دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

بر روی رایانه‌های بوندستاگ داده‌های حساسی پردازش و ذخیره می‌شود. اکنون چند نماینده نامه‌هایی به زبان خارجی همراه با فلش‌مموری دریافت کرده‌اند. طبق هشدار پلیس، آنها به هیچ عنوان نباید به رایانه‌ها وصل شوند.پلیس به چند فراکسیون مجلس نمایندگان آلمان (بوندستاگ) درباره فلش‌مموری‌های مشکوکی که از طریق پست به دفاتر نمایندگان ارسال شده، هشدار داده است.

طبق اطلاعات فراکسیون ائتلاف احزاب مسیحی (CDU/CSU)، این بسته‌ها همراه با نامه‌هایی به زبان انگلیسی، در هفته جاری به چند فراکسیون پارلمان رسیده‌اند.

ارسال چنین بسته‌هایی از سوی دیگر فراکسیون‌های بوندستاگ تأیید شده است. روزنامه "ولت" و نشریه "پولیتیکو" نیز پیش‌تر درباره این موضوع گزارش داده بودند.

بر اساس نامه‌ای از دبیرخانه فراکسیون حزب دموکرات مسیحی، پلیس بوندستاگ به آنها اطلاع داده که دفاتر نمایندگان چندین گروه پارلمانی، بسته‌هایی پستی حاوی نامه‌ای به زبان انگلیسی و یک فلش‌مموری (USB-Stick) دریافت کرده‌اند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

پلیس گفته است که تحت هیچ شرایطی نباید این فلش‌مموری‌ها به رایانه وصل شوند. در عوض، پلیس بوندستاگ درخواست کرده که گیرندگان، آن را در پاکتی جداگانه برای پلیس ارسال کنند.

طبق گزارش مزبور، ماریا لیزا فولرز، نماینده حزب سوسیال دموکرات در مجلس آلمان، این حادثه را "قطعاً نگران‌کننده" خواند و از در جریان بودن تحقیقات خبر داد.

ارسال "ایمیل هشدار"

به گفته فراکسیون حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD)، اداره بوندستاگ نیز ایمیلی هشدارآمیز ارسال کرده است. سخنگوی این فراکسیون در پاسخ به پرسشی گفته است، چندین نماینده نامه‌ای همراه با یک فلش‌مموری دریافت کرده‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به گفته این گروه پارلمانی، در موارد شناخته‌شده، این فلش‌مموری‌ها، همان‌گونه که پیش‌تر در یک ایمیل عمومی توصیه شده بوده، به اداره بوندستاگ تحویل داده شده یا بلافاصله نابود شده‌اند.

فراکسیون حزب چپ آلمان اعلام کرد که هنوز گزارشی از نمایندگان خود درباره دریافت فلش‌مموری‌های مشکوک دریافت نکرده است.

اینا لاتن‌دورف، نخستین مدیر پارلمانی فراکسیون حزب چپ، در عین حال گفت که این گروه در هفته گذشته و هفته جاری از سوی اداره بوندستاگ هشداری درباره خطر استفاده از فلش‌مموری‌های مشکوک ارسال‌شده از طریق پست دریافت کرده است.

کمپانی خودروسازی مشهور بی‌اِم‌و به‌عنوان تنها خودروساز آلمانی قصد دارد فناوری هیدروژن برای سوخت خودروهای خود را توسعه دهد. دولت آلمان قرار است برای این کار بیش از ۲۷۰ میلیون یورو کمک‌هزینه به این شرکت اختصاص دهد.شرکت بی‌اِم‌و (BMW) به‌عنوان تنها خودروساز آلمانی قصد دارد فناوری هیدروژن برای سوخت خودروهای خود را توسعه دهد.

دولت آلمان قرار است برای این کار بیش از ۲۷۰ میلیون یورو کمک‌هزینه به این شرکت اختصاص دهد.

به گزارش رسانه‌های آلمانی، دولت فدرال و ایالت بایرن اعلام کردند که قصد دارند پروژه توسعه خودروهای هیدروژنی بی‌اِم‌و را تامین مالی ‌کنند. هدف، توسعه یک سامانه پیشران برقی مبتنی بر پیل سوختی اعلام شده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

در همین راستا پاتریک اشنایدر، وزیر حمل‌ونقل آلمان و مارکوس زودر، رئیس دولت ایالتی بایرن، در برلین مجوز کمک‌هزینه به ارزش حدود ۲۷۳ میلیون یورو را برای پروژه موسوم به "های‌پاور‌ درایو" به این شرکت مشهور خودروسازی تحویل دادند.

طبق گزارش‌ها، سهم دولت فدرال در اعطای این کمک‌هزینه حدود ۱۹۱ میلیون یورو و سهم ایالت بایرن حدود ۸۲ میلیون یورو است. این خودروهای پیل سوختی طبق برنامه قرار است از سال ۲۰۲۸ عرضه شوند.

نخست‌وزیر ایالت بایرن در مراسم تحویل مجوز کمک‌هزینه دولتی به بی‌ام‌و گفت که فلسفه ما در سیاست اقتصادی مدرن این است که از پژوهش در فناوری‌های نو حمایت شود، نه اینکه با پول زیاد، به صنایع منسوخ و قدیمی یارانه بدهیم.

زودر افزود: «ما نباید از خودروی آلمانی دست بکشیم و آن را به رقیبانی مانند چین واگذار کنیم. ما به موتورهای احتراق داخلی با فناوری پیشرفته نیاز داریم، و همچنین خودروهای برقی و فناوری‌هایی مانند هیدروژن. این کار تنها با گشودگی نسبت به فناوری و ارائه گزینه‌ها برای بازارهای متفاوت جهان امکان‌پذیر است.»

از دیگر سو یوآخیم پُست، مدیر توسعه کمپانی بی‌اِم‌و نیز گفت که این مجوز کمک‌هزینه، راهبرد این شرکت را که محور آن، گشودگی نسبت به فناوری است، تایید می‌کند.

طبق اخبار منتشر شده، بی‌اِم‌و می‌خواهد از سال ۲۰۲۸ شاسی‌بلند "ایکس۵" را افزون بر مدل‌های برقی، بنزینی، دیزلی و هیبریدی، با یک سامانه پیشران مبتنی بر پیل سوختی نیز روانه بازار کند.

بدین ترتیب بی‌اِم‌و تنها خودروساز آلمانی خواهد شد که بر هیدروژن تکیه می‌کند. در عین حال این نوع خودرو در جهان از سوی خودروسازان بزرگ چندان مورد استقبال قرار نگرفته است.

کمبود زیرساخت‌ها؛ مانع بزرگ بر سر خودروهای هیدروژنی

از جمله موانع بر سر راه تحقق چنین پروژه‌هایی این است که در حال حاضر تنها چند مدل محدود از خودروهای مبتنی بر پیل سوختی در دسترس هستند، از جمله مدل‌هایی از تویوتا یا هیوندای، که فقط شمار کمی از آنها فروخته می‌شود.

افزون بر این، همچنان این پرسش مطرح است که این خودروها در کجا می‌توانند سوخت‌گیری کنند، چرا که طبق آمار رسمی، شمار جایگاه‌های سوخت هیدروژن در آلمان اخیرا کاهش یافته است. افزون بر این، هیدروژن در مقایسه با دیگر پیشرانه‌ها گران‌تر به شمار می‌آید.

در خودروهای هیدروژنی، همان گونه که از نام آن برمی‌آید، از سوخت هیدروژن به عنوان منبع انرژی استفاده می‌شود. در این خودروها انرژی شیمیایی هیدروژن از طریق یک واکنش REDOX (اُکسایش و کاهش) میان هیدروژن و اکسیژن در یک پیل سوختی، به انرژی مکانیکی تبدیل می‌شود.

از دیگر سو با در نظر گرفتن این که هیدروژن همچون سوخت‌های فسیلی در مخازن یا ذخایر طبیعی پیدا نمی‌شود، باید آن را از گاز طبیعی یا زیست‌توده یا الکترولیز از آب تولید کرد.

از جمله مزایای انرژی هیدروژنی، می‌توان به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای اشاره کرد. با این حال، هیدروژن را می‌توان از سوخت‌های فسیلی تولید کرد، اما مساله بر سر این است که این امر به انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌انجامد و مزایای زیست‌محیطی استفاده از این سوخت، حذف یا به حداقل می‌رسد.

از این رو خودروهای هیدروژنی با وجود آن که برای پیشرفت آن، سا‌ل‌ها تحقیق و توسعه صورت گرفته در میان خودروسازان چندان محبوبیتی ندارد.

بیشتر بخوانید: مرسدس بنز به‌زودی از خودروی جدید "جی‌اِل‌بی" خود رونمایی می‌کند

برای نمونه کمپانی خودروسازی هوندا مدل پیل سوختی کلَریتی (Clarity) خود را به دلیل تقاضای کم کنار گذاشته است. این خودرو یک خودروی پیل ‌سوختی بود و از هیدروژن برای تولید برق استفاده می‌کرد و برق نیز موتور آن را به حرکت درمی‌آورد. تنها آلایندگی لوله اگزوز آن بخار آب بود، و می‌شد آن را در حدود سه تا پنج دقیقه در ایستگاه‌های هیدروژن سوخت‌گیری کرد

تولید این خودرو در نهایت به دلیل عواملی مانند تقاضای پایین بازار و زیرساخت محدود سوخت‌رسانی هیدروژن متوقف شد.

از جمله مثال‌های دیگر می‌توان به هیوندای نکسو (Hyundai Nexo) یک خودروی کراس‌اوور شاسی‌بلند هیدروژنی ساخت شرکت هیوندای اشاره کرد که نسل اول آن در سال ۲۰۱۸ معرفی شد.

بیشتر بخوانید: بحران صنعت خودروسازی در آلمان؛ سقوط ۵۶ درصدی سود مرسدس−بنز

نمونه دیگر، تویوتا میرای (Mirai) یک خودروی هیدروژنی پیل سوختی است که توسط شرکت تویوتا تولید می‌شود و نام آن در زبان ژاپنی به معنای "آینده" است. نسل اول این خودرو در سال ۲۰۱۴ و نسل دوم آن در سال ۲۰۱۹ معرفی شد و با وجود چالش‌های موجود در زیرساخت‌های سوخت‌گیری هیدروژن، به دلیل طراحی جذاب و عملکرد بالا، همچنان در حال توسعه و بهبود است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

یک چالش عمده برای خودروهای هیدروژنی، نبود شبکه گسترده سوخت‌رسانی هیدروژنی در مقایسه با شبکه برق موجود است. همچنین خودروهای هیدروژنی اغلب به دلیل فناوری و نیازهای زیرساختی، از خودروهای برقی باتری‌دار گران‌تر هستند.

