دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

دو فرانسوی از زندان ایران آزاد شدند. شهروند ایرانی متهم به ترویج تروریسم نیز از زندان فرانسه آزاد شد. آیا این‌ها نشانه تنش‌زدایی در روابط دو کشور است؟ گمانه‌زنی‌هایی درباره مبادله زندانیان میان تهران و پاریس وجود دارد.آزادی دو شهروند فرانسوی از زندان جمهوری اسلامی در روز سه‌شنبه ۱۳ آبان (۴ نوامبر)، پس از گذشت بیش از سه سال حبس، آسودگی خاطر بزرگی برای فرانسه است. با این حال، آنها هنوز به کشور خود بازنگشته‌اند و فعلاً در سفارت فرانسه در تهران به سر می‌برند.

به گفته مقام‌های پاریس، برای بازگرداندن این دو هنوز باید تلاش‌هایی صورت گیرد. پرونده سیسیل کوهلر و ژاک پاریس، در سال‌های گذشته روابط ایران و فرانسه را تیره کرده بود. به گفته خبرگزاری آلمان، آزادی این دو می‌تواند بخشی از مبادله زندانیان میان دو کشور باشد.

دو شهروند فرانسوی آزاد، اما "تحت نظر" هستند

به گفته ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، دو شهروند این کشور به نظر در وضعیت سلامتی خوبی به سر می‌برند و اکنون تحت حمایت فرانسه هستند. بارو همچنین با خانواده‌هایشان تماس گرفته و واکنش آنان را چنین توصیف کرده است: «بسیار متأثر، خیلی آسوده‌خاطر، و سرشار از شادی.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

پرونده این زوج معلم سال‌هاست افکار عمومی فرانسه را به خود مشغول کرده است. سیسیل کوهلر، معلم ۴۰ ساله ادبیات از شرق فرانسه و شریک زندگی‌اش، ژاک پاریس، روز ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ (۷ مه ۲۰۲۲) در آخرین روز سفر توریستی‌شان به ایران بازداشت شدند. فرانسه بارها شرایط حبس آنان را به شدت مورد انتقاد قرار داده و تهران را متهم کرده بود که آنها را به عنوان "گروگان‌های دولتی" نگه داشته است.

دستگاه قضایی ایران در اواسط اکتبر کوهلر و پاریس را به اتهام جاسوسی برای سرویس اطلاعاتی اسرائیل و ارتباط با فعالان سندیکایی ایرانی، به ۳۲ و ۳۱ سال حبس محکوم کرد که به ترتیب ۱۷ و ۲۰ سال آن لازم‌الاجرا بود.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، اعلام کرده که این دو تبعه فرانسوی «با حکم قاضی پرونده به قید وثیقه آزاد شده و تا مرحله بعدی قضائی تحت نظر خواهند بود.» زمان این "مرحله بعدی" هنوز مشخص نیست.

"رأفت اسلامی" یا تبادل زندانی؟

به گفته خبرگزاری آلمان به نقل از ناظران، آزادی این دو ممکن است در پی احتمال آزادی یک زندانی ایرانی در فرانسه انجام شده باشد. به گفته مقام‌های ایرانی، مهدیه اسفندیاری، شهروند ایرانی ساکن لیون فرانسه که فوریه گذشته به اتهام "ترویج تروریسم در شبکه‌های اجتماعی" بازداشت شده بود، دو هفته پیش آزاد شد و در حصر خانگی قرار گرفت.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

نشریه لوپوئن فرانسه پیش‌تر گزارش داده بود که مهدیه اسفندیاری در پیام‌های تلگرامی خود از حمله ۷ اکتبر گروه تروریستی حماس به اسرائیل حمایت کرده است. جمهوری اسلامی این اتهام را "ناعادلانه" دانسته و خواستار آزادی او شده بود.

بارو در پاسخ به پرسشی در این باره که آیا آزادی شهروندان فرانسوی "تبادل زندانی" محسوب می‌شود، تنها گفت آزادی کوهلر و پاریس نتیجه تلاش‌های دیپلماتیک طولانی‌مدت فرانسه بوده است.

با این حال، روشن است که کوهلر و پاریس هنوز امکان بازگشت به فرانسه را ندارند. بارو گفت که دولت فرانسه در حال فعالیت برای "آزادی قطعی" آنها و بازگشتشان به کشور است، اما زمان دقیق آن را اعلام نکرد. به گفته خبرگزاری آلمان، محتمل است که بازگشت آنان در قالب مبادله با مهدیه اسفندیاری انجام شود.

سخنان عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیز مؤید همین گمانه‌زنی است. او امروز چهارشنبه ۱۴ آبان، گفت که دو شهروند فرانسوی «تحت عنوان جاسوسی محکوم شده بودند که مشمول رأفت اسلامی قرار گرفتند.»

عراقچی همچنین در پاسخ به پرسش خبرنگاران در مورد وضعیت مهدیه اسفندیاری، افزود که او آزاد است و «در سفارت ایران قرار دارد؛ بعد از پایان مراحل دادگاه، به کشور باز خواهد گشت.»

سازمان‌های حقوق بشری و فعالان مدنی سال‌هاست جمهوری اسلامی را به "دیپلماسی گروگان‌گیری" متهم می‌کنند؛ به گفته آنان جمهوری اسلامی از بازداشت شهروندان کشورهای غربی، به عنوان راهبردی عامدانه با هدف باج‌گیری از غرب یا مبادله زندانیان استفاده می‌کند. دولت ایران این اتهام را رد کرده است.

نشانه‌ای از تنش‌زدایی میان تهران و پاریس؟

وزیر خارجه فرانسه شامگاه سه‌شنبه تا این حد پیش نرفت که آزادی دو شهروند خود را نشانه‌ای از تنش‌زدایی میان پاریس و تهران عنوان کند. او تنها گفت که برای قدردانی از آزادی این دو نفر با همتای ایرانی خود تماس گرفته و در عین حال خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط آنان شده است.

بارو همچنین در شبکه اجتماعی اکس از جمله نوشت: «آنها در سفارت فرانسه در تهران در امنیت به سر می‌برند و منتظر آزادی نهایی خود هستند.» امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، نیز ضمن استقبال از آزادی این زندانیان، آن را "نخستین گام" خواند و از ادامه گفت‌وگوها برای "تسهیل بازگشت آنها به فرانسه در اسرع وقت" خبر داد.

بازداشت و حبس کوهلر و پاریس باعث تیره‌تر شدن روابط میان دو کشور شده بود. فرانسه در ماه‌های گذشته، در راستای فشار بر تهران برای آزادی چند شهروند فرانسوی دیگر، لحن خود را در قبال جمهوری اسلامی تندتر کرده بود. در عین حال، در سایه بن‌بست مذاکرات بر سر پرونده هسته‌ای ایران، روابط کشورهای اروپایی با تهران به پایین‌ترین سطح در سال‌های اخیر رسیده است.

