دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

کاریکاتور هفته روایت رویدادهای هفته به زبان تصویر و طنز است. مانا نیستانی موضوعات روز را برای دویچه وله فارسی با دیدی انتقادی به تصویر می‌کشد.نوزده زندانی در زندان زنان قرچک در اعتراض به شرایط غیر انسانی بند قرنطینه و جان باختن سمیه رشیدی، زندانی سیاسی به دلیل تأخیر در درمان، دست به اعتصاب غذا زده‌اند. هفت تن از زندانیان قرچک در اعتراض به شرایط غیر انسانی این زندان به غلامحسین محسنی ‌اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه نامه نوشته‌اند. به گزارش سازمان حقوق بشر ایران این زندان به یکی از تاریک‌ترین نمادهای نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی تبدیل شده است.

آلودگی محیط زندان، فقدان دارو و امکانات، همچنین در دسترس نبودن به موقع خدمات پزشکی، قرچک را تبدیل به قتلگاهی برای زندانیان کرده است.

این موضوع دستمایه مانا نیستانی برای کاریکاتور هفته بوده است.

در حالی که دعاوی حقوقی ایالت ایلینوی و شهر شیکاگو علیه استقرار نیروهای گارد ملی در شیکاگو در جریان است خبرها حاکی از ورود نیروهای گارد ملی اعزام‌شده از تگزاس آمریکا به ایالت ایلینوی است.با رسیدن سربازان گارد ملی آمریکا از تگزاس به ایالت ایلینوی، مرحله جدیدی از تشدید تنش‌ها میان دولت فدرال و این ایالت رقم خورده است.

جی‌بی پریتزکر، فرماندار دموکرات ایلینوی که هفته‌هاست با دستور دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور آمریکا برای اعزام نیروهای گارد ملی به این ایالت مخالفت می‌کند روز سه‌شنبه، هفتم اکتبر (۱۵ مهر) از گزارش‌هایی مبنی بر مشاهده ورود این نیروها از تگزاس به این ایالت خبر داد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او با اشاره به این که هنوز نیروهای گارد ملی در شیکاگو مشاهده نشده‌اند افزود که دولت فدرال هیچ اطلاعی در این زمینه به مقام‌های این ایالت نداده است.

ظاهرا به دستور ترامپ، ۲۰۰ نیروی گارد ملی از تگزاس وارد ایلینوی شده‌اند. به گفته یکی از مقام‌های وزارت دفاع آمریکا، قرار است این مأموریت طبق تصمیم فعلی، ۶۰ روز ادامه داشته باشد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که این نیروها در یک پایگاه نظامی در منطقه الوود (Elwood) رؤیت شده‌اند. این پایگاه که احتمال می‌رود نیروهای گارد ملی در آن‌جا مستقر شوند در حدود ۹۰ کیلومتری مرکز شهر شیکاگو قرار دارد.

شامگاه دوشنبه هفتم اکتبر گرگ ابوت، فرماندار جمهوری‌خواه تگزاس تصویری از نیروهای گارد ملی این ایالت در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد که آن‌ها را در حال سوار شدن به هواپیما نشان می‌داد، با این توضیح: «همیشه آماده. در حال اعزام.»

شیکاگو سومین شهر بزرگ آمریکا و با اختلافی واضح از سایر شهرها بزرگ‌ترین شهر ایالت ایلینوی است. این ایالت به طور سنتی یکی از پایگاه‌های اصلی حزب دموکرات به حساب می‌آید.

ترامپ روز شنبه فرمان اعزام ۳۰۰ نیروی گارد ملی به شیکاگو را صادر کرد.

جی‌بی پریتزکر، فرماندار ایلینوی شامگاه دوشنبه در شبکه ایکس این اقدام را "تهاجم ترامپ" خواند و نوشت که رئیس‌جمهور ۴۰۰ نیروی گارد ملی را از ایالت تگزاس فراخوانده است تا به گفته او، در ایلینوی، اورگن و دیگر نقاط کشور مستقر شوند.

او شدیدا با این اقدام مخالف کرد. کوامه رائول، دادستان کل ایلینوی نیز اخیرا ترامپ را متهم کرده که از گارد ملی برای "مجازات دشمنان سیاسی‌اش" استفاده می‌کند.

