. ترامپ مدعی است که این حمله بسیار "موفق" بوده است.

بعدها پس از آنکه برخی رسانه‌ها و مقامات آمریکایی درباره موفقیت کامل حمله به مراکز اتمی ایران ابراز تردید کردند، ترامپ گفت: «اگر جمهوری اسلامی ایران برنامه هسته‌ای خود را از سر بگیرد، ایالات متحده بازخواهد گشت.»

بحران کم‌آبی در تهران وارد مرحله تازه‌ای شده است. از هشدار پزشکیان درباره احتمال تخلیه پایتخت تا انتقادهای تند یک حزب حامی دولت. دویچه وله در این گزارش با سه کارشناس حوزه محیط زیست گفت‌وگو کرده است.بحران کم‌آبی در تهران در هفته‌های اخیر به نقطه‌ای رسیده که از درون دولت، احزاب سیاسی، فعالان محیط ‌زیست و حتی رسانه‌ها و تحلیلگران بین‌المللی درباره آینده پایتخت هشدارهای کم‌سابقه‌ای مطرح کرده‌اند.

ماجرا از ۱۵ آبان امسال آغاز شد؛ زمانی که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، در سفر به کردستان گفت، اگر در آذرماه باران نبارد، «آب تهران جیره‌بندی می‌شود» و اگر همچنان بارشی رخ ندهد، «باید تهران را تخلیه کنند».

هشداری که موجی از نگرانی در شبکه‌های اجتماعی و افکار عمومی ایجاد کرد و به سرعت واکنش دولت را در پی داشت.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، روز سه‌شنبه ۲۷ آبان این سخنان را "یک هشدار مسئولانه" توصیف کرد و گفت: «تخلیه شهری مثل تهران نه امکان‌پذیر است و نه مقدور.»

اما نه تنها نگرانی‌ها کم نشد، که مجموعه‌ای از گزارش‌ها و تحلیل‌های جدید نشان می‌دهد بحران آب تهران تنها یک چالش زیست‌محیطی نیست و به یکی از جدی‌ترین مسائل اقتصادی، اجتماعی و امنیتی کشور تبدیل شده است.

همچنین در ۲۷ آبان حزب توسعه ملی ایران اسلامی (نخستین جریان سیاسی اصلاح‌طلبی که در انتخابات از پزشکیان حمایت کرده بود) نامه‌ای سرگشاده منتشر کرد و از "بی‌توجهی دولت به بحران‌های بنیادین" انتقاد کرد.

بیشتر بخوانید: هشدار کارشناسان آب؛ امکان غیرقابل‌سکونت شدن فلات مرکزی ایران

در بخشی از نامه آمده بود: «همزمانی بحران‌های مختلف، کشور را در خطیرترین وضعیت تاریخ معاصر قرار داده. نجات ایران مستلزم اصلاحات عمیق است و بسنده کردن به اصلاحات محدود، گرهی از کار مردم نمی‌گشاید.»

این حزب در نامه خود از دولت به‌دلیل واگذاری پرونده سیاست خارجی و مذاکره با آمریکا به نهادهایی که به حل دیپلماتیک باور ندارند، ضعف تیم اقتصادی، ادامه معافیت‌های مالیاتی برای نهادهای بزرگ و غیرمولد، نبود برنامه جامع برای مدیریت بحران آب و غفلت کامل از مبارزه با فساد ساختاری انتقاد کرد.

این نخستین بار بود که یک حزب حامی دولت، تا این حد علنی درباره "خطر فروپاشی سرمایه اجتماعی" و "تداوم مناسبات ناکارآمد" هشدار می‌داد.

کارشناسان چه می‌گویند؟

اعظم بهرامی، پژوهشگر و کنشگر حوزه محیط‌ زیست، معتقد است وضعیت آب تهران نتیجه ترکیب خشکسالی شدید و چند دهه سوءمدیریت است: «بارش‌ها نسبت به میانگین بلندمدت ۴۸ درصد کاهش داشته و ذخیره سدهای تهران ۱۲ تا ۱۳ درصد افت کرده. الان ۶۰ تا ۷۰ درصد آب تهران از آب‌های زیرزمینی تامین می‌شود. یعنی فشار بی‌سابقه بر چاه‌ها.»