در ماه اکتبر نیز یک شهروند ۱۹ ساله آلمانی-فرانسوی که در ژوئن گذشته در ایران بازداشت شده بود، آزاد شد. مقام‌های ایرانی این دوچرخه‌سوار را، اندکی پس از حملات اسرائیل به ایران، به جاسوسی برای سرویس اطلاعاتی اسرائیل متهم کرده بودند. بعداً اما او توسط دادگاه از این اتهام تبرئه شد.

گزارش نیویورک‌تایمز حاکی از آن است که واشنگتن طرحی برای حمله به واحدهای نظامی ونزوئلا و عملیات برای تصاحب و کنترل میادین مهم نفتی این کشور تدوین کرده است. بر این اساس، مشاوران‌ ترامپ برای سرنگونی مادورو فشار می‌آورند.نیویورک‌تایمز با انتشار گزارشی با استناد به اظهارات چند مقام دولتی آمریکا اعلام کرد که واشنگتن یک برنامه نظامی شامل حمله به واحدهای نظامی ونزوئلا و عملیات برای به دست گرفتن کنترل میدان‌های مهم نفتی را علیه کاراکاس تدوین کرده است. بر این اساس، بسیاری از مشاوران نزدیک ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا به او برای اقدام در جهت سرنگونی نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا فشار می آورند.

بر اساس این گزارش، کاخ سفید از وزارت دادگستری خواسته است دستورالعمل‌های حقوقی جدیدی ارائه دهد که می‌توانند مداخله نظامی بدون موافقت کنگره را ممکن کنند. این دستورالعمل‌ها ظاهرا یک پایه حقوقی برای اقدام علیه دولت ونزوئلا ایجاد خواهند کرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

طبق این گزارش، مارکو روبیو وزیر خارجه و استیون میلر، معاون رئیس دفتر ترامپ و مشاور امنیت داخلی از جمله حامیان مسیر سختگیرانه‌تر علیه ونزوئلا هستند.

گفته می‌شود این دو مقام نزدیک به ترامپ، در بحث‌های داخلی گفته‌اند که از سرنگونی مادورو حمایت می‌کنند. با این حال ترامپ هنوز درباره اینکه آیا اصلا باید علیه کاراکاس اقدام کند یا این که این اقدام باید چگونه باشد، تصمیمی نگرفته است.

بیشتر بخوانید: ترامپ احتمال جنگ با ونزوئلا را "بعید" می‌داند

واشنگتن مدت‌هاست که ونزوئلا را متهم می‌کند که در قاچاق مواد مخدر به ایالات متحده دخالت دارد. ارتش آمریکا اخیرا حضور خود را در کارائیب افزایش داده و بارها به قایق‌هایی که گفته می‌شود مواد مخدر قاچاق می‌کنند حمله کرده است. در هفته‌های اخیر ترامپ اعلام کرده است که این عملیات را به اهداف زمینی نیز گسترش خواهد داد. با این حال، تا این لحظه این اتفاق رخ نداده است.

بیشتر بخوانید: مخالفت ترامپ با عملیات زمینی علیه مافیای مواد مخدر در ونزوئلا

در جریان عملیات آمریکا تاکنون ده‌ها نفر کشته شده‌اند. به گفته کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل، دولت آمریکا با این اقدامات قوانین بین‌المللی را نقض کرده است.

به تازگی همچنین اعلام شده بود که آمریکا قصد دارد ناو هواپیمابر "یواس‌اس جرالد آر. فورد"، بزرگترین ناو هواپیمابر جهان را نیز به دریای کارائیب در نزدیکی سواحل ونزوئلا اعزام کند.

این اقدام نه تنها از دید دولت ونزوئلا، بلکه از نگاه ناظران بین‌المللی نیز نمایانگر تهدید نظامی آشکار واشنگتن علیه کاراکاس تلقی می‌شود. افزون بر این، ترامپ به تازگی تأیید کرده بود که شخصاً فرمان عملیات مخفی سیا در ونزوئلا را صادر کرده است.

ناو "یواس‌اس جرالد آر. فورد" پیشرفته‌ترین ناو هواپیمابر ایالات متحده است که برای حدود پنج هزار نیرو جا دارد و بیش از هفتاد و پنج هواپیمای جنگی و پشتیبانی با خود حمل می‌کند.

بیشتر بخوانید: ونزوئلا از روسیه، چین و ایران "درخواست کمک نظامی کرده است"

با این حال، ترامپ اخیرا در پاسخ به پرسش شبکه سی‌بی‌اس‌ مبنی بر اینکه آیا ایالات متحده به سمت جنگ با ونزوئلا پیش می‌رود، گفته بود: «من بعید می دانم. من فکر نمی‌کنم.»

ترامپ در مصاحبه خود با شبکه سی‌بی‌اس، از "بدرفتاری شدید" ونزوئلا علیه آمریکا، هم در زمینه مواد مخدر و هم از طریق فرستادن صدها هزار مهاجر به ایالات متحده، ابراز نارضایتی کرده بود. ونزوئلا اتهام دست داشتن در قاچاق مواد مخدر به آمریکا را رد کرده است.

رئیس‌جمهور آمریکا در عین حال در پاسخ به این پرسش که آیا دوران مادورو به عنوان رئیس‌جمهور ونزوئلا سر آمده است، گفته بود: «من اینطور فکر می‌کنم، بله.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

طبق گزارش نیویورک تایمز، ترامپ زمانی که ناو هواپیمابر "یواس‌اس جرالد آر. فورد"، در میانه ماه جاری وارد کارائیب شود در این زمینه تصمیم خواهد گرفت.

زهران ممدانی، نامزد دموکرات چپ‌گرای مسلمان که با شعارهای سوسیالیستی وارد رقابت انتخابات شهرداری نیویورک شده بود در یک پیروزی تاریخی بر رقبای خود غلبه کرد. میزان مشارکت در این انتخابات از سال ۱۹۶۹ میلادی بی‌سابقه بود. نامزد دموکرات چپ‌گرای مسلمان که با شعارهای سوسیالیستی وارد رقابت انتخابات شهرداری نیویورک شده بود در یک پیروزی تاریخی بر رقبای خود غلبه کرد.

زهران ممدانی ۳۴ ساله، در انتخاباتی که میزان مشارکت در آن، از سال ۱۹۶۹ میلادی بی‌سابقه بود، موفق شد بر اندرو کوئومو ۶۷ ساله، فرماندار پیشین ایالت نیویورک، غلبه کند و به نخستین شهردار مسلمان این شهر تبدیل شود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

ممدانی در شرایطی وارد میدان رقابت شده بود که در سوی دیگر، کورتیس اسلیوا، نامزد جمهوری‌خواه و نیز کوئومو قرار داشتند. کوئومو که اصولا یک کاندیدای میانه‌رو به شمار می‌رفت در سال ۲۰۲۱ در پی طرح اتهام‌های آزار جنسی از مقام فرمانداری نیویورک کناره‌گیری کرده بود اما در جایگاه دوم نظرسنجی‌ها قرار داشت.