اکنون باید دید کمپانی خودروسازی آلمانی بی‌ام‌و چگونه بر این مشکلات غلبه خواهد کرد و بازار خودرو چه واکنشی به این خودرو نشان خواهد داد.

تشکیل دولت جدید عراق با چالش‌های جدی روبرو است؛ پراکندگی گروه‌های شیعه نزدیک به ایران و اصرار واشنگتن بر کاهش نفوذ تهران بر بغداد، مذاکرات ائتلاف‌سازی را پیچیده کرده و ممکن است تشکیل دولت ماه‌ها طول بکشد.بر اساس نتایج مقدماتی کمیسیون عالی مستقل انتخابات عراق، ائتلاف "بازسازی و توسعه" به رهبری محمد شیاع سودانی با کسب بیش از ۱.۳ میلیون رأی و ۴۵ کرسی در پارلمان ۳۲۹ عضوی، پیشتاز انتخابات ۱۱ نوامبر شد. این پیروزی در حالی رقم خورد که مشارکت کلی حدود ۵۶ درصد گزارش شده و گروه‌های شیعی نزدیک به ایران با پراکندگی آرا و کاهش نسبی نفوذ مواجه شدند.

این انتخابات که با مشارکت بیش از ۱۲ میلیون رأی‌دهنده برگزار شد، تغییرات در توزیع قدرت میان اردوگاه شیعیان، سنی‌ها و کردها را بیش از پیش برجستە کرد. انتخاباتی کە در سایە رقابت‌های منطقەای میان تهران و واشنگتن برگزار شد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی در این زمینه با دو کارشناس گفت‌وگو کرده است: فرزین کرباسی، تحلیل‌گر مسائل خاورمیانه از سلیمانیە اقلیم کردستان، و هلگورد صمد، تحلیل‌گر مسائل سیاسی در پاریس.

پیشتازی سودانی و پراکندگی شیعیان

محمد شیاع سودانی، نخست‌وزیر فعلی که ائتلاف "بازسازی و توسعه" او در انتخابات پیشین (۲۰۲۱) حضور موفقی نداشت، در این دور انتخابات در صدر ایستاد. فرزین کرباسی این موفقیت سودانی را ناشی از "عملکرد متمایز او در سه سال گذشته نسبت به نخست‌وزیران قبلی" می‌داند.

حال انتظار می‌رود ائتلاف سودانی به عنوان بزرگترین بلوک پارلمانی، به منظور تشکیل دولت با سایر احزاب و جریان‌ها وارد مذاکراە شود.

در این میان گروه‌های شیعە نزدیک به ایران با چالش‌های داخلی روبرو شدند. کرباسی توضیح می‌دهد که "اختلافات داخلی میان این گروه‌ها، از جمله تفاوت در منافع، گرایش‌های سیاسی تندرو و میانه‌رو، نقش مهمی در کاهش نسبی آرای آن‌ها ایفا کرد."

طبق نتایج مقدماتی ائتلاف دولت قانون به رهبری نوری مالکی ۳۰ کرسی، سازمان بدر به رهبری هادی عامری ۱۹ کرسی و بلوک صادقون مرتبط با قیس خزعلی حدود ۲۶ کرسی کسب کرده‌اند، که نشان‌دهنده پراکندگی آرای گروه‌های شیعە است.

بیشتر بخوانید: انتخابات پارلمانی عراق؛ نبرد خاموش تهران و واشنگتن در بغداد

بایکوت مقتدی صدر نیز بر نتایج تأثیرگذار بود. کرباسی در این‌بارە می‌گوید: «صدر که در ژوئیه ۲۰۲۵ اعلام کرد به دلیل حضور شبه‌نظامیان در صحنه سیاسی، انتخابات را تحریم می‌کند، توانست مشارکت شیعیان را کاهش دهد و نفوذ کلی آن‌ها را محدود سازد.» کاهش میزان آرای شیعیان، احتمالا وزن سیاسی سنی‌ها و کردها در چانەزنی‌ها برای تشکیل دولت را بالا می‌برد.

حزب دمکرات کردستان عراق و اتحادیه میهنی کردستان نیز کە ادارە اقلیم کردستان را در دست دارند به ترتیب ٢٧ و ١٨ کرسی مجلس را به خود اختصاص دادەاند. سه حزب دیگر کرد نیز مجموعا ١٢ کرسی بە دست آوردەاند.

در استان‌های سنی‌نشین نیز ائتلاف تقدم به رهبری محمد حلبوسی، رئیس اسبق پارلمان توانست ٢٧ کرسی به دست بیاورد. البته باید در نظر داشت کە کمیسیون مستقل انتخابات تا کنون نتایج انتخابات را تائید رسمی نکردە است، به همین دلیل احتمال دو کرسی کمتر یا بیشتر برای هر لیست وجود دارد، اما با این وجود نتایج انتخابات دستخوش تغییر عمدەای نخواهد شد.

چالش‌های پیش رو برای تشکیل دولت

تشکیل دولت جدید با چالش‌های جدی همراه است، به ویژه به دلیل عدم اکثریت مطلق و نیاز به ائتلاف‌های گسترده.

کرباسی در این‌بارە می‌گوید کە "سودانی با چالش‌های سختی برای تشکیل ائتلاف مواجه است. شیعیان پراکنده هستند و گروه‌های نزدیک به ایران، مانند مالکی، عامری و خزعلی تمایلی به پذیرش رهبری وی ندارند، که این امر می‌تواند فرآیند تشکیل دولت را پیچیده‌تر کند."

او در ادامە می‌گوید: «کردها و سنی‌ها مطالبات دیرینه‌ای مانند اجرای مواد قانون اساسی، تخصیص بودجه و پرداخت مطالبات از دولت مرکزی دارند، این امر مسئلە را پیچیده می‌کند و تشکیل کابینه ممکن است ماه‌ها طول بکشد.»

هلگورد صمد نیز بر این چالش‌ها تأکید می‌کند و همزمان می‌افزاید: «احتمالا ائتلاف گستردەای شکل می‌گیرد. بە گمان من دولت ترکیبی از ائتلاف سودانی، چهارچوب هماهنگی شیعە و کردها خواهد بود.»

همزمان صمد می‌گوید کە "حضور احزاب کُرد در دولت بە منظور حفظ توازن قومی ضروری به نظر می‌رسد."

نفوذ ایران در سایه رقابت‌های منطقه‌ای

یکی از مباحثی کە بر انتخابات پارلمانی عراق سایە انداختە است، نقش جمهوری اسلامی ایران در دولت آینده عراق است. احتمالا همین مسئلە از چالش‌های اصلی سودانی محسوب می‌شود.

کرباسی در این‌بارە می‌گوید: «تهران با تشویق گروه‌های شیعی به اتحاد و تشکیل جبهه‌ای متحد، تلاش کرد تا موقعیت خود را در عراق حفظ کند و جبهه مقاومت را در برابر ایالات متحده تقویت نماید.»

ایران از طریق حمایت از این گروه‌ها از جمله جلوگیری از اقدامات برخی شاخه‌های حشد شعبی علیه منافع آمریکا و اسرائیل، سعی در کاهش تنش‌های نظامی داشت تا از حملات احتمالی آمریکا و اسرائیل جلوگیری کند. با این حال کرباسی می‌گوید که "این تلاش‌ها نتوانست مانع از برتری نسبی سودانی شود، که رویکردی متعادل‌تر نسبت به روابط با غرب دارد."

هلگورد صمد نیز بر کاهش نفوذ ایران تاکید دارد و می‌گوید: «با توجه به تحولات اخیر منطقه‌ای، نفوذ ایران در عراق تا حدی کاهش یافته و صدای مخالفان گروه‌های وابسته به آن در داخل کشور بلندتر شده است.»

او افزود که "چنانچه سودانی تعهداتی مبنی بر جمع‌آوری تسلیحات و اعمال فشارهای اقتصادی بر گروه‌های شیعە مسلح ارائه دهد، ممکن است حمایت ایالات متحده از ادامه نخست‌وزیری او تقویت شود."

ایالات متحده با اعزام فرستاده ویژه و همزمان گفت‌وگوهای وزیر دفاع این کشور با سودانی، بر کاهش نفوذ گروه‌های نزدیک به ایران تأکید کرده و وابستگی مالی عراق به واشنگتن (از طریق درآمدهای نفتی) تشکیل دولتی مخالف با سیاست‌های آمریکا را دشوار یا غیرممکن می‌سازد.

بیشتر بخوانید: انتخابات عراق؛ آزمونی سرنوشت‌ساز برای حفظ نفوذ حکومت ایران

پس از رویدادهای هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه، برخی گروه‌های شیعه مورد حمایت ایران در عراق، منافع ایالات متحده و اسرائیل را در منطقه هدف قرار دادند. این اقدامات منجر به پاسخ‌های نظامی آمریکا علیه این گروه‌ها، از جمله حملات هوایی در عراق و سوریه شد. واشنگتن همچنین دولت عراق را تحت فشار قرار داد تا کنترل بیشتری بر این شبه‌نظامیان اعمال کند و هشدار داد که در صورت عدم جمع‌آوری تسلیحات یا ادامه فعالیت‌های تهدیدآمیز، اقدامات شدیدتری اتخاذ خواهد کرد.

در حالی که بغداد تا حد زیادی از درگیری‌های مستقیم در امان مانده و اسرائیل تاکنون اقدامی مستقیم علیه این گروه‌ها انجام نداده، ادامه این وضعیت به نقش این گروه‌ها در دولت آینده بستگی دارد. ایالات متحده تأکید کرده که اگر گروه‌های شیعه مسلح در تشکیل دولت آینده دخیل باشند یا نفوذ قابل توجهی داشته باشند، ممکن است نتایج انتخابات را به رسمیت نشناسد و همزمان بر خلع سلاح آن‌ها اصرار می‌ورزد.

این مسائل چالش‌های تشکیل دولت را بیش از پیش افزایش داده و نیاز به توازن دیپلماتیک بین منافع داخلی و فشارهای خارجی را برجستە می‌کند. کرباسی در این‌باره می‌گوید: «اگر جمهوری اسلامی ایران تضعیف شود، گروه‌های شیعه وابسته به آن نیز متأثر خواهند شد. بنابراین باید منتظر ماند و دید که این بازی بزرگ در منطقه چگونه به پایان می‌رسد.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

انتخابات پارلمانی عراق از سال ۲۰۰۵ تاکنون صحنه رقابت قدرت‌های خارجی بوده است. پس از انتخابات ۲۰۲۱، دولت سودانی در اکتبر ۲۰۲۲ تشکیل شد و بر اصلاحات اقتصادی تمرکز کرد، اما اعتراضات ۲۰۱۹-۲۰۲۰ نشان‌دهنده نارضایتی از فساد، نفوذ جمهوری اسلامی و سوءمدیریت بود.