بهرامی در گفت‌وگو با دویچه وله فارسی گفت: «شبکه آبرسانی تهران ۲۰ تا ۳۰ درصد آب را در مسیر انتقال هدر می‌دهد. تهران کمتر از ۱۰ درصد فاضلاب را بازچرخانی می‌کند و پروژه انتقال آب طالقان، خود طالقان را شکننده کرده. تهران ۲۶ درصد جمعیت حاشیه‌نشین دارد که بعضی از آنها فقط ۲ یا ۳ روز در هفته آب دارند.»

او هشدار می‌دهد: «این حجم نابرابری در دسترسی به آب، بحران را از یک مسئله فنی به بحران اجتماعی تبدیل می‌کند.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

نیک‌آهنگ کوثر، تحلیلگر حوزه آب و محیط زیست نیز به دویچه وله فارسی می‌گوید: «بی‌توجهی طولانی‌مدت به تغییرات اقلیمی و مصرف بی‌رویه، جامعه را به سمت نیستی رانده. سال‌ها روستاییان بی‌آب شدند و شهرنشینان بی‌تفاوت بودند. حالا تازه عمق فاجعه را می‌بینند.»

او این وضعیت را با مفهوم "ابتذال شر" هانا آرنت مقایسه می‌کند: «سال‌ها فاجعه در جریان بود اما مردم توجه نکردند. امروز همان بحران به درِ خانه شهرها رسیده است.»

بیشتر بخوانید: شیرین‌سازی آب دریا؛ راه‌حلی برای بحران بی‌آبی یا بحرانی تازه؟

محمد درویش، فعال محیط ‌زیست در گفت‌وگو با دویچه‌ وله فارسی می‌گوید: «هیچ‌وقت ذخایر هر پنج سد تهران تا این حد کم نشده بود. اما بحران قابل مدیریت است. اگر مصرف آب کشاورزی استان تهران فقط ۱۰ درصد اصلاح شود، آب شرب پنج میلیون نفر تامین می‌شود.»

او تاکید می‌کند: «در استان تهران سالانه ۱.۸ میلیارد مترمکعب آب در کشاورزی مصرف می‌شود. کاهش بخشی از آن، از هر طرح انتقال آب مؤثرتر است.»

درویش می‌گوید اگر مطابق سند ملی امنیت غذایی، سالانه ده درصد صرفه‌جویی رخ دهد در کمتر از سه سال می‌توان بیش از آب شرب و بهداشتی مورد نیاز پنج میلیون نفر را تامین کرد.

واکنش‌های بین‌المللی

شدت بحران به حدی است که رسانه‌ها و تحلیلگران خارج از ایران نیز به آن پرداخته‌اند.

در ادامه واکنش‌ها اما روزنامه "اسرائیل‌هیوم" نوشت: «این امکان که حکومت نتواند آب مورد نیاز ساکنان را تأمین کند، این سؤال را ایجاد می‌کند: آیا حکومتی که نیاز حیاتی را تأمین نمی‌کند، می‌تواند دوام بیاورد؟ ترکیب بحران آب، بحران اقتصادی و نارضایتی در بدنه امنیتی نشان می‌دهد جمهوری اسلامی در نقطه تصمیم قرار گرفته است.»

این روزنامه اشاره کرده که اعتراض دو مخالف نظام با لباس نظامی در متروی تهران "نشانه‌ای از شکاف در بدنه امنیتی" است.

همچنین مایک بیکر، مقام سابق سیا (سازمان اطلاعات و امنیت فدرال آمریکا) روز چهارشنبه ۲۸ آبان نیز به العربیه گفت: «آب نیاز اساسی مردم است. روحانیون و سپاه از خیزش داخلی ناشی از بی‌آبی بیشتر از هر چیز می‌ترسند. هیچ راه ساده‌تری برای از دست دادن کنترل نیست جز اینکه کشور از آب و غذا خالی شود.»

در همین زمینه محمد جعفر قائم پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهوری ایران نیز در گفت‌وگو با ایسنا گفت: «تهران دیگر ظرفیت توسعه ندارد. وام‌ها باید به استان‌های محروم داده شود، نه تهران. اگر فقط ۱۰ درصد مصرف آب کشاورزی اصلاح شود، مشکل آب شرب تهران حل خواهد شد.»

این اظهارات هم‌راستا با تحلیل کارشناسانی است که معتقدند "ریشه بحران آب تهران در داخل خود تهران نیست، بلکه در الگوی کشاورزی و مدیریت آب کل استان است".