بیشتر بخوانید: کارزار داغ انتخاب شهردار نیویورک؛ نگرانی ترامپ از پیروزی ممدانی

بر اساس آمارهای منتشر شده بیش از دو میلیون رای در انتخابات شهرداری نیویورک به صندوق‌ها ریخته شده‌اند. ممدانی با شعارها و وعده‌های انتخاباتی سوسیالیستی از جمله رایگان کردن اتوبوس‌ها، توقف افزایش بهای اجاره‌ برای ساکنان حدود دو میلیون آپارتمان در نیویورک و نیز فراهم کردن دسترسی تمامی خانواده‌ها در نیویورک به مهدکودک رایگان در این انتخابات شرکت کرده بود.

رویارویی با ترامپ و وعده‌های سوسیالیستی

مواضع و شعارهای ممدانی پیش از این با انتقادهای شدید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و متحدانش مواجه شده بود. ترامپ در آستانه انتخابات شهرداری نیویورک، در رسانه اجتماعی خود، تروث‌سوشال نوشته بود که در صورت پیروزی زهران ممدانی در انتخابات شهرداری نیویورک، بودجه فدرال نیویورک را محدود خواهد کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا در پیام خود نوشته بود: «در صورت پیروزی ممدانی، بعید است بودجه فدرالی بیش از حداقل میزان لازم را برای نیویورک اختصاص دهم.»

ترامپ همچنین پیش از این در یک مصاحبه تلویزیونی با شبکه سی‌بی‌اِس که روز یکشنبه پخش شد، گفته بود: «این برای من به عنوان رئیس‌جمهور دشوار خواهد بود که پول زیادی به نیویورک بدهم. چرا که وقتی شهر توسط یک کمونیست اداره شود، آنگاه شما همه پولی را که آنجا می‌فرستید هدر می‌دهید.»

ممدانی پس از اعلام پیروزی، در سخنرانی خود ضمن تاکید بر وعده‌های انتخاباتی، به انتقاد شدید از دونالد ترامپ پرداخت.

زهران ممدانی متولد اوگاندا و با تبار هندی است. مادر ممدانی یک فیلمساز سرشناس هندی-آمریکایی و پدرش یک استاد دانشگاه اوگاندایی با اصالت هندی بوده‌اند. خانواده ممدانی زمانی که او فقط پنج سال داشت مدتی به آفریقای جنوبی مهاجرت کردند و در نهایت از نیویورک سردرآوردند.

پیروزی ممدانی با توجه به این که میلیاردرهای بانفوذ نیویورک، با اعطای کمک‌های بزرگ انتخاباتی از رقیب او کوئومو حمایت می‌کردند، اکنون چالشی برای دولت ترامپ محسوب می‌شود.

این امر در عین حال می‌تواند در میان دموکرات‌ها نیز بحث‌برانگیز باشد. به گفته تحلیل‌گران سیاسی، جناح چپ حزب دموکرات اکنون می‌تواند با صدای بلندتری در مبارزه علیه مواضع راست‌گرایانه ترامپ صف‌آرایی کند. موضوعاتی مانند هزینه‌های زندگی یا بی‌عدالتی اجتماعی نیز می‌توانند در انتخابات بعدی برای دموکرات‌ها در مرکز توجه و در کانون شعارها و وعده‌های انتخاباتی قرار گیرند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

افزون بر شهرداری نیویورک، در نیوجرسی و ویرجینیا نیز دو زن دموکرات در انتخابات فرمانداری پیروز شدند. در ایالت ویرجینیا، ابیگل اسپنبرگر، کاندیدای حزب دموکرات در انتخابات فرمانداری، رقیب جمهوری‌خواه خود را پشت سر گذاشت.

در ایالت نیوجرسی نیز میکی شریل از حزب دموکرات، به عنوان فرماندار جدید انتخاب شد. شریل نیز در کارزار انتخاباتی خود بر مخالفت با سیاست‌های ترامپ و محورهایی چون هزینه‌‌های بالای زندگی و کاهش مشاغل فدرال و تعطیلی دولت تمرکز داشت.

سرپرست ستاد امر به معروف و نهی از منکر حضور گشت ارشاد برای مقابله با "بدحجابی" را رد کرد. او در عین حال از دستگیری افرادی به دلیل "تهیه اسلحه برای ترور در مقابله با بدحجابی" خبر داد.محمد حسین طاهری آکردی، سرپرست ستاد "امر به معروف و نهی از منکر" در زمینه اقدامات اخیر این نهاد پیرامون موضوع حجاب اجباری در ایران، اظهارات عجیبی را مطرح کرده است. او در یک گفت‌و‌گوی ویدیویی با "انصاف نیوز" گفته است: «من این خبر را برای اولین بار دارم می‌گویم: ما کسانی را دستگیر کردیم که برای ترور به اسم مبارزه با بدحجابی، اسلحه تهیه کرده بودند.»

او در ادامه گفت: «اما این مسئله بیشتر دغدغه فردی بوده است. یک نفر آدم بوده است و او عده‌ای را جمع می‌کرده است، ولی ما زود جلویش را گرفتیم.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

سرپرست ستاد "امر به معروف و نهی از منکر" ادامه داد: «می‌گویند باید بریزیم و برای حجاب بزنیم و بگیریم و سپس پشتش پنج لایه بعد می‌رسد به سفارت انگلیس.»

محمد حسین طاهری در عین حال وجود هر نوع گشت ارشاد منتسب به ستاد را تکذیب کرد و گفت: «اینکه بعضی‌ها می‌گویند ستاد، گشت ارشاد به خیابان فرستاد، اشتباه است. درباره‌ پیامک‌های حجاب هم نکاتی مطرح شد، اما موضوعی نبود که برای کسی دردسر درست کند.»

بیشتر بخوانید: راه‌اندازی دوباره ون‌های ارشاد بر روی خون‌های ریخته‌شده در خیابان

این مقام حکومتی برخی نقدها نسبت به "امر به معروف و نهی از منکر" را وارد دانست و اشاره کرد: «برخی‌ها به اسم امر به معروف و نهی از منکر، خودشان منکرهایی را انجام می‌دهند که باعث بی‌اعتمادی مردم شده است و فحشش را به ستاد می‌دهند.»

به نظر طاهری آکردی، تقلیل "امر به معروف و نهی از منکر" به موضوع "عفاف و حجاب" اشتباه است و گستره‌ "امر به معروف" همچنین شامل "حفاظت از محیط‌زیست، پرداخت مالیات، رعایت قوانین، ریشه‌کن کردن فقر و زندگی بهتر نیز می‌شود و مخاطبان آن، شامل هم مسئولان و هم مردم می‌شود."

اظهارات مذکور طاهری آکردی در حالی صورت گرفته است که پیش‌تر روح‌الله مومن‌نسب، دبیر ستاد "امر به معروف و نهی از منکر" از به کارگیری ۸۰ هزار "آمر به معروف" و راه‌اندازی "اتاق وضعیت حجاب و عفاف" خبر داده بود. او هدف از این کار را "مقابله هوشمندانه با سکولاریسم و بی‌تفاوتی اجتماعی" عنوان کرد.

