دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

عدم برگزاری انتخابات آزاد، ادامە درگیری‌های پراکنده و پافشاری دولت مرکزی بر تمرکز قدرت و عدم شناسایی تکثر فرهنگی، سوریه را به کدام سو می‌برد؟. دویچە ولە فارسی این موضوع را با کارشناسان به بحث گذاشتە است.انتخابات پارلمانی در سوریه، نخستین رویداد انتخاباتی پس از سقوط رژیم بشار اسد فصل جدیدی در تاریخ این کشور آسیب‌دیده از جنگ گشود، اما همزمان نگرانی‌های عمیقی را در میان اقلیت‌های قومی و مذهبی برانگیخت. انتخاباتی که تحت نظارت دولت موقت احمد الشرع (ابومحمد الجولانی) برگزار شد، با انتقادات گسترده‌ای از سوی نمایندگان اقلیت‌ها مواجه شده که آن را فاقد مشروعیت دموکراتیک توصیف می‌کنند.

در همین حال، ادامه درگیری‌های پراکنده نیروهای دولت موقت در مناطق علوی‌نشین ساحل، دروزی‌ها در سویدا و همچنین کردها در حلب و مناطق خودگردان دموکراتیک شمال و شرق سوریه – موسوم به روژاوا، در کنار نارضایتی‌های زنان و فعالان فرهنگی، نگرانی‌ها درباره احتمال بروز جنگ داخلی تمام‌عیار را یک‌بار دیگر زنده کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

برای بررسی عمیق‌تر وضعیت سوریه، دویچه وله فارسی با سه کارشناس گفت‌وگو کرده است؛ اوین ابراهیم، روزنامه‌نگار و کارشناس مسائل سوریه از قامشلو؛ افشین اسماعیلی، عکاس و روزنامه‌نگار ایرانی که در ماه‌های اخیر چندین بار از سوریه بازدید کرده؛ و هاوژین بقالی، پژوهشگر حوزه جامعه‌شناسی و فعال فمینیست.

فرآیند انتخاباتی محدود و فاقد فراگیری

انتخابات پارلمانی سوریه با روشی غیرمستقیم و تحت نظارت کمیته عالی انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار شد. از ۲۱۰ کرسی مجلس، تنها ۱۲۱ کرسی از طریق کالج‌های انتخاباتی (متشکل از شوراهای محلی) انتخاب شدند و ۷۰ کرسی باقی‌مانده توسط رئیس‌جمهور موقت منصوب خواهند شد.

اما ویژگی بارز این انتخابات، عدم حضور استان‌های کلیدی بود. حسکه و رقه در شمال شرق (عمدتا مناطق کردنشین) و سویدا در جنوب (مناطق دروزنشین) از فرآیند انتخاباتی کنار گذاشته شدند.

بیشتر بخوانید: مظلوم عبدی از "توافق اولیه" برای ادغام کردها در ارتش سوریه خبر داد

اوین ابراهیم این انتخابات را "نمایشی تبلیغاتی" توصیف کرد و اضافه کرد: «این انتخابات در بسیاری از استان‌ها برگزار نشد و مشارکت زنان بسیار محدود بود. علی‌رغم وعده‌های دولت برای سهمیه ۲۵ درصدی زنان.»

نتایج رسمی که در ۶ اکتبر اعلام شد، نشان‌دهنده نمایندگی بسیار پایین اقلیت‌ها و زنان بود؛ تنها ۶ زن (۵ درصد) و ۱۰ نماینده از اقلیت‌های قومی و مذهبی (شامل کردها، مسیحیان و دو علوی) از افراد نزدیک بە دولت موقت به مجلس راه یافتند.

خشونت‌های فرقه‌ای؛ آمار تکان‌دهنده قربانیان

سوریه پس از سقوط رژیم بعث با موج جدیدی از خشونت‌های فرقه‌ای مواجه شده است که ابعادی فاجعه‌بار به خود گرفته. در مارس سال جاری، کشتارهای گسترده‌ای علیه علوی‌ها در مناطق ساحلی رخ داد که بر اساس گزارش کمیسیون حقیقت‌یاب سازمان ملل، بیش از ۱۴۰۰ نفر، عمدتاً غیرنظامیان، کشته شدند.

در ژوئیه، درگیری‌های دیگری میان دروزی‌ها و عرب‌های بدوی در استان سویدا رخ داد که بر اساس برخی گزارش‌ها حدود ۶۰۰ نفر کشته و هزاران نفر آواره شدند. این درگیری‌ها که در ۱۱ ژوئیه با ربودن یک تاجر دروزی آغاز شد، به سرعت به مناطق وسیع‌تری سرایت کرد و شامل استفاده از خمپاره و سلاح‌های سنگین شد. سنی‌های بدوی از حمایت دولت موقت برخوردار بودند.

افشین اسماعیلی علل این ناآرامی‌ها را در سه عامل کلیدی خلاصه کرد: «نخست، سلطه اسلام‌گرایان افراطی که ایدئولوژی اسلامی جهادی را دنبال می‌کنند. دوم، تنوع قومی و مذهبی سوریه که این کشور را به یک جامعه چندفرهنگی اما پرتنش تبدیل کرده. سوم، دخالت خارجی که سوریه را به میدانی برای رقابت قدرت‌های منطقه‌ای تبدیل کرده.»

عدم به رسمیت شناختن هویت فرهنگی اقلیت‌ها

یکی از مهم‌ترین مسائل مطرح‌شده در دوران گذار سوریه، عدم گنجاندن نوروز و روز جهانی زنان در تقویم رسمی کشور است. بر اساس فرمان ریاست‌جمهوری احمد الشرع در ۴ اکتبر، ۱۳ روز تعطیل رسمی تعریف شده که عمدتاً شامل اعیاد اسلامی و مناسبت‌های ملی است. اما نوروز که در ۲۱ مارس (اول فروردین) جشن گرفته می‌شود، جای خود را به "روز مادر" داده است که همان تاریخ را اشغال کرده است.

این تصمیم واکنش‌های تندی از سوی فعالان و شهروندان کرد برانگیخته است. شمس عنتر، عضو اتحادیه نویسندگان کردستان سوریه، این فرمان را "دعوتی به تقسیم سوریه به ضرر اجزای قومی آن" توصیف کرده و گفته که دولت با تلاش برای "خاموش کردن آتش نور"، به شکلی "عقب‌گرد" عمل می‌کند.​

بیشتر بخوانید: آغاز انتخابات پارلمانی مناقشه‌برانگیز در سوریه

فیصل یوسف، سخنگوی شورای ملی کردهای سوریه، حذف نوروزرا "تداوم سیاست‌های بعثی" توصیف کردە است.

سازمان ملل متحد نیز به این موضوع واکنش نشان داده است. استفان دوژاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل در این‌بارە گفتە است: «برای ما مهم است که مقامات سوری اطمینان حاصل کنند که هر سوری، صرف‌نظر از دین، قومیت یا مذهبش، احساس مشارکت در آینده کشورش داشته باشد» ​

ریشه‌های تاریخی استبداد در خاورمیانه

هاوژین بقالی این رویکرد را در چارچوب کلان‌تر تحلیل می‌کند و می‌گوید کە مخالفت دولت موقت احمد الشرع با گنجاندن روز زن و نوروز امری غیرمنتظره نبود. بە گفتە او این واکنش را باید در چارچوب ساختار کلی دولت‌های معاصر خاورمیانه فهمید؛ دولت‌هایی که "محصول فرایند بازسازی هم‌زمان دین و دولت در سده‌ اخیر بوده‌اند."

بقالی ادامه می‌دهد: «این بازسازی بیش از هر چیز بر محور میل شدید به تمرکز قدرت و اقتدارگرایی شکل گرفته است. اغلب دولت‌های پدید آمده در خاورمیانه پس از دو جنگ جهانی یا زاییده‌ مستقیم جنگ بوده‌اند یا در نتیجه‌ مداخله‌ی قدرت‌های استعمارگر شکل گرفته‌اند و با توجه به وضعیت بسیار پرتنش خاورمیانه، هیچ‌یک فرصت تجربه‌ی واقعی دموکراسی یا ایجاد نوعی قرارداد اجتماعی میان ملت‌های متنوع ساکن در مرزهای تحمیل‌شده را نیافتند.»

وی تأکید می‌کند که «ساختار سیاسی این دولت‌ها نه حاصل توافق جمعی، بلکه نتیجه‌ی سلطه، سرکوب و مهندسی سیاسی از بالا بود – وضعیتی که تا امروز نیز تداوم یافته و مانع شکل‌گیری دولت‌های پایدار و مشارکتی شده است.»

بازسازی دین در خدمت قدرت و همگرایی آن‌ها

بقالی تحلیل خود را با بررسی نقش دین در این فرآیند ادامه می‌دهد: «از سوی دیگر، دین نیز پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی در برابر چالش بازتعریف رابطه‌اش با قدرت سیاسی قرار گرفت. نهاد دینی در این دوران، به جای بازاندیشی انتقادی و مستقل، عمدتاً به تقلید از منطق اقتدارگرای دولت‌های جدید پرداخت.»

وی می‌افزاید: «در نتیجه، همان‌گونه که دولت‌های نوپا بر پایه‌ی زور و تمرکز قدرت بازتولید شدند، دین نیز سازوکارهای خود را بر مبنای کنترل، انضباط و سرکوب – به‌ویژه سرکوب بدن و حضور اجتماعی زنان – بازتعریف کرد.»

بقالی دولت احمد الشرع را نمونه‌ای از این همگرایی می‌داند: «دولت‌هایی چون دولت الشرع را می‌توان نقطه‌ تلاقی این دو فرایند دانست: جایی که دولت اقتدارگرا و دین بازسازی‌شده در پیوندی متقابل، به بازتولید و تقویت یکدیگر یاری می‌رسانند.»

وی تأکید می‌کند که «این هم‌پوشانی، در نهایت، میل مشترک آنان به تمرکز قدرت و یکدستی سیاسی را تشدید می‌کند و آنان را به سوی حذف تفاوت‌ها، سرکوب تنوع فرهنگی و جنسیتی، و به انقیاد کشیدن گروه‌های اجتماعیِ خارج از نظم مسلط سوق می‌دهد.»

خواست اقلیت‌ها برای عدم تمرکز و دخالت‌های خارجی

در ١٣ سال گذشتە نمایندگان اقلیت‌ها بە طور مداوم خواست جدی برای عدم تمرکز اداری مطرح کرده‌اند. در هشتم اوت، بیش از ۴۰۰ نماینده از اقلیت‌های مختلف سوریه شامل کردها، دروزی‌ها، علوی‌ها و مسیحیان در شهر حسکه گردهم آمدند و خواست برقراری یک دولت غیرمتمرکز و تدوین قانون اساسی جدید برای تضمین کثرت‌گرایی را مطرح کردند.​

اوین ابراهیم در این رابطه تأکید کرد: «اقلیت‌ها، به ویژه کردها، بر مدیریت غیرمتمرکز اصرار دارند زیرا تاریخ سوریه نشان داده که دولت‌های مرکزی – از رژیم بعث تا دولت موقت فعلی – حقوق آنها را سرکوب کرده‌اند.»

بیشتر بخوانید: افزایش هراس از فروپاشی سوریه، نه ماه پس از سقوط اسد

وضعیت سوریه با دخالت‌های گسترده بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی پیچیده‌تر شده است. ترکیه از شمال، اسرائیل از جنوب، و بقایای جمهوری اسلامی ایران و روسیه و البته آمریکا کە در این کشور حضور نظامی دارد همگی در شکل‌دهی آینده سوریه نقش دارند.

افشین اسماعیلی تأکید کرد: «این دخالت‌ها، حکومت مرکزی ضعیف را تحت فشار قرار داده و نقش منفی در امنیت و ثبات کشور ایفا کرده‌اند، به ویژه با دامن زدن به اختلافات اتنیکی.»

عکس‌هایی از افشین اسماعیلی از سوریه

افشین اسماعیلی در جمع‌بندی خود تأکید کرد: «بدون توجه به حقوق اقلیت‌ها، مشارکت واقعی آن‌ها در قدرت و حرکت به سوی عدم تمرکز اداری که تنوع قومی را به رسمیت بشناسد، آینده سوریه روشن نخواهد بود.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در ژوئیه ۲۰۲۵، ایالات متحده هیئت تحریر الشام را از فهرست سازمان‌های تروریستی خارج کرد، اقدامی که می‌تواند به تعاملات بین‌المللی کمک کند، اما همچنان نگرانی‌هایی در مورد تعهد این گروه به اصول دموکراتیک باقی مانده است.

