دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

سطح آب دریاها از سال ۱۹۰۰ تاکنون با سرعتی بی‌سابقه در چهار هزاره گذشته افزایش یافته است. اصلی‌ترین علت‌ها، گرمایش زمین و ذوب یخچال‌ها عنوان شده‌اند. این وضعیت هشداری برای شهرهای ساحلی جهان، از جمله در ایران، است.نتیجه تحقیقاتی درباره تغییرات سطح آب دریا در طول حدود ۱۲ هزار سال گذشته نشان می‌دهد که سطح آب دریاهای جهان از سال ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۰ بسیار سریع‌تر از هر دوره دیگری در ۴۰۰۰ سال گذشته بالا رفته است.

بر اساس گزارش یک گروه پژوهشی به سرپرستی یوچنگ لین، از دانشگاه راتگرز در پیسکاتاوی (ایالت نیوجرسی آمریکا) که در نشریه علمی "نیچر" منتشر شده، افزایش کنونی سطح دریا عمدتاً به دو عامل بازمی‌گردد؛ نخست گرم‌تر شدن آب اقیانوس‌ها که به انبساط حرارتی آن می‌انجامد و دوم، ذوب شدن یخچال‌های کوهستانی و صفحات یخی گرینلند و قطب جنوب که باعث سرازیری بیشتر آب به اقیانوس‌ها می‌شود.

یوچنگ لین در بیانیه دانشگاهی خود توضیح می‌دهد: «یخچال‌های طبیعی سریع‌تر واکنش نشان می‌دهند، زیرا از صفحات یخی که اغلب وسعتی به اندازه یک قاره دارند، کوچکترند. در حال حاضر در گرینلند شاهد شتابی فزاینده هستیم.»

شتاب‌گیری افزایش سطح آب دریاها

بر اساس این مطالعه، پس از پایان آخرین دوره یخبندان، سطح آب دریاها بین ۱۱ هزار و ۷۰۰ سال تا حدود ۸ هزار و ۲۰۰ سال پیش، با شدتی ویژه و میانگین سالانه ۱۰٫۷ میلی‌متر، بالا رفته است.

حدود ۶۰۰۰ سال پیش این رقم به ۲٫۸ میلی‌متر در سال کاهش یافته و نزدیک به ۳۰۰۰ سال پیش، افزایش سالانه به تنها ۰٫۴ میلی‌متر رسیده و سپس باز هم کاهش پیدا کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

سطح آب دریا در ۴۰۰۰ سال گذشته نسبتاً ثابت و با نوسانات محدود باقی مانده، اما از قرن نوزدهم ورق برگشته است. در نیمه نخست قرن نوزدهم، افزایش سالانه تنها حدود ۰٫۱ میلی‌متر بوده، اما در نیمه دوم به ۰٫۷۶ میلی‌متر رسیده است.

دانشمندان میانگین افزایش سالانه بین ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۰ میلادی را ۱٫۵۱ میلی‌متر برآورد می‌کنند. تحقیقات دیگر نیز نشان می‌دهد که این روند پیوسته در این دوره شتاب گرفته است.

علل مختلف

برای این مطالعه، تیم پژوهشی هزاران داده از منابع گوناگون، از جمله صخره‌های مرجانی باستانی و جنگل‌های مانگرو را که همچون بایگانی طبیعی ارتفاع سطح گذشته دریاها عمل می‌کنند، بررسی کرده است.

این داده‌ها در نرم‌افزار مدل‌سازی‌ای که ساخته خود یوچنگ لین است، وارد شده‌اند. این نرم‌افزار قادر است علل مختلف بالا یا پایین رفتن سطح آب دریا را تشخیص دهد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

برای مثال، فرورانش یک صفحه زمین‌ساختی زیر صفحه دیگر می‌تواند باعث بالا آمدن صفحه بالایی شود. از سوی دیگر، بسیاری از شهرهای ساحلی در نزدیکی مصب رودخانه‌ها قرار دارند؛ جایی که به دلیل فشار ناشی از ساختمان‌ها و جاده‌ها، زمین رسوبی فشرده شده و نشست می‌کند و باعث افزایش بیشتر سطح آب دریا می‌شود.

پژوهشگران این پدیده را با استفاده از نمونه‌هایی در سواحل جنوب شرقی چین نشان می‌دهند. طبق یافته‌های آنان، بخش‌هایی از شانگهای در قرن بیستم، نه فقط به دلیل فرونشست طبیعی خاک، بلکه به‌خاطر استخراج گسترده آب‌های زیرزمینی، بیش از یک متر نشست کرده است.

سایر شهرهای ساحلی، وضعیت بدتری داشته‌اند. مثلا جاکارتا، پایتخت پیشین اندونزی، آن‌قدر نشست کرده که بخش‌هایی از آن پایین‌تر از سطح دریا قرار دارد و به همین خاطر آب باید پیوسته از آنجا تخلیه شود.

پیامدهای احتمالی برای ایران

افزایش شتابان سطح آب دریاها می‌تواند پیامدهایی مستقیمی هم برای مناطق ساحلی ایران داشته باشد. خلیج فارس به دلیل کم‌عمق بودن، در برابر بالا آمدن آب بسیار حساس است و حتی افزایش اندک آن نیز می‌تواند به پیشروی آب شور به زمین‌های کشاورزی، فرونشست سریع‌تر زمین، تخریب زیستگاه‌های ساحلی منجر شود و تهدیدی احتمالی برای تأسیسات نفتی و بندری باشد.

در صورت تشدید گرمایش و تغییر الگوی بارش، در مناطق ساحلی دریای خزر نیز بالا آمدن سطح آب دریا و جابه‌جایی خط ساحلی می‌تواند زیرساخت‌های محل، شهرهای گردشگرپذیر و تالاب‌های ارزشمند را در معرض تهدید قرار دهد.

پژوهشگران تأکید می‌کنند که بدون سیاست‌های پیشگیرانه سازگار با اقلیم، توسعه کنترل‌نشده ساحل‌نشینی، و فقدان مدیریت آب‌های زیرزمینی و فرسایش خاک، شهرهای جنوبی و شمالی ایران نیز می‌توانند در دهه‌های آینده با مخاطراتی مشابه شانگهای و جاکارتا روبه‌رو شوند.

روسیه برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی از "ناوگان سایه" کمک می‌گیرد. کارشناسان اتحادیه اروپا نفتکش‌های این ناوگان را نه تنها تأمین‌کننده مالی جنگ در اوکراین، بلکه تهدیدی برای محیط زیست و ایمنی کشتیرانی می‌دانند.در پی افزایش نگرانی‌ها نسبت به "ناوگان سایه" روسیه، اتحادیه اروپا از اعضای خود خواسته است تا برخورد با کشتی‌ها و شرکت‌های کشتیرانی مرتبط با این ناوگان را تشدید کرده و همکاری‌های خود را با کشورهای ساحلی و کشورهایی که این کشتی‌ها تحت پرچم آنها ثبت‌شده‌اند، افزایش دهند.

به گزارش خبرگزاری آلمان طبق یک سند کاری که قرار است در نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل در روز دوشنبه ۲۰ اکتبر (۲۸ مهر) مطرح شود، ناوگان سایه روسیه بین ۶۰۰ تا ۱۴۰۰ نفتکش را در برمی‌گیرد که به گفته اتحادیه اروپا "نه تنها به اقتصاد جنگی روسیه کمک می‌رسانند، بلکه خطر قابل‌توجهی را نیز برای محیط زیست و کشتیرانی به همراه دارند."

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

کارشناسان دفتر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، هشدار داده‌اند که سوانح احتمالی مرتبط با کشتی‌های این ناوگان می‌توانند منجر به آلودگی‌های دریایی و فاجعه‌های نفتی شوند و پیامدهایی ویرانگر برای سواحل، اکوسیستم‌ها و صنعت ماهیگیری به همراه بیاورند.

از آنجایی که مالکیت بسیاری از کشتی‌های ناوگان سایه روسیه نامشخص است و به گفته کارشناسان فاقد بیمه مناسب یا حتی بدون بیمه هستند، در صورت بروز حادثه، احتمالا هزینه خسارات وارده باید از جیب مالیات‌دهندگان کشورهای ساحلی پرداخت شود.

پس از آغاز جنگ در اوکراین، روسیه تلاش کرده است تا از این ناوگان برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی بهره ببرد. برای این کار معمولا کشتی‌های فرسوده با مالکیت‌های پیچیده و غیرشفاف به کار گرفته می‌شوند و با روش‌های گوناگون تلاش می‌شود تا مبدأ محموله نفتی پنهان و نامشخص باقی بماند. خاموش کردن یا دستکاری سیستم شناسایی خودکار کشتی (AIS) و همچنین انتقال نفت در دریا بین دو نفتکش از جمله این روش‌هاست.