تهران اکنون با مجموعه‌ای از عوامل هم‌زمان مواجه است، از جمله کمبود بارش، کاهش ذخایر سدها، برداشت گسترده و رانتی از آب‌های زیرزمینی، هدررفت ۲۰ تا ۳۰ درصدی در شبکه فرسوده آبرسانی، تشدید بحران حاشیه‌نشینی و نابرابری در دسترسی به آب، نبود شفافیت و اطلاع‌رسانی مؤثر و همچنین اختلاف‌نظر در سطح حاکمیت درباره نحوه مدیریت این بحران.

در چنین شرایطی، هشدار پزشکیان درباره "تخلیه تهران" اگرچه سیاسی و عملیاتی نبود، اما نشان‌دهنده مرحله‌ای است که پایتخت به آن رسیده؛مرحله‌ای که بحران آب، دیگر یک مسئله زیست‌محیطی نیست؛ مسئله‌ای حاکمیتی است.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان از افزایش کمک‌های نظامی به کی‌یف و احتمال تولید موشک‌های دوربرد در اوکراین خبر داد. این تصمیم در پی افزایش حملات روسیه به زیرساخت‌های اوکراین و مناطق غیرنظامی اتخاذ می‌شود.فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان حملات شدید روسیه علیه زیرساخت‌های اوکراین را به‌شدت محکوم کرد. او گفت: «این دیگر هیچ ارتباطی با اهداف نظامی ندارد. این یک جنگ تمام‌عیار ترور علیه غیرنظامیان اوکراین است.» مرتس این سخنان را در دیدار با اولف کریسترشون، نخست‌وزیر سوئد، در برلین بیان کرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

مرتس از متحدان اروپایی خواست که تا پایان ماه دسامبر ۲۰۲۵ درباره استفاده ازدارایی‌های روسیه به توافق برسند. به گفته مرتس: «این قوی‌ترین اهرم ماست برای اینکه مسکو را به میز مذاکره بیاوریم و در آینده این جنگ وحشتناک را پایان دهیم.» او همچنین از حمایت نخست‌وزیر سوئد در این زمینه قدردانی کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

مرتس قصد دارد حمایت مالی از ارتش اوکراین را در سال آینده سه میلیارد یورو دیگر افزایش دهد. به‌گفته او، دلیل این تصمیم "منافع امنیتی آلمان" است. اما او برای این کمک‌ها یک شرط روشن مطرح کرد: «اوکراین باید یک شریک قابل‌اعتماد باقی بماند. این یعنی اقدامی بی‌امان علیه فساد. مبارزه با فساد در اوکراین یک ضرورت مطلق است.»

او افزود که این موضوع را قبلاً دو بار به ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، گفته است، یک‌بار به‌صورت حضوری و بار دیگر در مکالمه‌ای تلفنی در روزهای اخیر.

نخست‌وزیر سوئد نیز خواستار آن شد که دربارهٔ مسئله فساد در اوکراین با صراحت کامل صحبت شود.

تولید موشک‌های دوربرد

فریدریش مرتس هم‌چنین تأیید کرد که سامانه‌های موشکی دوربرد در اختیار اوکراین قرار خواهند گرفت، هرچند او از ارائهٔ جزئیات دربارهٔ تعداد یا زمان‌بندی در این زمینه خودداری کرد.

مرتس در این کنفرانس خبری مشترک گفت: «ما ماه‌هاست که با دولت اوکراین برای اجرای پروژه‌های مربوط به تسلیحات دوربرد به‌طور فشرده کار می‌کنیم. ارتش اوکراین به چنین سامانه‌های تسلیحاتی مجهز خواهد شد.»

وقتی خبرنگاران درباره تردید قبلی آلمان در زمینه ارسال موشک‌های کروز دوربرد تاروس به اوکراین پرسیدند، مرتس از ارائهٔ جزئیات خودداری و این رویکرد را "تاکتیکی برای افزایش فشار بر روسیه" توصیف کرد.

مرتس گفت: «ما توافق کرده‌ایم که دیگر دربارهٔ جزئیات در عرصه همگانی صحبت نکنیم، زیرا معتقدیم که حدی از ابهام ، به‌ویژه برای طرف روسی، در مورد میزان حمایت نظامی ما در این حوزه ضروری است.»

مرتس در پایان گفت: «فقط می‌توانم بگویم که ما هر کاری از دست‌مان برمی‌آید انجام می‌دهیم تا ارتش اوکراین را به سامانه‌های تسلیحاتی با برد مناسب مجهز کنیم. این روند در هفته‌ها و ماه‌های آینده نیز ادامه خواهد یافت، و در صورت لزوم حتی شامل تولید چنین سامانه‌هایی در داخل خود اوکراین خواهد بود.»