اینفانتینو، رئیس فدراسیون جهانی فوتبال از حضور زنان در ورزشگاه مشهد استقبال کرد و آن را "تحولی امیدبخش" خواند. سه سال پیش ده‌ها زن با اعمال خشونت توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی از ورود به این استادیوم منع شده بودند.جیانی اینفانتینو، رئیس فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا)، از خبر حضور زنان در دیدار جام حذفی باشگاه‌های ایران میان تیم‌های نساجی مازندران و شهید قندی یزد در ورزشگاه امام رضای مشهد، استقبال کرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

او در پیامی در شبکه‌های اجتماعی نوشت که از دیدن زنان و دخترانی که روز یکشنبه ۲ نوامبر (۱۱ آبان) در مسابقه جام حذفی در شهر مشهد حضور داشتند "بسیار خوشحال" شده است.

با این حال، سازمان حقوق بشری "استادیوم‌های باز (Open Stadiums) "اعلام کرده است که تنها شمار محدودی از زنان اجازه ورود به ورزشگاه مشهد را داشته‌اند و یادآور شد، این همان استادیومی است که در سال ۲۰۲۲ زنان با خشونت از ورود به آن برای تماشای یک بازی مقدماتی جام جهانی، منع شده بودند.

اینفانتینو شامگاه دوشنبه ۳ نوامبر (۱۲ آبان) در صفحه اینستاگرام خود این اتفاق را "پیشرفتی دلگرم‌کننده" توصیف کرد و نوشت: «چشم‌انداز فیفا این است که فوتبال برای همه مردم جهان قابل دسترس باشد، زیرا این بازی متعلق به همه کسانی است که می‌خواهند آن را تجربه کنند.»

بیشتر بخوانید: آغاز فصل جدید لیگ برتر فوتبال ایران بدون تماشاگر در تهران

از زمان انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، زنان در ایران جز در موارد استثنایی از تماشای مسابقات مردان منع شده‌اند.

فیفا در سال‌های گذشته بارها به دلیل تبعیض علیه زنان در ورزشگاه‌های ایران تحت فشار نهادهای حقوق بشری و گروه‌های طرفدار برابری جنسیتی بوده است تا در صورت ادامه ممنوعیت، فدراسیون فوتبال ایران را از رقابت‌های جهانی محروم کند.

گامی نمادین برای هواداران زن

به گفته سازمان دیده‌بان حقوق بشر، ده‌ها زن در سال ۲۰۲۲ برای تماشای بازی انتخابی جام جهانی میان ایران و لبنان در همین ورزشگاه از ورود منع شده بودند. از این رو، حضور اخیر زنان به‌عنوان پیروزی نمادین برای هواداران زن فوتبال در ایران تلقی می‌شود.

بیشتر بخوانید: وعده دوباره مهدی تاج برای حضور زنان در ورزشگاه‌ها

مشهد دومین شهر بزرگ ایران و از مراکز مهم مذهبی جمهوری اسلامی است. روحانیت محافظه‌کار حضور زنان در مسابقات فوتبال را "مخالف موازین شرعی" می‌داند و می‌گوید باید آن‌ها را از رفتار و شعارهای گاه تند هواداران مرد دور نگه داشت.

با این حال، در سال‌های اخیر با فشار فیفا محدودیت‌ها کاهش یافته است. سال گذشته مسابقه‌ای از لیگ برتر باشگاه‌های ایران میان تیم‌های سپاهان اصفهان و پرسپولیس تهران با حضور ۴۵ هزار زن برگزار شد و در شهرآورد پایتخت در سال ۲۰۲۳ نیز حدود سه هزار زن و دختر در ورزشگاه حضور داشتند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در حال حاضر بسیاری از تیم‌های لیگ برتر در ورزشگاه‌های خود بخش‌هایی ویژه برای زنان در نظر گرفته‌اند و در دیدارهای تیم ملی نیز سهم بلیت‌های زنان افزایش یافته است.

در همین حال، اینفانتینو ابراز امیدواری کرد که "این تحولات در ایران و دیگر کشورها در مسیر مثبت ادامه یابد."

جامعه جهانی می‌خواهد گرمایش زمین را به ۱.۵ درجه محدود کند اما طبق گزارش تازه سازمان ملل، با سیاست‌های کنونی اقلیمی، زمین در مسیر گرمایش تا ۲.۸ درجه قرار گرفته است. با این حال، پیش‌بینی امسال اندکی بهتر از سال گذشته است.به گفته سازمان ملل متحد، با سیاست‌های اقلیمی فعلی جهانی، زمین تا پایان قرن ۲۱ نسبت به دوران پیشاصنعتی حدود ۲.۸ درجه گرم‌تر خواهد شد.

برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP) مستقر در نایروبی اعلام کرد که به احتمال زیاد هدف بین‌المللی ۱.۵ درجه‌ای، حتی در دهه آینده پشت سر گذاشته خواهد شد. جامعه جهانی می‌خواهد برای جلوگیری از تشدید پیامدهای تغییرات اقلیمی، گرمایش زمین را به ۱.۵ درجه محدود کند. با وجود این، برآورد امسال در مقایسه با پیش‌بینی سال گذشته که ۳.۱ درجه بود، اندکی بهتر است.

به فرض اینکه کشورها همه تعهدات خود را در برنامه‌های ملی اقلیمی اجرا کنند، طبق محاسبات این گزارش، باز هم افزایش دما تا پایان قرن بین ۲.۳ تا ۲.۵ درجه خواهد بود. این رقم در سال گذشته بین ۲.۶ تا ۲.۸ درجه برآورد شده بود.

شرط لازم برای محدود کردن گرمایش زمین

با این حال، برنامه محیط زیست سازمان ملل توضیح داده است که یک‌دهم درجه از این بهبود به تغییرات روش‌شناختی مربوط می‌شود. خروج آمریکا از توافق اقلیمی پاریس به تنهایی یک‌دهم درجه تأثیر منفی خواهد داشت.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

برای آنکه گرمایش در حد ۱.۵ درجه باقی بماند، باید انتشار گازهای گلخانه‌ای در ده سال آینده نسبت به سال ۲۰۱۹ میلادی حدود ۵۵ درصد کاهش یابد و برای حفظ دما در زیر دو درجه، این کاهش باید دست‌کم ۳۵ درصد باشد.

در واقع، اجرای کامل تمامی برنامه‌های ملی اعلام‌شده برای سال ۲۰۳۵ تنها منجر به کاهش حدود ۱۵ درصدی گازهای گلخانه‌ای خواهد شد و حتی این رقم نیز با توجه به خروج آمریکا از توافق، قطعی نیست.

گرم‌ترین سال ثبت‌شده یعنی ۲۰۲۴، مرز ۱.۵ درجه را پشت سر گذاشته، هرچند رسماً عبور از این هدف زمانی تأیید می‌شود که میانگین چندساله نیز از آن فراتر رود. سازمان ملل با این حال عبور از این مرز را عملاً اجتناب‌ناپذیر می‌داند.