گارد ملی واحد ذخیره نظامی و بخشی از نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکاست. این واحد در بلایای طبیعی یا موارد اضطراری داخلی قابلیت استفاده دارد.

در آمریکا فرمانداران ایالت‌ها به طور معمول کنترل گارد ملی را بر عهده دارند. تنها در شرایط جنگی و موارد اضطراری ملی است که رئیس‌جمهور می‌تواند فرماندهی گارد ملی را بر عهده بگیرد.

شکایت قضایی علیه استقرار گارد ملی

دونالد ترامپ می‌گوید، هدف از اعزام گارد ملی به برخی شهرها تقویت مبارزه با جرم و جنایت و حمایت از اجرای قوانین مهاجرت است اما منتقدان، او را به "سوء‌ استفاده" از قدرت متهم کرده‌ و شکایت‌هایی نیز علیه اقدام او راهی دادگاه شده است.

ایالت ایلینوی و شهر شیکاگو نیز تلاش کرده‌اند با مطرح کردن این مسئله در دستگاه قضایی جلوی استقرار نیروهای گارد ملی در شیکاگو را بگیرند. در این شکایت از دادگاه خواسته شده تا مانع از اجرای طرح ترامپ شود.

در متن این شکایت این اقدام "جنگ" اعلا‌م‌شده از سوی رئیس‌جمهور علیه شیکاگو و ایلینوی و "غیرقانونی و خطرناک" خوانده شده است.

به گفته رسانه‌ها، قاضی دادگاه مربوطه اعلام کرده که زودتر از روز پنج‌شنبه نهم اکتبر در مورد صدور حکم توقف موقت این طرح تصمیم نخواهد گرفت.

در حالی که مذاکرات برای پایان جنگ غزه در مصر همچنان ادامه دارد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید، برای دست‌یابی به صلح میان اسرائيل و حماس اینک "فرصتی واقعی" به وجود آمده است.رئیس‌جمهور آمریکا روز سه‌شنبه هفتم اکتبر همزمان با سالروز حمله بزرگ حماس به خاک اسرائيل با اشاره به مذاکرات صلح در شرم‌الشیخ که با حضور نمایندگان آمریکا، قطر و مصر ادامه دارد از تحقق "فرصتی واقعی" برای پایان دادن به جنگ غزه سخن گفت.

دونالد ترامپ در حضور مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ما به رسیدن به توافقی در خاورمیانه بسیار نزدیک هستیم که می‌تواند صلح را در این منطقه به دنبال داشته باشد.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

حماس در دومین روز مذاکرات غیرمستقیم این گروه تروریستی با اسرائيل در مصر خواستار ضمانت‌هایی از سوی آمریکا برای پایان دادن به جنگ شد.

بیش‌تر بخوانید: "حملات اسرائیل در غزه" هم‌زمان با مذاکرات در مصر ادامه دارد

خلیل الحیه، مذاکره‌کننده ارشد حماس اسرائيل را به "نقض آتش‌بس" متهم کرد و با تأکید بر این که این گروه حاضر به تلاش برای رسیدن به توافق است گفت: «ما به این قدرت اشغالگر حتی برای یک ثانیه اعتماد نداریم.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

اسرائيل و حماس از روز دوشنبه ششم اکتبر با میانجی‌گری مصر، قطر و ایالات متحده در حال مذاکره بر سر طرح صلح پیشنهادی دونالد ترامپ هستند؛ پیشنهادی که شامل آزادی تمامی گروگان‌های در بند حماس و خلع سلاح این گروه و خروج تدریجی ارتش اسرائيل از نوار غزه می‌شود.

دونالد ترامپ در کاخ سفید با اشاره به این که در مذاکرات جاری در مصر مذاکره‌کنندگان آمریکایی نیز مشارکت دارند اعلام کرد که استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیس‌جمهور و جرد کوشنر، داماد او نیز عازم مصر می‌شوند.

گزارش شده که این دو شامگاه سه‌شنبه عازم مصر شده‌اند تا روز چهارشنبه در شرم‌الشیخ بوده و به مذاکرات شتاب ببخشند.