ایران و روسیه در سال‌های گذشته همکاری‌های علمی خود را به طور پنهانی از طریق مجموعه‌ای از نشست‌های اعلام‌نشده گسترش داده‌اند. این همکاری‌ها در زمینه فعالیت‌های هسته‌ای و فناوری‌های مختلف با کاربرد دوگانه بوده‌اند.فایننشال تایمز در گزارشی در ۱۹ نوامبر خبر داده که دانشمندان و مهندسان هسته‌ای ایرانی در نوامبر ۲۰۲۴ برای دومین بار در سفری اعلام‌نشده به روسیه رفتند؛ سفری که نگرانی‌های واشنگتن دربارهٔ احتمال همکاری دو کشور در حوزه فناوری‌ها با کاربرد دوگانه‌ را برانگیخته است. آمریکا می‌گوید این فناوری‌ها می‌توانند در ارتباط با تسلیحات هسته‌ای باشند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این سفر بخشی از تبادلات گسترده‌تر میان سازمان‌های پژوهشی وابسته به نیروهای مسلح ایران و نهادهای دفاعی روسیه بوده است. روزنامهٔ فایننشال تایمز در این گزارش نوشته که مدارک این موضوع از طریق داده‌های افشاشده سفر، فهرست‌های تحریم و اسناد ثبتی شرکت‌ها راستی‌آزمایی شده است.

بر اساس این تحقیقات، هیئت بازدیدکننده شامل فیزیکدان‌ها و مهندسان ایرانی با گذرنامه‌های دیپلماتیک دارای شماره‌های پی‌درپی بود؛ موضوعی که به‌گفته فایننشال تایمز نشان‌دهنده یک مأموریت سازمان‌یافته دولتی است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

گفته می‌شود که این گروه با نهادهای روسی در ارتباط با تحقیقات دفاعی طبقه‌بندی‌شده دیدار کرده، از جمله شرکت "سیستم‌های لیزری" که تحت تحریم است و فناوری‌های غیرنظامی و نظامی را توسعه می‌دهد.

این سفر ظاهرا توسط شرکت "دماوندتک" هماهنگ شده بود؛ شرکتی که به‌عنوان پوششی برای "سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی" (سپند) عمل می‌کند، یعنی برای نهادی وابسته به وزارت دفاع ایران که به‌دلیل نقش مظنون در تحقیقات سلاح هسته‌ای تحت تحریم آمریکا قرار دارد.

"دماوندتک" و مدیر آن، علی کالوند، در اکتبر ۲۰۲۵، به‌دلیل تسهیل فعالیت‌های تدارکاتی برای سپند و برنامه‌ریزی سفر دانشمندان هسته‌ای ایرانی به روسیه از سوی وزارت خارجهٔ آمریکا تحریم شدند.

فناوری هسته‌ای و لیزری در زمینه تسلیحاتی

جیم لَمسام، تحلیلگر سابق سازمان سیا و پژوهشگر ارشد در مرکز مطالعات جمیز مارتین درباره عدم گسترش سلا‌ح‌‌های هسته‌ای در بیانیه‌ای به فایننشال تایمز گفت که دانشمندان ایرانی به‌دنبال "فناوری‌ها و تخصص‌های لیزری بودند که می‌تواند به آن‌ها کمک کند طراحی سلاح هسته‌ای را بدون انجام آزمایش‌های انفجاری هسته‌ای راستی‌آزمایی کنند".

فایننشال تایمز اشاره می‌کند که این دومین سفر گزارش‌شده از این نوع است. در اوت ۲۰۲۴ نیز دانشمندان ایرانی در چارچوبی مشابه به روسیه سفر کرده بودند. گفته می‌شود کالوند که تحصیلات خود را در مؤسسه پلی‌تکنیک کی‌یف گذرانده، رهبری هیئت نخست را نیز بر عهده داشته است.

اسنادی که فایننشال تایمز بررسی کرده نشان می‌دهد که دیدارهای ماه نوامبر در سن‌پترزبورگ انجام شده، جایی که نمایندگان شرکت سیستم‌های لیزری میزبان نمایندگان ایرانی تحت عنوان "همکاری‌های فنی" بودند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که بازدیدکنندگان در واقع وابسته به دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی مرتبط با وزارت دفاع ایران بودند و ربطی به شرکت "دماوندتک" که ادعای نمایندگی آن را می‌کردند، نداشتند.