انتخابات پارلمانی سوریه، اگرچه نشان‌دهنده تلاشی برای حرکت به سوی حکومت‌داری مدنی است، اما عدم فراگیری آن و نادیده گرفتن خواست‌های اقلیت‌ها، نگرانی‌هایی جدی برای آینده این کشور ایجاد کرده است. عدم به رسمیت شناختن نوروز و روز زن، محدود کردن نمایندگی اقلیت‌ها در مجلس، و مقاومت در برابر خواست‌های عدم تمرکز، همگی نشان‌دهنده رویکردی است که ممکن است منجر به تداوم تنش‌ها شود.

مصر میزبان رهبران بیش از ۲۰ کشور جهان است اما ایران در آنجا حضور ندارد. چرا جمهوری اسلامی با اینکه طرح صلح ترامپ برای غزه را پذیرفت از شرکت در اجلاسی که برای آینده غزه برگزار شد خودداری کرد؟اجلاس شرم‌الشیخ امروز دوشنبه ۱۳ اکتبر (۲۱ مهر) در این شهر ساحلی مصر برگزار شد. در این نشست که با هدف دستیابی به صلح در غزه برگزار شده، بیش از ۲۰ نفر از سران بلندپایه کشورهای جهان حضور دارند؛ از دونالد ترامپ گرفته تا رییس جمهور فرانسه، نخست‌وزیر بریتانیا، صدراعظم آلمان، و رییس جمهور ترکیه و پادشاه اردن و امیر قطر. غایب این اجلاس اما گذشته از اسرائیل و گروه تروریستی حماس که هیچکدام در آن شرکت نکردند، نماینده ایران بود.

یک روز پیش از این اجلاس عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران در نشست هیأت دولت اعلام کرد که مصر رسما از مسعود پزشکیان برای شرکت در این اجلاس دعوت کرده اما پزشکیان این دعوت را رد کرده است. سپس از عراقچی دعوت شده که او هم به این دعوت پاسخ منفی داده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

اما دلیل ایران برای شرکت نکردن در اجلاسی با این اهمیت و در این سطح از رهبران کشورها چیست؟ آیا صرف پرهیز از رویارویی با دونالد ترامپ و مشکل "دست دادن یا ندادن" با او یا گرفتن عکس یادگاری دسته‌جمعی که در آن هم ترامپ باشد و هم پزشکیان یا عراقچی، دلیل رد این دعوت بوده است؟

آیا بیانیه رسمی وزارت امور خارجه ایران در استقبال از آتش‌بس در غزه و تلویحا استقبال از طرح ترامپ نمی‌توانست مقدمه‌ای برای شکستن این تابوها باشد و نمایندگان جمهوری اسلامی را کنار رهبران بلندپایه غربی بنشاند؟

اصولا شرکت در این اجلاس چقدر می‌توانست برای منافع ملی ایران مفید باشد؟

این پرسش‌ها را با دو کارشناس در میان گذاشتیم؛ حمید آصفی تحلیلگر و فعال سیاسی از ایران و مجتبی نجفی دکترای علوم ارتباطات از پاریس.

"یک لبخند سیاسی که می‌توانست تابوها را بشکند"

حمید آصفی با تبیین فضای کنونی سیاسی و اجتماعی در ایران و اشاره به این که پس از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل "تمام فرصت‌های دیپلماتیک یکی پس از دیگری شکست خوردند" و بازگشت مکانیسم ماشه و بسیاری مشکلات دیگر داخلی می‌گوید "گاه یک لبخند دیپلماتیک می‌تواند راه‌ها را باز کند و تابوها را بشکند".

بیشتر بخوانید: جایگاه ایران در معادله جدید غزه کجاست؟

این تحلیلگر سیاسی می‌گوید: «وقتی آقای عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی و کشورهای عربی به این اجلاس می‌آیند، ایران می‌توانست با حضورش اعلام کند "من طرفدار صلحم و نمی‌خواهم دیگر در موضوع گروه‌های نیابتی نقشی داشته باشم" و به عنوان یک نیروی صلح طلب می‌توانست دروازه را باز کند و لابی‌های قوی با روسای جمهور کشورهای دیگر داشته باشد و ممکن بود با ترامپ دیدار کنند و همان جا بتوانند استارت مذاکرات مستقیم با آمریکا در همه مسايل را بزنند.»

او با تاکید بر این که "این بن‌بست باید شکسته شود" می‌گوید حتی ایران می‌توانست پس از این دیدار به نفع خودش نظر دنیا را تغییر دهد: «اگر اروپایی‌ها یا آمریکایی‌ها زیاده خواهی می‌کنند ایران می‌توانست پس از این دیدار و شرکت در این اجلاس، جهان را به شاهد بگیرد که ما آمدیم، مذاکره هم کردیم اما اینها بیش از چیزی که مقرر بوده می‌خواهند. در این صورت هم جامعه قانع میشد و هم جهانیان.»

آصفی معتقد است: «حضور در این اجلاس می‌توانست یک نقطه عطف و شکستن بن بست دیپلماسی باشد.»

چرا ایران شرکت نکرد؟

وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران پس از پذیرش طرح ترامپ از سوی سران حماس، بیانیه‌ای صادر و در آن تاکید کرد "جمهوری اسلامی ایران همواره از هر اقدام و ابتکاری که متضمن توقف جنگ نسل‌کشی، خروج نظامیان اشغالگر، ورود کمک‌های بشردوستانه، آزادی اسرای فلسطینی و احقاق حقوق بنیادین فلسطینیان باشد، حمایت کرده است".

این بیانیه از سوی ناظران و تحلیل‌گران موافقت اصولی با طرح ترامپ تعبیر شد ولی حالا همین جمهوری اسلامی از شرکت در اجلاسی که با همین اهداف یعنی پایان دادن دائمی به جنگ در غزه و بازسازی این منطقه برگزار شده شرکت نکرده است. چرا؟

مجتبی نجفی، شرکت نکردن مسئولان جمهوری اسلامی در اجلاس شرم‌الشیخ را در راستای همان سیستمی می‌داند که به گفته او "قدرت تصمیم گیری‌اش را از دست داده است یعنی سیستمی که هم با یک بحران‌های چندبعدی و پیچیده مواجه است و هم نمی‌تواند از یک سری گذاره‌های ایدئولوژیک که مانع پیشبرد دیپلماسی شده دست بکشد".

این پژوهشگر معتقد است: «جمهوری اسلامی یک پراگماتیسم تاخیری دارد یعنی زمانی به رویکردهای عقلانی‌تر روی می‌آورد که کار از کار گذشته یا به قول معروف نوشدارو بعد از مرگ سهراب است. این شرکت نکردن را باید در راستای مدل رفتاری از اول انقلاب تا کنون ارزیابی کرد.»

بیشتر بخوانید: ترامپ: فرصت واقعی برای دستیابی به صلح فراتر از غزه وجود دارد

حمید آصفی دلیل شرکت نکردن جمهوری اسلامی را از منظر دیگری بررسی می‌کند. او می‌گوید: «در سیاست اعلامی و اعمالی جمهوری اسلامی همیشه تناقض وجود دارد یعنی یک سیاست را اعلام می‌کند ولی در عمل جور دیگری رفتار می‌کند.»

او معتقد است جمهوری اسلامی نیروهای اجتماعی‌اش را بر پایه یک ایدئولوژی رادیکال پیش برده که بر اساس آن، شرکت در این اجلاس پس از دوسال حمایت مادی و معنوی از حماس می‌توانست به "تسلیم و عقب‌نشینی" برداشت شود: «توان توجیه در داخل را نداشتند و نمی‌توانستند در یک بسته دیپلماتیک توجیه مردمی و اجتماعی هم داشته باشند به نحوی که برداشت تسلیم و عقب‌نشینی از آن نشود.»

به نظر این فعال سیاسی، این دوگانه‌بودن سیاست "اعلامی و اعمالی" نوعی تزلزل دیپلماسی را سبب شده است: «همین باعث تزلزل دیپلماسی شده است یعنی با سیاست‌های اعلامی پیش می‌‌روند ولی در کارهای اعمالی طور دیگری رفتار می‌کنند و بیشتر از یک حدی جلو نمی‌روند چون نمی‌توانند پایه اجتماعی خودشان را توجیه کنند در حالی که هنر سیاستمدار این است که بتواند بن‌بست‌ها را بشکند.»

جلوگیری از حمله مجدد اسرائیل؟

در مجامعه بین‌المللی و به خصوص در جاهایی که نمایندگان امریکا حضور دارند، محدودیت‌های زیادی برای تیم‌های ایرانی از سوی هسته سخت قدرت در جمهوری اسلامی اعمال می‌شود. در دوران ریاست جمهوری روحانی و در خلال مذاکرات برجام، قدم زدن محمد جواد ظریف با جان کری وزیر خارجه آمریکا در خیابان‌های ژنو جنجالی را در داخل به پا کرد که پس‌لرزه‌های آن هنوز هم گاه و بیگاه دامن روحانی و ظریف و بقیه آن تیم را می‌گیرد.

بیشتر بخوانید: جهان در انتظار بازگشت گروگان‌ها و پایان جنگ غزه

با توجه به این محدودیت‌ها صرف شرکت در اجلاس شرم‌الشیخ و حضور فیزیکی پزشکیان و عراقچی چه تاثیری می‌توانست بر خروج ایران از بن بست کنونی داشته باشد؟

مجتبی نجفی با برشمردن بحران‌های متعددی که امروز جمهوری اسلامی و ایران با آن روبروست از قبیل فعال شدن مکانیسم ماشه، بازگشت تحریم‌های بین‌المللی، محاصره اقتصادی و به نظر او "از همه مهمتر احتمال حمله مجدد اسرائیل به ایران" می‌گوید: «یکی از مهمترین رئوس سیاست خارجه که باید تغییر کند اعلام عادی سازی رابطه با آمریکاست. من گمانم این است که اگر چنین دیداری صورت می‌گرفت می‌توانست دست بخشی از عملگرایان کابینه ترامپ را بالاتر از نئومحافظه کاران درون کابینه قرار دهد یعنی جمهوری اسلامی باید اقداماتی کند که بتواند دست جناح پراگماتیک و عملگرا را بالاتر ببرد.»

این متخصص علوم ارتباطات با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی ترامپ و "اینکه دوست دارد خودش را به عنوان منجی پرونده‌های بزرگ معرفی کند" می‌گوید: «من فکر می‌کنم این می‌توانست یک حلقه از اقداماتی باشد که باید اتخاذ می‌شدند تا جناح عملگرا درون کابینه امریکا را علیه جناح نئومحافظه کار و رادیکالتر بسیج کند اما سیاست جمهوری اسلامی فاقد قوه درایت برای مدیریت بحران‌هاست من انتظاری نداشتم اما این راهکاری است که به نظرم می‌تواند تا حدودی از انزوای ایران و از حمله اسرائیل جلوگیری کند.»

"دنیا به آخر نرسیده"

اجلاس شرم‌الشیخ احتمالا امشب (دوشنبه ۱۳ سپتامبر) به پایان می‌رسد بدون آنکه ایران در آنجا دیده و شنیده شود. اما این نبودن و دیده نشدن چه تاثیری بر وضعیت سیاسی ایران خواهد داشت؟

مجتبی نجفی می‌گوید: «این کنفرانس یک گرانیگاه و نقطه ثقل مرکزی نبود که چون جمهوری اسلامی شرکت نکرده به آخر دنیا رسیده باشد.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این کارشناس معتقد است جمهوری اسلامی اگر بخواهد همچنان می‌تواند ابتکاراتی به خرج دهد که از بحران‌های کنونی خارج شود: «ما یک نظام سیاسی را می‌بینیم که تا حد زیادی پذیرفته که باید از تحریم‌ها استقبال کند حتی احتمال جنگ را کم نمی‌داند و خودش را در یک فاز نظامی امنیتی اقتصادی تعریف می‌کند اما هنوز هم می‌تواند ابتکار عمل را به دست بگیرد.»