ترامپ افزود: «فکر می‌کنم که امکان دستیابی به صلح در خاورمیانه وجود دارد. این موضوع حتی فراتر از غزه است. ما خواستار آزادی فوری همه گروگان‌ها هستیم.»

رئیس‌جمهور آمریکا با اشاره به حمایت تمام کشورهای جهان از طرح صلح او تصریح کرد، اگر حماس و اسرائيل بر سر آتش‌بس در جنگ غزه به توافق برسند ایالات متحده "تمامی تلاش خود را خواهد کرد تا اطمینان یابد که همه به این توافق پایبند خواهند ماند."

خبرگزاری آلمان به نقل از محافل شرکت‌کننده در این مذاکرات نوشت که در مذاکرات روز سه‌شنبه پیشرفت واقعی به وجود نیامد و هیچ تعهد واقعی داده نشد و هر دو طرف بر مواضع خود پافشاری کردند.

طبق طرح صلح ترامپ، حماس نباید در آینده اداره غزه هیچ‌گونه نقشی داشته باشد. با این حال این گروه بر حق خود برای مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها پافشاری می‌کند و تا کنون به درخواست خلع سلاح کامل نیز پاسخی نداده است.

در دومین روز مذاکرات غیرمستقیم میان گروه تروریستی حماس و اسرائیل در مصر، رویترز از ادامه حملات زمینی و هوایی اسرائیل در غزه خبر داده است. قطر می‌گوید همه طرف‌های مذاکره به دنبال رسیدن به توافق هستند.روز سه‌شنبه هفتم اکتبر، مذاکرات غیرمستقیم در مصر میان گروه تروریستی حماس و اسرائیل برای اجرای طرح ۲۰ ماده‌ای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا ادامه یافت. سخنگوی وزارت خارجه قطر که نقش میانجی در این مذاکرات را بازی می‌کند به خبرنگاران گفت برای اجرای طرح ترامپ، اسرائیل باید فورا عملیات در غزه را متوقف کند.

ماجد الانصاری که در دوحه در مقابل خبرنگاران صحبت می‌کرد، ضمن انتقاد به اسرائیل افزود: «در مورد آتش‌بس، این پرسش در درجهٔ اول باید با دولت اشغالگر اسرائیل مطرح شود. اگر اظهارات نخست‌وزیر آن کشور دربارهٔ پایبندی به طرح ترامپ واقعاً درست بود، انتظار می‌رفت که آن‌ها واقعاً آتش‌بس را رعایت کنند.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او در ادامه صحبت‌هایش گفت: «من شکی ندارم که این دور از گفتگوها مرحله‌ای است که در آن همه طرف‌ها به شدت به دنبال رسیدن به یک نتیجه هستند اما جزییات بسیار زیادی باید در نظر گفته شود.»

او گفت مفاد این طرح «نیازمند تفسیر عملی در میدان هستند که البته مستلزم ارتباط با همه طرف‌هاست.»

به گفته سخنگوی وزارت خارجه قطر، در حال حاضر صحبت درباره آینده دفتر سیاسی حماس در دوحه که ماه گذشته هدف حمله اسرائیل قرار گرفت "هنوز زود است". او در عین حال تصریح کرد که دفتر سیاسی حماس از سال ۲۰۰۶ در میانجی‌گری میان طرفین، به دوحه کمک می‌کند و افزود: «تا زمانی که به یک کانال برای ارتباط با حماس نیاز است، به این دفتر هم احتیاج است.»

بیشتر بخوانید: آغاز مذاکرات؛ هیأت اسرائیلی در شرم‌الشیخ برای بررسی طرح غزه

الانصاری همچنین گفت مذاکرات روز سه‌شنبه نیز در شرم‌الشیخ ادامه داشته و همه طرف‌ها بر پیشرفت مذاکرات اصرار دارند. به گفته او مذاکرات روز دوشنبه حدود چهار ساعت طول کشیده و "جزیی و فشرده" و با هدف "شناسایی موانع اجرای طرح" بوده است.

سخنگوی وزارت خارجه قطر تاکید کرد که این کشور موظف است طرح پرزیدنت ترامپ را پیش ببرد، جنگ غزه را تمام کند، به "اشغال‌گری" اسرائيل پایان دهد و از ارسال کمک‌های بشردوستانه مطمئن شود. او همچنین "عزم واشنگتن برای پایان دادن به جنگ" را ستود.