ایران از طریق حمایت از گروه‌های شیعه مانند حشد شعبی نفوذ خود در این کشور را حفظ کرده، این در حالی است که ایالات متحده با کنترل درآمدهای نفتی این کشور بر کاهش این نفوذ اصرار دارد. باید دید که آیا دولت آینده عراق می‌تواند توازن بین ایران و آمریکا را حفظ کند تا از ناآرامی‌ها جلوگیری کند یا نه.

فیاض زاهد، عضو شورای اطلاع‌رسانی دولت، در اعتراض به محدودشدن استقلال بیان و انتصاب یکی از مدیران دولت رئیسی، از سمت خود استعفا کرد. این کناره‌گیری نه فقط اقدامی شخصی، که نشانه‌ای از گسست در تیم رسانه‌ای دولت پزشکیان است.فیاض زاهد، روزنامه‌نگار و عضو شورای اطلاع‌رسانی دولت مسعود پزشکیان، روز جمعه ۲۳ آبان (۱۴ نوامبر) در نامه‌ای خطاب به الیاس حضرتی، رئیس این شورا، از سمت خود استعفا کرد.

زاهد در این نامه با اشاره به سابقه رفاقت و همکاری خود با حضرتی و حمایت‌های گذشته‌اش از مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران، نوشت که تصورش از عضویت در این شورا، برخورداری از "اختیار و اراده" در بیان نظراتش بوده، اما "ویژگی فردی و اظهارات و نوشته‌های گاه و بی‌گاه" او باعث "نارضایتی‌هایی" شده است.

او در پایان نامه‌اش، "مدارا و تحمل" حضرتی و پزشکیان را "سرمایه" خود خوانده و کناره‌گیری‌اش را از "شورای اطلاع‌رسانی دولت" اعلام کرده است. الیاس حضرتی نیز در پاسخ، ضمن قدردانی از "استقلال رأی و شرافت قلم" زاهد، استعفای او را پذیرفت.

اعتراض به یک انتصاب جنجالی

چند ساعت پیش از انتشار این نامه، زاهد با انتشار پستی جنجالی در شبکه اجتماعی اکس، از جمله نوشت: «دردناک است در روزی که فواد شمس از فشار روزگار!! خودکشی کرد، مدیر برکشیده رئیسی معاون رئیس جمهورمان شد. اسم این هرچه باشد وفاق نیست. کج‌تابی است.»

منظور زاهد از "مدیر برکشیده رئیسی"، اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون تازه‌منصوب‌شده پزشکیان بود که اخیرا از سوی رئیس‌ جمهوری به ریاست "سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی" گمارده شده است؛ مدیری که پیش‌تر در دولت ابراهیم رئیسی ریاست "ستاد راهبردی تحول" را برعهده داشت و از چهره‌های نزدیک به او در آستان قدس رضوی به شمار می‌رفت.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این انتصاب، از نگاه زاهد، نماد تناقضی آشکار با شعارهای وعده‌‌داده‌شده از سوی دولت پزشکیان است؛ دولتی که به نظر می‌رسد از نظر او، با چنین "کج‌تابی"هایی از اصول ادعایی "دولت وفاق ملی" فاصله گرفته است.

واکنش‌ها اما سریع و تند بود. علی‌اصغر شفیعیان، مدیرمسئول "انصاف‌نیوز" و مشاور معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌ جمهوری، در پاسخ نوشت که «شورای اطلاع‌رسانی دولت نیاز به اصلاح جدی دارد» و اظهارنظر یکی از اعضای شورا علیه تصمیم پزشکیان را "تأسف‌بار" خواند.

واکنش شفیعیان عملاً شکاف در تیم رسانه‌ای دولت را آشکار کرد؛ شکافی میان چهره‌های مدعی استقلال رسانه‌ای و کسانی که "شورای اطلاع‌رسانی" را موظف به هم‌سویی کامل با سیاست‌های دولت می‌دانند.

پیش‌زمینه اختلاف؛ از نقد سیاست خارجی تا "هزینه" انتقاد

استعفای فیاض زاهد تنها به یک انتصاب محدود نمی‌شود. او در ماه‌های اخیر به یکی از صریح‌ترین صداهای منتقد در درون ساختار دولت بدل شده بود. او روز سوم مهرماه گذشته در گفت‌وگو با "خبرآنلاین"، برخی مواضع مطرح‌شده درباره "بستن تنگه هرمز" یا "خروج از ان‌پی‌تی" را "جاهلانه یا خائنانه" توصیف کرده بود.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

زاهد چندی بعد نیز در یادداشتی مشترک با دو روزنامه‌نگار و تحلیلگر دیگر، عباس عبدی و محمد مهاجری، ادعای پزشکیان در خصوص "آمادگی حکومت" برای گفت‌وگو با منتقدان را رد کرد و نوشت که در غیاب آزادی بیان، استقلال قضایی و رسانه‌های آزاد، گفت‌وگو "اگر ناممکن نباشد"، دست‌کم "پرهزینه" است.

زاهد همچنین پس از جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل، برخلاف لحن پیروزمندانه رسانه‌های رسمی، از "تحقیر" کشور در این جنگ و گریستن خود "در هر روز آن" سخن گفته بود. او بازگشت تحریم‌های سازمان ملل را نیز هشداری برای مشروعیت‌بخشی به اقدام نظامی علیه ایران دانسته و خواستار تلاش حکومت برای جلوگیری از فعال شدن "مکانیسم ماشه" شده بود.

این مواضع صریح، به‌ویژه در فضای ملتهب پس از جنگ، نارضایتی اصولگرایان تندرو و برخی محافل نزدیک به نهادهای امنیتی را برانگیخته بود.

پیام زاهد در "اکس" در روز استعفا، علاوه بر انتقاد از انتصاب سقاب اصفهانی، ارجاعی تلخ به مرگ فواد شمس، روزنامه‌نگار و تحلیلگر سیاسی داشت که دو روز پیش‌تر، در ۲۱ آبان، بر اثر "فشار روزگار" به زندگی خود پایان داد.

زاهد که ریاست انجمن صنفی روزنامه‌نگاران تهران را نیز برعهده دارد، در سوگ او نوشته بود: «کوچ فواد شمس، نمونه کوچکی است از رنج‌هایی که روزنامه‌نگاران و‌نویسندگان و نخبگان این سرزمین می‌برند! [...] ما همگی مرده‌ایم؛ بدنمان سرد نشده...»

به نظر می‌رسد در چنین فضایی، انتصاب یک مدیر منتسب به دولت پیشین که نماد "یکدستی" و نه "وفاق" محسوب می‌شد، به مقام معاونت رئیس‌جمهور، برای زاهد معنایی مضاعف یافته است.

شکاف در تیم رسانه‌ای دولت

کناره‌گیری فیاض زاهد در کنار مواضع علی‌اصغر شفیعیان و دیگر چهره‌های نزدیک به رئیس‌ جمهوری، نشانه‌ای از بحران هویت در شورای اطلاع‌رسانی دولت است؛ شورایی که مأموریتش ایجاد هماهنگی در روایت‌های رسانه‌ای دولت است، اما خود اکنون به میدان اختلاف بدل شده است.

در روزهای گذشته نیز محمد مهاجری، عضو دیگر این شورا، در توییتی تند علیه علیرضا زاکانی، شهردار تهران، که خواستار سپردن "مدیریت آب" به خود شده بود، جنجال آفرید.

مهاجری نوشته بود: «آقای زاکانی که سر نخواستنش به‌عنوان شهردار ‌تهران دعواست، در عبارتی خنده‌آور گفته معیشت مردم تهران و مدیریت آب پایتخت را به من بسپارید! او اگر خیلی هنر دارد همین شهرداری را که در چندسال اخیر به سازمانی فشل تبدیل کرده اصلاح کند تا لقب بی‌عرضه‌ترین شهردار تهران به نامش سند نخورد».

مجموعه این رخدادها سبب شده است که برخی رسانه‌های اصول‌گرا، همچون "جهان‌نیوز"، از "لزوم اصلاح جدی" شورای اطلاع‌رسانی دولت سخن بگویند.

استعفای فیاض زاهد بیش از کناره‌گیری از یک سمت اداری، عملا نوعی مرزبندی میان "حضور در ساختار" و حفظ استقلال بوده است. او از جمله معدود چهره‌هایی بود که کوشید در دولت پزشکیان نقش مشاور منتقد را ایفا کند، در حالی که به نظر می‌رسد در "دولت وفاق ملی"، حتی صداهای اصلاح‌طلب همدل نیز تنها تا جایی تحمل می‌شوند که "وفاق" کنونی دست‌نخورده باقی بماند.

دونالد ترامپ می‌گوید که همچنان قصد دارد علیه شبکه جهانی بی‌بی‌سی به دلیل دستکاری و تحریف سخنرانی‌‌اش در برنامه تلویزیونی پانوراما شکایت کند. ترامپ گفت، از این شبکه خبری بین یک تا پنج میلیارد دلار غرامت طلب خواهد کرد.دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا می‌گوید که همچنان قصد دارد علیه شبکه جهانی بی‌بی‌سی به دلیل دستکاری و تحریف سخنرانی‌ خود در برنامه تلویزیونی پانوراما شکایت کند.

ترامپ عصر جمعه ۱۴ نوامبر (۲۳ آبان)، در گفت‌وگو با خبرنگاران در هواپیمای مخصوص رئیس‌جمهور آمریکا (ایرفورس وان) گفت: «ما احتمالا در هفته پیش رو از آن‌ها چیزی بین ۱ تا ۵ میلیارد دلار غرامت مطالبه خواهیم کرد.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بی‌بی‌سی پیش از این اعلام کرده بود که دستکاری سخنرانی ترامپ در تاریخ ۶ ژانویه ۲۰۲۱ در برنامه پانوراما، "این تصور غلط را ایجاد کرده که پرزیدنت ترامپ خواهان اقدام خشونت‌آمیز شده است."

این شبکه از ترامپ به دلیل دست‌کاری و تقطیع ویدئوی سخنرانی او عذرخواهی و اعلام کرد که برنامه مذکور مجددا پخش نخواهد شد. بی‌بی‌سی در عین حال درخواست ترامپ برای دریافت غرامت را رد کرد.