نویسندگان این گزارش می‌گویند: «کاهش قاطع و به‌موقع انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌تواند آغاز عبور از این مرز را به تأخیر بیندازد، اما نمی‌تواند کاملاً از آن جلوگیری کند. چالش بزرگ پیش رو، موقت و حداقل نگه‌داشتن این عبور است، به گونه‌ای که بازگشت به سطح ۱.۵ درجه همچنان در محدوده امکان باقی بماند.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

گوترش هشدار داد: «هر دوره‌ای که در آن مرز اهداف تعیین‌شده شکسته شود، ناگزیر پیامدهایی فاجعه‌بار، از جمله مرگ انسان‌ها، آوارگی جوامع و عقب‌ماندگی در توسعه، به همراه خواهد داشت.»

مسئولیت ویژه گروه ۲۰

با این حال کورسوی امیدی هم هست. از زمان آغاز توافق اقلیمی پاریس در ده سال پیش، پیش‌بینی گرمایش سالانه جهانی کاهش یافته است؛ در آن زمان برآوردها بین ۳ تا ۳.۵ درجه بود.

نویسندگان گزارش تأکید می‌کنند که فناوری‌های لازم برای کاهش سریع انتشار گازهای گلخانه‌ای در دسترس هستند و "توسعه انرژی بادی و خورشیدی رونق گرفته و همین باعث کاهش هزینه‌ها شده است. این بدان معناست که جامعه جهانی اگر بخواهد می‌تواند اقدامات اقلیمی خود را تسریع کند".

سازمان ملل به ویژه برای کشورهای صنعتی گروه ۲۰ مسئولیت ویژه‌ای قائل است. این کشورها که مسئول بیشترین انتشار گازهای گلخانه‌ای هستند، در مسیر تحقق اهداف ۲۰۳۰ خود قرار ندارند. در عوض، انتشار گازهای گلخانه‌ای آنها در سال ۲۰۲۴ هفت‌دهم درصد افزایش یافته است.

در بسیاری از مناطق جهان رویدادهای شدید آب‌وهوایی، از موج گرما و خشکسالی گرفته تا طوفان و سیل، به دلیل گرمایش زمین بیشتر شده‌اند. این امر می‌تواند مناطق وسیعی را غیرقابل سکونت سازد، محصولات کشاورزی را از بین ببرد و بحران گرسنگی را تشدید کند.

افزون بر این، افزایش سطح دریاها، مناطق ساحلی و کشورهای جزیره‌ای کوچک را تهدید می‌کند. هر چه گرمایش بیشتر شود، پیامدها شدیدتر خواهند شد و خطر عبور از نقاط بازگشت‌ناپذیر اقلیمی با پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی نیز افزایش خواهد یافت.

ایران از بازگشایی کنسولگری خود در بن آلمان خبر داد. کنسولگری‌های ایران پس از اعدام جمشید شارمهد، شهروند ایرانی-آلمانی، بسته شد. دختر شارمهد و گروهی از ایرانیان با ازسرگیری فعالیت کنسولگری ایران در بن مخالفت کرده‌اند.اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه ۱۲ آبان (۳ نوامبر) با اشاره به "مشکلات زیاد" ایجادشده برای شهروندان ایرانی مقیم آلمان به دلیل تعطیلی کنسولگری‌های جمهوری اسلامی در این کشور، گفت: «در مذاکرات اخیر با طرف آلمانی، موفق شدیم مجوزهای لازم برای فعال‌کردن سرکنسولگری در بن را اخذ کنیم و سایر موارد نیز همچنان در حال پیگیری و مذاکره با طرف آلمانی است.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

دولت پیشین آلمان یک سال پیش هر سه سرکنسولگری ایران در شهرهای فرانکفورت، مونیخ و هامبورگ را تعطیل کرده بود. این اقدام در اعتراض به اعدام جمشید شارمهد، شهروند ایرانی-آلمانی، توسط جمهوری اسلامی صورت گرفته بود.

چرا دولت آلمان در چنین شرایطی مجوز از سرگیری فعالیت سرکنسولگری ایران در شهر بن را صادر کرده است؟

غزاله شارمهد، دختر جمشید شارمهد به دویچه وله می‌گوید: «خانواده ما این هفته پیکر پدرم، گروگان آلمانی جمشید شارمهد، را به خاک می‌سپارد، مردی که توسط رژیم جمهوری اسلامی ربوده، چهار سال شکنجه و در نهایت به طرز فجیعی به قتل رسیده است.»

غزاله در ادامه صحبت‌های خود یادآور می‌شود که فریدریش مرتس صدراعظم آلمان وکالت سیاسی پدر او را برعهده داشته است. دختر شارمهد می‌گوید: «زمانی که کنسولگری‌های ایران در آلمان بسته شدند، دولت آلمان گفت که قتل یک شهروند آلمانی خط قرمز ماست. امروز باید بپرسیم: آیا خط قرمز ما تغییر کرده است؟»

غزاله شارمهد تاکید می‌کند که وکالت سیاسی مسئولیتی نمادین نیست، بلکه "تعهدی به پاسخ‌گویی و عدالت" است.

او ادامه می‌دهد: «وظیفه صدراعظم مرتس این است که اطمینان حاصل کند کسانی که یک آلمانی را ربوده و کشته‌اند، به‌دست عدالت سپرده شوند. خود او پیش‌تر گفته بود که اگر یک آلمانی به دست یک رژیم تروریستی کشته شود، هیچ رابطه تجاری‌ با آن رژیم ادامه نخواهد یافت. پس اکنون زمان آن است که این تعهد عملی شود.»

درخواست‌ دختر جمشید شارمهد از دولت آلمان

غزاله شارمهد خواستار اقدامات فوری از سوی دولت آلمان از جمله "قطع کامل روابط اقتصادی و دیپلماتیک با جمهوری اسلامی"، "ارجاع پروندهٔ قتل جمشید شارمهد به دیوان عالی فدرال آلمان"، اقدام دادستانی فدرال برای صدور حکم بازداشت بین‌المللی علیه عاملان جنایت و ممانعت از فعالیت مراکز وابسته به جمهوری اسلامی در خاک آلمان" شده است.

دختر جمشید شارمهد افزود: «دولت آلمان پدرم را بازنگرداند. ما خودمان این کار را کردیم. هیچ کالبدشکافی رسمی انجام نشد و ما خودمان انجام دادیم و وقتی متوجه شدیم تروریست‌ها زبان، حنجره، قلب و اندام‌های پدرم را بیرون آورده‌اند، درک کردیم که این جنایت تنها علیه یک انسان نبود، بلکه علیه انسانیت بود.»

غزاله شارمهد همچنین یادآور شد: «کفالت سیاسی آقای مرتس با قتل پدرم پایان نمی‌یابد؛ بلکه او را متعهد به مسئولیت و عدالت‌خواهی می‌کند. دولت آلمان موظف است تضمین کند چنین جنایتی هرگز دوباره تکرار نشود.»

نگرانی درباره فعالیت‌های جاسوسی علیه مخالفان

اما این درخواستی نیست که فقط غزاله شارمهد آن را طرح می‌کند. بهروز اسدی سخنگوی انجمن "زن زندگی آزادی" آلمان که اخیرا نشان افتخار جمهوری فدرال آلمان (Bundesverdienstkreuz) را از فرانک والتر اشتاین، رئیس جمهور این کشور دریافت کرد، در نامه‌ای به بازگشایی کنسولگری ایران در بن اعتراض کرده است.