فایننشال تایمز در مورد دیگری گزارش داد که آندری ساوین، مدیر فنی سابق شرکت سیستم‌های لیزری و مدیر توسعهٔ کنونی شرکت "تکنولوژی‌های جت" در سن‌پترزبورگ، در فوریه ۲۰۲۵ به تهران سفر کرده است.

او در این سفر با مقام‌های "دماوندتک"، و به ‌گفته فردی مطلع، با شخصیت‌های ارشدی که گمان می‌رود به سپند مرتبط باشند، دیدار کرده است. ساوین همچنین استاد دانشگاه دولتی فنی بالتیک "وونمه"، یکی از دانشگاه‌های مهم دفاعی روسیه است.

نیکول گراژفسکی، کارشناس سیاست هسته‌ای در "بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی"، به فایننشال تایمز گفت که این دیدارها "شواهد معتبری ارائه می‌دهند مبنی بر اینکه روسیه به ایران در تحقیقات هسته‌ای مرتبط با سلاح کمک می‌کند."

او افزود که مشارکت نهادهای وابسته به دولت روسیه در انتقال فناوری‌های مختلف با کاربرد دوگانه نشان می‌دهد این همکاری از پشتیبانی سیاسی سطح بالا در هر دو کشور برخوردار است.

این افشاگری توجه‌ها به فعالیت‌های هسته‌ای ایران را بیشتر کرده است. در ژوئن ۲۰۲۵، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اعلام کرد که آژانس شواهد قطعی از وجود برنامه تسلیحاتی ندارد، اما فعالیت‌های ایران "ابهام قابل توجهی" ایجاد کرده است.

گروسی در آن زمان گفت: «هیچ کشوری در جهان اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنی نمی‌کند جز ایران.» او افزود که این سطح "از نظر فنی تقریباً معادل" غنی‌سازی ۹۰ درصدی مورد استفاده در سلاح هسته‌ای است.

ایران همواره تأکید کرده که برنامه هسته‌ای‌اش صرفاً برای اهداف صلح‌آمیز است و هدف آن ساخت سلاح نیست. اما مقام‌های اسرائیلی مدعی شده‌اند که تهران در حال توسعه فناوری چاشنی‌های لازم برای فعال‌سازی یک کلاهک هسته‌ای است.

سرگئی لاوروف، وزیر خارجهٔ روسیه در اوایل ژوئیه ۲۰۲۵ اعلام کرد که مسکو پیشنهاد خود را برای دریافت اورانیوم غنی‌شدهٔ مازاد ایران جهت پردازش و بازگرداندن آن در قالب رقیق‌شده مناسب برای استفاده انرژی غیرنظامی، بار دیگر تکرار کرده است، پیشنهادی که در توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ نیز آمده بود.

ماندیانت، از زیرمجموعه‌های گوگل، از ادامه حملات یک گروه سایبری منتسب به ایران به صنایع دفاعی و هوافضا در خاورمیانه با "دو بدافزار" خبر داد. روایتی تازه از جنگ سایبری خزنده‌ای که پیامدهای سیاسی آن به مرور آشکارتر می‌شود.شرکت "ماندیانت"، نهاد معتبر امنیت سایبری وابسته به گوگل، اعلام کرد، گروهی که به عنوان "یوان‌سی۱۵۴۹" (UNC1549) شناسایی شده، طی دو سال گذشته حملات هدفمند علیه صنایع هوافضا، هوانوردی و دفاعی در خاورمیانه را، از جمله با دو بدافزار ادامه داده است.

به گفته ماندیانت، این گروه هکری منتسب به جمهوری اسلامی، از مجموعه‌ای از ابزارها، از جمله دو بدافزار "TWOSTROKE" و "DEEPROOT"، برای ایجاد راه‌های غیرمستقیم و دسترسی پایدار استفاده کرده است.

حملات سایبری در سایه تنش منطقه‌ای

روایت ماندیانت، نه ابعاد فنی، بلکه اهمیت پیام سیاسی ماجرا را می‌رساند؛ تداوم یک کارزار سایبری خزنده، لایه‌لایه و پیوسته که هدفش دسترسی بلندمدت به شبکه‌های حساس دفاعی و کسب اطلاعات است.

این گزارش در زمانی منتشر شده که تنش‌های منطقه‌ای، از جنگ در غزه تا مشکلات امنیتی در خلیج فارس، فضا را برای عملیات سایبری پیچیده‌تر کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

ماندیانت تأکید می‌کند که "یوان‌سی۱۵۴۹" با بهره‌گیری از روابط میان شرکت‌های بزرگ و پیمانکاران کوچکتر، از نقطه‌ضعف‌های زنجیره تأمین استفاده می‌کند؛ روشی که در سال‌های اخیر به یکی از مؤثرترین ابزارهای جنگ سایبری دولت‌ها بدل شده است.