به نظر آقای نجفی "به دست گرفتن ابتکار عملِ" به معنای "پذیرفتن صورت مسئله" است، صورت مسئله‌ای که از تحریم‌های اقتصادی تا تورم وحشتناک و "ونزوئلایی شدن ایران" و نیز احتمال حمله اسرائیل را در بر می‌گیرد: «به نظر من مشکل این است که جمهوری اسلامی نمی خواهد مسئله را بپذیرد هرچند به ابعاد سنگین آن توجه دارد. اگر مسئله را می‌پذیرفت حداقل می‌توانست پراگماتیست‌تر عمل کند و در اجلاس‌هایی از این دست شرکت کند و تا حدودی راهکارهایی را اتخاذ کند که بخش پراگماتیست دولت ترامپ را علیه بخش رادیکال آن بسیج کند. اما واقعیت، من در حال حاضر چنین قوه عقلانی از نظام جمهوری اسلامی انتظار ندارم.»

بعد از بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی توسط ارتش آمریکا، امپراطور ژاپن علیرغم مخالفت نظامیان افراطی در یک اعلامیه رادیویی در ۱۵ اوت ۱۹۴۵ که به "اعلامیه جواهر" معروف شد، به مردم ژاپن اعلام کرد برای اینکه کشور بیشتر از این از دست نرود، تسلیم شده است. بسیاری از فرماندهان نظامی ژاپن پس از تسلیم این کشور خودکشی کردند. آیا رهبر جمهوری اسلامی به اندازه امپراطور خودکامه ژاپن دغدغه از بین نرفتن کشور را دارد؟

رهبر کردهای سوریه از "توافق اولیه" با دمشق بر سر ادغام نیروهایش در ارتش خبر داد. مظلوم عبدی به اختلاف‌نظرها هم اشاره کرد. تأکید بر نظام "غیرمتمرکز" و تضمین حقوق کردها در قانون اساسی، از جمله مطالبات کردها عنوان شده است.مظلوم عبدی، رهبر کردهای سوریه، روز یکشنبه ۱۲ اکتبر (۲۰ مهر) در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه اعلام کرد که با دمشق بر سر ادغام نیروهایش در ارتش و نهادهای امنیتی سوریه به "توافق اولیه" رسیده است.

مظلوم عبدی، فرمانده ائتلاف قدرتمند موسوم به "نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)"، هفته گذشته به همراه تام باراک فرستاده ویژه آمریکا، و برد کوپر فرمانده سنتکام، با احمد شرع، رئیس جمهوری موقت سوریه، در دمشق دیدار کرده بود.

نیروهای کرد، که کنترل بخش‌های وسیعی از مناطق نفت‌خیز سوریه در شمال شرقی این کشور را در اختیار دارند، گرچه در ماه مارس توافقی را با مقام‌های جدید سوریه برای ادغام نهادهای نظامی و غیرنظامی خود امضا کرده بودند، مفاد این توافق اما تاکنون به اجرا درنیامده است.

حضور هیأت‌های کُرد در دمشق برای بررسی سازوکار ادغام

عبدی در مصاحبه خود با خبرگزاری فرانسه که در پایگاهی نظامی در شهر حسکه، واقع در شمال شرقی سوریه، انجام گرفت، گفت: «آنچه در گفت‌وگوهای اخیر ما در دمشق تازگی دارد، عزم مشترک و اراده قوی دو طرف برای تسریع اجرای مفاد این توافق است.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او افزود: «مهم‌ترین نکته دستیابی به توافق اولیه‌ای بر سر ساز و کار ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه و نیروهای امنیت داخلی (کُرد) در چارچوب وزارتخانه‌های دفاع و کشور است.»

به گفته کردها، نیروهای دموکراتیک سوریه و نیروهای امنیتی کُرد تحت حمایت آمریکا، در مجموع حدود ۱۰۰ هزار عضو زن و مرد دارند. این نیروها در نبرد با گروه تروریستی داعش در سوریه نقشی حیاتی ایفا کردند؛ نبردی که سرانجام در سال ۲۰۱۹ به شکست این سازمان اسلام‌گرای جهادی انجامید.

مظلوم عبدی گفت که هیأت‌های نظامی و امنیتی تحت مدیریت او هم‌اکنون در دمشق حضور دارند تا درباره ساز و کار ادغام خود در ارتش سوریه گفت‌وگو کنند.

اذعان به اختلاف‌نظرها

پس از سقوط بشار اسد و پایان حکمرانی این خاندان در سوریه در دسامبر سال گذشته، احمد شرع انحلال تمام گروه‌های مسلح را اعلام و بر ضرورت ادغام آنها در نهادهای دولتی تأکید کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

عبدی در مصاحبه‌اش توضیح داده که «نیروهای دموکراتیک سوریه از طریق ادغام در وزارت دفاع، به عنوان بخشی از چندین تشکیلات جدید، بازسازی خواهند شد.» با این حال، او اذعان کرد که هنوز اختلاف‌نظرهایی وجود دارد.

تأکید بر ثبات و تمامیت ارضی در "نظامی غیرمتمرکز"

این رهبر کرد گفت: «ما خواهان نظامی غیرمتمرکز در سوریه هستیم... اما در این باره هنوز به توافق نرسیده‌ایم»، زیرا «گفت‌وگوها برای یافتن فرمولی مشترک و مورد پذیرش همگان هنوز در جریان است.» عبدی تأکید کرد که دو طرف «بر سر تمامیت ارضی سوریه، وحدت نمادهای ملی، استقلال تصمیم‌گیری سیاسی کشور و مبارزه با تروریسم توافق دارند.»

فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه افزود: «همه ما بر این باوریم که سوریه نباید به دوران جنگ بازگردد و باید ثبات و امنیت برقرار شود. فکر می‌کنم این عوامل برای دستیابی به توافقی دائمی کافی است.»

تضمین حقوق کردها در قانون اساسی

مظلوم عبدی افزود که در آخرین دیدارش با احمد شرع خواستار "اصلاح یا افزودن بندهایی به اعلامیه قانون اساسی موقتِ" اعلام‌شده در ماه مارس گذشته، به ویژه بندهای مربوط به "تضمین حقوق مردم کرد در قانون اساسی" شده است. به گفته او: «پاسخ مثبتی به این موضوع داده شد و امیدواریم این امر به‌زودی محقق شود.»

عبدی همچنین ضمن قدردانی از آمریکا و فرانسه به خاطر تسهیل مذاکرات با دمشق، در پاسخ به پرسشی درباره ترکیه، به عنوان حامی اصلی دمشق که همواره موضعی خصمانه علیه نیروهای دموکراتیک سوریه داشته، گفت: «موفقیت هر مذاکره‌ای، بی‌تردید به نقش ترکیه بستگی خواهد داشت.» او هم‌زمان ابراز امیدواری کرد که ترکیه در این روند "نقشی حمایتی و سازنده" ایفا کند.

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه، چهارشنبه گذشته از نیروهای دموکراتیک سوریه خواست تا "به قول خود پایبند باشند" و "ادغام خود در ساختار سوریه را تکمیل کنند".

موضوع نفت در چشم‌انداز

مظلوم عبدی، در بخش دیگری از سخنانش در پاسخ به پرسشی درباره منابع سوخت فسیلی منطقه، گفت: «هنوز درباره موضوع نفت بحثی نشده، اما قطعاً در نشست‌های آینده مطرح خواهد شد.»

رهبر کردهای سوریه همچنین افزود: «نفت و دیگر منابع زیرزمینی شمال شرق سوریه متعلق به همه سوری‌ها است و درآمدهای آن باید به شکل عادلانه میان تمام استان‌های سوریه تقسیم شود.»

جایزه نوبل اقتصاد به جوئل موکیر، فیلیپ آگیون و پیتر هاویت، پژوهشگران حوزه رشد پایدار، اعطا شد. این سه پژوهشگر فعال در آمریکا و اروپا به پاس تحقیقات درباره حفظ رشد اقتصادی پایدار از رهگذر نوآوری مورد تقدیر قرار گرفتند.جایزه نوبل اقتصاد سال ۲۰۲۵ به جوئل موکیر، تاریخ‌نگار اقتصادی، و فیلیپ آگیون و پیتر هاویت، پژوهشگران حوزه رشد اقتصادی، تعلق گرفت.

آکادمی سلطنتی علوم سوئد در استکهلم امروز دوشنبه ۱۳ اکتبر (۲۱ مهر) ضمن تأیید این خبر اعلام کرد که این سه دانشمند به دلیل تحقیقات خود درباره تأثیر پیشرفت فناوری بر رشد اقتصادی پایدار شایسته دریافت این جایزه شناخته شده‌اند.

هانس الگرن، دبیرکل آکادمی سلطنتی علوم سوئد، هنگام اعلام برندگان جایزه نوبل اقتصاد در محوطه دانشگاه استکهلم، موضوع جایزه امسال را "آفرینش و ویرانی" عنوان کرد و گفت که سه برنده امسال در توضیح رشد اقتصادی مبتنی بر نوآوری موفق بوده‌اند.

حفظ رشد پایدار از رهگذر نوآوری

بر اساس اعلام هیأت داوران، جوئل موکیر ۷۹ ساله به دلیل "شناسایی پیش‌شرط‌های رشد پایدار از رهگذر پیشرفت فناوری" شایسته این جایزه شناخته شده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گفته آنان، این استاد دانشگاه "نورث‌وسترن" در ایالات متحده «از منابع تاریخی به‌عنوان ابزاری برای کشف دلایل تبدیل شدن رشد پایدار به وضعیت عادی و دائمی، استفاده کرده است.»

فیلیپ آگیون ۶۹ ساله و پیتر هاویت ۷۹ ساله نیز بر مفهوم "تخریب خلاق" متمرکز بوده‌اند؛ مفهومی که توضیح می‌دهد چگونه شرکت‌ها ممکن است در اثر ورود محصولی تازه و بهتر به بازار، آسیب ببینند.

به گفته جان هَسلر، رئیس کمیته جایزه اقتصاد، پژوهش‌های مزبور در معنای وسیع‌تر به این پرسشی اساسی پاسخ می‌دهند که نوآوری‌های تکنولوژیک چگونه می‌توانند محرک رشد اقتصادی شوند و رشد پایدار را حفظ کرد.

جوئل موکیر ، تاریخ‌نگار اقتصادی زاده هلند و دارای تابعیت اسرائیل و ایالات متحده که در دانشگاه نورث‌وسترن آمریکا تدریس می‌کند، نیمی از این جایزه را دریافت خواهد کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

نیم دیگر جایزه میان فیلیپ آگیون فرانسوی، که در فرانسه و بریتانیا تدریس می‌کند، و پیتر هاویت کانادایی از دانشگاه براون آمریکا، تقسیم می‌شود.

در سال گذشته، سه اقتصاددان فعال در ایالات متحده، دارون عجم‌اوغلو اقتصاددان ترکیه‌ای−آمریکایی، و سایمون جانسون و جیمز ای. رابینسون، دانشمندان بریتانیایی−آمریکایی، این جایزه را دریافت کردند. آنان به دلیل تحقیقات خود درباره نابرابری و شکاف ثروت میان ملت‌ها مورد تقدیر قرار گرفته بودند.

تکمیل فهرست برندگان جوایز ۲۰۲۵

با اهدای جایزه نوبل اقتصاد، با عنوان رسمی "جایزه علوم اقتصادی بانک مرکزی سوئد به یاد آلفرد نوبل"، فهرست برندگان امسال جایزه نوبل تکمیل شد.

هفته گذشته نیز برندگان نوبل در حوزه‌های پزشکی، فیزیک، شیمی، ادبیات و صلح معرفی شدند. مراسم رسمی اهدای جوایز طبق سنت هر ساله در دهم دسامبر، سالروز درگذشت بنیان‌گذار این جایزه، آلفرد نوبل، برگزار خواهد شد.

جوایز نوبل امسال نیز در هر رشته و حوزه‌ای با مبلغ یازده میلیون کرون سوئد (حدود یک میلیون دلار) همراه است. در صورت تعدد برندگان در یک حوزه، این مبلغ میان آنان تقسیم می‌شود.