بهروز اسدی به دویچه وله می‌گوید درباره فعالیت‌های جمهوری اسلامی برای فعال‌سازی کنسولگری‌ها و سفارتش در آلمان از ماه‌ها پیش هشدار داده است.

سخنگوی انجمن زن زندگی آزادی آلمان ادامه می‌دهد: «پس از اعلام رسمی مبنی بر بسته شدن کنسولگری ایران، ما همواره درباره وضعیت و روند فعالیت‌های کنسولی با مقامات آلمان مکاتبه کرده‌ایم. در ماه آوریل ۲۰۲۵ نیز نسبت به برخی تحرکات و فعالیت‌های مرتبط با بازگشایی مجدد اعتراض رسمی ارائه شد و اکنون نیز در مورد آغاز فعالیت سرکنسولگری ایران در بن اعتراض کرده‌ایم.»

او اضافه می‌کند نگرانی تنها به ارائه خدمات کنسولی محدود نمی‌شود؛ بلکه شامل ایجاد ساختارهای موازی همچون جاسوسی، ایجاد فضای تفرقه و سرکوب در میان جامعه ایرانی، همچنین فعالیت‌های جاسوسی علیه مخالفان و حتی در مواردی اقدامات خشونت‌آمیز و تهدیدآمیز تا برنامه‌ریزی ترور است.

این فعال حقوق بشر به این موضوع هم اشاره می‌کند که "قتل‌ها و ترورها همچون ترور در رستوران میکونوس در برلین و کشتن هنرمند فریدون فرخزاد در شهر بن بخشا در سفارتخانه‌ها و کنسولگری‌ها و مساجد وابسته به رژیم و تحت پوشش دیپلماتیک انجام گرفته است".

"عادی سازی روابط دیپلماتیک پیامی نادرست است"

به گفته اسدی از سرگیری فعالیت‌های کنسولی جمهوری اسلامی در بن می‌تواند خطراتی را متوجه ایرانیان مقیم آلمان، از جمله فعالان سیاسی، روزنامه‌نگاران و منتقدان حکومت کند. اسدی در ادامه می‌گوید بلافاصله پس از انتشار خبر بازگشایی کنسولگری ایران در بن نامه نوشته و از دولت آلمان این موضوع را پرسیده است.

او در بخشی از این نامه نوشته است: «هرگونه عادی‌سازی روابط دیپلماتیک پیامی نادرست ارسال می‌کند و چنین اقدامی می‌تواند از سوی رژیم ایران به‌عنوان موفقیتی سیاسی و تثبیت موقعیت خود تعبیر شود.»

اسدی در ادامه تاکید کرد کنسولگری‌های ایران در آلمان بر اساس شواهد موجود، بارها فراتر از وظایف کنسولی خود عمل کرده و به‌عنوان مراکزی برای فعالیت‌هایی مورد استفاده قرار گرفته‌اند که خارج از ماموریت دیپلماتیک محسوب می‌شوند. این فعال حقوق بشر می‌پرسد دولت آلمان چه اقدامات پیشگیرانه و تدابیری را برای جلوگیری از چنین سوءاستفاده‌هایی در نظر دارد؟

در بخش دیگری از این نامه گفته شده بسیاری از افرادی که برای دموکراسی، آزادی و حقوق بشر در ایران تلاش می‌کنند، هرگونه نزدیکی دیپلماتیک با رژیم جمهوری اسلامی را بی‌احترامی به تلاش‌ها و فداکاری‌های خود تلقی می‌کنند.

بهروز اسدی در مصاحبه با دویچه وله گفت دولت آلمان در پاسخ به نامه او نوشته است که "به این نامه اعتراضی با خواست مشخص در مورد بازگشایی سرکنسولگری جمهوری اسلامی در بن، این هفته از سوی مقامات ذیصلاح پاسخ داده خواهد شد".

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

مقامات آلمانی پیش از این اعلام کرده بودند که سفارت ایران در برلین به‌طور کلی این اجازه را دارد که خدمات خود را خارج از برلین نیز برای چند روز ارائه دهد. این را نمی‌توان مانع شد و آنها می‌توانند این کار را در ساختمان‌هایی انجام دهند که متعلق به خودشان است یا آن‌ها را اجاره کرده‌اند؛ همان‌طور که گفته شد، حتی خارج از برلین، اما فقط برای چند روز.

در سال گذشته میلادی ۵۲۰ میلیون کودک در جهان، در فضای درگیری‌های خشونت‌بار، عمدتاً در آفریقا، زندگی و رشد کرده‌اند. ده‌ها هزار کودک قربانی جنایات سنگین شده‌اند. سازمان "نجات کودکان" خواستار اقدام سیاستمداران شده است.بر اساس یک گزارش تازه منتشرشده، از هر پنج کودک در جهان یکی در سال گذشته میلادی (۲۰۲۴) در منطقه‌ای جنگی زندگی و رشد کرده است.

طبق تحلیل سازمان امدادی "نجات کودکان"، شمار این کودکان نسبت به سال پیش از آن ۴۷ میلیون افزایش یافته و به حدود ۵۲۰ میلیون نفر رسیده است. این تعداد، بالاترین رقم از زمان نخستین ارزیابی در این زمینه در سال ۲۰۰۵ محسوب می‌شود.

این گزارش همچنین یادآور می‌شود که سازمان ملل متحد در سال گذشته ۴۱ هزار و ۷۶۳ مورد جنایت علیه کودکان در مناطق جنگی را مستند کرده است. این رقم نسبت به سال قبل یک‌سوم (۳۰ درصد) افزایش نشان می‌دهد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گفته فلوریان وستفال، مدیر "سازمان نجات کودکان" در آلمان، این تنها نوک کوه یخ را نشان می‌دهد و رقم واقعی بسیار بالاتر است. جنایت علیه کودکان از آدم‌ربایی، ایجاد جراحت و خشونت جنسی گرفته تا سربازگیری اجباری و قتل را دربر می‌گیرد.

بیشترین قربانیان در چهار منطقه

به گفته این سازمان امدادی، بیش از نیمی از جنایات علیه کودکان تنها در چهار منطقه‌ سرزمین‌های فلسطینی، جمهوری دموکراتیک کنگو، نیجریه و سومالی رخ داده است.

طبق گزارش مزبور، از هر سه کودک در آفریقا، یکی به شکل بلاواسطه در جوار یک درگیری فعال رشد می‌کند. در مجموع، در سال گذشته ۶۱ درگیری میان کشورها ثبت شده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

سازمان "نجات کودکان" این موضوع را که دولت‌ها در مناطق جنگی پول بیشتری را صرف تسلیحات می‌کنند تا محافظت از کودکان، یک رسوایی خوانده است.

فلوریان وستفال گفت: «به ویژه در دوران افزایش قدرت نظامی جهانی، محافظت از کودکان باید هدف اصلی سیاست‌های امنیتی باشد.»