به‌گفته پژوهشگران، ابتدا یک شرکت واسطه هدف قرار می‌گیرد و سپس از مسیر آن، راه به شبکه‌های اصلی صنایع دفاعی باز می‌شود.

پیامدهای یک الگوی تکرارشونده

طبق تحلیل ماندیانت، این گروه نه تنها با ایمیل‌های جعلی و پیشنهادهای شغلی فریبنده به دنبال جذب قربانی است، بلکه کارکنان فناوری اطلاعات، یعنی افرادی با دسترسی گسترده‌تر به شبکه‌ها را نیز هدف قرار می‌دهد.

این شیوه، که سال گذشته نیز در گزارش‌های امنیتی اروپایی درباره حملات مشابه ذکر شده بود، می‌تواند به مهاجم اجازه دهد حتی ماه‌ها پس از شناسایی حمله، دوباره به شبکه بازگردد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در پس‌زمینه این گزارش، ارزیابی‌های سیاسی نیز قابل مشاهده است. صنایع هدف گرفته‌شده عمدتاً بخش‌هایی هستند که با امنیت منطقه‌ای و همکاری‌های نظامی میان کشورهای خاورمیانه و غرب در ارتباط‌اند. به همین دلیل، افشای چنین حملاتی تنها یک هشدار فنی نیست، بلکه می‌تواند بخشی از تصویری گسترده‌تر از رقابت اطلاعاتی میان دولت‌ها محسوب شود.

به‌گفته ماندیانت، این گروه از ابزارهایی برای حفظ "حضور خاموش" خود در شبکه‌ها استفاده می‌کند و نیز کانال‌های ارتباطی‌ای را طراحی کرده است که کمترین رد را به جا می‌گذارند.

همین رفتار است که باعث شده برخی کارشناسان امنیت سایبری این سبک را بخشی از "صبر راهبردی" در عملیات اطلاعاتی جمهوری اسلامی توصیف کنند؛ رویکردی که به جای حملات سریع و تخریبی، بر نفوذ پایدار، گردآوری اطلاعات و امکان بازگشت در آینده تمرکز دارد.

گزارش پژوهشگران "ماندیانت" نشان می‌دهد که میدان اصلی رقابت امنیتی لزوماً نه در مرزها یا بر سکوهای نفتی، بلکه در شبکه‌هایی است که زیرساخت دفاعی و فناوری کشورهای منطقه را به هم متصل می‌کنند.

کمال خرازی به "سی‌ان‌ان" گفت، ایران آماده مذاکره با آمریکاست، اما از مواضع قبلی خود عقب‌نشینی نخواهد کرد. مشاور امور بین‌الملل خامنه‌ای بار دیگر تکرار کرد که اصل غنی‌سازی و برنامه موشکی جمهوری اسلامی "قابل مذاکره نیست".کمال خرازی، مشاور امور بین‌الملل علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در گفت‌وگویی اختصاصی با شبکه تلویزیونی "سی‌ان‌ان" که روز چهارشنبه ۲۸ آبان (۱۹ نوامبر) منتشر شد، گفت که تهران آماده مذاکره با آمریکا است، اما از شروط خود نیز دست نخواهد کشید.

به گفته مشاور خامنه‌ای، آمریکایی‌ها باید گام نخست را بردارند و بر اساس شروط تعیین‌شده توسط جمهوری اسلامی با ایران وارد تعامل شوند.

مشاور خامنه‌ای هم‌زمان تأکید کرد مذاکرات بایستی بر پایه "احترام متقابل" باشد و دستور کار آن نیز برای تضمین "شفافیت لازم در محتوای گفت‌وگوها و فرآیند مذاکرات" از پیش آماده شود.

شروط جمهوری اسلامی "تغییر نکرده است"

رئیس شورای راهبردی روابط خارجی جمهوری اسلامی همچنین دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا را متهم کرد که "به تعامل دیپلماتیک باور ندارد و ترجیح می‌دهد برای رسیدن به اهداف خود از زور استفاده کند."

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

ترامپ روز سه‌شنبه اعلام کرد که جمهوری اسلامی "به طور جدی" در حال ارسال پیام‌هایی برای دستیابی به توافقی با آمریکا بر سر برنامه هسته‌ای ایران است.