در این سند کاری که به رؤیت خبرگزاری آلمان رسیده، همچنین هشدار داده شده است که برخی کشتی‌های ناوگان سایه روسیه ممکن است به عنوان سکوی پرتاب پهپادهای جاسوسی، یا برای ایجاد اختلال و پارازیت یا حملات جاسوسی مورد استفاده قرار بگیرند.

در هفته‌های اخیر در چندین شهر اروپایی از جمله کپنهاگ، پایتخت دانمارک، مشاهده پهپادهای مشکوک موجب اعمال محدودیت‌های شدید در ترافیک هوایی این کشور شد و تعطیلی چندین ساعته فرودگاه‌ها را به دنبال داشت.

کایا کالاس، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا از کشورهای عضو خواسته تا از طرحی که امکان بازرسی از نفتکش‌های روسی مرتبط با ناوگان سایه را فراهم می‌کند، حمایت کنند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

اتحادیه اروپا احتمالا در هفته جاری نوزدهمین بسته تحریمی علیه روسیه را تصویب کند. طبق این سند احتمال می‌رود در چارچوب تحریم‌های جدید، تعداد کشتی‌هایی که از ورود بنادر اروپایی منع شوند و تحت تحریم قرار بگیرند از ۴۴۴ فروند به ۵۶۲ فروند افزایش یابد.

کالاس روز دوشنبه در جریان نشست وزرای خارجه اتحادیه ابراز امیدواری کرد که توافق بر سر این بسته تحریمی این هفته بدست آید. او تأکید کرد لازم است به طور مداوم به راه‌های جدیدی برای مبارزه با ناوگان سایه روسیه اندیشیده شود، زیرا مسکو در دور زدن تحریم‌ها از روش‌های "خلاقانه‌ای" استفاده می‌کند.

پس از لس‌آنجلس و شیکاگو به نظر می‌رسد دونالد ترامپ به دنبال اعزام نیروهای گارد ملی به سان‌فرانسیسکو، یکی از شهرهای مهم تحت حاکمیت دموکرات‌هاست. ترامپ در مصاحبه‌ای گفت اوضاع در این شهر مدتهاست که به "بیراهه" رفته است.رئیس‌‌جمهور آمریکا روز یکشنبه ۱۹ اکتبر (۲۷ مهر) در مصاحبه‌ای با شبکه "فاکس نیوز" تهدید نیروهای گارد ملی را به سان‌فرانسیسکو اعزام خواهد کرد. او گفت: «مقصد بعدی سانفرانسیسکوست.»

دونالد ترامپ با اشاره به اینکه این شهر "تا ۱۵ سال پیش یکی از شهرهای بزرگ جهان بود" اظهار داشت، از آن زمان به بعد تا کنون اوضاع در سان‌فرانسیسکو "به بیراهه" رفته است. او مدعی شد: «تفاوت اینجاست که فکر می‌کنم آنها ما را در سان‌فرانسیکو می‌خواهند. ما به سان‌فرانسیسکو می‌رویم و آن را عالی می‌کنیم.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

ترامپ بارها درباره میزان جرم و ناآرامی در شهرهای آمریکا اظهارات اغراق‌آمیزی را به زبان آورده تا اعزام نیروهای نظامی به این شهرها را توجیه کند. این در حالی است که آمار و گفته‌های مقامات محلی خلاف این ادعاها را نشان می‌دهند.

سان‌فرانسیسکو همانند دیگر شهرهایی که ترامپ پیش‌تر نیروهای گارد ملی را به آنجا اعزام کرده، توسط حزب دموکرات اداره می‌شود.

رئیس‌جمهور آمریکا اواخر ماه سپتامبر پیشنهاد کرده بود از شهرهای آمریکا به عنوان "میدان تمرین برای نیروهای نظامی کشور" استفاده شود. این اظهارات او واکنش‌های زیادی را به دنبال داشت.

اظهارات ترامپ در مورد اعزام نیرو به سان‌فرانسیسکو پس از آن بیان شد که مارک بنیوف، مدیرعامل شرکت بزرگ فناوری "سیلز فورس" مستقر در این شهر، در مصاحبه‌ای با "نیویورک تایمز" گفت که از تصمیم ترامپ برای اعزام گارد ملی به شهرهای تحت کنترل دموکرات‌ها حمایت می‌کند و معتقد است اعزام این نیروها به سان‌فرانسیسکو می‌تواند باعث کاهش جرم و جنایت در این شهر شود.

بنیوف پس از واکنش‌های تند و گسترده، از بیان این اظهارات عذرخواهی کرد.

جنگ قضایی ایالت‌ها با ترامپ

نخستین مورد از اعزام نیروهای گارد ملی در ماه ژوئن صورت گرفت. در آن زمان اعتراضاتی نسبتا ناآرام در لس‌آنجلس در واکنش به یورش مأموران اداره مهاجرت آمریکا و دستگیری مهاجران به ظن اقامت غیرقانونی در خاک این کشور برگزار شد.

این اعتراضات چندین روز جریان داشت و نیروهای پلیس برای متفرق کردن معترضان از گاز اشک‌آور و باتوم استفاده کردند. اعزام نیروهای گارد ملی به دستور ترامپ به لس‌آنجلس به شدت از سوی گوین نیوسام، فرماندار کالیفرنیا مورد انتقاد قرار گرفت. نیوسام یکی از مخالفان سرسخت ترامپ به شمار می‌رود و احتمال می‌رود در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در سال ۲۰۲۷ از سوی حزب دموکرات نامزد شود.

ترامپ در ماه‌های گذشته نیروهای گارد ملی را افزون بر لس‌آنجلس، به واشنگتن، ممفیس، پورتلند و شیکاگو اعزام کرده است. با این حال اعزام این نیروها به پورتلند واقع در ایالت اورگن و همچنین شیکاگو واقع در ایالت ایلینوی با مخالفت قضایی مواجه و توسط دادگاه‌ها متوقف شد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

ترامپ در واکنش به احکام قضایی خواستار ورود دیوان عالی به این موضوع شده تا اعزام گارد ملی به شیکاگو را به اجرا درآورد.

جان ساوئر، وکیل دولت استدلال کرد که ممانعت از اعزام گارد ملی "دخالتی غیرقانونی" در اختیارات ریاست‌جمهوری است و "جان پرسنل و اموال دولت فدرال را به طور غیرضروری به خطر می‌اندازد."

سان‌فرانسیسکو در نگاه جمهوری‌خواهان جایگاه ویژه‌ای دارد. این شهر که درگیر مشکلات عدیده‌ای در زمینه بی‌خانمانی و مواد مخدر است، اغلب در شبکه‌های تلویزیونی راست‌گرا به‌عنوان نمادی از زوال شهرهای آمریکا تحت حاکمیت حزب دموکرات نمایش داده می‌شود.

به نوشته فایننشال تایمز نشست اخیر میان ترامپ و زلنسکی پرتنش و پرخاشگرانه بوده و رئیس‌جمهور آمریکا از همتای اوکراینی‌اش خواسته تا به شرایط پوتین برای پایان جنگ تن دهد. منابع مطلع گفته‌اند او مواضع پوتین را تکرار کرده است.روزنامه "فایننشال تایمز" روز یکشنبه ۱۹ اکتبر (۲۷ مهر) گزارش داد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه ۱۷ اکتبر در یک جلسه پرتنش در کاخ سفید، از ولودیمیر زلنسکی خواست تا شرایط روسیه برای پایان دادن به جنگ را بپذیرد و به او هشدار داده است، که پوتین تهدید کرده در صورت عدم توافق، اوکراین را "نابود" خواهد کرد.

منابع مطلع به این روزنامه گفته‌اند این جلسه بارها به "مشاجره‌ای پر از فریاد" تبدیل شد و ترامپ "مدام ناسزا می‌گفت."

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این منابع که نخواسته‌اند هویتشان فاش شود، اضافه کرده‌اند ترامپ نقشه‌های خطوط مقدم در اوکراین را کنار انداخته و اصرار داشت که زلنسکی کل منطقه دونباس را به پوتین واگذار کند و بارها نکاتی را که ولادیمیر پوتین در تماس تلفنی یک روز قبل مطرح کرده بود، تکرار می‌کرد.

به گفته آنان رئیس‌جمهور آمریکا در نهایت با تثبیت خطوط مقدم فعلی جبهه‌‌های نبرد موافقت کرد اما به نظر می‌رسد این جلسه پرتنش نشان‌دهنده تغییر موضع ترامپ در مورد جنگ و تمایل او به تأیید خواسته‌های حداکثری پوتین است.