این سازمان امدادی می‌گوید در ارزیابی خود از جمله به داده‌های مؤسسه تحقیقات صلح اسلو (Prio) و گزارش‌های سازمان ملل متحد تکیه کرده است.

در این گزارش منطقه درگیری به جایی اطلاق می‌شود که در شعاع ۵۰ کیلومتری منطقه‌ای قرار گرفته باشد که دست‌کم یک "رویداد درگیری" در عرض یک سال در آن رخ داده است.

رئیس سازمان اطلاعات استرالیا هشدار داد که گروه‌های نئونازی و عوامل روسیه در حال سوءاستفاده از تجمعات ضد مهاجرتی هستند. او همچنین به نقش ایران در ایجاد "موج یهودی ستیزی" در این کشور اشاره کرد.مایک برگس، رئیس سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا (ASIO)، هشدار داد که انسجام اجتماعی کشور در معرض "حمله‌ای بی‌سابقه" قرار دارد. او گفت تجمعات ضد مهاجرتی در استرالیا به ابزار تبلیغاتی گروه‌های نئونازی و عوامل وابسته به روسیه تبدیل شده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

برگس در سخنرانی سالانه خود در مؤسسه لاوی گفت که مأموران ASIO در حال بررسی فعالیت‌های چهره‌های طرفدار روسیه در شبکه‌های اجتماعی هستند که با رسانه‌های خارجی همکاری کرده و ضمن انتقاد از حمایت استرالیا از اوکراین، از شبکه‌های اجتماعی برای "انتشار سخنان تفرقه‌افکنانه و تند علیه مهاجرت و در حمایت از تظاهرات طرفدار فلسطین" استفاده می‌کنند.

او افزود: «این عوامل دولتی تنها عروسک‌های تبلیغاتی نیستند؛ آن‌ها می‌خواهند مسائل حساس را به بحران تبدیل کنند، اختلاف را به تفرقه و تفرقه را به خشونت بدل سازند.»

به گفته برگس، گروه نئونازی "شبکه سوسیالیست ملی" نیز تلاش کرده از تجمعات اخیر ضد مهاجرتی و اعتراضات مربوط به هزینه‌های زندگی در استرالیا بهره‌برداری کند.

نقش ایران و خطر ترورهای خارجی

برگس یادآور شد که استرالیا در ماه اوت سفیر ایران را اخراج کرده و اعلام کرده بود که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از طریق واسطه‌ها دو حمله یهودی‌ستیزانه را در این کشور سازمان‌دهی کرده است.

بیشتر بخوانید: ارائه لایحه‌ای به پارلمان استرالیا برای تروریستی شناختن سپاه پاسداران

او گفت: «ایران به‌طور خاص استرالیا را هدف قرار نداده است؛ موج تابستانی یهودی‌ستیزی بخشی از تلاش جهانی این کشور برای برانگیختن نفرت علیه جامعه یهودی و تشدید شکاف‌ها بود.»

برگس افزود که این تلاش‌ها تنها "تأثیر محدودی" داشته و نظام رفاهی، رأی‌گیری اجباری و ثبات اقتصادی در استرالیا از گسترش افراط‌گرایی جلوگیری کرده است.

هشدار درباره تشدید خشونت و خطر ترور

او هشدار داد که الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی به تشدید افراط‌گرایی و افزایش خطر خشونت دامن می‌زنند، اما در نهایت این انسان‌ها هستند که محتوا را تولید کرده و به آن عمل می‌کنند. برگس گفت: «نگرانم که ما در حال ایجاد نوعی چرخه خشم و نفرت واقعی باشیم که در آن نارضایتی، تعصب و قطبی‌سازی به خودی خود تداوم یابد.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

رئیس سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا همچنین فاش کرد که "احتمال واقعی" وجود دارد که یک دولت خارجی برای ترور مخالفان در خاک استرالیا اقدام کند. او افزود: «ما بر این باوریم که دست‌کم سه کشور توانایی و تمایل انجام عملیات مرگبار در استرالیا را دارند.»

سی سال پس از ترور اسحاق رابین در میدان پادشاهان دیروز و "رابین" امروز در تل‌آویو، هنوز سایه فقدان او بر اسرائیل سنگینی می‌کند؛ مردی که از دل جنگ برخاست، به صلح ایمان آورد، و بهایش را با جان خود پرداخت.سی سال از شب چهارم نوامبر ۱۹۹۵ می‌گذرد؛ شبی که دو گلوله در میدان پادشاهان تل‌آویو شلیک شد و پیش از آنکه پیکر نخست‌وزیری را در هم بشکند، امید نسلی از اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها را هدف گرفت.

اسحاق رابین، سرباز پیری که در جنگ‌های بزرگ خاورمیانه آزموده شده بود، در واپسین لحظه زندگی‌اش از صحنه‌ای پایین آمد که بر آن از ترجیح راه صلح بر مسیر جنگ سخن گفته بود. چند دقیقه بعد، ایگال عمیر، دانشجویی جوان، بنیادگرایی مذهبی، دو تیر به سوی او شلیک کرد؛ تیرهایی که پیش از رابین، قلب دموکراسی اسرائیل را شکافت.

جنگنده‌ای که صلح را برگزید

رابین، که زمانی گفت «ما همگان اشک‌هایی یکسان را گریه می‌کنیم، به خصومتی مشابه نفرت می‌ورزیم و برای آشتی دعا می‌کنیم. صلح مرز نمی‌شناسد»، از نسلی بود که اسرائیل را از دل آتش و آهن ساخت. این زاده اورشلیم در سال ۱۹۲۲ و پرورش‌یافته در جنبش چپ استقلال‌طلب یهودی، از جوانی در صفوف پالماخ، واحد نخبه شبه‌نظامیان یهودی، جنگیده بود.

او در ۱۹۶۷ به عنوان رئیس ستاد کل ارتش، رهبری جنگ شش‌روزه را بر عهده داشت و از فاتحان اورشلیم شرقی و کرانه باختری به شمار می‌رفت. اما همین مرد، سال‌ها بعد، به این نتیجه رسید که پیروزی نظامی صلح نمی‌‌آورد. از جنگ‌های پی‌درپی آموخته بود که امنیت حقیقی، نه از لوله تفنگ، که از اعتماد و گفت‌وگو زاده می‌شود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

پس از خدمت به عنوان سفیر در واشنگتن و وزیر کار، در ۱۹۷۴ به نخست‌وزیری رسید؛ اولین نخست‌وزیر اسرائیلی که در خود این کشور به دنیا آمده بود. در دوران او بود که پایه‌های توافق با مصر گذاشته شد؛ توافقی که چند سال بعد به پیمان صلحی تاریخی میان دو کشور انجامید.

در دهه نود، در بازگشت دوباره‌اش به قدرت، بار دیگر در برابر تقدیر ایستاد و عزم آن کرد که یکی از دشوارترین مسیرهای تاریخ اسرائیل را بپیماید؛ راه گفت‌وگو با فلسطینیان.