در حالی که جوایز دیگر نوبل بر اساس وصیت‌نامه آلفرد نوبل بنیان‌گذاری شده‌اند، جایزه اقتصاد از این قاعده مستثناست و تازه از اواخر دهه ۱۹۶۰ به ابتکار بانک مرکزی سوئد و به یاد آلفرد نوبل اهدا می‌شود.

پس از استعفای لکورنو و انتصاب مجدد او توسط مکرون به مقام نخست‌وزیری، بالاخره فرانسه صاحب دولتی جدید شد. وزارتخانه‌های کلیدی هنوز در اختیار وزیران قبلی است. در میان وزیران جدید اما چند نام کمتر شناخته‌شده هم دیده می‌شود.دو روز پس از انتصاب مجدد سباستیان لکورنو به مقام نخست‌وزیری فرانسه، این کشور روز دوشنبه ۱۳ اکتبر (۲۱ مهر) صاحب دولت جدیدی شد. فهرست منتشرشده از سوی کاخ الیزه نشان می‌دهد که برخی از ۳۴ عضو کابینه برای افکار عمومی چندان شناخته‌شده نیستند.

بر اساس این فهرست، ژان نوئل بارو وزیر خارجه، رولان لسکور وزیر اقتصاد و دارایی، رشیده داتی وزیر فرهنگ و ژرالد دارمانن وزیر دادگستری، در سمت‌های خود ابقا شده‌اند. لسکور از متحدان نزدیک امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، محسوب می‌شود.

کاترین وترن، وزیر پیشین کار و بهداشت، وزارت دفاع کابینه لکورنو را تحویل می‌گیرد. وزیر کشور جدید فرانسه، لوران نونیز، رئیس پیشین پلیس پاریس است که جایگزین برونو رتایو، وزیر محافظه‌کار پیشین می‌شود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

ژان پیر فاراندو، رئیس پیشین شرکت راه‌آهن دولتی فرانسه، به عنوان وزیر جدید کار منصوب شده است. مونیک باربو، مدیر پیشین سازمان محیط‌زیستی "صندوق جهانی طبیعت" (WWF)، نیز در رأس وزارت محیط زیست فرانسه قرار خواهد گرفت.

مهلت کوتاه ارائه بودجه

لکورنو پیش‌تر در کاخ الیزه با مکرون دیدار کرده بود تا با او درباره ترکیب کابینه جدید گفت‌وگو کند. به گفته یکی از سخنگویان ریاست جمهوری، برای رعایت مهلت مقرر در قانون اساسی فرانسه، لایحه بودجه بایستی تا چهارشنبه آینده (۱۵ اکتبر) آماده شود.

لکورنو با چالش جدی کاهش کسری سنگین بودجه روبه‌رو است. محافظه‌کاران خواستار کاهش هزینه‌ها هستند، در حالی‌که احزاب چپ بر وضع مالیات بر میلیاردرها و لغو اصلاحات مناقشه‌برانگیز مکرون در حوزه نظام بازنشستگی پافشاری می‌کنند.

نخست‌وزیر احتمال استعفای مجدد خود در صورت ناکامی در تصویب بودجه را منتفی ندانسته است. کابینه پیشین لکورنو، کمتر از یک هفته قبل، تنها ۱۴ ساعت دوام آورد. پس از استعفای لوکرنو، مکرون روز جمعه گذشته بار دیگر او را به عنوان نخست‌وزیر منصوب کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

لکورنو اعلام کرده است که بحران سیاسی در فرانسه بایستی نقطه پایانی بیابد. او از بهبود وضعیت مالی دولت به عنوان یکی از اولویت‌ها نام برده است.

انتصاب دوباره این سیاستمدار ۳۹ ساله، ششمین مورد انتصاب یک نخست‌وزیر در فرانسه در کمتر از دو سال است. مجلس ملی فرانسه از زمان انتخابات زودهنگام سال ۲۰۲۴، به سه بلوک رقیب تقسیم شده است. در کنار موضوع بودجه، یکی از محورهای اصلی اختلاف اصلاح نظام بازنشستگی است که افزایش سن بازنشستگی به ۶۴ سال را در نظر دارد.

لکورنو در معرض رأی عدم اعتماد اپوزیسیون

حزب چپ‌گرای "فرانسه تسلیم‌ناپذیر" و حزب راست‌گرای "مجمع ملی" بلافاصله پس از انتصاب مجدد لکورنو، اعلام کردند که به او رأی عدم اعتماد خواهند داد.

مکرون با پافشاری بر انتصاب مجدد متحد نزدیک خود بار دیگر در برابر درخواست‌ها برای تعیین نخست‌وزیری از جناح چپ یا کارشناسی مستقل و خارج از ساختار سیاسی موجود، ایستادگی کرد.

چنانچه لکورنو لایحه بودجه را در مهلت مقرر تسلیم پارلمان کند، فرانسه که از نظر سیاسی همین حالا هم فلج شده، بیش از پیش دچار انسداد شده و از نظر اقتصادی آسیب‌پذیر خواهد شد.

دو نخست‌وزیر پیشین دوران ریاست جمهوری مکرون نیز در اختلاف بر سر بودجه شکست خورده بودند: میشل بارنیه نتوانست از رأی عدم اعتماد جان سالم به در ببرد و بایرو نیز در رأی اعتماد شکست خورد.

دونالد ترامپ هشدار داد که اگر روسیه به جنگ علیه اوکراین پایان ندهد، ممکن است موشک‌های دوربرد تاماهاوک را به کی‌یف ارسال کند. ترامپ گفت که این موضوع را با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در میان خواهد گذاشت.خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در "خبرگاه" می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در پی اعتراضات گسترده رئیس جمهور ماداگاسکار فرار کرد

گزارش‌ها حاکی است که پس از چندین هفته اعتراضات در ماداگاسکار، آندری راجولینا، رئیس جمهور، کشور را ترک کرده است.

به گزارش رادیوی بین‌المللی فرانسه،RFI، راجولینا روز گذشته با یک هواپیمای نظامی فرانسوی از کشور خارج شده است. نمایندگان مخالف دولت خروج راجولینا را تأیید کرده و اعلام کردند که قصد دارند روند استیضاح رئیس‌جمهور را آغاز کنند.

در این کشور جزیره‌ای آفریقا در اقیانوس هند، طی هفته‌های گذشته ده‌ها هزار جوان در خیابان‌ها تظاهرات کرده‌اند.

علت اصلی این اعتراضات، قطعی‌های مکرر برق و آب، مشکلات در نظام آموزشی، بیکاری گسترده و فقر شدید بوده است.

اعتراضات ابتدا مسالمت‌آمیز آغاز شد، اما سپس به درگیری‌های خشونت‌آمیز انجامید که در نتیجه‌ی آن بیش از ۲۰ نفر کشته شدند.

راجولینا ابتدا کوشید از طریق برکناری نخست‌وزیر و تعیین کابینه‌ای جدید از خشم ناراضیان بکاهد، اما موفق نشد و در اعتراضات برکناری خود او به خواست اصلی بدل شد.

روز گذشته نیز، یکی از یگان‌های مهم ارتش اعلام کرد که از معترضان حمایت می‌کند. راجولینا در واکنش به این اقدام، از آن به‌عنوان یک تلاش برای کودتا یاد کرد.

تاریخ ماداگاسکار با کودتا ناآشنا نیست. پیش‌تر چندین رئیس‌جمهور از طریق کودتا از قدرت برکنار شده‌اند، هر چند که فرار این بار رئیس جمهور بیشتر در نتیجه اعتراضات بوده است.

خود راجولینا نیز در سال ۲۰۰۹ از طریق کودتا به قدرت رسید و به عنوان رئیس‌جمهور موقت فعالیت کرد. در آن زمان نیز، یگانی از ارتش که حالا با معترضان اعلام همبستگی کرده است نقش مهمی در سقوط دولت داشت.

آن کودتا با واکنش منفی جامعه بین‌الملل روبه‌رو شد؛ اتحادیه آفریقا عضویت ماداگاسکار را به حالت تعلیق درآورد.

راجولینا در دسامبر ۲۰۱۸ در انتخابات ریاست‌جمهوری پیروز شد و از ژانویه ۲۰۱۹ رسماً به قدرت رسید. او در سال ۲۰۲۳ نیز دوباره انتخاب شد، اما اپوزیسیون انتخابات را تحریم کرده بود و نتایج را مشروع ندانست.

مرکز پژوهش‌های مجلس از منفی شدن رشد اقتصادی شش‌ماهه نخست ۱۴۰۴ خبر داد

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در تازه‌ترین گزارش خود درباره فصل اول "قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت"، با اشاره به "شکاف قابل توجه میان اهداف برنامه و عملکرد واقعی اقتصاد"، اعلام کرد که رشد اقتصادی شش‌ماهه نخست سال جاری (۱۴۰۴) در کشور منفی بوده است.

طبق این گزارش، ماده ۲ قانون برنامه پنجساله هفتم، مهم‌ترین هدف اقتصاد کلان را "رشد اقتصادی ۸ درصدی" عنوان کرده، اما بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، رشد اقتصادی سال ۱۴۰۳ تنها ۳.۱ درصد بوده و رشد شش‌ماهه نخست ۱۴۰۴ نیز منفی ۰.۳ درصد بوده است.

در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس آمده است: «این تفاوت هدف و عملکرد برای تمام بخش‌های اقتصادی مشهود بوده و هیچ یک از بخش‌ها به اهداف برنامه دست نیافته‌اند.»

طبق این گزارش، عامل اصلی رشد اقتصادی ۳.۱ درصدی سال ۱۴۰۳ نیز ناشی از جهش موقت در بخش نفت و رشد ۶ درصدی آن بوده است. این گزارش می‌گوید: «به عبارت دیگر، رشد بهره‌وری اقتصاد عمدتا ناشی از استفاده از ظرفیت‌های خالی تولید بوده و تداوم آن در سال‌های بعد مورد انتظار نیست.»

مرکز پژوهش‌های مجلس در نهایت تأکید کرده که ریشه شکاف عمیق میان اهداف تعیین‌شده و عملکرد واقعی در "چالش‌های ساختاری و نهادی" است. این مرکز افزوده است: «تحقق اهداف بلندپروازانه برنامه هفتم مستلزم عزم فرابخشی، اصلاحات مدیریتی، تقویت توان اجرایی دستگاه‌ها و بازنگری در سازوکارهای موجود برای رفع موانع محیط کسب‌وکار و جذب سرمایه‌گذاری است.»

در حالی که پیش از بازگشت تحریم‌های بین‌المللی رشد ۶ درصدی تحقق نیافته، مرکز پژوهش‌های مجلس روشن نکرده که با فعال شدن مکانیسم ماشه و دشوارتر شدن فضا، ایران چگونه می‌تواند در "جذب سرمایه‌گذاری" توفیق یافته و "اهداف بلندپروازانه برنامه هفتم" را متحقق کند.

حمله "کیهان" به ناطق نوری در پی انتقاد او از اشغال سفارت آمریکا

حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه "کیهان"، در شماره روز دوشنبه این روزنامه، در یادداشتی با عنوان "آقای ناطق نوری از شما بعید بود!" ضمن حمله به سخنان اخیر علی اکبر ناطق نوری در نقد اشغال سفارت آمریکا در تهران، اظهارات این مقام پرسابقه جمهوری اسلامی را "در تعارض با اسناد تاریخی و آموزه‌های اسلامی" دانست.

ناطق نوری اخیرا در مصاحبه‌ای گفته بود: «تصرف سفارت آمریکا به عنوان لانه جاسوسی اشتباه بزرگی بود، به‌نظر می‌رسد بسیاری از گرفتاری‌ها از همان نقطه آغاز شد... آمریکا هم در یک عمل متقابل سفارتخانه ما را گرفت و پول‌های ما را بلوکه کرد. از آن زمان مجموعه‌ای از مشکلات و واکنش‌ها ادامه پیدا کرد که به نظر من ناشی از همان تصمیمات اولیه بود.»

حسین شریعتمداری، نماینده علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی در مؤسسه کیهان، سخنان ناطق نوری را "عجیب" خوانده و نوشته است: «دیدگاه یادشده نه علمی است، نه منطقی و نه با اسناد موجود همخوان!».