این شبکه بریتانیایی پیش از این در یکی از قسمت‌های برنامه پانوراما، بخش‌هایی از سخنرانی ترامپ را به شکلی کنار هم قرار داده بود که این تصور را ایجاد می‌کرد که او از حمله به ساختمان کنگره آمریکا حمایت کرده است.

بیشتر بخوانید: عذرخواهی بی‌بی‌سی بابت تقطیع سخنان ترامپ؛ رد درخواست غرامت

عذرخواهی رسمی بی‌بی‌سی در شرایطی صورت گرفت که وکلای ترامپ پیش‌ از این، این شبکه را تهدید کرده بودند که در صورت عدم عذرخواهی تا ساعت ۱۰ شب به وقت گرینویچ ( پنج عصر به وقت شرق آمریکا) در روز جمعه ۱۴ نوامبر، از این شبکه شکایت کرده و خواهان اعطای غرامت به مبلغ یک میلیارد دلار خواهند شد.

اقدام بی‌بی‌سی در دستکاری سخنان ترامپ پس از آن مطرح شد که روزنامه دیلی‌تلگراف، ویدیوی ویرایش‌شده مشابهی در برنامه "نیوزنایت" در سال ۲۰۲۲ میلادی را افشا کرد.

بی‌بی‌سی با وجود عذرخواهی، درخواست وکلای ترامپ برای پرداخت غرامت را رد و اعلام کرد که هیچ گونه پایه قانونی برای شکایت ترامپ از این شبکه وجود ندارد.

شبکه بی‌بی‌سی با این حال در این بیانیه که روز پنج‌شنبه، ۱۳ نوامبر منتشر شد افزود که هیچ برنامه‌ای برای بازپخش این مستند در هیچ کدام از پلتفرم‌های خود ندارد.

اکنون ترامپ ضمن تاکید بر ادامه پیگیری حقوقی اقدام بی‌بی‌سی به خبرنگاران می‌گوید: «من فکر می‌کنم باید این کار را انجام دهم. آن‌ها مرتکب تقلب شدند. کلماتی را که از دهانم خارج می‌شد، تغییر دادند.»

بیشتر بخوانید: مدیرکل و رئیس بخش خبر ‌بی‌بی‌سی استعفا دادند

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین با بیان این که این موضوع را با کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا مطرح نکرده گفت که استارمر از او خواسته در این زمینه گفت‌وگو کنند. ترامپ همچنین افزود که آخر هفته با استارمر تماس خواهد گرفت.

بر اساس بررسی‌های صورت گرفته تا کنون هیچ اقدام حقوقی در پایگاه‌های دادگاه‌های عمومی ایالات متحده آمریکا ثبت نشده است.

با این حال، دلیل آن شاید این باشد که دادگاه‌های فدرال و ایالتی در فلوریدا، که احتمال می‌رود شکایت مذکور در آنجا ثبت شود، در آخر هفته تعطیل‌اند.

در بحبوحه بحث در خصوص شکایت احتمالی از بی‌بی‌سی، ترامپ در یک گفتگوی تلویزیونی از‌پیش‌ ضبط‌شده شبکه خبری جی‌بی با اشاره به موضوع تحریف سخنان خود در بی‌بی‌سی گفت: «هرگز چنین چیزی ندیده‌ بودم. این بارزترین و فاحش‌ترین مورد بود. فکر می‌کنم بدتر از موضوع کامالا با سی‌بی‌اس و برنامه ۶۰ دقیقه.»

شرکت رسانه‌ای آمریکایی پارامونت در تابستان امسال موافقت کرده بود که در رویه‌ای خارج از دادگاه، مبلغ ۱۶ میلیون دلار بابت حل‌و‌فصل اختلاف حقوقی با ترامپ در خصوص مصاحبه‌ کامالا هریس، معاون جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا بپردازد که از خبرگزاری سی‌بی‌اس پخش شده بود.

دردسر حقوقی بی‌بی‌سی، استعفای مدیرکل و رئیس‌ بخش خبر

اعلام قصد دونالد ترامپ برای ثبت شکایت از بی‌بی‌سی به رغم عذرخواهی این شبکه در شرایطی صورت می‌گیرد که پیش از این تیم دیوی، مدیرکل سازمان بی‌بی‌سی و دبورا ترنس، رئیس بخش خبر این شبکه پس از افشای این ماجرا استعفا کردند.

کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید روز جمعه هفتم نوامبر اخبار بی‌بی‌سی را "صد درصد جعلی" خوانده بود. تمرکز اصلی انتقادها بر مستندی از برنامه "پانوراما" به نام "ترامپ؛ فرصتی دوباره؟" است که سال گذشته از این شبکه پخش شد.

طبق این گزارش افشاگرانه، در این مستند دو بخش از سخنرانی ترامپ در ششم ژانویه ۲۰۲۱ طوری تدوین شده بود که گویی او مردم را تحریک کرده تا به ساختمان کنگره در واشنگتن حمله کنند.

در مستند پخش‌شده ترامپ خطاب به هوادارانش می‌گوید، "ما به سمت کنگره حرکت می‌کنیم" و اینکه "به شدت خواهیم جنگید."

اما در فیلم اصلی و بدون ویرایش ترامپ در حالی دیده می‌شود که پس از فراخواندن هوادارانش برای رفتن به سمت کنگره می‌گوید، آنها در آنجا "سناتورها و نمایندگان شجاع‌شان را تشویق خواهند کرد."

مستند "ترامپ؛ فرصتی دوباره؟" درست یک هفته پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در ۵ نوامبر ۲۰۲۴ پخش شده بود.

دونالد ترامپ روز یکشنبه ۹ نوامبر از استعفای این دو مقام بی‌بی‌سی استقبال کرده و دیوی و ترنس را "افراد بسیار غیرصادق" خوانده بود. ترامپ همچنین گفت که آن‌ها قصد داشتند بر انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا تأثیر بگذارند.

او افزود: «از همه بدتر اینکه آن‌ها از کشوری خارجی هستند که بسیاری آن را مهم‌ترین متحد ما می‌دانند. چه فاجعه و اتفاق وحشتناکی برای دموکراسی!»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

دولت بریتانیا در ماه‌های اخیر تلاش زیادی برای حفظ روابط مثبت با ترامپ انجام داده بود.

دیوی از سال ۲۰۲۰ در سمت مدیرکل بی‌بی‌سی فعالیت داشت. او روز یکشنبه ۹ نوامبر اعلام کرد که تصمیم به استعفا را به تنهایی گرفته و انتقادات اخیر تنها دلیل کناره‌گیری‌اش نبوده، اما عاملی است که مسئولیت آن را پذیرفته است. او همچنین گفت که چند ماه دیگر در سمت خود باقی می‌ماند تا جانشینی پیدا شود.

حکم اعدام مسعود جامعی، علیرضا مرداسی و فرشاد اعتمادی‌فر، سه زندانی سیاسی در زندان شیبان اهواز که پیش از این از سوی دادگاه انقلاب این شهر صادر شده بود، از سوی دیوان عالی تایید شد.خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در "خبرگاه" می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

"یازده مصدوم" بر اثر فروریختن پل در مجموعه گردشگری سد فریمان

در پی شکستن یک پل در مجموعه گردشگری و تاریخی سد فریمان "۱۱ تن" مصدوم شدند.

به رسانه‌های داخلی ایران به نقل از فرمانده انتظامی شهرستان فریمان، این پل محل اتصال تفرجگاه به ورودی سد بود و بر اثر تخریب آن ۱۱ نفر از روی پل با ارتفاع سه متر سقوط کردند.

گفته شده است، مصدومان این حادثه به مراکز درمانی اعزام شدند و تحقیقات درباره علت اصلی این حادثه ادامه دارد.

رسانه‌های داخلی ایران تاکنون به هویت مصدومان و وضعیت عمومی آنها اشاره‌ای نکرده‌اند.

حکم اعدام سه زندانی سیاسی در اهواز از سوی دیوان عالی کشور تایید شد

حکم اعدام سه زندانی سیاسی در زندان شیبان اهواز که پیش از این از سوی دادگاه انقلاب این شهر صادر شده بود، از سوی دیوان عالی تایید شد.

دادگاه انقلاب اهواز اواخر تیرماه سال جاری با صدور حکمی که یکی سنگین‌ترین احکام صادره در ماه‌های اخیر در خوزستان بود، مسعود جامعی، علیرضا مرداسی و فرشاد اعتمادی‌فر را هر کدام به دو بار اعدام و یک سال حبس محکوم کرده بود.

بر ا‌ساس گزارش سازمان حقوق بشری هرانا، این احکام سنگین برای این زندانیان سیاسی به اتهاماتی همچون "افساد فی‌الارض"، "عضویت در گروه‌های باغی" و "تبلیغ علیه نظام" صادر شده است.

خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران پیش‌تر مدعی شده بود، این افراد به "شبکه منافقان" متصل بوده و قصد انجام "عملیات ایذایی" را داشتند.

یک منبع مطلع از این پرونده که نامش فاش نشده است، به هرانا گفت: «این افراد حدود دو سال گذشته را تحت بازداشت موقت قرار داشتند. آنها طی دوران بازداشت، از دسترسی به وکیل و خدمات درمانی مناسب محروم بودند و احکام صادره در حالی به آنان ابلاغ شد که روند دادرسی این افراد با نقض فاحش اصول دادرسی عادلانه همراه بود.»

تخلیه ۲۱ هزار نفر در نورنبرگ برای خنثی‌سازی بمب جنگ جهانی دوم

با کشف یک بمب مربوط به جنگ جهانی دوم در جریان یک عملیات ساختمانی در یکی از محله‌های شهر نورنبرگ، ۲۱ هزار نفر از ساکنان مجبور به ترک موقت خانه‌هایشان شدند.

این بزرگ‌ترین عملیات تخلیه در این شهر بود که در آن نزدیک به ۵۰۰ آتش‌نشان، حدود ۲۵۰ نفر از کارکنان خدمات امدادی، ۶۰ نفر از نیروهای خدمات فنی و بیش از ۱۰۰ افسر پلیس حضور داشتند.

متخصصان خنثی‌سازی اعلام کردند، این بمب حدود ۴۵۰ کیلوگرم وزن داشت.

این عملیات روز شنبه ۱۵ نوامبر (۲۴ آبان) با موفقیت انجام شد.

شورای امنیت سازمان ملل درباره طرح ترامپ برای غزه رای‌گیری می‌کند

شورای امنیت سازمان ملل روز دوشنبه ۱۷ نوامبر (۲۶ آبان) درباره طرح غزه رئیس‌جمهوری آمریکا رای‌گیری خواهد کرد.