او در ضیافت شامی در کاخ سفید که به مناسبت سفر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، به آمریکا ترتیب داده شده بود، گفت: «آن‌ها خیلی دوست دارند با ما به توافق برسند، و با ما تماس می‌گیرند و احتمالاً در نهایت این کار را خواهیم کرد، این ایران است.» او پیش‌تر هم سخنانی مشابه را در خصوص تمایل دو طرف به مذاکره بیان کرده بود.

خرازی تأکید کرده که شروط جمهوری اسلامی برای نزدیکی دوباره به واشنگتن، از زمان حملات اسرائیل و سپس آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران در خرداد و تیر گذشته، تغییری نکرده است.

به گفته مشاور خامنه‌ای، غنی‌سازی اورانیوم ادامه خواهد یافت و برنامه رو به گسترش موشک‌های بالستیک ایران نیز موضوع مذاکرات مورد نظر ایران نخواهند بود. خرازی گفت: «ما فقط درباره مسئله هسته‌ای با آمریکا گفت‌وگو خواهیم کرد.»

خسارات تأسیسات هسته‌ای "هنوز برآورد نشده است"

اسرائیل روز ۲۳ خرداد، در میانه مذاکرات تهران و واشنگتن، حمله‌ای غافلگیرکننده به خاک ایران را آغاز کرد که آمریکا نیز در نهایت به آن پیوست.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

آمریکا طی این حملات، که نخستین حمله مستقیم ایالات متحده به خاک ایران محسوب می‌شود، سه مرکز هسته‌ای این کشور را هدف قرار داد. به گفته خرازی، پس از گذشت نزدیک به پنج ماه از جنگ ۱۲روزه، میزان خسارات وارده به تأسیسات هسته‌ای هنوز برآورد نشده است.

سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر خارجه ایران، یکشنبه گذشته به "سی‌ان‌ان" گفته بود، با وجود وارد شدن آسیب جدی به "زیرساخت‌ها، ماشین‌آلات" و "ساختمان‌ها"، برنامه هسته‌ای این کشور "دست‌نخورده" باقی مانده است. همان روز، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد که به دلیل حمله به تأسیسات هسته‌ای "در حال حاضر هیچ غنی‌سازی اورانیومی در ایران انجام نمی‌شود."

طبق ارزیابی سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران تا پیش از حمله اسرائیل، غنی‌سازی اورانیوم خود را تا سطح ۶۰ درصد پیش برده بود که می‌توانست با یک گام فنی نسبتا کوتاه، به سطح ۹۰ درصد، یعنی سطح مورد نیاز برای تولید سلاح اتمی، برسد.

واشنگتن در جریان گفت‌وگوهای ایران و آمریکا در تابستان گذشته، بر ضرورت توقف کامل غنی‌سازی اورانیوم تأکید می‌کرد، در حالی که تهران بر ادامه غنی‌سازی در خاک این کشور، هرچند در سطحی که قابلیت استفاده در تولید سلاح هسته‌ای نداشته باشد، اصرار داشت. اورانیوم با غنای بالا یکی از مؤلفه‌های اصلی ساخت سلاح هسته‌ای است.

اصل غنی‌سازی "قابل مذاکره نیست"

کمال خرازی در بخش دیگری از مصاحبه خود گفته است که "سطح و درجه غنی‌سازی"، و نه اصل آن، محور مذاکرات احتمالی با آمریکا خواهد بود. او همچنین در پاسخ به پرسشی در رابطه با احتمال درگیری مجدد نظامی با آمریکا یا اسرائیل، گفت: «همه چیز ممکن است. اما ما برای آن آماده‌ایم.»

پیش‌تر در ماه ژوئن گذشته گزارش‌هایی در مورد ایجاد کنسرسیومی برای نظارت بر غنی‌سازی اورانیوم در ایران با شراکت برخی کشورهای خاورمیانه و همراهی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مطرح شده بود. در آن مقطع، مقام‌های ایرانی بارها اعلام کرده بودند که با اصل تشکیل یک کنسرسیوم غنی‌سازی مخالفتی ندارند، اما تأکید داشتند که ایران باید کنترل بر غنی‌سازی خود را حفظ کند.

خرازی در پاسخ به "سی‌ان‌ان" درباره امکان رسیدن به نوعی تفاهم با آمریکا، از جمله در چارچوب چنین کنسرسیومی، گفت: «فکر می‌کنم چنین امکانی وجود دارد.»