مدیرمسئول کیهان مدعی شده است: «سفارت آمریکا به مرکز عملیات جاسوسی و برنامه‌ریزی برای کودتا علیه جمهوری نوپای اسلامی تبدیل شده بود. بعید است آقای ناطق نوری با آن سوابق از این واقعیت بی‌خبر باشند.»

شریعتمداری همچنین به نقل از علی خامنه‌ای افزوده است که او گفته "یکی از بهترین کار‌هایی که در انقلاب ما شد، همان کار بود. مبادا تلقین‌های یک عده انسان‌های سطحی و ضعیف را باور کنید. انقلاب‌ها را ضعیف‌ها از بین برده‌اند."

مدیرمسئول کیهان در نهایت، با اشاره به اینکه اظهارات ناطق نوری "در شرایط خاص این روز‌ها" و پس از جنگ ۱۲ روزه و حمله نظامی به ایران "معنا و مفهوم بسیار ناپسندتری از همیشه دارد"، با نقل مجدد سخنان خامنه‌ای، ناطق نوری را تلویحاً در ردیف "ضعیف‌ها" قرار داده و هشدار داده است: «جناب ناطق نوری عزیز نباید از وسوسه خناسان زاویه‌دار غافل باشند.»

اشغال سفارت آمریکا در تهران در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ (۴ نوامبر ۱۹۷۹) توسط گروه موسوم به "دانشجویان خط امام" و گروگان گرفتن ۴۴۴ روزه دیپلمات‌های آمریکایی، به عنوان یکی از عمده‌ترین بحران‌های بین‌المللی آن زمان، به بن‌بست دیپلماتیک میان حکومت تازه‌تأسیس جمهوری اسلامی و ایالات متحده انجامید که پیامدهای آن تا به امروز نیز ادامه دارد.

افزایش غیرمنتظره صادرات چین به‌رغم مناقشه تجاری با آمریکا

صادرات چین در ماه سپتامبر ۲۰۲۵، با وجود ادامه مناقشه تجاری با آمریکا، به طور چشمگیری افزایش یافته است.

طبق اعلام اداره گمرک چین، میزان صادرات این کشور در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته ۸.۳ درصد رشد داشته است. تحلیلگران انتظار افزایش کمتری را داشتند.

واردات چین نیز با رشدی ۷.۴ درصدی، افزایشی فراتر از پیش‌بینی‌های قبلی داشت. همچنین مازاد تجاری چین به ۹۰ میلیارد دلار کاهش پیدا کرده است.

به گفته کارشناسان، دولت چین امیدوار است صادرکنندگان بتوانند فروش خود را، برای جبران محدودیت‌های تجاری ایالات متحده، به بازارهای آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین گسترش دهند.

پکن با این کار می‌خواهد اقتصاد صادرات‌محور خود را در مسیر دستیابی به هدف رسمی رشد سالانه حدود پنج درصد نگه دارد.

روزنامه سپاه: فیلترینگ شکست خورده و عامل ناامنی شده است

روزنامه جوان، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در شماره روز دوشنبه خود، ۲۱ مهر (۱۳ اکتبر)، در گفت‌وگو با جواد شیخ‌الاسلامی، پژوهشگر فضای مجازی، از "شکست معماری فیلترینگ" و "نقطه کور" این سیاست خبر داده و آن را عامل "تضعیف امنیت سایبری ملی" دانسته است.

پیش‌تر احسان چیت‌ساز، معاون وزیر ارتباطات جمهوری اسلامی، گفته بود: «گزارش‌ها نشان می‌دهد بالای ۹۰ درصد کاربران زیر ۳۰ سال عملاً از ابزار‌های فیلترشکن استفاده می‌کنند و این امر نشان می‌دهد سیاست‌های فعلی موفق نبوده است.»

چیت‌ساز با تأکید بر اینکه "شبکه ما تبدیل به یک شبکه ناامن شده" هشدار داده بود که نصب فیلترشکن‌ها باعث می‌شود تلفن‌های همراه کاربران از کنترل خارج شده و زیرساخت‌های ایران در معرض حملات سایبری قرار گیرد.

جواد شیخ‌الاسلامی، پژوهشگر فضای مجازی، در همین رابطه به روزنامه جوان گفته است: «در بعد فنی، باید صراحتاً اعلام کنیم که معماری کنونی فیلترینگ در کشور ما یک معماری شکست‌خورده است. این سیستم نه‌تنها به اهداف اولیه خود نرسیده، بلکه خود به عاملی برای تضعیف امنیت سایبری ملی تبدیل شده است.»

شیخ‌الاسلامی گفت: «فیلترینگ گسترده با استفاده از فناوری DPI نه تنها کیفیت خدمات اینترنت را کاهش داده، بلکه "توهم امنیتی" در سطح سیاست‌گذاران ایجاد کرده است.»

این پژوهشگر فضای مجازی افزوده است: «وقتی پلتفرمی فیلتر می‌شود، فقط شکل مسئله تغییر می‌کند و کاربران برای رفع نیازشان به فیلترشکن‌ها روی می‌آورند − که خود تهدیدی بزرگ‌تر برای امنیت ملی است.»

شیخ‌الاسلامی همچنین ضمن انتقاد شدید از استفاده مسئولان حکومتی از پلتفرم‌های فیلترشده، این رفتار را "نقطه کور سیاست فیلترینگ" دانسته و گفته است: «وقتی مسئولان و نهاد‌های رسمی از همان پلتفرم‌هایی استفاده می‌کنند که برای مردم مسدود شده‌اند، با یک بحران مشروعیت چندلایه روبه‌رو می‌شویم. مردم می‌پرسند اگر این پلتفرم‌ها خطرناک‌اند، چرا خود مسئولان در آنها فعال‌اند؟»

یکی از وعده‌های انتخاباتی مسعود پزشکیان برای احراز مقام ریاست جمهوری رفع فیلترینگ بود؛ وعده‌ای که تا به امروز متحقق نشده است.

یک پژوهش جهانی: امید به زندگی به سطح پیش از کرونا بازگشت

بر اساس یک مطالعه جدید، امید به زندگی در جهان طی سال ۲۰۲۳ به سطح قبل از همه‌گیری کرونا رسیده است. طبق این گزارش، زنان به طور متوسط بیش از ۷۶ سال و مردان بیش از ۷۱ سال عمر می‌کنند. این یافته‌ها توسط موسسه ارزیابی و اندازه‌گیری سلامت در دانشگاه واشنگتن در سیاتل تهیه و در مجله علمی "لنست" منتشر شده است.

این مطالعه هر ساله در مجموعه "بار جهانی بیماری" منتشر می‌شود. این مجموعه توسط ۱۶ هزار کارشناس از سراسر جهان انجام می‌شود. پژوهشگران داده‌های مربوط به علل مرگ ناشی از بیماری‌ها را جمع‌آوری و تحلیل کرده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که از سال ۱۹۵۰ تاکنون، امید به زندگی برای زنان و مردان بیش از ۲۰ سال افزایش یافته است.

با این حال، در آمریکای شمالی و جنوبی، نرخ مرگ‌ومیر میان نوجوانان و جوانان بزرگسال بیشتر شده که دلیل اصلی آن خودکشی، مصرف مواد مخدر و الکل است. به طور کلی مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های عفونی کاهش یافته و اکنون تمرکز بیشتر روی بیماری‌های غیرواگیر مانند سکته مغزی، دیابت و مشکلات قلبی است.

نویسندگان مطالعه این تغییرات را زنگ خطری برای دولت‌ها می‌دانند و می‌گویند باید به این روندها واکنش نشان دهند.

ترامپ: اگر روسیه جنگ را پایان ندهد، تاماهاوک را به اوکراین می‌دهیم

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، هشدار داد که اگر روسیه به جنگ علیه اوکراین پایان ندهد، ممکن است موشک‌های دوربرد تاماهاوک را به کی‌یف ارسال کند. ترامپ گفت که این موضوع را با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در میان خواهد گذاشت.

ترامپ روز یکشنبه ١٢ اکتبر در گفتگو با خبرنگاران گفت: «اگر روسیه جنگ را تمام نکند، ممکن است تاماهاوک‌ها را بفرستیم.»

او تأکید کرد که ایالات متحده این موشک‌ها را مستقیماً به اوکراین نمی‌فروشد، بلکه آنها را به ناتو تحویل می‌دهد تا این ائتلاف آنها را به اوکراین منتقل کند. ترامپ افزود که آخر هفته دو بار با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین تلفنی صحبت کرده است.

روسیه بارها نسبت به چنین اقدامی هشدار داده است. پوتین تهدید کرده است که این کار "مرحله جدیدی از تشدید کیفی" را به همراه خواهد داشت. زلنسکی تأکید کرده است که اوکراین این موشک‌ها را تنها برای اهداف نظامی استفاده خواهد کرد و غیرنظامیان روسیه را هدف قرار نخواهد داد.

موشک‌های تاماهاوک بسته به مدل، بین ۱۶۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلومتر برد دارند و می‌توانند اهداف دور را با دقت بالا هدف قرار دهند.

حماس ۲۰ گروگان زنده را که در اسارت این گروه بودند، به سازمان جهانی صلیب سرخ تحویل داد. این سازمان گفته به دلیل حفظ حرمت گروگان‌ها، تصویری از آنها منتشر نمی‌کند. وزیر خارجه آلمان درباره ادامه روند صلح ابراز خوشبینی کرد.در این "خبرگاه" می‌توانید آخرین تحولات غزه را به شکل زنده و فشرده دنبال کنید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

تأکید گوترش بر پایان یافتن "کابوس غزه"

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد از آزاد شدن گروگان‌های اسرائیلی از اسارت حماس ابراز خرسندی کرد.

او در پیام خود در شبکه اکس (توییتر سابق) نوشت، از اینکه گروگان‌ها پس از "درد و رنج بسیار" به آزادی دست یافته و به زودی به خانواده‌های خود خواهند پیوست، "سبک‌خاطر" شده است.

گوترش در این پیام بار دیگر بر فراخوان خود در مورد تحویل اجساد گروگان‌ها تأکید کرد.

دبیرکل سازمان ملل تمامی طرف‌های درگیری را فراخواند تا بر اساس پیشرفت‌های به‌دست‌آمده گام‌های بعدی را برداشته و به تعهدات خود در چارچوب توافق آتش‌بس عمل کنند تا به این ترتیب "کابوس غزه" پایان یابد.

گوترش همچنین تصریح کرد که سازمان ملل از تمامی تلاش‌ها برای خاتمه جنگ و درگیری در غزه و پایان درد و رنج غیرنظامیان پشتیبانی خواهد کرد.

رئیس‌جمهور اندونزی راهی اسرائیل می‌شود

به گزارش چندین رسانه اسرائیلی پروبوا سوبیانتو، رئیس‌جمهور اندونزی قرار است در روزهای آتی به اسرائیل سفر کند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل درخواست کرده که حضورش برای شهادت در دادگاه در روز چهارشنبه این هفته (۱۵ اکتبر / ۲۳ مهر) به تعویق افتد تا بتواند یک دیدار مهم و فوری دیپلماتیک را انجام دهد.

اندونزی پرجمعیت‌ترین کشور مسلمان جهان محسوب می‌شود. سوبیانتو به تازگی در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل بر ضرورت این نکته تأکید ورزیده بود که امنیت اسرائیل تأمین شود. او ماه مه سال گذشته اعلام کرده بود، کشورش حاضر است اسرائیل را به رسمیت بشناسد، مشروط بر آنکه اسرائیل نیز حاضر شود، یک کشور مستقل فلسطینی را به رسمیت بشناسد.

بیش از یک سال پیش اعلام شده بود، اندونزی موافقت کرده که در صورت پذیرفته شدن در سازمان توسعه و همکاری‌های اقتصادی مناسبات دیپلماتیک با اسرائیل برقرار سازد.

حماس از ادامه مبارزه با اسرائیل خبر داد

سازمان تروریستی حماس پس از آزادی تمامی گروگان‌های زنده اعلام کرد که به مبارزه خود با اسرائیل ادامه خواهد داد. در بیانیه‌ای که حماس در این رابطه منتشر کرد، از جمله آمده است: «مسئله زندانیان فلسطینی برای مردم فلسطین و مقاومت آن‌ها از بالاترین اولویت برخوردار خواهد بود.»