این قطعنامه توسط ایالات متحده پس از مشورت و همکاری با اعضای شورا و شرکای منطقه‌ای تهیه شده است و از سوی قطر، مصر، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، اندونزی، پاکستان، اردن و ترکیه حمایت می‌شود.

جلسه رای‌گیری دو روز آینده در حالی برگزار خواهد شد که روسیه، به‌عنوان کشور دارای حق وتو، پیشنهاد مستقلی ارائه داده که ممکن است توسط چین پشتیبانی شود.

در این پیشنهاد - بدون اشاره مستقیم به دونالد ترامپ - به ابتکاری اشاره شده که منجر به آتش‌بس فعلی در نوار غزه شده است.

با این حال، در این پیشنهاد هیچ اشاره‌ای به "شورای صلح" تحت رهبری ترامپ یا به اعزام نیروی بین‌المللی تثبیت‌کننده‌ای که توسط ایالات متحده هماهنگ می‌شود، نشده است.

این پیش‌نویس در حالی قرار است از سوی روسیه ارائه شود که این کشور اعلام کرده، "این پیشنهاد با ابتکار آمریکایی در تضاد نیست."

ایالات متحده هفته گذشته متن اولیه این طرح را در شورای امنیت مطرح کرد. این متن بر ادامه آتش‌بسی که پس از دو سال جنگ میان اسرائیل و حماس برقرار شده و قرار است طرح صلح پیشنهادی دونالد ترامپ را رسمیت ببخشد، تاکید دارد.

همچنین گفته شده است، در متن این قطعنامه برخلاف نسخه‌های قبلی، "تشکیل کشور فلسطینی" لحاظ شده است.

دستگاه قضایی آزادی مولوی نقشبندی، امام‌جمعه اهل سنت راسک را تأیید کرد

رئیس‌ کل دادگستری سیستان و بلوچستان آزادی مشروط مولوی فتحی محمد نقشبندی، امام‌جمعه اهل سنت راسک را تأیید کرد.

مولوی فتحی محمد نقشبندی در سال ۱۴۰۲ به اتهام "تشویش اذهان عمومی" از طریق سخنرانی‌های کذب، "تهمت و افترا به نظام جمهوری اسلامی"، "اقدام علیه امنیت ملی" و "تصرف غیر قانونی اراضی ملی" در مسیر شهرستان راسک به چابهار توسط نیروهای امنیتی بازداشت و پس از پایان بازجویی‌ها، به زندان وکیل‌آباد مشهد منتقل شد.

بازداشت او با واکنش گسترده علمای اهل سنت و شهروندان سیستان و بلوچستان مواجه شد و حتی چند روز پس از اعلام این خبر، شهروندان و کسبه شهرستان راسک در اعتراض به این بازداشت، دست به اعتصاب زدند.

مولوی نقشبندی پیش از این امام جمعه شهر سرباز بود و از جمله روحانیون منتقد حکومت به شمار می‌رود که در جریان اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ مورد فشار و تهدید قرار گرفت.

او همچنین در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، در پیامی به صراحت گفته‌ بود: «جنگ اسرائیل و ایران، نبرد کفر و اسلام نیست و هیچ ربطی به اسلام ندارد».

۱۲ هزار استاد دانشگاه در ۱۰ سال اخیر از ایران خارج شده‌اند

بنا بر اعلام معاون پیشین وزیر علوم ایران در ۱۰ سال اخیر ۱۲ هزار استاد دانشگاه از ایران خارج شده‌اند و اکوسیستم و حکمرانی آموزش عالی تغییرات اساسی کرده است.

غلامرضا ظریفیان در سخنانی در بیست و یکمین مجمع عمومی انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه‌ها با اعلام این خبر گفت: «با نگاه گذشته نمی‌توانیم دانشگاه را مدیریت کنیم و اکوسیستم جدید نیازمند اختیارات ویژه است.»

او با بیان اینکه دانشگاه "عقل نقاد" یک جامعه است و به میزانی که این عقل نقاد فعال شود، نقش گشودگی برای جامعه ایجاد می‌کند، افزود: «ولی ما به این نهاد که می‌توانسته راهگشا باشد، اگر نخواهیم بگوییم با سوءظن نگاه کردیم ولی به هر حال در قفسش کرده‌ایم.»

بیشتر بخوانید: بحران مهاجرت اساتید دانشگاه؛ زنگ خطری برای آینده علمی ایران

اظهارات این مقام مسئول در حالی است که گفته شده، ۶۰ درصد خروج اساتید دانشگاه از ایران تنها در چهار سال اخیر رخ داده است.

روند اخراج اساتید از زمان ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد آغاز شد. این روند در دوران ریاست جمهوری حسن روحانی، رئیس‌جمهور پیشین ایران کمی کند شد اما در دوران ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی دوباره شدت گرفت اما بیشترین موج اخراج اساتید در سال‌های اخیر مربوط به سال ۱۴۰۱ و پس از اعتراضات سراسری است.

اخیرا حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی نیز مدعی شده بود که "از بازگشت اساتید مهاجرت‌کرده استقبال می‌شود."

ترامپ تعرفه‌ها بر واردات گوشت گاو، قهوه و سایر مواد غذایی را کاهش می‌دهد

رئیس‌جمهوری ایالات متحده در تصمیمی متفاوت، یک فرمان اجرایی امضا کرد که طیف وسیعی از واردات مواد غذایی، از جمله گوشت گاو، گوجه فرنگی، قهوه و موز را از تعرفه‌های گسترده‌ای که اوایل سال میلادی جاری تقریبا بر همه کشورها وضع شده بود، معاف کرد.

دونالد ترامپ به دنبال این تصمیم اعلام کرد، متوجه شده است که "برخی محصولات کشاورزی نباید مشمول عوارضی باشند که او وضع کرده بود."

به‌ گفته منابعی در کاخ سفید، در میان این مواد غذایی، گوشت گاو، گوجه‌فرنگی، قهوه، چای، موز و دیگر میوه‌های استوایی و همچنین کودهای شیمیایی نیز ذکر شده‌اند. اینها محصولاتی است که ایالات متحده آنها راعمدتا تولید نمی‌کند.

ترامپ مدت‌ها پافشاری می‌کرد، تعرفه‌های گمرکی او موجب افزایش تورم نمی‌شوند اما طبق جدیدترین داده‌های موجود در ماه سپتامبر سال جاری قیمت گوشت چرخ‌کرده گاو حدود ۱۳ درصد بیشتر از سال گذشته بود و قیمت انواع استیک‌ تقریبا ۱۷ درصد افزایش یافته بود.

معافیت‌های جدید که حالا اعمال شدند، نشان‌دهنده‌ تغییر موضع شدید ترامپ است.

نارضایتی از قیمت‌ بالای مواد غذایی همچنین در انتخابات مختلف در سطح ایالتی و محلی در ماه‌های گذشته از موضوعات محوری بود.

نیروی دریایی سپاه توقیف نفتکش "تالارا" را تایید کرد

روابط عمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران با صدور بیانیه‌ای تایید کرد که روز جمعه ۲۳ آبان‌ماه یک فروند نفتکش با نام تجاری "تالارا" با پرچم جزایر مارشال را توقیف کرده است.

در این بیانیه ادعا شده که این نفتکش "حامل ۳۰ هزار تن محموله مواد پتروشیمی و به مقصد سنگاپور در حال حرکت بود" که با دستور قضایی توقیف شد.

نیروی دریایی سپاه همچنین وعده داده که پس از "بررسی کامل محموله و بازرسی از نفتکش و مستندات" درباره این موضوع اطلاع‌رسانی خواهد شد.

بیشتر بخوانید: توقیف یک نفتکش توسط سپاه و انتقال آن به سواحل ایران

منابع امنیت دریایی روز جمعه از رهگیری و انتقال نفتکش "تالارا" توسط سپاه پاسداران به آب‌های ایران خبر داده‌ بودند. بنا بر گزارش این منابع، "تالارا" با پرچم جزایر مارشال پیش‌تر در سواحل امارات در حرکت بود و محموله گازوئیل پرگوگرد را از شارجه به مقصد سنگاپور، از طریق اقیانوس هند حمل می‌کرد.

در سال‌های اخیر مواردی از توقیف کشتی‌های تجاری در آب‌های خلیج فارس توسط سپاه پاسداران با استناد به "تخلفات دریانوردی، قاچاق ادعایی یا اختلافات حقوقی" گزارش شده است.

محدودیت‌های امنیتی در مراسم سالگرد کیانوش سنجری در تهران

نیروهای امنیتی ایران روز جمعه ۲۳آبان با حضور گسترده در بهشت زهرای تهران، مراسم سالگرد کیانوش سنجری، روزنامه‌نگار و فعال مدنی منتقد حکومت را با اعمال محدودیت و متفرق کردن حاضران مختل کردند.

به گفتە شاهدان عینی در این مراسم که در قطعه ۲۵۰ بهشت زهرا برگزار شد، ماموران لباس شخصی و نیروهای انتظامی (فراجا) با تعداد زیادی خودرو در اطراف محل حضور داشتند و فضای تهدیدآمیزی ایجاد کردند که مانع مشارکت آزادانه شهروندان شد.

بر اساس گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران ماموران به حاضران تذکر دادند تا از عکس‌برداری و فیلم‌برداری خودداری کنند و در چند مورد، تلفن‌های همراه افراد را تفتیش کرده و تصاویر ضبط‌شده را حذف کردند.

کیانوش سنجری، روزنامه‌نگار و فعال مدنی بود که ۲۳آبان سال گذشته به زندگی خود پایان داد. شماری از فعالان و کاربران شبکەهای اجتماعی، فشارهای وارده بر او پس از بازگشت به ایران، از جمله حبس و محکومیت را عامل این اقدام می‌دانند.

او زندانی سیاسی سابق و گزارشگر پیشین بخش فارسی شبکه تلویزیونی "صدای آمریکا" بود و بە بازداشت فعالان مدنی توسط جمهوری اسلامی اعتراض داشت.

حمله آمریکا به قایق‌های مشکوک به "قاچاق مواد مخدر" باز هم کشته داد

در حمله نیروهای ارتش ایالات متحده به یک قایق مشکوک به "حمل مواد مخدر" در دریای کارائیب چهار نفر کشته شدند.

سخنگوی وزارت جنگ آمریکا (پنتاگون) این عملیات را بخشی از کمپین مقابله با "نارکوتروریسم" توصیف کرد و دولت ونزوئلا را به حمایت فعال از شبکه‌های قاچاق متهم ساخت.