چندین مقام اروپایی مطلع از این جلسه به فایننشال تایمز گفته‌اند که ترامپ در دیدار روز جمعه ظاهرا بسیاری از مواضع و استدلال‌های پوتین را حتی در مواردی که با اظهارات پیشین خودش در تناقض بوده، عینا تکرار کرده است. به گفته یک مقام اروپایی، ترامپ به زلنسکی گفت که در حال شکست در جنگ است و هشدار داد "اگر پوتین بخواهد، تو را نابود خواهد کرد."

به گفته این منبع مطلع ترامپ اظهار کرده که از دیدن مکرر نقشه‌ خط مقدم اوکراین "حالش بهم می‌خورد" و افزوده: «این خط قرمز کجاست؟ من حتی نمی‌دانم کجاست. من هیچ وقت آنجا نبوده‌ام.»

مقام‌های اروپایی گفته‌اند که ترامپ بخش زیادی از این جلسه را صرف موعظه و نصحیت کردن زلنسکی کرده است.

کاخ سفید و دفتر ریاست‌جمهوری اوکراین تا کنون به گزارش فایننشال تایمز واکنشی نشان نداده‌اند.

ناامیدی هیئت اوکراینی

در همین حال خبرگزاری رویترز نیز به نقل از دو منبع مطلع جلسه ترامپ و زلنسکی در کاخ سفید را پرتنش گزارش کرده و نوشت، ترامپ رئیس‌جمهور اوکراین را تحت فشار قرار داد تا بخش‌هایی از قلمرو این کشور را به روسیه واگذار کند.

به گفته این دو منبع آگاه، ترامپ همچنین از تأمین موشک‌های دوربرد تاماهاوک برای اوکراین خودداری کرده و از ارائه تضمین‌های امنیتی، هم به اوکراین و هم به روسیه، سخن گفته است. به نوشته رویترز، اظهارات ترامپ باعث سردرگمی و ناامیدی هیئت اوکراینی شد که به این امید به واشنگتن سفر کرده بودند که بتوانند موافقت ترامپ برای ارسال موشک‌های تاماهاوک از طریق ناتو به اوکراین را کسب کنند.

رئیس‌جمهور آمریکا پس از دیدار با زلنسکی به طور علنی خواستار برقراری آتش‌بس در خطوط مقدم فعلی شد. زلنسکی سپس در گفت‌وگو با خبرنگاران از این امر استقبال کرد. یک منبع سوم که نخواسته هویتش فاش شود به خبرگزاری رویترز گفته است ترامپ این پیشنهاد را در طول جلسه با زلنسکی، پس از آنکه او تأکید کرد حاضر نیست داوطلبانه هیچ منطقه‌ای را به مسکو واگذار کند، مطرح کرد.

پیش‌تر روزنامه واشنگتن پست نوشته بود پوتین در گفت‌وگوی تلفنی با زلنسکی پیشنهاد کرده بود اوکراین مناطق دونتسک و لوهانسک را به روسیه واگذار کند و در ازای آن مسکو حاضر است تا از بخش‌هایی از دو منطقه زاپوریژیا و خرسون که اکنون در تصرف روسیه‌اند، چشم‌پوشی کند. به گفته یک منبع مطلع، مقامات آمریکایی در نشست روز جمعه دقیقا همین پیشنهاد را به زلنسکی ارائه کرده‌اند.

دو منطقه دونتسک و لوهانسک دارای اهمیت راهبری زیادی برای اوکراین هستند و کی‌یف معتقد است واگذاری این مناطق باعث می‌شود تا مابقی اوکراین در برابر تهاجمات روسیه بسیار آسیب‌پذیرتر شود.

ترامپ روز یکشنبه در گفت‌وگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاست‌جمهوری (ایرفورس وان) در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه آیا به زلنسکی گفته باید تمام منطقه دونباس را به روسیه بدهد، گفت: «نه. بگذارید به همین شکل باقی بماند. همین حالا هم این منطقه تکه‌تکه شده است. فکر می‌کنم روسیه ۷۸ درصد از آن را قبلا تصرف کرده است.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

دو منبع مطلع به رویترز گفته‌اند استیو ویتکاف‌، نماینده ویژه ترامپ، در جلسه روز جمعه از جمله کسانی بود که با شدت بیشتری اوکراینی‌ها را برای پذیرش پیشنهاد روسیه تحت فشار قرار داد. به گفته یکی از منابع، ویتکاف اشاره کرده که دونتسک و لوهانسک دارای جمعیت زیادی از روس‌زبان‌ها هستند. ویتکاف پیش‌تر نیز این نکته را به طور علنی مطرح کرده بود.

به نوشته رویترز مقام‌های آمریکایی در نشست روز جمعه به هیئت اوکراینی گفته‌اند که مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، قصد دارد روز پنج‌شنبه ۲۳ اکتبر با سرگئی لاوروف، همتای روس خود دیدار ‌کند.

وزارت خارجه آمریکا تا کنون به درخواست رویترز برای تأیید این موضوع پاسخ نداده است.

ارتش اسرائیل از حمله به نیروهای خود در جنوب نوار غزه خبر داده که منجر به کشته‌شدن دو سرباز اسرائیلی شده است. نتانیاهو دستور حمله به مواضع تروریست‌ها را صادر کرده اما ارتش اسرائيل می‌گوید میخواهد به آتش‌بس پایدار بماند.به گزارش رسانه‌ها، نیروی هوایی اسرائیل در حملات اخیر خود در نوار غزه ده‌ها هدف را بمباران کرد. به گفته چندین بیمارستان، در جریان این حملات دست‌کم ۱۴ فلسطینی کشته شده‌اند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گفته منابع امنیتی، اسرائیل تحویل کمک‌های بشردوستانه به نوار غزه را نیز متوقف کرده است. دلیل این اقدام، "نقض آشکار" توافق آتش‌بس از سوی حماس اعلام شده است. پس از آغاز آتش‌بس در ۱۰ اکتبر، ارسال کمک‌ها به عنوان بخشی از توافق افزایش یافته بود و هدف، انتقال روزانه ۶۰۰ کامیون کمک به غزه بود.

تیراندازی به نیروهای اسرائیلی با سلاح ضد تانک

پیش‌تر یک مقام ارشد نظامی اسرائیل، اسلام‌گرایان افراطی حماس را به "نقض جدی" آتش‌بس متهم کرده بود. ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروهای اسرائیلی در جنوب نوار غزه با سلاح ضد تانک هدف قرار گرفتند. طبق گزارش‌ها، در شمال نوار غزه نیز افراد مسلح به نیروهای اسرائیلی نزدیک شده و دو نفر کشته شدند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در واکنش دستور حملات جدید در این منطقه را صادر کرد.

با این حال، شاخه نظامی گروه تروریستی حماس هرگونه مسئولیت در قبال این حملات را رد کرد. در همین حال گردان‌های القسام در بیانیه‌ای اعلام کردند: «ما بار دیگر بر تعهد کامل خود به اجرای تمام مفاد توافق تأکید می‌کنیم.» در این بیانیه آمده است که این تعهد به‌ویژه شامل حفظ آتش‌بس در سراسر نوار غزه می‌شود.

بیشتر بخوانید: اسرائیل حملات هوایی در غزه را تا‌ئید کرد

طبق اعلام ارتش اسرائیل، این حملات در منطقه‌ای شرقی‌تر از "خط زرد" رخ داده است؛ منطقه‌ای که ارتش در چارچوب توافق آتش‌بس به آن عقب‌نشینی کرده بود.

عصمت الرشق، عضو دفتر سیاسی حماس، در بیانیه‌ای اسرائیل را به نقض آتش‌بس و ساختن "بهانه‌های واهی" برای توجیه "جنایت‌هایش" متهم کرد. او بنیامین نتانیاهو را متهم کرد که تحت فشار شرکای افراطی خود در دولت ائتلافی، می‌خواهد از تعهداتش در برابر میانجی‌گران "شانه خالی کند."

ارتش اسرائيل گفته می‌خواهد دوباره آتش‌بس را رعایت کند.

فشار راست‌گرایان برای بازگشت به جنگ

ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل، پس از انتشار نخستین گزارش‌ها درباره حمله حماس خواستار ازسرگیری کامل عملیات نظامی در غزه شد. او در پلتفرم اکس نوشت: «تصور نادرست اینکه حماس موضع خود را تغییر می‌دهد یا به توافقی که امضا کرده پایبند می‌ماند، همان‌گونه که انتظار می‌رفت، برای امنیت ما خطرناک است. سازمان تروریستی نازیستی باید به طور کامل و در اسرع وقت نابود شود.»

بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی راست‌گرای افراطی اسرائيل نیز در پلتفرم اکس تنها نوشت: «جنگ!» این دو وزیر از ابتدا مخالف آتش‌بس بودند و به آن رأی منفی داده بودند.