حماس در بیانیه خود همچنین نوشت که فلسطینی‌ها "تا زمانی که آخرین زندانی از زندان‌های نازی‌های جدید آزاد نشود و اشغال خاک و اماکن مقدس ما پایان نیابد، آرام نخواهند نشست."

مکرون: در شادی از آزادی گروگان‌ها شریک هستم

امانوئل مکرون، رئیس‌ جمهور فرانسه در واکنش به آزادی گروگان‌های حماس در پیامی در شبکه اکس نوشت که در "شادی خانواده‌ها و مردم اسرائیل از آزادی گروگان‌ها شریک است."

مکرون تصریح کرد که برقراری صلح در منطقه ممکن شده است. او افزود که فرانسه از این امر پشتیبانی خواهد کرد و [در تحقق] هر یک از گام‌ها در طرح صلح ترامپ که با همراهی شرکای عرب شکل گرفته، مشارکت خواهد ورزید.

اتحادیه اروپا مأموریت نظارت بر گذرگاه مرزی رفح را از سرمی‌گیرد

اتحادیه اروپا اعلام کرد که مأموریت نظارت در گذرگاه مرزی رفح میان مصر و غزه را از سرمی‌گیرد.

کایا کالاس، هماهنگ‌کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز دوشنبه ۱۳ اکتبر (۲۱ مهر) با انتشار پیامی در شبکه اکس (توییتر سابق) ضمن اعلام این خبر نوشت: «تأمین صلح در غزه امری بسیار پیچیده خواهد بود و اتحادیه اروپا در این راستا آماده همکاری و همراهی است.»

او اضافه کرد که این اتحادیه مأموریت غیرنظامی نظارت بر گذرگاه مرزی رفح میان غزه و مصر را از سر خواهد گرفت.

حماس ۲۰ گروگان زنده را تحویل داد

حماس در دومین مرحله، ۱۳ گروگان دیگر را آزاد کرده و تحویل صلیب سرخ داد. به این ترتیب همه ۲۰ گروگان زند‌ه‌ای که در اسارت این گروه بودند، پس از ۷۳۸ روز به اسرائیل بازگشتند. حماس صبح دوشنبه ۷ گروگان را آزاد کرده بود.

بنا بر گزارش‌ها در بین ۱۳ گروگانی که در مرحله دوم به سازمان صلیب سرخ جهانی تحویل داده شدند، روم براسلاوسکی نیز بوده که افزون بر تابعیت اسرائیلی از تابعیت آلمانی هم برخوردار است. طبق گزارش رسانه‌های اسرائیلی وضعیت گروگان‌های آزاد‌شده "خوب" است.

بنابر ارزیابی ارتش اسرائیل، سازمان حماس در چارچوب مهلت ۷۲ ساعته که در توافق آتش‌بس منظور شده، اجساد ۲۸ گروگان را نیز روز دوشنبه تحویل خواهد داد.

گزارش رسانه‌های اسرائیلی حاکی از آن است که شماری از گروگان‌ها کمی پیش از آزادی توانسته بودند از طریق تماس تصویری با خانواده‌هایشان صحبت کنند.

عدم اطمینان ترامپ از حضور تونی بلر در "شورای صلح" غزه

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا روز یکشنبه (۱۲ اکتبر / ۲۰ مهر) پیش از سفر به خاورمیانه ابراز تردید کرد که تونی بلر، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا نقشی فعال در "شورای صلح" برای نظارت بر اداره نوار غزه را بر عهده گیرد.

ترامپ در طرح ۲۰ ماده‌ای خود در ارتباط با توافق غزه آورده بود که اداره نوار غزه موقتا به "کمیته تکنوکرات‌ها" متشکل از فلسطینی‌ها و کارشناسان بین‌المللی سپرده می‌شود و تحت نظارت "شورای صلح" به ریاست ترامپ قرار خواهد داشت.

تونی بلر از جمله چهره‌هایی بود که رئیس‌جمهور آمریکا او را به عنوان عضو این شورا در نظر گرفته بود. بلر به خاطر نقشش در آغاز جنگ عراق مورد انتقادات بین‌المللی قرار داشته و دارد.

ترامپ بدون ذکر نام سیاستمدارانی که ممکن است بر تصمیم‌گیری او نفوذ داشته باشند، در این رابطه گفت: «من همواره به تونی بلر علاقمند بوده‌ام، اما می‌خواهم مطمئن باشم که او گزینه مورد قبول همه است.»

صلیب سرخ: به دلیل حفظ حرمت، تصاویری از تحویل گروگان‌ها منتشر نمی‌شود

سازمان صلیب سرخ جهانی عملیاتی چندمرحله‌ای را آغاز کرده تا مبادله گروگان‌های حماس و زندانیان فلسطینی در چارچوب توافق غزه را تسهیل کند.

این سازمان بین‌المللی اعلام کرد "همچنین انتقال بقایای اجساد گروگان‌ها را تسهیل خواهد کرد تا خانواده‌هیشان بتوانند آنها را به گونه‌ای شایسته به خاک بسپارند."

سازمان صلیب سرخ جهانی بر نقش خود به عنوان میانجی‌ بی‌طرف که در مذاکرات بر سر آزادی گروگان‌های حماس و زندانیان فلسطینی مشارکتی نداشته، تأکید کرده و حفظ امنیت و احترام را وظیفه طرفین توافق دانست.

این نهاد بین‌المللی همچنین تصریح کرد، به خاطر حفظ حرمت، هیچ‌گونه تصویر یا ویدیویی از افراد آزادشده یا روند تحویل آنان منتشر نخواهد کرد.

سازمان صلیب سرخ جهانی از زمان حمله مرگبار حماس به اسرائیل (۷ اکتبر ۲۰۲۳) و آغاز جنگ در غزه، هماهنگی تحویل ۱۴۸ گروگان و تبادل ۱۹۳۱ زندانی فلسطینی از زندان‌های اسرائیل را بر عهده داشته است.

خوشبینی وزیر خارجه آلمان در مورد ادامه روند صلح در غزه

یوهان واده‌فول، وزیر خارجه آلمان از آغاز روند آزاد شدن گروگان‌های حماس ابراز خشنودی کرد. او در گفت‌وگو با شبکه رادیوی سراسری آلمان، "دویچلندفونک" گفت: «این لحظه‌ای تأثیرگذار و در عین حال دلگیرکننده‌ای است، چون شماری از گروگان‌ها دیگر زنده نیستند و فقط جسد آن‌ها بازمی‌گردد.»

وزیر خارجه آلمان با ابراز خوشبینی در مورد ادامه روند صلح در غزه تصریح کرد: «هم فلسطینی‌ها و هم اسرائیل متوجه شده‌اند که از طریق خشونت نمی‌توان به راه حلی دست یافت.» او ضمن برجسته کردن نقش قطر، مصر و ترکیه در مذاکرات طرفین تأکید کرد که این سه کشور از خلع‌ سلاح شدن حماس پشتیبانی می‌کنند.

واده‌‌فول گفت: «شانسی واقع‌بینانه برای دستیابی به کشوری مستقل، تأمین نیازها از طریق دریافت محموله‌های بشردوستانه و همچنین چشم‌انداز بازسازی [غزه] عواملی هستند که می‌توانند به فلسطینیان انگیزه دهند تا از حماس روی برگردانند."

وزیر خارجه آلمان اضافه کرد، در صورتی که توافق صلح نتیجه‌بخش باشد، این مسئله بازنگری خواهد شد که آیا می‌توان ارسال تسلیحات آلمانی به اسرائیل را که در حال حاضر به صورت جزئی به حالت تعلیق درآمده است، از سرگرفت یا خیر.

برگزاری نشست صلح غزه در شرم الشیخ مصر

امروز دوشنبه ۱۳ اکتبر (۲۱ مهر) قرار است یک "مراسم ویژه صلح" در شرم الشیخ مصر به مناسبت امضای توافق آتش‌بس میان سازمان تروریستی حماس و اسرائیل برگزار شود. طرفین چند روز پیش در شرم‌الشیخ پس از چند روز مذاکره غیرمستقیم بر سر آتش‌بس، بر سر مبادله گروگان‌ها با زندانیان فلسطینی و همچنین عقب‌نشینی نیروهای اسرائیلی به خط تعیین‌شده در غزه به توافق رسیده بودند.

مصر اعلام کرده که سران و رهبران بیش از ۲۰ کشور در این مراسم حضور خواهند یافت؛ از جمله دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان و امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل نیز از شرکت‌کنندگان در این مراسم خواهد بود. در جریان این مراسم نشستی نیز برگزار خواهد شد اما مشخص نیست در جریان این نشست تصمیماتی نیز در ارتباط با غزه گرفته شوند یا خیر.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز از سوی مصر برای حضور در این نشست دعوت شده بودند، اما این دعوت را رد کردند.

هفت گروگان اسرائیلی آزاد و به صلیب سرخ تحویل داده شدند

رسانه‌های اسرائیلی گزارش دادند حماس صبح دوشنبه هفت گروگان را آزاد کرده و به سازمان صلیب سرخ جهانی تحویل داد. این گروگان‌ها به پایگاه نظامی "رعیم" ارتش اسرائیل منتقل خواهند شد تا تحت معاینات اولیه پزشکی قرار گیرند. شبکه تلویزیونی "الجزیره" گزارش داد مرحله دوم آزادی گروگان‌های زنده قرار است ساعت ده صبح (به وقت محلی) در جنوب غزه انجام گیرد.

حماس نام ۲۰ گروگان‌ زنده را منتشر کرد

سازمان تروریستی حماس در آستانه آزاد شدن گروگان‌ها نام ۲۰ گروگان را که هنوز زنده هستند، منتشر کرد.

این فهرست در کانال تلگرام گردان‌های عزالدین قسام، شاخه نظامی حماس منتشر شده و با نام‌هایی که پیش‌تر گزارش شده بود مطابقت دارد.

در این فهرست نام چهار شهروند اسرائیلی به چشم می‌خورد که افزون بر تابعیت اسرائیل، تابعیت آلمانی نیز دارند: گالی و زیو برمان (دوقلوهای ۲۸ ساله)، آلون اوهل (۲۴ ساله) و روم براسلاوسکی (۲۱ ساله).

انتظار می‌رود این گروگان‌ها که در جریان حمله حماس به اسرائیل دو سال پیش ربوده شدند، به زودی به نمایندگان کمیته بین‌المللی صلیب سرخ در غزه تحویل داده شوند.

ایران از عدم شرکت پزشکیان و عراقچی در نشست صلح غزه خبر داد

ایران اعلام کرد که مسعود پزشکیان، رئیس‌‌جمهور و عباس عراقچی، وزیر خارجه این کشور علیرغم دریافت دعوتنامه رسمی از مصر، در نشست صلح غزه شرکت نخواهند کرد.

پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری اسلامی شامگاه یکشنبه (۱۲ اکتبر / ۲۰ مهر) در این رابطه به نقل از عراقچی خبر داد که نخست از مسعود پزشکیان دعوت شده و پس از پاسخ منفی رئیس‌جمهور، مصر از وزیر خارجه برای حضور در این نشست دعوت کرده که او [عراقچی] نیز این دعوت را رد کرده است.

وزیر خارجه جمهوری اسلامی با انتشار پیامی در شبکه اکس (توییتر سابق) ضمن قدردانی ایران از دریافت دعوت عبدالفتاح سیسی، رئیس‌جمهور مصر تصریح کرد: «نه رئیس‌جمهور پزشکیان و نه من، نمی‌توانیم با کسانی وارد همکاری شویم که به مردم ایران حمله کرده و همچنان و به‌رغم تمایل جمهوری اسلامی دست به تهدید و تحریم ما می‌زنند.»

عراقچی در عین حال اعلام کرد که جمهوری اسلامی از هر ابتکار عملی که به "نسل‌کشی" اسرائیل در غزه پایان داده و به "اخراج" نیروهای اسرائیلی از این باریکه بیانجامد، استقبال می‌کند.

ترامپ جنگ در غزه را "پایان‌یافته" اعلام کرد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در هنگام سفر به خاورمیانه به خبرنگاران حاضر در هواپیمای ریاست جمهوری گفت: «توافق آتش‌بس رعایت شده و جنگ در غزه پایان یافته است.» او افزود، امکان دارد که گروگان‌ها زودتر از مهلت تعیین‌شده آزاد شوند.