از اسلو تا ترور؛ صعود و سقوط یک رؤیا

تاریخ خاورمیانه به‌ندرت لحظاتی چنین شکننده و امیدبخش دیده است. در سال ۱۹۹۳، پس از مذاکرات محرمانه در نروژ، توافق اسلو به امضا رسید. برای نخستین بار فلسطینی‌ها دولت اسرائیل را به رسمیت شناختند و اسرائیل "سازمان آزادی‌بخش فلسطین" را به عنوان نماینده فلسطینیان پذیرفت.

یک سال بعد، رابین، شیمون پرز و یاسر عرفات در اسلو نوبل صلح گرفتند، و تصویر دست دادن او با عرفات در فضای باز مقابل کاخ سفید، نمادی از امید و شهامت سیاسی شد. در همان سال‌ها پیمان صلح با اردن نیز امضا شده بود و آینده‌ای درخشان در افق می‌درخشید؛ آینده‌ای که قرار بود با خودگردانی فلسطینیان در غزه و کرانه باختری و مذاکرات نهایی، رؤیای تشکیل دو کشور مستقل را محقق کند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

اما همان‌گونه که موشه تسیمرمن، استاد بازنشسته تاریخ مدرن در دانشگاه عبری اورشلیم، در مقاله‌ای برای هفته‌نامه آلمانی "دی سایت" یادآور می‌شود، با کشته شدن رابین، نه فقط یک انسان، که روح روند صلح نیز از میان رفت. تسیمرمن تأکید می‌کند که هیچ‌گاه، نه پیش از دهه نود و نه پس از آن، خاورمیانه تا این اندازه به صلح نزدیک نشده بود.

به باور او، رابین می‌دانست خطر در کمین است؛ حملات خونین گروه‌های افراطی همچون حماس و جهاد اسلامی در آن زمان، حمایت جامعه اسرائیلی از روند صلح اسلو را متزلزل کرده بود. او گاه حتی به ابزارهای سخت متوسل شد تا شاید آنچه را "فرصتی تاریخی برای صلح" می‌دانست، حفظ کند. با این همه، دشمن اصلی صلح از درون برخاست؛ از دل جامعه‌ای که رابین در آن رشد کرده و برای موجودیت‌اش جنگیده بود.

ترور رابین شوک زلزله‌واری بود که پایه‌های اسرائیل را لرزاند. رووین ریولین، رئیس جمهوری اسرائیل در دهه‌های بعد، آن را "حمله‌ای به دموکراسی" در این کشور خواند.

قاتل پیش از اقدام‌اش برای توجیه مذهبی قتل، به خاخامی از جنبش شهرک‌سازی رجوع کرده بود. از نگاه او رابین خائن بود، زیرا خاک مقدس را در برابر وعده صلح تسلیم می‌کرد. اما همان‌گونه که یوسی بیلین، همراه دیرین رابین و از طراحان اصلی توافق اسلو، می‌گوید: «او نمی‌خواست برای صلح بمیرد، اما حس می‌کرد که شاید مرگ بهایی باشد که باید برای تغییر سرنوشت کشورش به سوی آینده‌ای بهتر بپردازد.»

میراث اسحاق در میدان رابین

امروز سه‌شنبه ۴ نوامبر (۱۳ آبان) در مراسم بزرگداشت سی‌سالگی ترور رابین، بیش از صد هزار نفر در تل‌آویو گرد آمدند؛ برای همان کسی که ملک حسین اردن "سرباز صلح" خوانده و حسنی مبارک مصر "قهرمان شهید صلح" نامیده بود. بر همان میدانی که نام او را بر خود دارد، از نسلی سخن گفته شد که هنوز رؤیای رابین را در سر دارد.

اما غیبت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر کنونی، که آن زمان از مخالفان سرسخت سیاست‌های صلح رابین بود، خود نشانه‌ای از گسست عمیق جامعه اسرائیل است. یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، در همین مراسم دولت کنونی را متهم کرد که «به نام یهودیت خشونت را توجیه می‌کند».

در میان حاضران، زنی با چشمانی اشک‌بار از شوهرش یاد می‌کرد که به عنوان پلیس رابین را پس از شلیک گلوله‌ها به بیمارستان رسانده بود. او گفت: «همه چیز همان‌طور مانده است؛ جامعه قطبی شده و خشونت ادامه دارد. اما اگر امید به تغییر را از دست بدهیم، دیگر چیزی برای زیستن نداریم.»

در ازدحام جمعیت پلاکاردهایی دیده می‌شد با شعار «فراموش نمی‌کنیم، نمی‌بخشیم.» یکی از شرکت‌کنندگان می‌گفت: «رابین در مسیر صلح کشته شد، اما قاتل‌اش در مسیر نفرتی گام برداشت که هنوز ادامه دارد.» این جمله تلخ‌ترین تفسیر سه دهه گذشته است؛ نفرتی که آن شب شعله گرفت، به شکلی دیگر ادامه یافت.

دولت‌های راست‌گرا از آن پس پیوسته بر شهرک‌سازی افزودند و رؤیای دولت فلسطینی را رسماً "مرده" اعلام کردند. همان فضای افراطی ایدئولوژیکی که ایگال عمیر از آن برخاست، امروز در سیاست رسمی اسرائیل صاحب‌نفوذ شده است.

گلوله مرگ و جسارت صلح

رابین خود در آخرین سخنرانی‌اش از "فرصت بزرگ صلح" سخن گفت، اما این فرصت با مرگ او از میان رفت. او به عنوان کهنه‌سرباز گروه ضربت می‌دانست که امنیت تنها با قدرت نظامی پایدار نمی‌ماند. به همین خاطر گفت: «من ۲۷ سال سرباز بودم. تا زمانی که هیچ امیدی به صلح نبود، جنگیدم. اکنون باور دارم که فرصتی برای صلح وجود دارد؛ فرصتی بزرگ.»

به گفته بیلین: «رابین نه فعال صلح بود و نه رمانتیک؛ او خود را "آقای امنیت" می‌نامید و می‌گفت صلح و امنیت دو چهره یک حقیقت‌اند.» شاید همین درک واقع‌گرایانه بود که او را از سیاستمداران امروز متمایز می‌کرد؛ جسارت در مخالفت با جنگ، بی‌هراس از مواجه شدن با اتهام ضعف!

سی سال پس از آن شب، هنوز بسیاری از اسرائیلی‌ها احساس می‌کنند که با مرگ رابین چیزی در صحنه ملی‌شان، همچون باور به امکان گفت‌وگو، به اخلاق در سیاست، به آینده‌ای مشترک میان دو ملت، کشته شده است.

از نظر تسیمرمن نیز ترور رابین رؤیای صلح را در اسرائیل به محاکمه کشید. اما به گفته این استاد تاریخ، تا زمانی که آن رؤیا در حافظه جمعی زنده است، هنوز امکانی برای بازسازی وجود دارد. شاید یاد رابین، در میان موج‌های خشم و ناامیدی امروز، آخرین نشانه آن امکان باشد. در جهانی که در آن، نفرت هنوز هواخواهان بسیاری دارد، نام و یاد اسحاق رابین تنها خاطره‌ای تاریخی نیست؛ هشداری است که می‌گوید، بی‌جسارت صلح، دموکراسی نیز در تیررس مرگ خواهد بود.