بازگشت میانجی‌گران آمریکایی به منطقه

آتش‌بس میان اسرائیل و حماس از ۱۰ اکتبر برقرار شده اما پیش از این نیز چندین حادثه خشونت‌آمیز رخ داده بود که در آن شماری از فلسطینی‌ها کشته شدند.

بیشتر بخوانید: حماس اسرائیل را به حمله مرگبار به یک اتوبوس متهم کرد

این آتش‌بس بخشی از طرح صلح دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا است. طبق این طرح، اسرائیل و حماس بر تبادل گروگان‌ها و زندانیان و نیز عقب‌نشینی جزئی نیروهای اسرائیلی در نوار غزه توافق کردند. در مذاکرات مربوط به این توافق، مصر، قطر و ترکیه نیز مشارکت داشتند. قرار است این هفته جِی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا و همچنین استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان آمریکا، وارد اسرائیل شوند.

تحویل دو پیکر دیگر گروگان‌ها

حماس شامگاه شنبه ۱۸ اکتبر مطابق توافق، پیکر دو گروگان دیگر را تحویل داد. به گفته انجمن خانواده‌های گروگان‌ها، یکی از این قربانیان رونن انگل، عکاس اسرائیلی از کیبوتص نیر اوز و دیگری یک کارگر کشاورزی اهل تایلند بوده است که هشت سال در اسرائیل کار کرده بود.

رونن انگل، ۵۴ ساله و پدر سه فرزند، در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در جریان حملات حماس در مناطق مرزی اسرائیل کشته شد. پیکر او به نوار غزه منتقل شد. همسر و دو فرزندش نیز ربوده شده بودند اما در چارچوب آتش‌بس در ازای آزادی زندانیان فلسطینی آزاد شدند. کارگر تایلندی نیز همان روز کشته و از کیبوتص بئری ربوده شده بود.

در حال حاضر پیکر ۱۶ گروگان دیگر همچنان در غزه باقی مانده است. اسرائیل حماس را به تعمد در تأخیر تحویل اجساد متهم می‌کند. حماس می‌گوید یافتن اجساد دشوار است زیرا زیر آوار ساختمان‌ها و تونل‌های بمباران‌شده مدفون شده‌اند.

بیشتر بخوانید: اعزام سه نظامی آلمانی به اسرائیل برای نظارت بر آتش‌بس

حدود یک هفته پیش ۲۰ گروگان آزاد شدند که دو سال در چنگ حماس زنده مانده بودند. گردان‌های القسام نیز اعلام کردند پیکر یک گروگان دیگر پیدا شده است و هشدار دادند حملات جدید اسرائیل می‌تواند روند بازیابی اجساد را مختل کند.

حماس اتهامات آمریکا را رد کرد

در عین حال، حماس اتهامات ایالات متحده مبنی بر برنامه‌ریزی برای حمله به غیرنظامیان فلسطینی را رد کرد و آن را "بی‌اساس" و "همسو با تبلیغات اسرائیل" خواند.

وزارت خارجه آمریکا پیشتر درباره "حمله قریب‌الوقوع" حماس به غیرنظامیان فلسطینی هشدار داده بود و از وجود "گزارش‌های موثق" درباره احتمال نقض آتش‌بس خبر داده بود.

پس از آغاز آتش‌بس و عقب‌نشینی نیروهای اسرائیلی از حدود نیمی از نوار غزه، گزارش‌هایی درباره اعدام غیرنظامیان فلسطینی توسط حماس منتشر شده بود.

۱۵ تا ۱۹ اكتبر هفتاد و هفتمين نمايشگاه جهانی كتاب با بيش از ۴۳۵۰ غرفه از ۱۳۰ كشور جهان برپا شد و حدود ۲۴۰هزار علاقه‌مند و دست‌اندركار فرهنگی از آن ديدار و در بيش از يک هزار كتابخوانی، سخنرانی، فيلم و گفتگو شركت کردند.هفتاد و هفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت روز ۱۵ کتبر آغاز شد. در برنامه گشايش و كنفرانس مطبوعاتی نمايشگاه كه یک روز پيش از آن انجام شد، وزير فرهنگ آلمان وُلفرام بايمِر از نگرانی در رابطه با هوش مصنوعی گفت كه كتاب و نوشتار و شايد ادبيات را "تكه پاره خواهد كرد". اما سرپرست همآهنگی برنامه‌های تالار ويژه، فلوريان فلورِس در پاسخ گفت كه ادبيات هرگز از هيچ پديده ساختگی و ماشينی شكست نخورده و نمی‌خورد.

امسال برای نخستين بار در تالارِ شماره چهار، يک "صحنه مركزی" بزرگ به گفتگو درباره موضوع‌های اجتماعی و سياسی روز اختصاص داده بودند. در اين برنامه‌ها مصاحبه‌هايی با شخصيت‌های فرهنگی مانند ماريا رِسا برنده فيليپينی جايزه صلح نوبل ۲۰۲۱ و همچنين يِنس استولتِنبِرگ، دبیرکل سابق ناتو درباره مسائل و معضلات سياسی و اجتماعی روز مانند "ايران و مبارزات زنان"، "اوكراين و موضع اروپا" و "نقش سازمان عفو بين‌الملل در غزه" انجام شد.

امسال چندين جاذبه برای كشاندن كودكان و نوجوانان به نمايشگاه ترتيب داده بودند. برای نمونه در فضای آزاد نمايشگاه بچه‌ها می‌توانستند در يک سفينه فضايی به كمک يک عينک "واقعيت مجازی" كيهان خارج از جو زمين را تجربه و با كيهان‌نورد آلمانی ماتياس ماورِر گفتگو كنند.

در طول نمايشگاه چندين جايزه به نويسندگان و كنشگران اجتماعی داده شد كه مهمترين آنها "جايزه صلح كتابداران آلمان" به تاريخدان اتريشی کارل شلوگل تعلق گرفت.

او در سخنرانی سپاس خود هشدار داد: «بدون يک اوكراين آزاد، صلح در اروپا استوار نخواهد ماند.»

از برجسته‌ترين فوق برنامه‌های نمايشگاه يكی اعلام نتيجه همه‌پرسی "واژه سال جوانان" بود كه دو ميليون نفر در آن شركت كرده بودند. واژه امسال crazy (ديوانه‌وار) است كه جوانان آن را زمانی به كار می‌برند كه نمی‌دانند در پاسخ چه بگويند.

يكی هم جايزه‌هایی به حساب‌های پرطرفدار تيک‌تاک بود چون از قرار جوانان بسياری توسط اين شبكه اجتماعی به خواندن كتاب علاقه‌مند شده‌اند.

یکی از اين جايزه‌ها به لیل لوکاس نویسنده داستان‌های تخیلی تعلق گرفت.

ايران و نمايشگاه

حضور درون مرزی ناشران ايرانی در نمايشگاه تقریبا بی‌رنگ بود.

تنها "نشر ايرانبان" كه بيشتر ترجمه كتاب كودک منتشر می‌كند و "نشر خانه هنر" حضور داشتند. داود مين‌باشی سرپرست "خانه هنر" بيشتر كتاب‌های خوشنویسی‌شده و خوش‌طرح را به نمایشگاه آورده بود.

نيلوفر تيموريان سرپرست "ايرانبان" از ترجمه تازه‌چاپ "ريگو و روزا" توسط الهام مقدس گفت كه درد دل‌های يک پلنگ ايرانی است كه در باغ وحشی در پايتخت سويس می‌ميرد و لورِنس پائولی آنها را به آلمانی روايت می‌كند: "دلم برای وطنم تنگ می‌شود كه مال من نيست".

غرفه های نشر چشمه، شباويز و "زنان آزادی‌خواه" به خاطر مشكلات ويزا خالی ماندند.

شايد بتوان گفت امسال جای خالی ناشران و نويسندگان ايرانی را چندين نويسنده و پژوهشگر ايرانی‌تبار برون‌مرزی پر كردند كه بيشتر در "صحنه مركزی" از آثارشان برای علاقه‌مندان خواندند يا درباره موضوع‌های روز گفتگو كردند.

در اين ميان حضور نويسندگان زن كه درونمايه كارشان لزوما ايران نيست، جايگاه ويژه‌ای داشت.

نوا ابراهيمی در كتاب تازه اش "و همه‌جا نوسان" und federn überall زندگی نسيم آواره شاعر افغان، سونيا تكفرزندپروی كه مجبور است غير قانونی كار كند و چند شخصيت ديگر را روايت می‌كند كه بی اختيار بايد دلسنگ باشند تا بر نارسايی‌ها و ناهنجاری‌های جامعه آلمان چيره شوند.

گيلدا صاحبی اثر تازه اش "ارتباط به جای انشعاب" verbinden statt spalten را معرفی كرد: «اينكه جامعه آلمان لبريز از قطبی‌سازی و انشعاب و اختلاف است، فراورده‌ای‌ است كه سياست‌پيشگان توليد كرده و رسانه‌ها تقويت می‌كنند.»