ترامپ برای دیدار از اسرائیل در هنگام آزادی گروگان‌ها و همچنین برای حضور در نشست صلح غزه در شرم‌الشیخ راهی منطقه شده است.

طبق توافقی که میان اسرائیل و سازمان تروریستی حماس به امضا رسیده‌، گروگان‌ها باید تا ظهر امروز دوشنبه (۱۳ اکتبر / ۲۱ مهر) آزاد شوند.

در این میان، اسحاق هرتسوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل گفته که قصد دارد، مهم‌ترین جایزه مدنی این کشور را به ترامپ به خاطر نقش او در آزادی گروگان‌ها از نوار غزه و پایان جنگ اعطا کند. او افزود که در جریان سفر ترامپ به اسرائیل او را در جریان این موضوع قرار خواهد داد. این جایزه به کسانی اهدا می‌شود که گامی بسیار مهم برای اسرائیل یا بشریت برداشته‌اند.

اسرائیل در سال ۲۰۱۳ میلادی این جایزه را به باراک اوباما، رئیس جمهور وقت آمریکا اهدا کرده بود.

پس از دو سال جنگ میان اسرائيل و گروه حماس اینک تنها چند ساعت به آزادی گروگان‌های اسرائيلی و تبادل آن‌ها با زندانیان فلسطینی باقی مانده است. در حالی که جهان در انتظار این رویداد است هنوز هم ابهام‌ها بر جای خود باقی است.خاورمیانه همچنان ملتهب است و خانواده‌های گروگان‌های اسرائيلی و زندانیان فلسطینی که طبق توافق اسرائيل و گروه تروریستی حماس، قرار است با یکدیگر مبادله شوند نفس در سینه حبس کرده و منتظرند تا چند ساعت دیگر شاهد این رویداد تاریخی باشند.

طبق توافق صلح غزه، قرار است ۲۰ گروگان زنده اسرائيلی و اجساد ۲۸ گروگان دیگر از سوی حماس تحویل داده شود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

حماس می‌گوید، تا ساعت پنج صبح فردا دوشنبه ۱۳ اکتبر تمامی گروگان‌های زنده و پیکر باقی گروگان‌ها را تحویل خواهد داد. قرار است بازگشت آنان در حضور کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و بدون مراسم عمومی و حضور رسانه‌ها انجام گیرد.

سپس ملاقات گروگا‌ن‌ها با بستگانشان انجام می‌شود و وقتی آن‌ها در پایگاه نظامی رعیم (Reim) در حاشیه نوار غزه تحت معاینات اولیه پزشکی قرار گرفتند در سفری هوایی احتمالا به بیمارستان منتقل خواهند شد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

آزادی زندانیان فلسطینی

در دیگر سو طرف فلسطینی قرار دارد که چشم به راه حدود ۲۵۰ زندانی محکوم شده در جرایم سنگین و با احکام حبس ابد و همچنین حدود ۱۷۰۰ زندانی دیگر است که پس از حمله بزرگ حماس به اسرائيل بازداشت شده‌اند.

به گفته رسانه‌های اسرائيلی، وزارت دادگستری این کشور اسامی ۲۵۰ فلسطینی را که در دادگاه به حملات مرگبار علیه اسرائيل متهم شده‌اند، منتشر کرده اما گزارش‌ها حاکی از آن است که بر سر آزادی تعدادی از آنان هنوز اختلاف وجود دارد.

حماس اصرار دارد که این فهرست باید شامل هفت زندانی فلسطینی شود که از چهره‌های رهبری‌کننده آن‌ها محسوب می‌شوند.

خبرگزاری فرانسه با استناد به منابع نزدیک به مذاکره‌کنندگان می‌گوید، این هفت نفر به خواست حماس باید شامل زندانیانی مانند مروان برغوثی، از رهبران جنبش فتح باشد.

به علاوه از چهره‌های دیگری مانند احمد سعدات، ابراهیم حامد و عباس السید نیز سخن به میان آمده که همگی در رابطه با طراحی حملات خونبار متهم و محکوم شده‌اند.

اما طبق گزارش همین خبرگزاری، اسرائيل تا کنون با آزادی برغوثی و سایر زندانیان مطرح درخواست‌شده حماس مخالفت کرده است.

انتقال کمک‌های بشردوستانه

وجه دیگر این توافق رساندن کمک‌ها به فلسطینیان نوار غزه است. هر دو طرف می‌گویند، در مرحله اول باید حدود ۶۰۰ کامیون حامل کالاهای کمکی وارد غزه شوند.

اداره هماهنگ‌کننده فعالیت‌های دولت اسرائيل در سرزمین‌های فلسطینی (کوگات) اعلام کرده که پیش از این به طور متوسط روزانه حدود ۳۰۰ کامیون وارد این منطقه می‌شدند و در هفته‌های پیش از آن این شمار شامل حدود ۲۰۰ کامیون بود.

سفر ترامپ به اسرائیل و مصر

توافق صلح غزه بر اساس طرح ۲۰ماده‌ای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا به دست آمد.

ترامپ اعلام کرده که دوشنبه ۱۳ اکتبر راهی این منطقه خواهد شد. کاخ سفید می‌گوید، او ابتدا راهی اسرائيل شده و بعد از ملاقاتی ۱۵دقیقه‌ای با خانواده‌های گروگان‌ها در کنست یا پارلمان این کشور سخنرانی خواهد کرد.

سپس ترامپ به سوی منطقه ساحلی شرم‌الشیخ مصر پرواز خواهد کرد که قرار است در بعدازظهر همان روز در آن‌جا توافق غزه به صورت رسمی امضا شود.

سه ساعت بعد رئیس‌جمهور آمریکا به کشورش باز خواهد گشت.

ترامپ به چهره کلیدی صلح غزه تبدیل شده و شامگاه شنبه ۱۱ اکتبر در میدان "گروگان‌ها" در تل‌آویو صدهاهزار اسرائيلی جمع شده و به پاس از او با در دست داشتن پرچم‌های اسرائيل و ایالات متحده فریاد کشیدند: «ترامپ متشکریم.»

نشست رهبران جهان در مصر

مصر اعلام کرده که هدف از نشست برنامه‌ریزی شده در شرم‌الشیخ "پایان دادن به جنگ غزه، تقویت تلا‌ش‌ها برای برقراری صلح و ثبات در خاورمیانه و آغاز عصری نوین از امنیت و ثبات منطقه‌ای" است. در این نشست علاوه بر دونالد ترامپ و عبدالفتاح سیسی، همتای مصری‌اش رهبران و سران بیش از ۲۰ کشور جهان حضور خواهند داشت.

در این نشست فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، جورجا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا و کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا نیز حاضر خواهند شد.

همچنین قرار است که رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه نیز در نشست حضور یابد.

از ایران نیز برای شرکت در این نشست دعوت شده اما ساعاتی پیش خبرگزاری انتخاب خبر داد درجلسه هیئت دولت عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی گزارشی از دعوت رسمی کشور مصر، برای شرکت رئیس جمهوری ایران در اجلاس شرم‌الشیخ و پاسخ منفی جمهوری اسلامی به این دعوت و سپس دعوت از وزیر امور خارجه ایران ارائه کرده است.

پیشتر خبرگزاری تسنیم در خبری اختصاصی از قول منابع آگاه نوشته بود ایران در نشست شرم الشیخ شرکت نمی‌کند.

مرحله دوم توافق حاوی سئوالات بی‌پاسخ

با وجود این به نظر می‌رسد که هنوز برای شادی نهایی پایان جنگ زود است. این تازه مربوط به مرحله اول توافق است و معلوم نیست بر سر مرحله دوم که باید صلح نهایی را به دنبال بیاورد چه خواهد آمد.

بسیاری از جزئیات طرح ۲۰ ماده‌ای ترامپ هنوز سرنوشتی نامشخص دارند. مثلا معلوم نیست که مسئله خلع سلاح حماس که تا کنون این گروه شبه‌نظامی با آن مخالفت کرده چه خواهد شد.

طبق این طرح، حماس باید در آینده نوار غزه نقشی نداشته باشد و اداره آن موقتا بر عهده یک کمیته تکنوکرات فلسطینی قرار بگیرد.

همه این‌ها برای اجرا در درجه اول نیاز به بقای صلح دارد، صلحی که به گفته ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائيل بر پایه پیروزی این کشور بر حماس به دست آمده است.

او یکشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که آن‌چه این پیروزی را به ارمغان آورد "فشار نظامی وارد بر حماس در دو سال گذشته به همراه حرکت دیپلماتیک مکمل" بود.

زمیر همان‌طور که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائيل نیز در این روز یادآور شد گفت که مبارزه هنوز تمام نشده و اقدامات این کشور تا شکل‌گیری یک "واقعیت امنیتی جدید" به نحوی که "دیگر هیچ تهدیدی از نوار غزه متوجه کشور اسرائيل و شهروندانش نباشد" ادامه خواهد یافت.

بیش‌تر بخوانید: برنامه‌ریزی اسرائیل برای نابودی همه تونل‌های حماس در غزه

او خاطرنشان ساخت که اسرائيل هنوز نیز در میانه "یک جنگ چندجبهه‌ای" قرار دارد و اقدامات ارتش این کشور "خاورمیانه و راهبرد امنیتی ما برای سال‌های آینده را شکل خواهد داد."

بازگشت فلسطینیان به غزه

در این میان بازگشت انبوه فلسطینیانی که در طول جنگ آواره شده بودند به نوار غزه ادامه دارد.

آن‌ها که در این مدت با چالش‌های زیادی برای بقا مواجه بوده‌اند اینک از آتش‌بس بسیار خوشحالند.

در این بین واحدهای ارتش اسرائيل طبق قرار صلح، از چند منطقه عقب‌نشینی کرده‌اند و نهاد دفاع مدنی در غزه که تحت اداره حماس است می‌گوید، تا کنون بیش از ۵۰۰ هزار فلسطینی به شهر بازگشته‌اند.

این آمار به طور مستقل قابل تأیید نیست.

به دلیل تعطیلی دولت آمریکا، ۷۵۰ هزار کارمند ادارات این کشور حقوقشان را دریافت نمی‌کنند اما ترامپ می‌خواهد برای نیروهای نظامی استثنا قائل شود. او دستورش به وزیر دفاع را با اتهامات تازه‌ای علیه دموکرات‌ها همراه کرده است.دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، دستور داده است که نیروهای نظامی این کشور، به‌رغم تعطیلی فعلی دولت، همچنان حقوق خود را دریافت کنند.

ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی متعلق به خودش "تروث سوشال"، نوشت که به پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، دستور داده است: «از تمام منابع موجود استفاده کند تا سربازان ما در روز ۱۵ اکتبر پول‌شان را دریافت کنند». ترامپ هم‌زمان بار دیگر دموکرات‌ها را مسئول توقف بودجه که اصطلاحا تعطیلی دولت نامیده می‌شود، دانست.

طبق برآوردها، به دلیل تعطیلی دولت آمریکا که از حدود ۱۰ روز پیش به اجرا درآمده، حدود ۷۵۰ هزار کارمند در سراسر این کشور به مرخصی اجباری فرستاده شده‌اند و در این مدت حقوقی دریافت نمی‌کنند.

البته خدمات اساسی از جمله کنترل پرواز، پلیس، حفاظت از مرزها و خدمات اضطراری بیمارستان‌ها، از این تعطیلی مستثنا هستند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

قاعدتا قرار بوده حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر از نیروهای نظامی فعال نیز حقوق خود را دریافت نکنند؛ امری که در هیچ‌یک از تعطیلی‌های دولت در تاریخ معاصر آمریکا سابقه نداشته است.

شرط دموکرات‌ها

بر اساس دستور ترامپ به رئیس پنتاگون، نیروهای نظامی اکنون باید روز چهارشنبه حقوق خود را دریافت کنند. رئیس جمهوری آمریکا در "تروث سوشال" اعلام کرد: «من اجازه نخواهم داد دموکرات‌ها ارتش ما و کل امنیت کشورمان را با تعطیلی خطرناک دولت به گروگان بگیرند.»