او افزود: «اگر مذاکرات واقعی میان ایران و آمریکا انجام شود، راه‌ها و ابزارهایی هست که تضمین کند ایران می‌تواند غنی‌سازی خود را ادامه دهد و در عین حال دیگران نیز اطمینان یابند که ایران به دنبال سلاح هسته‌ای نخواهد بود.»

"آمریکا از توسل به زور خودداری کند"

کمال خرازی در گفت‌وگوی خود با "سی‌ان‌ان" در پیامی خطاب به ترامپ گفته است: «با رویکردی مثبت نسبت به ایران شروع کنید. اگر مثبت باشد، قطعاً پاسخ متقابل داده خواهد شد. اما برای این کار، آنها [آمریکایی‌ها] باید از هرگونه توسل به زور علیه ایران خودداری کنند. آنها این مسیر را امتحان کرده‌اند و اکنون فهمیده‌اند که این قابل قبول و کارآمد نیست.»

گزارش‌های متعددی در ماه‌های گذشته در ارتباط با تبادل متقابل پیام‌هایی میان ایران و آمریکا منتشر شده بود. حتی گمانه‌زنی‌هایی در این مورد مطرح شده بود که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، حامل پیامی از سوی ایران برای ترامپ بوده است.

پیش‌تر نیز برخی منابع غربی در زمستان ۱۴۰۳ و بهار ۱۴۰۴ از آمادگی ریاض برای تسهیل مذاکرات هسته‌ای میان تهران و واشنگتن خبر داده بودند.

سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر خارجه ایران نیز در گفت‌وگویی که "ایسنا" روز سه‌شنبه از او منتشر کرد، از وضعیت "پیام‌رسانی" میان تهران و واشنگتن پرده برداشته، اما گفته بود: «کانال‌ها میان ایران و آمریکا زیاد است، اما پیام قابل‌اعتنا کم است.» او افزوده بود که آمریکا هنوز "برای مذاکره واقعی و نتیجه‌محور آماده نیست."

فقط چند ساعت پس از موافقت مجلس نمایندگان، سنای آمریکا نیز به انتشار اسناد پرونده تحقیقاتی جفری اپستین رأی داد. این تصمیم به اتفاق آرا گرفته شد. بنابراین، متن مصوبه احتمالاً به‌زودی روی میز ترامپ قرار خواهد گرفت.سنای آمریکا با رأی موافق خود مسیر انتشار اسناد پرونده تحقیقاتی مربوط به جفری اپستین، مجرم جنسی درگذشته را هموار کرد.

چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات در سنای آمریکا، شامگاه سه‌شنبه ۱۸ نوامبر (۲۷ آبان) به وقت محلی، درخواست تصویب فوری این لایحه را مطرح کرد؛ لایحه‌ای که اندک‌زمانی پیش به تصویب مجلس نمایندگان هم رسیده بود.

شومر از رویه‌ای به نام "رضایت جمعی" استفاده کرد که به سنا اجازه می‌دهد تا لایحه‌ای را بدون رأی‌گیری رسمی تصویب کند، مشروط بر اینکه هیچ سناتوری مخالفتی با آن نداشته باشد.

بنابراین، کاملاً محتمل است که متن لایحه به سرعت و بدون هیچ تغییر اساسی روی میز دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، قرار گیرد. با این حال، این لایحه تازه پس از امضای رسمی ترامپ رسمیت می‌یابد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

ساعاتی پیش جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان، با تنها یک رأی مخالف به انتشار اسناد پرونده اپستین رأی مثبت داده بودند.

دونالد ترامپ پیش‌تر با این موضوع مخالفت کرده بود، اما با مشخص شدن نتیجه، موضع خود را در آخر هفته تغییر داد.

در روزهای گذشته فشار بر خود ترامپ در ماجرای اپستین به‌شدت افزایش یافت. او ارتباط نزدیک با اپستین را انکار می‌کند، گرچه ایمیل‌های تازه منتشرشده، خلاف این را نشان می‌دهند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

جفری اپستین سال‌ها به شکل سیستماتیک به سوءاستفاده و بهره‌کشی جنسی از کودکان در جزیره خصوصی و بدنامش "لیتل سنت جیمز" در دریای کارائیب پرداخته بود.

جسد او در سال ۲۰۱۹ در سلول زندانش در نیویورک پیدا شد. ترامپ نیز از جمله افرادی بود که در حلقه آشنایان این میلیونر پرنفوذ در میان طبقات بالای جامعه قرار داشت.