بيژن معينی در رمان تخيلی اش "۲۰۳۳" از حزب راستگرای افراطی "خيزش" ميگويد كه در آلمان قدرت را به دست گرفته و جامعه را به سوی خودكامگی می‌كشاند.

دلفين مينويی گزارشگر مطرح روزنامه كثيرالانتشار فرانسوی فيگارو در رمانش "بدجنس" از دختر جوانی می‌گويد كه تكگويی يک نوجوان ايرانی در شيراز است كه روسری‌اش را آتش می‌زند و درباره زندگی، نارسايی‌ها و خواسته‌هايش می‌گويد كه كم و بيش خواسته‌های همه جوانان نه تنها ايران كه جهانند.

خانم مينويی به دويچه وله گفت: «در رسانه‌ها تنها يک ويدئو‌ی كوتاه از نيكا شاكرمی پخش شد. من چنان متأثر شدم كه از خود پرسیدم، نيكا بايد چگونه فكر و زندگی كرده باشد؟ زندگی او را شبيه‌سازی كردم كه زندگی بسياری از دختران ايرانی بلكه جهان می‌تواند باشد.»

پيراستگی به جای آراستگی

میهمان ویژه جشنواره کتاب امسال کشور فیلیپین بود. تالار ويژه امسال را شكوفه‌های آناناس و نِيِ بامبوس معلق آراسته بودند. در گوشه كنار تالار می‌شد از ديواره‌های مشبک شفاف، كتاب‌های بيش از ۱۰۰ نويسنده و پژوهنده و مترجم فيليپينی را ديد كه در نمايشگاه حضور داشتند. هركدام از آن شش گوشه كنارهای كوچک، نمادی از يک جزيره آن كشور پرجزيره بودند.

فيليپين كه از ۷۶۴۱ جزيره كوچک و بزرگ تشكيل شده تاريخ پرفراز و نشيبی دارد. تا پيش از ورود استعمارگران اسپانيا در سده ۱۶ ميلادی، مسلمانان در جنوب اين كشور فرمان می‌راندند. اما پس از ۳۰۰ سال فرمانروايی اسپانيا امروزه اكثريت با كاتوليک‌ها است.

در سال ۱۸۹۶ در پی شورش مردم عليه استعمارگران، فيليپين به رهبری خوزه ريزال كه قهرمان ملی كشور به شمار می‌آيد، اعلام استقلال كرد اما آمريكايی‌ها تا پس از پايان جنگ دوم جهانی، فرمان كشور را در دست داشتند.

خوزه ریزال چشم‌پزشكی بود كه می‌خواست چشمان مادرش را در آلمان درمان كند. او همچنين بلندآوازه‌ترين داستان‌نويس فيليپين است و كتابش "دست به من نزن" noli me tangere (حماسه ملی فيليپين) در گوشه كنار نمايشگاه ديده می‌شد.

در تالار ويژه تصوير فراگير چشم اشک‌آلودی را نمايش می‌دادند كه به آبشارهای فيليپين اشاره داشت.

رِآ لوپِز سرپرست تالار ويژه در پاسخ اين پرسش كه چرا در تالار، مثل هر سال، آرايش‌های بسياری نمی‌بينيم به دویچه وله گفت: «ما نمی‌خواستيم تالار را از چيزهای متنوع پر كنيم بلكه از ميهمانان و علاقه‌مندان به فيليپين و ادبياتش. ما فضای بزرگی برای ميهمانان آزاد گذاشته‌ايم. حتا مثل هر سال، تالار را نيم تاريک هم نكرديم كه يک حالت ويژه به آن بدهيم. حالت ويژه امسال ديداركنندگان تالار هستند.»

در پاسخ اين پرسش كه چرا حتما بايد به اين تالار سر زد و آيا كافی نيست مجازی از تالار و نمايشگاه ديدن كرد، خانم لوپِز گفت: «اين خونگرمی و شوری كه اينجا با آن رو به رو هستيد، به هيچ رو مجازی به دست و چشم نمی‌آيد. شعار ما "تخيل به فضا جان می‌بخشد" زمانی به واقعيت می‌پيوندد كه شما در اين فضا حضور داشته باشيد.»

سخن پايانی

سرپرست نمايشگاه فرانكفورت اين رویداد را "جشن ادبيات" ناميد اما امسال فوق برنامه‌ها و كتاب‌های تصويری و نمايش كار با هوش مصنوعی گاه بيش از رمان و داستان به چشم می‌خورد.

برای نمونه انتشاراتی book.ai از تايوان به نويسنده امكان می‌داد متن خود را در صفحه اينترنتی اين ناشر بارگذاری كند و خوانندگان در همان دم می‌توانستند كتاب را به بيش از ۱۰۰ زبان بخوانند.

پرسش اين است كه آيا در سال‌های آينده كتاب به ويژه كتاب كاغذی جای خود را در خانه‌های خوانندگان پيدا خواهد كرد؟

ميهمان ويژه سال آينده در نمايشگاه فرانكفورت، جمهوری چک با شعار "كشور كنار دريا" خواهد بود.

خانواده‌های زندانیان محکوم به اعدام روز یکشنبه ۲۷ مهر با تجمع مقابل ساختمان مجلس خواستار توقف فوری اجرای احکام مرگ شدند. آن‌ها با شعارهای "نه به اعدام" و "اعدام نکنید" مخالفت خود را با اجرای این مجازات ابراز کردند.بر اساس گزارش سایت‌های حقوق بشری، صبح روز یکشنبه ۲۷ مهر خانواده‌های زندانیان محکوم به اعدام با تجمع مقابل ساختمان مجلس شورای اسلامی خواستار توقف فوری اجرای احکام مرگ و رعایت حقوق انسانی شدند. معترضان با سر دادن شعارهای "نه به اعدام" و "اعدام نکنید" صدای مخالفت خود را با اجرای مجازات اعدام اعلام کردند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این تجمع مسالمت‌آمیز با حمله نیروهای انتظامی و استفاده از باتوم مواجه شد. برخورد خشونت‌آمیز با معترضان بازتابی از بی‌اعتنایی ساختار حاکم به صدای خانواده‌ها و تلاش آنان برای جلوگیری از اعدام عزیزانشان توصیف شده است.

در همین حال، زندانیان محکوم به اعدام در واحد ۲ زندان قزلحصار یک هفته است در اعتصاب غذا به سر می‌برند. هدف از این اقدام، رساندن صدای اعتراض آن‌ها به مردم ایران و جامعه جهانی عنوان شده است.

"وصیت‌نامه زندانیان قزلحصار"

روز گذشته متنی با عنوان "وصیت‌نامه زندانیان قزلحصار" در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد. در این متن، زندانیان از مردم خواسته‌اند در کنار آنان بایستند و نسبت به اجرای احکام اعدام سکوت نکنند.

در بخشی از این نامه آمده است: «مردم عزیز کشورم، دوستان، آشنایان، اکنون که ما این وصیت‌نامه را تنظیم می‌کنیم زنده‌ایم اما در انتظار مردن. امروز نفس می‌کشیم و روح در جانمان است اما امروز به شما نیاز داریم نه آن روز که برای فاتحه بر سر مزارمان بیایید.»

بیشتر بخوانید: افزایش‌ اعدام‌ها؛ تأکید عفو بین‌الملل بر ضرورت فشار بر ایران

در ادامه این نامه گفته شده است: «اگر قرار است مراسمی برای ما باشد حضور شما در تاریخ تعیین‌شده جلوی مجلس است. ما نمی‌خواهیم برای خاکسپاری‌مان بیایید، تا زنده‌ایم به یاریمان بیایید.»

درخواست برای توقف اعدام‌ها

این زندانیان که بسیاری از آنان از اقشار محروم جامعه هستند، تأکید دارند مجازات مرگ پاسخ مناسبی به ریشه‌های فقر و بی‌عدالتی نیست و خواستار فرصتی برابر با سایر شهروندان برای ادامه زندگی شده‌اند.

خانواده‌ها و فعالان مدنی می‌گویند اعدام نه تنها عدالت را برقرار نمی‌کند بلکه چرخه خشونت را بازتولید می‌کند. آن‌ها خواستار توقف فوری احکام اعدام و بازنگری در سیاست‌های کیفری جمهوری اسلامی هستند.

اعتصاب غذای زندانیان زندان قزلحصار کرج در اعتراض به اجرای احکام اعدام امروز وارد ششمین روز شد. این اعتصاب از روز ۲۰ مهر ۱۴۰۴ آغاز شده و به گفته منابع آگاه، یکی از گسترده‌ترین اعتصاب‌های جمعی در میان زندانیان غیرسیاسی در سال‌های اخیر محسوب می‌شود.