به گفته یک مقام وزارت دفاع آمریکا، در صورت ادامه روند توقف بودجه و تعطیلی دولت، حدود هشت میلیارد دلار که در اصل برای پژوهش و توسعه در نظر گرفته شده بود، برای پرداخت حقوق نظامیان اختصاص خواهد یافت.

از اول اکتبر گذشته بخشی از ساختار اجرایی دولت آمریکا، به دلیل عدم توافق جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها بر سر بودجه انتقالی، فلج شده است. این در عمل بدان معناست که بسیاری از ادارات و سازمان‌های فدرال فعالیت خود را به شدت محدود کرده و تنها مجاز به انجام وظایف کاملاً ضروری هستند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

تعطیلی دولت تنها زمانی می‌تواند پایان یابد که بودجه انتقالی در توافقی میان دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان تصویب شود؛ امری که در حال حاضر نشانه‌ای از آن در چشم‌انداز نیست. در این میان، هر دو طرف یکدیگر را مسئول به وجود آمدن این بن‌بست معرفی می‌کنند.

گرچه جمهوری‌خواهان در هر دو مجلس کنگره اکثریت دارند، اما در سنا برای تصویب بودجه به ۶۰ رأی نیاز است و جمهوری‌خواهان در آنجا تنها دارای ۵۳ کرسی هستند.

دموکرات‌ها در این میان موافقت خود با بودجه انتقالی را به تمدید یارانه‌های دولتی برای نظام سلامت مشروط کرده‌اند. این یارانه‌ها کمک‌هزینه‌ای برای بیمه درمانی حدود ۲۴ میلیون شهروند آمریکایی محسوب می‌شود. اکثریت جمهوری‌خواهان اما با این درخواست مخالف‌اند.

آغاز روند اخراج کارمندان دولتی

دو روز پیش دولت ترامپ، پس از تعطیلی دولت در پی مناقشه بر سر بودجه، فرایند اعلام‌شده "تعدیل نیرو" را آغاز کرد و رئیس دفتر بودجه آمریکا از آغاز روند آن در دستگاه‌های دولتی خبر داد.

سخنگوی این دفتر نیز، بدون ارائه جزئیات، کاهش نیروها را "چشمگیر" توصیف کرد. وب‌سایت "پولیتیکو" هم به نقل از یکی از سخنگویان این دفتر، تصریح کرد که منظور از این اقدام، نه مرخصی اجباری، بلکه اخراج کارمندان است.

معمولا در طول تعطیلی دولت، اخراج‌های دسته‌جمعی صورت نمی‌گیرد. در چنین شرایطی کارمندان دولت به مرخصی فرستاده می‌شوند و پس از حل اختلاف به کار خود بازمی‌گردند.

به همین دلیل انتظار می‌رود که اجرای یک‌جانبه چنین اقداماتی به منازعات قضایی بینجامد، زیرا در اصل، کنگره باید در این‌گونه تصمیم‌ها دخیل باشد.

با دعوت ایران به نشست صلح غزه در مصر، پرسش‌هایی جدی درباره جایگاه تهران در معادلات منطقه‌ای و میزان اثرگذاری‌اش بر روند پایان جنگ در این باریکه مطرح می‌شود. در همین رابطه با یک کارشناس روابط بین‌الملل گفت‌وگو کرده‌ایم.دعوت آمریکا از جمهوری اسلامی برای شرکت در نشست امضای توافق صلح غزه در شرم‌الشیخ مصر، بار دیگر توجه‌ها را به جایگاه و نقش تهران در روند تحولات منطقه‌ای جلب کرده و پرسش‌های تازه‌ای به وجود آورده است.

ساعاتی پیش خبرگزاری انتخاب خبر داد درجلسه هیئت دولت عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی گزارشی از دعوت رسمی کشور مصر، برای شرکت رئیس جمهوری ایران در اجلاس شرم‌الشیخ و پاسخ منفی جمهوری اسلامی به این دعوت و سپس دعوت از وزیر امور خارجه ایران ارائه کرده است.

پیشتر خبرگزاری تسنیم در خبری اختصاصی از قول منابع آگاه نوشته بود ایران در نشست شرم الشیخ شرکت نمی‌کند.

این نشست که با هدف نهایی کردن توافق صلح غزه و پایان دو سال جنگ میان اسرائیل و گروه تروریستی حماس برگزار می‌شود، می‌تواند نقطه عطفی در آینده خاورمیانه باشد.

آیا ایران در این روند نقشی تعیین‌کننده دارد یا تنها به خاطر ارسال پیام حسن نیت به دولت ترامپ مبنی بر تمایل به صلح، به این نشست دعوت شده است؟ حضور بر سر میز امضای توافق، چه پیامدهایی برای سیاست منطقه‌ای جمهوری اسلامی خواهد داشت؟ و مهم‌تر از آن، آیا تهران آمادگی و توان ادامه حمایت عملی از گروه‌های هم‌پیمان خود را همچون گذشته دارد؟

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله

اظهارات اخیر مقام‌های ارشد حکومت، از جمله علی‌اکبر ولایتی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نشان می‌دهد که "گفتمان مقاومت" دست‌کم در حرف همچنان بخشی از ادبیات رسمی جمهوری اسلامی است. اما آیا تهران در یک "خاورمیانه جدید" قادر خواهد بود همچنان به سیاست دوگانه خود ادامه دهد؟

مجتبی هاشمی، کارشناس ارشد روابط بین‌الملل و تحلیلگر سیاسی، به دویچه وله فارسی می‌گوید، به نظر می‌رسد دعوت ایران به نشست صلح غزه در مصر بیشتر "جنبه نمادین و سیاسی" داشته باشد تا تصمیم‌گیری واقعی. او می‌افزاید: «اما میانجی‌ها می‌دانند بدون در نظر گرفتن موضع تهران، رسیدن به توافقی پایدار دشوار است، چون ایران در سال‌های گذشته از طریق شبکه‌های نیابتی در منطقه، از جمله حماس و جهاد اسلامی، در شکل‌دهی به تحولات غزه نقش مستقیم و مؤثر داشته است.»

به گفته این تحلیلگر سیاسی، ایران در روند کنونی نقش تعیین‌کننده ندارد، اما همچنان از طریق لابی درون‌گروهی با حماس، تلاش می‌کند نفوذ خود را حفظ کند: «همان‌طور که تهران پیش از حمله ۷ اکتبر عملاً از اقدام حماس حمایت کرد، اکنون نیز آزادی گروگان‌ها احتمالاً با چراغ سبز تهران انجام می‌شود تا از سطح تنش‌ها در منطقه کاسته شود و جمهوری اسلامی نیز زمان بخرد؛ زمان برای عبور از بحران غزه و جلوگیری از خطر حمله دوباره اسرائیل به ایران.»

مجتبی هاشمی معتقد است که صلح در غزه تنها می‌تواند "موقتاً" بهانه ادامه جنگ را از اسرائیل بگیرد، زیرا تل‌آویو بعد از دو سال درگیری به‌دنبال تثبیت موقعیت خود در منطقه است و این به معنای دست باز اسرائیل در مقابله با قدرت‌گیری نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی در کل منطقه به شمار می‌رود.

او در ادامه توضیح می‌دهد: «سرنوشت دولت نتانیاهو پس از آزادی گروگان‌ها نیز عامل تعیین‌کننده‌ای خواهد بود؛ اگر او در قدرت باقی بماند، به نظرم آتش‌بس هم پایدار نخواهد بود.»

اظهارات سران جمهوری اسلامی و آینده "محور مقاومت"

به دنبال انتشار خبر توافق میان اسرائیل و حماس برای پایان جنگ در غزه، اظهارنظرهای برخی سران جمهوری اسلامی پرسش‌هایی درباره آینده این توافق و سیاست منطقه‌ای تهران در منطقه برانگیخت.

علی اکبر ولایتی، مشاور علی خامنه‌ای، در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «آغاز آتش‌بس در غزه ممکن است پشت صحنه پایان آتش‌بس در جای دیگری باشد!»

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز در نشست علنی مجلس گفت: «ملت فلسطین و محور مقاومت، به تأسی از رهبران شهید خود، هوشیارند، دستشان روی ماشه‌ است و آماده‌ مقابله به مثل با هر گونه فریبکاری، پیمان‌شکنی یا هر غلط اضافه‌ دیگری هستند.»

مجتبی هاشمی بر این باور است که اظهارات ولایتی بازتاب‌دهنده ترس تهران از سطح بالای تنش در منطقه و همچنین کاهش دامنه نفوذ "محور مقاومت" است: «جمهوری اسلامی می‌داند که با فروکش کردن درگیری در غزه، احتمالا الگوی کاهش تنش به سایر جبهه‌ها هم سرایت می‌کند و در کنار کاهش خطر حمله دیگری از سوی اسرائیل به ایران، عملاً از قدرت تأثیرگذاری ایران در منطقه نیز کاسته می‌شود.»

این کارشناس ارشد روابط بین‌الملل همچنین می‌گوید، سخنان قالیباف بیش از آنکه نشانه آمادگی میدانی باشد، "لفاظی سیاسی برای حفظ وجهه بازدارندگی" است.

بیشتر بخوانید: آینده نیروهای نیابتی ایران در لبنان و عراق چگونه خواهد بود؟

به گفته هاشمی، حماس پس از دو سال درگیری فرسایشی، توان بازگشت به سطح درگیری گذشته را ندارد و ایران هم جایگاه و توان گذشته برای حمایت همه‌جانبه از نیروهای نیابتی‌اش را از دست داده است.

او در ادامه می‌افزاید: «با این وجود، باید در نظر داشت که گزینه آخر جمهوری اسلامی همچنان ناامن‌سازی و حملات انتحاری و تروریستی از طریق همین نیروهای نیابتی در منطقه و حتی اروپا است. این خطر هنوز از بین نرفته و می‌تواند عامل بی‌ثباتی آینده باشد.»

آینده جمهوری اسلامی در یک "خاورمیانه جدید"

تحولات اخیر در خاورمیانه، از توافق صلح در غزه گرفته تا نزدیکی کشورهای عربی به اسرائیل و کاهش قدرت مداخله نیروهای نیابتی، نشانه‌هایی از پایان یک دوره و آغاز نظمی تازه در منطقه هستند؛ نظمی که برای جمهوری اسلامی، نه فرصتی برای نقش‌آفرینی بیشتر، بلکه زنگ خطری برای انزوای ژئوپلیتیک و فرسایش قدرت منطقه‌ای‌اش به شمار می‌رود.

سیاست‌های مبتنی بر "صدور انقلاب" و حمایت از نیروهای نیابتی که سال‌ها به عنوان ابزار نفوذ تهران عمل می‌کردند، اکنون ناکارآمدتر از همیشه به نظر می‌رسند.

حمایت پرهزینه از گروه‌هایی چون حماس، نه تنها بار اقتصادی و امنیتی مضاعفی بر دوش ایران گذاشته، بلکه مشروعیت منطقه‌ای تهران را نیز به چالش کشیده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

مجتبی هاشمی معتقد است صلح غزه نه پایان بحران، بلکه "آغاز مرحله تازه‌ای از رقابت برای بقا هم برای حماس و محور مقاومت، و هم برای جمهوری اسلامی است."

این کارشناس ارشد روابط بین‌الملل می‌گوید، جمهوری اسلامی در نقطه‌ای حساس قرار گرفته است: «یا باید مسیر اصلاحات زیربنایی و تغییر پارادایم خارجی و داخلی را برای نجات خود از فروپاشی کلی انتخاب کند که همان مسیر استحاله رژیم ایران است، یا در مسیر ادامه تقابل با غرب و اسرائیل گام بگذارد که نتیجه‌ای جز نابودی از طریق جنگی ویرانگر نخواهد داشت.»

در حالی‌که قدرت‌های منطقه‌ای به سمت دیپلماسی و نظمی جدید حرکت می‌کنند، جمهوری اسلامی همچنان گرفتار گفتمان انقلابی و تهدید و تقابل است؛ گفتمانی که بیش از آنکه در خدمت منافع ملی باشد، در حفظ ساختار سرکوب کاربرد دارد.

در این میان پرسش اساسی این است که آیا رژیمی که در داخل با بحران مشروعیت روبه‌روست و در منطقه با کاهش نفوذ، می‌تواند در نظم جدید خاورمیانه جایی برای خود بیابد یا اینکه جایی در آینده خاورمیانه ندارد؟