در هفته‌های اخیر حملات ارتش آمریکا بە قایق‌هایی کە ادعا می‌شود در قاچاق مواد مخدر دست دارند، ۷۵ کشتە در پی داشتە است.

بیشتر بخوانید: قطع تبادلات اطلاعاتی بریتانیا و کلمبیا با آمریکا در مورد کارائیب

ایالات متحده ادعا می‌کند که این قایق‌ها برای انتقال مواد مخدر از ونزوئلا به مقاصد دیگر استفاده می‌شوند و دولت نیکولاس مادورو در ونزوئلا را متهم به تسهیل فعال این فعالیت‌ها کرده است.

در همین راستا ناو هواپیمابر "یواس‌اس جرالد آر. فورد"، بزرگ‌ترین ناو جنگی جهان، اخیراً به منطقه کارائیب اعزام شده تا حمایت از عملیات‌ دریایی و هوایی را تقویت کند.این اعزام بخشی از بزرگ‌ترین حضور نظامی آمریکا در منطقه از زمان حمله به پاناما در سال ۱۹۸۹ است.

ایران: آمریکا و تروئیکا پیش‌نویس قطعنامه‌ای جدید علیه جمهوری اسلامی ارائه می‌کنند

نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز جمعه ۱۴ نوامبر نسبت به پیش‌نویس قطعنامه جدید ارائه‌شده توسط آمریکا و سه کشور اروپایی (تروئیکا) در شورای حکام هشدار داد و آن را "اقدامی غیرقانونی" توصیف کرد که هیچ تغییری در وضعیت اجرای پادمان در ایران ایجاد نخواهد کرد.

رضا نجفی در پاسخ به خبرنگاران در وین تأکید کرد که آمریکا و تروئیکای اروپایی (شامل انگلیس، فرانسه و آلمان) در حال "سوءاستفاده" از سازوکارهای بین‌المللی برای "تحمیل دیدگاه‌های قلدرمآبانه" خود بر ایران هستند.

بیشتر بخوانید: آژانس: ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران باید سریعا بررسی شود

وی همچنین هشدار داد: «تحمیل گزارش‌دهی بر مدیرکل بر اساس قطعنامه‌های منقضی‌شده شورای امنیت، اقدامی کاملاً غیرقانونی و ناموجه است که به پیچیدگی‌های موجود می‌افزاید و ضربه‌ای دیگر به دیپلماسی وارد می‌کند.»

شورای حکام آژانس در حال بررسی پیش‌نویس قطعنامه‌ای است که از مدیرکل می‌خواهد گزارش‌های منظمی درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران ارائه دهد، اقدامی که بخشی از تلاش‌های غرب برای افزایش فشار بر تهران محسوب می‌شود.

در پی بالا گرفتن تنش بین چین و ژاپن بر سر تایوان، وزارت خارجه چین به شهروندان خود درباره سفر به ژاپن هشدار داد. اظهارات اخیر نخست‌وزیر ژاپن درباره تایوان، در هفته اخیر کشمکش لفظی میان مقامات دو کشور را تشدید کرده است.به دنبال بالا گرفتن تنش بین چین و ژاپن بر سر تایوان، وزارت خارجه چین به شهروندان خود درباره سفر به ژاپن هشدار داد. اظهارات اخیر نخست‌وزیر ژاپن درباره تایوان، در هفته اخیر کشمکش لفظی میان مقامات دو کشور را تشدید کرده است.

این دستورالعمل تا این لحظه مهم‌ترین اقدام تلافی‌جویانه پکن در برابر سخنان سانائه تاکائیچی، نخست‌وزیر ژاپن به شمار می‌رود.

تاکائیچی پیش از این در پاسخ به پرسشی در پارلمان ژاپن گفته بود که حمله چین به تایوان "وضعیتی تهدیدکننده برای بقاى ژاپن محسوب می‌شود و بنابراین می‌تواند واکنش نظامی توکیو را برانگیزد."

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

در همین راستا شبکه خبری سی‌ان‌ان‌ با انتشار گزارشی ضمن اشاره به هشدار وزارت خارجه چین به شهروندان خود درباره سفر به ژاپن، نوشت که حتی اگر این اقدام، بیشتر جنبه نمادین داشته باشد، نشان می‌دهد که پکن مایل است وزن اقتصادی خود را برای پیشبرد اهداف ژئوپولیتیک به کار گیرد، راهبردی که بارها از آن استفاده کرده است.

در بیانیه‌ای که وزارت امور خارجه چین روز جمعه ۱۴ نوامبر (۲۳ آبان) منتشر کرد آمده است: «اظهارات آشکارا تحریک‌آمیز اخیر درباره تایوان، فضای تبادلات بین شهروندان [دو کشور] را بیشتر خدشه‌دار کرده است و خطرات بیشتری برای امنیت شهروندان چینی در ژاپن ایجاد می‌کند.»

در این بیانیه آمده است که این وزارتخانه و نمایندگی‌های آن، "به شهروندان چینی یادآوری می‌کنند که فعلا از سفر به ژاپن خودداری کنند."

این اقدام جدیدترین نمایش خشم پکن در کشمکشی است که تقریبا از یک‌ هفته‌ پیش آغاز شده است.

بیشتر بخوانید: تنش میان چین و ژاپن بر سر تایوان

پکن تایوان را بخشی از قلمرو خود قلمداد می‌کند و می‌توان گفت که حاکمیت تایوان، حساس‌ترین موضوع در روابط پکن با سایر کشورهاست.

وزارت دفاع چین نیز روز جمعه با صدور بیانیه‌ای گفته بود که در صورت مداخله نظامی ژاپن در تنگه تایوان، توکیو متحمل "شکست خردکننده‌ای خواهد شد."

بر اساس داده‌‌های رسمی اعلام شده از سوی رسانه‌های ژاپن، نزدیک به ۷.۵ میلیون مسافر از چین بین ماه‌های ژانویه و سپتامبر امسال از ژاپن بازدید کرده‌اند که این رقم بسیار بالاتر از هر کشور دیگر است.

تیرگی روابط بین دو کشور، در کمتر از دو هفته پس از آن رخ می‌دهد که تاکائیچی و شی جین‌پینگ، رهبر چین، برای نخستین بار در حاشیه یک نشست بین‌المللی دیدار و توافق کرده بودند که به‌دنبال روابطی سازنده و باثبات باشند.

اظهارات تهدیدآمیز سرکنسول چین در اوساکا

واکنش‌ها زمانی شعله‌ور شد که شوئه جیان، سرکنسول چین در اوساکا، روز شنبه گذشته در پلتفرم رسانه اجتماعی اکس (توییتر سابق) در واکنش به اظهارات نخست‌وزیر ژاپن نوشت که "این گردن کثیف مزاحم باید بدون لحظه‌ای تردید قطع شود."

پس از آن، سخنگوی ارشد دولت ژاپن اعلام کرد که توکیو به دلیل انتشار نظر نامناسب سرکنسول چین در اوساکا در رسانه‌های اجتماعی، مراتب اعتراض شدید خود را اعلام کرده است.

در همین راستا کیهارا مینورو، دبیر اول کابینه ژاپن، روز دوشنبه به خبرنگاران گفت: «هدف از این کار معلوم نیست، اما چنین اظهارنظری برای رئیس یک هیئت دیپلماتیک چین بسیار نامناسب است.»

بیشتر بخوانید: دیدار ترامپ و تاکایچی؛ ژاپن خواهان "عصر طلایی جدید" با آمریکا

کیهارا افزود که توکیو از طرف چینی خواست که این پست را فورا حذف کند و پس از آن دریافت که این پست حذف شده است.

او همچنین خاطرنشان کرد که ژاپن از طرف چینی درخواست خواهد کرد تا توضیح روشنی در خصوص پست اخیر ارائه دهد.

با وجود آن که اظهارات اخیر تاکا‌ئیچی در مورد تایوان، به خشم مقامات چینی دامن زده اما مقامات ژاپنی تاکید دارند که تاکا‌ئیچی صرفا "موضع متعارف دولت خود را بازتاب داده است."

در پی اظهارات تاکا‌ئیچی درباره تایوان، وزارت امور خارجه چین، کاناسوگی کِنجی، سفیر ژاپن در چین را احضار کرد و ضمن ابلاغ اعتراض پکن، خواهان پس‌گرفتن اظهارات نخست‌وزیر ژاپن شد.

در عین حال، موتِگی توشیمیتسو، وزیر خارجه ژاپن روز جمعه اعلام کرد که کاناسوگی در این جلسه معنا و مفهوم اظهارات تاکا‌ئیچی را برای مقامات چینی توضیح داده و اظهارات آن‌ها را وارد ندانسته است.

به گفته موتگی، اظهارنظر نخست‌وزیر ژاپن ناقض قوانین بین‌المللی نیست و ضرورتی برای پس گرفتن آن وجود ندارد.

به گفته مقامات ژاپنی، موضع توکیو درباره تایوان تغییر نکرده و همچنان بر اساس بیانیه مشترک سال ۱۹۷۲ است که در آن ژاپن سیاست "یک چین" را پذیرفته بود. او گفت، صلح و امنیت در تنگه تایوان نه تنها برای امنیت ژاپن بلکه برای ثبات جامعه بین‌المللی اهمیت دارد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در واکنش به پست تهدیدآمیز سرکنسول چین در اوساکا، فوناکوشی تاکِهیرو معاون وزیر خارجه ژاپن در روز جمعه ضمن احضار وو جیانگهائو سفیر چین در ژاپن، مراتب اعتراض توکیو به این پیام را ابلاغ و این پست را بسیار نامناسب توصیف کرد.

تعدادی از اعضای احزاب ژاپنی خواستار آن شده‌اند که این سرکنسول چینی به عنوان عنصر نامطلوب اخراج شود.

سخنان نخست‌وزیر ژاپن درباره به‌کارگیری ارتش این کشور برای دفاع از تایوان تنش‌های دیپلماتیک با چین را در پی داشته است. هر دو دولت سفیر طرف مقابل را احضار کرده‌اند.توکیو از دهه‌ها پیش سیاست "چین واحد" را که در آن تایوان بخشی از این کشور تلقی می‌شود، به رسمیت می‌شناسد. با این وجود، توکیو اعلام کرده است در صورت حمله به تایوان، مداخله خواهد کرد.

در همین راستا، اظهارات اخیر سانائه تاکایچی، نخست‌وزیر ژاپن درباره احتمال به‌کارگیری نیروهای این کشور برای دفاع از تایوان موجب بروز تنش‌های شدید دیپلماتیک میان پکن و توکیو شده و هر دو دولت سفیر طرف مقابل را احضار کرده‌اند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

تاکایچی حدود یک هفته پیش در پارلمان ژاپن گفت هرگونه تشدید نظامی در بحران تایوان از جمله اعزام ناوهای جنگی چین می‌تواند موجودیت ژاپن را تهدید کند. او در چنین "بدترین سناریویی" دخالت نیروهای ژاپنی را منتفی ندانست و بر حق "دفاع جمعی" تأکید کرد.