بیشتر بخوانید: اعدام؛ برگشت‌ناپذیر برای اعدام‌شده و نابودکننده برای همه خانواده

ویدیوهایی که روز شنبه ۲۶ مهر در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است، نشان می‌دهد تعدادی از معترضان لب‌های خود را دوخته‌اند. این اقدام نشانه‌ای از شدت اعتراض و ناامیدی زندانیان از روند اجرای احکام اعدام است.

انتقال دسته‌جمعی زندانیان به سلول انفرادی پیش از اعتصاب

بنا بر گزارش‌ها، پیش از آغاز اعتصاب، مأموران زندان به‌طور هم‌زمان دست‌کم ۱۶ زندانی محکوم به اعدام را برای اجرای حکم به سلول انفرادی منتقل کردند. این اقدام زمینه‌ساز آغاز اعتصاب غذای زندانیان واحد ۲ قزلحصار شد.

با وجود این اعتراض، در شش روز گذشته دست‌کم حکم اعدام پنج زندانی در این زندان اجرا شده است.

زندانیان واحد ۲ قزلحصار در پیامی گروهی اعلام کرده‌اند: «بساط اعدام و چوبه‌های دار باید از ایران برچیده شود.» این اعتصاب گسترده‌ترین اقدام جمعی زندانیان غیرسیاسی علیه مجازات اعدام عنوان شده است.

بیشتر بخوانید: "اعدام‌های دسته‌جمعی در ایران تا حدی آغاز شده است"

زندان قزلحصار از اصلی‌ترین مراکز اجرای احکام اعدام در کشور به شمار می‌رود و بسیاری از زندانیان محکوم به مرگ از سایر زندان‌های تهران و کرج پیش از اجرای حکم به این زندان منتقل می‌شوند.

حمایت چهره‌های سیاسی و مدنی

در روزهای گذشته شماری از زندانیان سیاسی از جمله نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل و فعال حقوق بشر، و تعدادی از چهره‌های شناخته‌شده سیاسی و مدنی از این اعتصاب حمایت کرده‌اند. آن‌ها خواستار پشتیبانی عمومی و ورود نهادهای حقوق بشری برای توقف روند اعدام‌ها شده‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

نرگس محمدی در پیامی اعلام کرده است وضعیت جسمی زندانیان اعتصاب‌کننده در پنجمین روز وخیم بوده و ادامه این وضعیت می‌تواند جان و سلامت آن‌ها را به خطر اندازد.

برنده امسال جایزه صلح ناشران آلمان انسانی صریح‌اللهجه است و این را در کلیسای پاول فرانکفورت نیز به اثبات رساند. آماج انتقادهای کارل شلوگل تاریخ‌نگار در مراسم دریافت این جایزه هم پوتین بود و هم شیوه برخورد آلمان با روسیه.کارل شلوگل، تاریخ‌نگار آلمانی معروف به "باستان‌شناس شرق"، امروز یکشنبه ۱۹ اکتبر (۲۷ مهرماه) در کلیسای پاول فرانکفورت جایزه صلح ناشران و کتاب‌فروشان آلمان را دریافت کرد. در متن تقدیر از شلوگل از جمله آمده است: «هشدار او به ما این است که بدون اوکراینی آزاد، صلحی در اروپا ممکن نخواهد بود.»

کاتیا پتروفسکایا، نویسنده اوکراینی-آلمانی، در سخنرانی ستایش‌آمیز خود، شلوگل را تاریخ‌نگاری خواند که هرگز "بُعد انسانی در پس تاریخ و سیاست" را از نظر دور نداشته و کمتر کسی چون او به نزدیکتر شدن انسان‌ها و ملت‌ها ورای مرزهای دولتی، به ویژه از طریق مواجهه مستقیم با مردم، کمک کرده است.

پتروفسکایا در خطابه نکوداشت این تاریخ‌نگار برجسته گفت: «کارل شلوگل درهم‌تنیدگی سرنوشت‌های انسانی را آشکار کرده است؛ سرنوشت‌هایی که زیر لایه‌های انباشته‌شده ایدئولوژی‌ها مدفون شده بودند.»

ستایش از نقش شلوگل در "تفاهم اروپایی"

ولفرام وایمر، مأمور دولت آلمان در امور فرهنگی، پیش‌تر شلوگل را "تاریخ‌نگار و روشنفکر برجسته"ای توصیف کرد که "با آثار تحسین‌برانگیز فراوان درباره تاریخ اروپای شرقی، نقشی تعیین‌کننده در تفاهم اروپایی داشته است".

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

وایمر افزود: «کمتر کسی چون شلوگل، با درخشش علمی، قدرت روایی و شفافیت اخلاقی، نگاه اروپا را به سوی شرق گشوده است. آثار او تاریخ را خواندنی و درک‌پذیر کرده‌اند.»

هیأت داوران، این پژوهشگر تاریخ را "لرزه‌نگار تحولات اجتماعی" و یکی از نخستین کسانی نامیده که نسبت به سیاست‌های توسعه‌طلبانه و تجاوزکارانه پوتین هشدار داده‌اند. وایمر نیز تأکید کرد: «شلوگل همواره گفته است که بدون اوکراینی آزاد، صلحی در اروپا ممکن نخواهد بود.»

"ترس، مهم‌ترین سلاح" پوتین

کارل شلوگل در سخنرانی تکان‌دهنده قدردانی‌اش از این جایزه، ولادیمیر پوتین و نیز شیوه برخورد آلمان با حاکم کرملین را با لحنی تند مورد انتقاد قرار داد و شخصیت پوتین را همچون کسی توصیف کرد که "ترس مهم‌ترین سلاح اوست".

شلوگل همچنین پوتین را از جمله به "پاکسازی قومی" متهم کرد و گفت: «فاجعه‌ای که روسیه‌ پوتین بر سر اوکراین آورده، نام‌های بسیاری دارد: امپریالیسم، تجدیدنظرطلبی، دولت مافیایی، فاشیسم، نژادپرستی.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این تاریخ‌نگار ۷۷ ساله شناخت دیرهنگام آلمان از پوتین و نیات واقعی او را نیز که هنوز هم برای برخی حاصل نشده، مورد انتقاد قرار داد و گفت: «روسیه‌شناسان بسیاری بودند، اما بسیار اندک کسانی که واقعاً چیزی از روسیه بفهمند.»

شلوگل به جنگ‌های کنونی در اوکراین، خاورمیانه، سودان و بسیاری دیگر از نقاط جهان اشاره کرد و این وضعیت را بخشی از روندی جهانی دانست که بسیاری از یقین‌های به ظاهر خدشه‌ناپذیر دهه‌های گذشته را زیر سؤال برده است: «من هرگز نمی‌توانستم تصور کنم که روسیه بار دیگر به دورانی که از بسیاری جهات شبیه شیوه‌های استالینیستی است، سقوط کند.»

او به همان میزان چنین وضعیتی را در روسیه غیرقابل تصور می‌دانسته که تصور "یک آمریکا که در آن ترس از یک رژیم اقتدارگرا فراگیر شود". شلوگل افزود که به همین میزان "هرگز به ذهنم خطور نمی‌کرد که آلمان هم روزی به سوی بحران برود".

شلوگل در پایان سخنانش از تمام مردم اوکراین قدردانی کرد؛ از مردمی که به گفته او، می‌توانند به بقیه جهان درس‌های بسیاری، از بی‌ارتباطی دفاع از میهن با میلیتاریسم گرفته تا زنده بودن ایده وطن‌دوستی، بیاموزند. درس دیگر اوکراین به گفته او این است که تسلیم شدن در برابر متجاوز، صلح نمی‌آورد: «آنها با آموزه‌های مقاومت آشنا هستند و به اروپایی‌ها می‌آموزند چه بر سرشان خواهد آمد اگر بالاخره خود را برای وضعیت اضطراری آماده نکنند.»

به گفته او، رژیم حاکم بر روسیه از اروپا نفرت دارد و می‌خواهد اوکراین را به عنوان کشوری مستقل نابود کند. شلوگل با اشاره به مقاومت مردم اوکراین در برابر روسیه، افزود: «آنها به ما نشان می‌دهند که امتیازدهی به متجاوز فقط اشتهای او را برای زیاده‌خواهی بیشتر می‌کند و اینکه سیاست دلجویی نه به صلح، که به جنگ منتهی می‌شود.»

به باور شلوگل، ناکامی در شناخت به‌هنگام روسیه، عرصه گسترده‌ای برای "روشنگری تاریخی" و "بازنگری" فراهم می‌کند که هیچ‌کس از آن معاف نخواهد بود.

باستان‌شناس حافظه در قلمرو سایه‌ها

کارل شلوگل تاریخ را نه در اسناد خاک‌گرفته که از دل خاکستر ویرانی‌ها بیرون می‌کشد؛ نه از پله‌های سنگی دانشگاه‌ها، بلکه از ایستگاه‌های قطار شرق اروپا، از بوی سرد واگن‌های باری، از اتاق‌های بازجویی متروک، و از کوچه‌هایی که هنوز رد چکمه‌های دو امپراتوری را بر سنگفرش خود نگاه داشته‌اند. او مورخ آرشیوهای مهر و موم‌شده نیست؛ کاوشگر حافظه‌های نیمه‌سوخته است.

او سالیان دراز میان ویرانه‌های شوروی فروپاشیده قدم زده و آموخته است که تاریخ، پیش از آنکه به کتاب بدل شود، در کالبد شهرها و زخم مردمان رسوب می‌کند. از همین رو است که هشدار می‌دهد، فقدان حافظه در نهایت به قربانی شدن در آینده‌ای می‌انجامد که انسان آن را نفهمیده است.

برای شلوگل اوکراین فقط یک کشور نیست؛ آزمایشگاه حافظه اروپا است. او بارها نوشته است که بدون فهم اوکراین، نمی‌توان قرن بیستم را فهمید و دریافت که قرن بیست و یکم به چه پرتگاهی می‌رود. او به ما یادآور می‌شود که امپراتوری روسیه، چه در جامه تزاری، چه در نقاب بلشویکی و چه در کسوت پوتینی، از منظر تاریخی همواره از دل یک روایت، روایت حذف ملت‌های کوچک، بلعیدن زبان‌ها، و مصادره حافظه، بیرون آمده است.

به باور شلوگل، اگر اروپای غربی خیال می‌کند چنین تاریخی دوباره دهان باز نخواهد کرد، باید به خارکیف، ماریوپل و صدها نام دیگر گوش بسپارد؛ نام‌هایی که برای این "باستان‌شناس شرق" نه نقطه‌هایی بر روی نقشه، که زنگ‌های خطر تمدنی هستند.

او پوتین را "معمار هراس" می‌نامد و نشان می‌دهد که ماشین قدرت او، ترکیبی از نوستالژی امپراتوری، دستگاه امنیتی بی‌مهار، و خشونت عریان است. برای شلوگل، آنچه امروز بر اوکراین می‌گذرد، جنگی صرفاً بر سر مرزها نیست، تلاشی برای قتل حافظه و حذف یک ملت با هدف تسلط روایت کرملین است.

شلوگل چون باستان‌شناسی که آرام‌آرام لایه‌های خاک را کنار می‌زند، نشان می‌دهد که چگونه تاریخ شرق اروپا پر از صداهایی بوده که قرن‌ها خفه شده و ناشنوده مانده‌اند. از یهودیان تبعیدشده تا تاتارهای در هم‌شکسته، از ملت‌های بالکان تا اقلیت‌های قفقازی، همه در نگاه شلوگل بخش‌هایی از پازلی هستند که بدون آنان، اروپا از درک خود عاجز خواهد ماند. به همین دلیل، اوکراین برای او یک مسئله ژئوپولیتیک صرف نیست، بلکه میدان نبردی برای کرامت انسانی و حق حفظ حافظه است.

پیام شلوگل ساده اما تکان‌دهنده است؛ چنانچه اروپا با چشم باز به شرق خود ننگرد، بار دیگر در تاریکی تاریخ فرو خواهد رفت. و اینک، در میانه جنگ اوکراین، سخن او در این باره که صلح اگر صلح باشد، باید بر حقیقت و آزادی استوار شود، بیش از هر زمان دیگری معنا می‌یابد؛ همان دو سنگ‌بنایی که شلوگل همه عمر برای نجات‌شان جنگیده است.

جایزه‌ای که ۷۵ ساله شد

هیأت داوران جایزه صلح ناشران آلمان اواخر ژوئیه گذشته کارل شلوگل را به عنوان برنده امسال خود برگزید. این جایزه سپس، به رسم هر ساله، در کلیسای پاول و هم‌زمان با برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت، به این تاریخ‌نگار برجسته اعطا شد.

جایزه ۲۵ هزار یورویی صلح ناشران و کتاب‌فروشان آلمان از مهم‌ترین جوایز فرهنگی جمهوری فدرال آلمان به شمار می‌رود. این جایزه از سال ۱۹۵۰ میلادی تاکنون به بیش از ۷۵ نویسنده، فیلسوف، دانشمند و سیاستمدار اعطا شده است.

از جمله دریافت‌کنندگان این جایزه می‌توان به آلبرت شوایتسر، واتسلاو هاول، آسترید لیندگرن و سلمان رشدی اشاره کرد. سال گذشته این جایزه به آن اپل‌باوم، نویسنده و تاریخ‌نگار آمریکایی−لهستانی تعلق گرفت.

ارتش اسرائیل خبر داد که اهدافی را در جنوب نوار غزه هدف حمله قرار داده است. طبق گزارش‌ها، عامل این اقدام نقض آتش‌بس از سوی نیروهای فلسطینی و تیراندازی به سمت نیروهای اسرائیلی بوده است.بر اساس گزارش رسانه‌های اسرائیلی، با وجود برقراری آتش‌بس میان گروه تروریستی حماس و اسرائیل، نیروی هوایی اسرائیل اهدافی را در جنوب نوار غزه هدف حمله قرار داده است. گفته می‌شود حملات در منطقه رفح واکنشی به نقض آتش‌بس از سوی نیروهای فلسطینی‌ بوده است. پیش از آن نیروهای اسرائیلی در آن منطقه هدف تیراندازی قرار گرفته بودند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

در همین حال یک مقام ارشد ارتش اسرائیل اعلام کرد که سازمان اسلام‌گرای حماس چند حمله مستقیم علیه نیروهای اسرائیلی انجام داده است. به گفته او این رویدادها در پشت خط توافقی که ارتش در ۱۰ اکتبر در نوار غزه به آن عقب‌نشینی کرده بود رخ داده است.

یک مقام ارشد اسلام‌گرایان افراطی حماس تأکید کرد که این گروه همچنان به آتش‌بس پایبند است. در عین حال، ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل خواستار ازسرگیری جنگ با این سازمان تروریستی شد.

تأیید حملات از سوی ارتش اسرائیل

ارتش اسرائیل حملات هوایی علیه شهر رفح در جنوب نوار غزه را به عنوان واکنشی به حملات شبه‌نظامیان فلسطینی تأیید کرد. ارتش اسرائیل روز یک‌شنبه ۱۹ اکتبر (۲۷ مهر) اعلام کرد: «امروز صبح تروریست‌ها موشک‌های ضدتانک شلیک کردند و به سربازان نیروهای دفاعی اسرائیل آتش گشودند که در پی آن نیروی زمینی و نیروی هوایی با حملات هوایی توسط جت‌های جنگنده و آتش توپخانه پاسخ دادند.»

ارتش اسرائیل این حملات علیه نیروهای خود را "نقض آشکار آتش‌بس" توصیف کرده است که از ۱۰ اکتبر در نوار غزه برقرار است.

بیشتر بخوانید: حماس اسرائیل را به حمله مرگبار به یک اتوبوس متهم کرد

به گفته دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشور حماس را به "شکستن آتش‌بس" متهم کرد و پس از مشورت با یسرائيل کاتس، وزیر دفاع و مسئولان نیروهای امنیتی به ارتش دستور داد "با تمام قوا" علیه "اهداف تروریستی در نوار غزه" اقدام کند.

حمله با سلاح ضد تانک و تک‌تیرانداز

به گفته مقام ارتش اسرائیل، نیروهای این کشور با یک سلاح ضد تانک هدف حمله قرار گرفتند. همچنین یک تک‌تیرانداز فلسطینی به یک واحد اسرائیلی شلیک کرده است.

در گزارش آمده است که هر دو رویداد در منطقه‌ای تحت کنترل اسرائیل در شرق خط زرد رخ داده است. این اقدام نقض آشکار آتش‌بس توصیف شده است. خط موسوم به خط زرد خط عقب‌نشینی ارتش اسرائیل در داخل نوار غزه را مشخص می‌کند.

پیش‌تر رسانه‌های اسرائیلی گزارش داده بودند که افراد مسلح در جنوب نوار غزه به نیروهای اسرائیلی حمله کرده‌اند. در پی آن نیروی هوایی اسرائیل اهدافی را در رفح هدف حمله قرار داد.

اتهامات متقابل درباره نقض آتش‌بس

عصمت الرشق، عضو دفتر سیاسی گروه تروریستی حماس در بیانیه‌ای اسرائیل را به نقض آتش‌بس و ساختن بهانه‌های واهی برای توجیه اقدامات خود متهم کرد.