وزارت خارجه چین نیز اعلام کرد سفیر ژاپن را احضار کرده و "به دلیل اظهارات نادرست نخست‌وزیر درباره چین" اعتراض شدید مطرح کرده است. در این رابطه در وب‌سایت وزارت خارجه چین آمده بود که اگر کسی تلاش کند به هر شکلی در روند وحدت چین دخالت کند پکن "به طور قاطع پاسخ خواهد داد."

تهدید کنسول چین به قتل نخست‌وزیر ژاپن

در مقابل، وزارت خارجه ژاپن نیز سفیر چین را فراخواند. این وزارتخانه اعلام کرد توکیو "اعتراض شدید" خود را به دلیل "اظهارات به شدت نامناسب" ژو جیان، کنسول کل چین در اوزاکا ابلاغ کرده است. ژو چند روز پیش در یک پست آنلاین که اکنون حذف شده تهدید کرده بود به دلیل سخنان تاکایچی درباره تایوان "بدون تردید گلوی کثیف او را می‌برد."

بیشتر بخوانید: یک ناوشکن ژاپنی برای اولین‌بار از تنگه تایوان عبور کرد

چین تایوان را استانی جداشده می‌داند که باید دوباره با سرزمین اصلی متحد شود و برای این هدف حتی استفاده از نیروی نظامی را بعید نمی‌داند.

مینور و کیهارا، دبیر کابینه ژاپن تأکید کرد موضع توکیو درباره تایوان تغییر نکرده و همچنان بر اساس بیانیه مشترک سال ۱۹۷۲ است که در آن ژاپن سیاست "یک چین" را پذیرفته بود. او گفت صلح و امنیت در تنگه تایوان نه تنها برای امنیت ژاپن بلکه برای ثبات جامعه بین‌المللی اهمیت دارد.

تاکایچی که ماه گذشته نخستین زن در تاریخ ژاپن شد که به مقام نخست‌وزیری رسید در سمت قبلی خود به عنوان وزیر امنیت اقتصادی از منتقدان صریح چین و حامیان تایوان بود.

او پس از جنجال بر سر اظهارات اخیرش گفت حرف‌هایش را پس نمی‌گیرد اما در آینده از پرداختن به سناریوهای مشخص خودداری خواهد کرد.

قانونی که در سال ۲۰۱۵ تصویب شد به ژاپن اجازه می‌دهد در شرایط خاص از جمله در صورت تهدید موجودیت کشور به "دفاع جمعی" متوسل شود.

تایوان از آمریکا سلاح دریافت می‌کند

در همین حال، دولت ایالات متحده آمریکا برای نخستین بار از زمان آغاز ریاست جمهوری دونالد ترامپ در ژانویه با ارسال تجهیزات نظامی به تایوان موافقت کرد.

این بسته نظامی به ارزش ۳۳۰ میلیون دلار شامل قطعات یدکی و تجهیزات جانبی برای جنگنده‌ها و هواپیماهای نظامی باری است که از سوی اداره همکاری دفاعی آمریکا اعلام شد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

وزارت دفاع تایوان گفت این معامله به حفظ "آمادگی رزمی" و "توان بازدارندگی" تایوان در برابر چین کمک می‌کند. وزارت خارجه چین در واکنش اعلام کرد پکن با این ارسال تسلیحات "به شدت مخالف است".

آمریکا هرچند تایوان را به طور رسمی به عنوان کشور مستقل به رسمیت نمی‌شناسد اما بزرگ‌ترین تأمین‌کننده سلاح برای آن به شمار می‌رود.

با بسته‌شدن مرز پاکستان، دولت افغانستان به دنبال تغییر مسیرهای تجارت از پاکستان به ایران و آسیای میانه است. در همین راستا بندر چابهار به یک مرکز اصلی تجارت برای افعانستان تبدیل شده است.بر اساس گزارش رسانه‌ها، مقام‌های افغانستان با اشاره به این شرایط که این کشور که فاقد دسترسی مستقیم به دریا است، اکنون برای کاهش وابستگی به پاکستان بیشتر از مسیرهای ایران و آسیای میانه استفاده می‌کنند. این در حالی است که در حال حاضر تنش میان افغانستان و پاکستان بالا گرفته و مرزهایشان نیز طی هفته‌های اخیر بسته بوده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

وابستگی دیرینه افغانستان به بنادر پاکستان از دیرباز به اسلام‌آباد قدرت نفوذی داده بود تا بر کابل فشار وارد کند، زیرا شبه‌نظامیان پاکستانی در آن سوی مرز پناه گرفته‌اند و می‌توانستند از داخل خاک افغانستان در مناطق مختلف پاکستان دست به اقدام بزنند.

در عین حال افغانستان روزبه‌روز بیشتر از امتیازهای پیشنهادی ایران برای انتقال محموله‌ها به بندر چابهار که با حمایت هند توسعه یافته، استفاده می‌کند تا از پاکستان عبور نکند و از اختلال‌های مکرر مرزی و ترانزیتی دور بماند.

در همین راستا عبدالسلام جواد آخوندزاده، سخنگوی وزارت تجارت افغانستان به رویترز گفت: «در شش ماه گذشته تجارت ما با ایران به یک‌میلیارد و ششصد میلیون دلار رسیده که بیش از یک‌میلیارد و یکصد میلیون دلار مبادله‌شده با پاکستان است.»

او افزود: «امکانات چابهار تأخیرها را کاهش داده و به تجار اطمینان داده که با بسته‌شدن مرزها، محموله‌ها متوقف نخواهد شد.»

مهلت سه‌ماهه

بر اساس گزارش‌ها، ملا عبدالغنی برادر، معاون نخست‌وزیر افغانستان در امور اقتصادی، اشاره کرد تاجران سه ماه فرصت دارند قراردادهای خود را در پاکستان تسویه کنند و به مسیرهای دیگر منتقل شوند.

او با متهم کردن اسلام‌آباد به استفاده از "مسائل تجاری و انسانی به‌عنوان اهرم سیاسی" اضافه کرد افغانستان پس از این مهلت میانجی‌گری نخواهد کرد و دستور داد وزارتخانه‌ها از ترخیص داروهای پاکستانی به دلیل "کیفیت پایین" جلوگیری کنند.

بیشتر بخوانید: آخرین دور مذاکرات صلح افغانستان و پاکستان شکست خورد

بزرگ‌ترین تغییر جهت به سوی بندر چابهار است؛ مسیری که از سال ۲۰۱۷ طبق توافق ترانزیتی با ایران و هند استفاده می‌شود. مقام‌های افغان می‌گویند امتیازهایی مانند کاهش تعرفه، تخفیف انبارداری و تسریع در رسیدگی، محموله‌های بیشتری را به سوی جنوب (ایران) می‌کشاند.

آخوندزاده گفت ایران تجهیزات به‌روز و دستگاه‌های اسکن نصب کرده و برای محموله‌های افغانستان ۳۰ درصد کاهش تعرفه بندری، ۷۵ درصد تخفیف انبارداری و ۵۵ درصد تخفیف در هزینه پهلوگیری ارائه می‌دهد.

دیدگاه پاکستان

در همین حال خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان به شبکه "جیو نیوز" گفت تصمیم افغانستان هیچ لطمه اقتصادی به پاکستان وارد نخواهد کرد. او تاکید کرد: «افغانستان می‌تواند از هر بندر یا کشوری تجارت کند.» از سوی دیگر، وزیر بازرگانی پاکستان، جم کمال خان، به رویترز گفت: «ما نمی‌توانیم درباره امنیت مصالحه کنیم.»

بیشتر بخوانید: پاکستان: شکست مذاکرات با کابل می‌تواند به جنگ آشکار منجر شود

هند نیز روابط خود با طالبان حاکم بر افغانستان را افزایش داده است. هم‌زمان با این تحولات، دهلی نو پایانه‌های اصلی چابهار را اداره می‌کند و آن را حلقه راهبردی برای اتصال به افغانستان و آسیای میانه می‌داند. در همین حال دولت آمریکا نیز در ماه اکتبر معافیت شش‌ماهه تحریم‌ها را برای ادامه فعالیت هند در این بندر صادر کرد.

گسترش مسیرهای آسیای میانه

بر اساس گزارش‌ها، افغانستان حجم بیشتری از محموله‌ها را از طریق ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان عبور می‌دهد؛ مسیرهایی که به گفته مقام‌ها نسبت به کریدور پاکستان با سرعت بیشتری در حال رشد هستند.

در این رابطه آخوندزاده از توافق‌های جدید ترانزیتی، کاهش هزینه‌های مرزی و ایجاد دفاتر در میلک و زاهدان، گذرگاه‌های اصلی تجارت افغانستان با ایران، به عنوان مزیت یاد کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

با این حال، مسیر پاکستان همچنان سریع‌ترین راه برای رسیدن افغانستان به دریا است و کامیون‌ها طی سه روز به بندر کراچی می‌رسند. صادرات پاکستان به افغانستان در سال ۲۰۲۴ به حدود یک‌میلیارد و پانصد میلیون دلار رسیده است.

وزیر نیرو روز پنجشنبه ۲۲ آبان ماه مدعی شد که بيش از ٢ ميليارد مترمكعب ظرفيت شيرين سازى آب دريا در دستور كار قرار دارد. به عقیده کارشناسان این طرح را به‌عنوان یک راه‌حل فراگیر در سطح ملی نمی‌توان قلمداد کرد.پاییز ۱۴۰۴ برای تهران و بسیاری از شهرهای بزرگ ایران، فصل برگ‌ریزان نیست؛ فصل "اضطراب آب" است. جیره‌بندی پنهان، قطعی‌های پیش‌بینی‌نشده و هشدارهای مقامات، تصویری تکان‌دهنده از پایتختی با بیش از ۱۴ میلیون جمعیت ارائه می‌دهد که حتی در فصلی که باید با جریان آب آرامش بگیرد، گرفتار کمبود و بی‌ثباتی شده است. این وضعیت نشان می‌دهد بحران آب در ایران به نقطه‌ای رسیده که دیگر به فصل و دما وابسته نیست؛ به بخشی از واقعیت زندگی شهری تبدیل شده است.