بیشتر بخوانید: اعزام سه نظامی آلمانی به اسرائیل برای نظارت بر آتش‌بس

او به طور مشخص به گزارش‌ها درباره حمله به نیروهای اسرائیلی واکنش صریحی نشان نداد. الرشق، نتانیاهو را متهم کرد که تحت فشار شرکای افراطی ائتلافی از تعهدات خود در برابر میانجی‌گران شانه خالی می‌کند.

درخواست وزیر راست‌گرای اسرائیل برای بازگشت به جنگ

ایتامار بن‌گویر وزیر امنیت داخلی اسرائیل پس از انتشار نخستین گزارش‌ها درباره حمله حماس خواستار آن شد که نتانیاهو به ارتش دستور دهد تا عملیات نظامی در نوار غزه را به طور کامل و با تمام قوا از سر بگیرد.

او در پلتفرم اکس نوشت که "این تصور نادرست که گروه تروریستی حماس موضع خود را تغییر خواهد داد یا حتی به توافقی که امضا کرده، پایبند می‌ماند همان‌گونه که انتظار می‌رفت برای امنیت ما خطرناک است." او همچنین گفت که "سازمان تروریستی نازیستی باید به طور کامل و هرچه سریع‌تر نابود شود."

از ۱۰ اکتبر به طور رسمی در نوار غزه میان اسرائیل و حماس آتش‌بس برقرار است. با این حال تاکنون چندین حادثه خشونت‌آمیز رخ داده است. بن‌گویر از ابتدا با توافق آتش‌بس مخالف بود و به آن رأی منفی داد.

توافق آتش‌بس و تبادل گروگان‌ها و زندانیان

حماس و اسرائیل طبق طرح صلح دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده بر سر آتش‌بس توافق کرده‌اند. این توافق همچنین شامل تبادل گروگان‌ها و زندانیان و عقب‌نشینی نسبی نیروهای اسرائیلی در نوار غزه است.

بیشتر بخوانید: نتانیاهو: جنگ تنها زمانی پایان می‌یابد که حماس خلع سلاح شود

این توافق حدود یک هفته پیش در شرم‌الشیخ مصر با حضور ترامپ و شماری از سران کشورها به صورت رسمی امضا شد. در این مذاکرات مصر قطر و ترکیه نیز مشارکت داشتند.

شناسایی پیکر دو گروگان دیگر

گروه تروریستی حماس شامگاه شنبه ۱۸ اکتبر طبق آتش‌بس، پیکر دو گروگان دیگر را تحویل داد. انجمن خانواده‌های گروگان‌ها نیز اعلام کرد یکی از قربانیان عکاس اسرائیلی رونن انگل از کیبوتص نیر اوز و دیگری یک کارگر کشاورزی اهل تایلند است که هشت سال در اسرائیل کار کرده بود.

رونن انگل ۵۴ ساله و پدر سه فرزند در حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در منطقه مرزی اسرائیل کشته شده و پیکرش به نوار غزه منتقل شده بود. همسر و دو فرزند او نیز ربوده شده بودند، اما در جریان یک آتش‌بس در ازای آزادی زندانیان فلسطینی آزاد شدند. طبق گزارش‌ها، کارگر تایلندی نیز در روز حمله کشته و از کیبوتص بئری ربوده شده بود.

بیشتر بخوانید: هشدار آمریکا به حماس درباره حمله به غیرنظامیان فلسطینی

طبق گزارش‌ها، در حال حاضر پیکر ۱۶ گروگان کشته شده دیگر همچنان در نوار غزه باقی مانده است. اسرائیل حماس را به تعمد در به تأخیر انداختن تحویل اجساد متهم می‌کند.

حماس در مقابل می‌گوید یافتن اجساد دشوار است زیرا در زیر آوار ساختمان‌ها و تونل‌های بمباران‌شده مدفون شده‌اند. حدود یک هفته پیش، ۲۰ گروگان آزاد شده بودند که دو سال در اسارت حماس زنده مانده بودند.

رد اتهامات آمریکا توسط حماس

حماس اتهامات ایالات متحده مبنی بر برنامه‌ریزی برای حمله به غیرنظامیان فلسطینی را رد کرد و آن را "ادعاهایی بی‌اساس" دانست که همسو با تبلیغات اسرائیل است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

وزارت خارجه آمریکا پیش‌تر نسبت به یک حمله قریب‌الوقوع حماس به غیرنظامیان فلسطینی در نوار غزه هشدار داده و اعلام کرده بود که کشورهای ضامن طرح صلح غزه را از گزارش‌های موثق درباره نقض آتش‌بس مطلع کرده است.

پس از اجرای آتش‌بس و عقب‌نشینی نیروهای اسرائیلی از نزدیک به نیمی از نوار ساحلی، گزارش‌هایی درباره اعدام غیرنظامیان فلسطینی توسط حماس منتشر شده بود.

آژانس انرژی اتمی می‌گوید از محل نگهداری ذخایر اورانیوم دارای قابلیت تسلیحاتی ایران مطلع است. گروسی اما هنوز درباره خطر دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای هشدار می‌دهد و می‌گوید، مذاکره "خطر دور جدید بمباران‌ها" را رفع می‌کند.رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز یکشنبه ۱۹ اکتبر (۲۷ مهرماه) به روزنامه سوئیسی "نویه تسورشر" گفت، بازرسان آژانس باور ندارند که ایران مقادیر زیادی از اورانیوم با غنای بالا را در مکان‌های مختلف پنهان کرده باشد.

به گفته گروسی، بر اساس اطلاعات موجود این نهاد نظارت هسته‌ای سازمان ملل، ذخایر اورانیوم با غلظت بالای ایران عمدتاً در تأسیسات هسته‌ای شناخته‌شده اصفهان و فردو و تا حدی در نطنز نگهداری می‌شوند. مدیرکل آژانس با این حال اذعان کرد که مقدار اندکی نیز ممکن است به مکان‌های دیگری منتقل شده باشد.

ایران بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد. گروسی یادآور شد که سایت‌های هسته‌ای اصفهان، فردو و نطنز در جریان جنگ ۱۲ روزه در ماه ژوئن (از ۲۳ خرداد تا ۳ تیر) بر اثر حملات اسرائیل و آمریکا به شدت آسیب دیده‌اند.

مدیرکل آژانس با اشاره به عدم دسترسی بازرسان آژانس به تأسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی گفت آنها تنها زمانی به این سایت‌ها دسترسی پیدا خواهند کرد که "ایران در آن منافع ملی خود را ببیند."

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گفته گروسی، اگر اورانیوم موجود تا سطح خلوص بالاتری غنی‌سازی شود، برای ساخت چندین سلاح هسته‌ای کافی خواهد بود.

گروسی گفت که تهران تلاش برای ساخت سلاح هسته‌ای را انکار می‌کند، اما نگرانی درباره احتمال دستیابی ایران به جنگ‌افزار هسته‌ای "کاملا برطرف نشده است".

هشدار نسبت به "دور جدیدی از بمباران‌ها"

این دیپلمات آرژانتینی بار دیگر از راه‌حل مسالمت‌آمیز برای حل مناقشه هسته‌ای ایران حمایت کرد و گفت: «نشستن دور یک میز، ما را از خطر دور جدیدی از بمباران‌ها و حملات نجات می‌دهد.»

مدیرکل آژانس همچنین سخنان اخیر دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، درباره امکان یافتن یک راه‌حل دیپلماتیک را "دلگرم‌کننده" خواند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

جمهوری اسلامی پس از خروج ترامپ از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ در دوره نخست ریاست جمهوری‌اش، تعهدات در قبال معاهده برجام در خصوص محدودیت برنامه هسته‌ای خود را کنار گذاشت و به غنی‌سازی اورانیوم با غلظت بالا پرداخت.

این وضعیت باعث شد فرانسه، آلمان و بریتانیا در پایان ماه سپتامبر روند فعال‌سازی مجدد تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران موسوم به مکانیسم ماشه را آغاز کنند.

سپس سازمان ملل متحد پس از روندی که به ابتکار این قدرت‌های اروپایی آغاز شده بود، تحریم‌های تسلیحاتی و دیگر تحریم‌ها علیه ایران را به دلیل برنامه هسته‌ای این کشور دوباره برقرار کرد.

سازمان ملل روز ۲۸ سپتامبر گذشته در بیانیه‌ای اجرای دوباره شش قطعنامه شورای امنیت علیه ایران و بازگرداندن تمامی تحریم‌های پیشین را رسما تأیید کرد.

تحریم‌های بین‌المللی از جمله شامل مسدودسازی دارایی‌های بانک مرکزی ایران و دیگر بانک‌های ایرانی، و نیز ممنوعیت سفر برخی مقام‌های ایرانی می‌شود. همچنین خرید و حمل و نقل نفت خام ایران و فروش یا عرضه طلا و برخی تجهیزات دریایی توسط جمهوری اسلامی نیز مشمول تحریم‌های جهانی است.