پاییز امسال شيرهای آب در بسياری از خانه‌ها خشک‌تر از تابستان‌اند. شهروندان در محله‌های مختلف می‌گویند که قطعی‌ها و افت فشار آب، که زمانی فقط در اوج گرمای تابستان اتفاق می‌افتاد، حالا در میانه روزهای سرد هم تکرار می‌شود. خانواده‌ها شب هنگام، ظرف‌ها و بطری‌ها را پر می‌کنند تا اگر بامدادان آب دوباره بی‌هشدار قطع شد، برای حداقل نیازهای روزمره درمانده نمانند.

در این میان کارشناسان و متخصصان آب، ضمن هشدار نسبت به وضعیت خشکسالی شدید در ایران می‌گویند، در صورت تداوم وضعیت کنونی کم‌آبی، احتمال خالی از سکنه شدن فلات مرکزی کشور "بعید نیست."

گزارش‌ها نیز حاکی از آشکار شدن کف مخزن سد لتیان به دلیل کمبود آب است. در همین حال مقام‌های آب استان البرز نیز از خالی شدن بیش از ۹۰ درصد سد کرج و باقی ماندن تنها ۷ درصد از ظرفیت مخزن آن خبر داده‌اند. همچنین مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد از کاهش ذخیره آب سدهای مشهد "به کمتر از سه درصد" خبر داده است.

رئیس فدراسیون صنعت آب ایران اخیرا ضمن هشدار در خصوص بحرانی‌ بودن وضعیت آب تهران، از "احتمال قریب‌الوقوع جیره‌بندی آب در پایتخت" خبر داده بود.

رضا حاجی‌کریم با اشاره به اظهارات اخیر مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی مبنی بر این که "اگر تا آذرماه باران نبارد ناچاریم پایتخت را تخلیه کنیم"، تاکید کرده بود که واقعیت وضعیت آب تهران "به همین اندازه و حتی نگران‌کننده‌تر از چیزی است" که پزشکیان گفته است.

بیشتر بخوانید: هشدار کارشناسان آب؛ امکان غیرقابل‌سکونت شدن فلات مرکزی ایران

در همین حال، مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران، ضمن اشاره به خشکسالی شدید و کاهش سطح منابع آب پایتخت، بر اهمیت "خواندن نماز باران به سبک قدما" تاکید کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

در میان اظهارات عجیب رئیس شورای شهر تهران اما وزیر نیرو روز پنجشنبه ۲۲ آبان ماه مدعی شد که "بيش از ٢ ميليارد مترمكعب ظرفيت شيرين‌سازى آب دريا" در دستور كار قرار دارد و اين طرح، كشور را به جايگاه نخست منطقه خواهد رساند. علی آبادی تصریح کرد که دولت تاكيد دارد كه هر طور بتواند، اين پروژه را به سرانجام برساند.

وزیر نیرو مدعی اجرای راهکاری پرهزینه و پیچیده شد که در سال‌های گذشته تنها در مقیاس محدود اجرا شده بود.

"۲ میلیارد متر مکعب، عددی بلندپروازانه است"

منصور سهرابی، اگرواکولوژیست و متخصص محیط زیست در پاسخ به سوال دویچه وله فارسی مبنی بر این که شیرین‌سازی آب دریا آیا از نظر فنی و زیرساختی قابل اجرا است، توضیح می‌دهد: «هم‌اکنون ظرفیت شیرین‌سازی آب دریا در کل کشور به حدود ۷۵۰ هزار مترمکعب در شبانه‌روز رسیده است. عدد دو میلیارد متر مکعب بسیار بلندپروازانه بوده و تحقق آن نیازمند زیرساخت‌های پیشرفته، سرمایه‌گذاری عظیم، انتقال انرژی زیاد (برق، سوخت)، تکنولوژی‌های نوین و همچنین حل مشکلات زیست‌محیطی است.»

بیشتر بخوانید: بحران آب در ایران؛ احتمال قریب‌الوقوع جیره‌بندی در پایتخت

به گفته سهرابی، چنین جهشی در ظرف چند سال آینده، "چالش‌برانگیز و تا حدودی غیرواقعی" به‌نظر می‌رسد.

او در پاسخ به این پرسش که در صورت اجرای این طرح، تخلیه پساب شور چه تأثیری روی اکوسیستم خلیج‌فارس و دریای عمان خواهد داشت، می‌افزاید: «تخلیه غیر اصولی پساب شور از آب‌شیرین‌کن‌ها می‌تواند باعث افزایش شوری و دمای آب در مناطق مجاور شود و اکوسیستم دریایی، آبزیان و گونه‌های حساس را تهدید ‌کند. در خلیج فارس به علت محدودیت تبادل آب، خطرات جدی‌تر است: کاهش تنوع زیستی و تغییر ترکیب آبزیان از جمله عوارض شناخته‌شده‌اند و در سطح وسیع مشکلات فراوانی را ایجاد خواهد کرد.»

به عقیده این متخصص محیط زیست، برای اجرای چنین پروژه‌هایی کە اغلب بە منظور انتقال آب در دستور کار قرار می‌گیرند و مافیای آب در اجرای آن‌ها نقش دارد، ارزیابی محیط زیستی محلی از اعراب ندارد و سازمان محیط زیست هم توان مقابلە با آن را ندارد، به طوری که بعضاَ دیدە شدە است کە سازمان محیط زیست هم در نقش کارگزاری مافیای آب عمل می‌کند.

بی‌اعتمادی مردم به تحقق وعده جدید

به عقیده کارشناسان، کارنامه وزارت نیرو به‌ویژه در مدیریت سدها و پروژه‌های انتقال آب، آمیخته با موارد متعددی از هزینه‌های بالاتر از برآورد، ناکامی در احیای تالاب‌ها و دریاچه‌ها (مثل ارومیه)، و فقدان پاسخگویی و شفافیت است.

به گفته منصور سهرابی، همین سابقه منجر به بی‌اعتمادی عمومی نسبت به وعده‌های جدید شده و وزارت نیرو هم همانند سازمان محیط زیست بیشتر نقش کارگزاری مافیا آب را داشتە است تا آنکە بە وظیفە قانونی خود عمل کند.

اجرای روش‌هایی چون کاهش هدررفت آب شهری و کشاورزی، اصلاح الگوی بهره‌برداری، الگوهای درست کشت، و اتخاذ سیاست‌های منطبق با عدالت آبی و زیست محیطی، به گفته این متخصص محیط زیست بسیار بهینه‌تر و کم‌هزینه‌تر از طرح‌های گسترده و پرهزینه آب‌شیرین‌کن است. زیرا آب‌شیرین‌کن‌ها راهکاری محدود برای مناطق ساحلی هستند و نمی‌توان آن‌ها را به‌عنوان یک راه‌حل فراگیر در سطح ملی قلمداد کرد.

سهرابی در پاسخ به این پرسش که این طرح چه تأثیری بر عدالت آبی خواهد داشت، معتقد است: «گفتە می‌شود کە دولت آب شیرین‌شدە خلیج فارس را با طی ١٠٠٠ کیلومتر و هزینەای حدود ٦ دلار بە ازای هر متر مکعب آب آنرا بە تهران رساندە است! ضمن آنکە این طرح بسیار پر هزینە است، یک سوال جدی ایجاد کردە است کە چرا مناطق کم‌برخوردار و پیرامونی کشور از این نوع طرح منتفع نمی‌شوند، هر چند کە من معتقدم دولت می‌تواند با هزینه‌های بسیار کمتر، طرح‌های تصفیە فاضلاب و پسآب ها را اجرا کند و طرح آب شیرین‌کن را فقط برای مناطق ساحلی و در میزان و ابعاد کم اجرا کند، اما آیا مافیای آب غیر از منافع خویش بە چیز دیگری هم می‌اندیشد؟»

"شیرین‌سازی بهترین راهکار روی میز نیست"

به عقیده متخصصان و فعالان محیط زیست، جمهوری اسلامی فقط می‌خواهد آب را از طریقی تامین کند، چه با انتقال آب شیرین‌شده دریاها، سدسازی و یا حفر چاه و ... . اما هیچ کدام از عوامل دخیل در این تصمیم‌ها مورد مطالعه قرار نمی‌گیرند.

اعظم بهرامی، کارشناس و پژوهشگر محیط زیست، با توضیح این که مهمترین حسن شیرین‌سازی آب دریا این است که کشور را کمتر وابسته به باران می کند، می‌گوید: «ما مشکلات جدی با کاهش آب‌های زیرزمینی داریم و فرونشست زمین، از بین رفتن پوشش گیاهی و خشک شدن تالاب ها مصائب ناشی از آن است. وقتی فرم جدیدی از تامین آب داشته باشیم، می‌توان جلوی این مصائب را تا حدی گرفت. اما از معایب خیلی گسترده شیرین‌سازی نیز نباید غافل بود.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به گفته او، مهم‌ترین عیب این طرح این است که آسیب‌های محیط زیستی جدی ایجاد می‌کند و هزینه زیادی را برای شیرین‌کردن و انتقال هر متر مکعب آب به همراه دارد.

بهرامی می‌افزاید: «پروسه شیرین‌سازی انرژی زیادی می‌طلبد و آلاینده‌های زیادی تولید می‌کند. زندگی مردم در حوزه‌های ساحلی را به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد. پساب شور نیز خود بر اکوسیستم آسیب‌پذیر خلیج فارس تاثیر می‌گذارد و این یعنی شیرین‌سازی بهترین راهکار روی میز نیست و باید بیشتر در مورد آن مطالعه شود.»

به عقیده این فعال محیط زیست، این امر یک معادله بسیار پیچیده است و ارزیابی‌های دقیقی می‌طلبد و نقش متغیرها و فاکتورهای زیادی در مورد آن باید بررسی شود: از جمله نوع تکنولوژی مورد نیاز، قیمت نهایی، انرژی مورد نیاز و چغرافیای مصرف کننده نهایی.

بهرامی با اشاره به این که در حال حاضر در سواحل استان هرمزگان و جنوب استان سیستان و بلوچستان، صنایعی از جمله صیادی و همچنین روستاهای نوار ساحلی مشکل دسترسی به آب دارند، ادامه می‌دهد: «تاکنون پروژه‌های کوچک شیرین‌سازی آب دریا نتوانسته دسترسی آن‌ها به آب با کیفیت متوسط را تضمین کند پس در شرایط فعلی حرف زدن در مورد شیرین‌سازی آب، آنهم با وجود ناتوانی حکومت و خلا دانش، تکنولوژی و دموکراسی و عدم ارتباط با جهان پیرامونی که این راهکار را به عنوان صنعت تجربه کرده‌اند، عملا غیرممکن و محال است و به غیر آسیب چیز دیگری به همراه ندارد.»