ماجد الانصاری گفت قطر و ایالات متحده با هم در حال کار بر روی این موضوع هستند تا مطمئن شوند که اجرای طرح ترامپ موقتی نخواهد بود و بر ضرورت وجود یک "چارچوب عملی و قابل اجرا در کوتاه‌مدت" که مورد پذیرش همه طرف‌ها باشد، تاکید دارند.

او گفت تحویل گروگان‌ها نقطهٔ پایان رسمی جنگ خواهد بود، زیرا ایالات متحده آتش‌بس را مستقیماً به آزادی گروگان‌ها مرتبط می‌داند.

سخنگوی وزارت خارجه قطر گفت: «مهمترین چیز در حال حاضر اجرای آتش‌بس و توقف ماشین جنگی است که بدن‌های کودکان غزه را خرد می‌کند.»

او همچنین تصریح کرد که "آینده فلسطینیان باید تنها در دستان فلسطینیان باشد".

ادامه درگیری‌ها و حملات اسرائیل در غزه

هم‌زمان خبرگزاری رویترز گزارش داده است: «تانک‌ها، قایق‌ها و جنگنده‌های اسرائیلی روز سه‌شنبه بخش‌هایی از غزه را هدف قرار دادند و در سالگرد حملهٔ حماس که منجر به دو سال جنگ شد، هیچ فرصتی برای آرامش به فلسطینی‌ها ندادند.»

به نوشته رویترز این حملات، "چالش‌های موجود در مذاکرات مربوط به طرح دونالد ترامپ برای توقف درگیری را نمایان ساخت".

این خبرگزاری از قول ساکنان غزه نوشته از زمانی که حماس طرح ترامپ برای آتش‌بس را پذیرفته عملا بر روی زمین هیچ آتش‌بسی وجود ندارد و اسرائیل به حملاتش ادامه می‌دهد.

ساکنان خان‌یونس در جنوب نوار غزه و شهر غزه در شمال این باریکه گزارش داده‌اند که روز سه‌شنبه نیز حملات اسرائیل با تانک و هواپیما و از زمین ودریا و هوا ادامه داشته است.

بیشتر بخوانید: ادامه مذاکرات غزه در شرم‌الشیخ؛ خوشبینی ترامپ به توافق صلح

در مقابل، شبه‌نظامیان در غزه نیز روز سه‌شنبه موشک‌هایی به سمت مرز اسرائیل شلیک کردند و آژیر خطر در کیبوتص‌ "نتیف هَعسرا" به صدا درآمد. ارتش اسرائيل نیز گفت نیروهایش به مقابله با افراد مسلح در غزه ادامه دادند.

در سالروز حمله تروریستی حماس به اسرائیل که منجر به کشته شدن ۱۲۰۰ نفر و گروگان‌گیری ۲۵۰ تن شد، در نوار غزه بنرهای تبلیغاتی این گروه تروریستی با شعار "مقاومت و مبارزه تنها راه مقابله با دشمن صهیونیستی" برافراشته شدند. این درحالی است که این گروه، اعلام کرده که طرح ترامپ برای آتش‌بس در غزه را پذیرفته است.

در اسرائیل نیز سالروز این حمله با پلاکاردهایی یادآوری شده که در آن روز هفتم اکتبر را "خونین‌ترین روز برای یهودیان از زمان هولوکاست" نامیدند.

نامه ترامپ به خانواده گروگان‌های اسرائیلی

روز سه‌شنبه و در سالروز حمله گروه تروریستی حماس به اسرائیل، نامه ترامپ خطاب به خانواده گروگان‌های اسرائیلی منتشر شد.

ترامپ در این نامه تاکید کرده که او موظف به "تضمین نابودی کامل حماس" است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در ادامه این نامه آمده است: «از زمان رویدادهای نفرت‌انگیز ۷ اکتبر ۲۰۲۳ که در آن خانواده‌ها از هم پاشیدند، کودکان از آغوش والدین‌شان جدا شدند و افراد بی‌گناه مورد تیراندازی، قتل و تجاوز قرار گرفتند، من مصمم بوده‌ام که همه گروگان‌ها را به خانه بازگردانم و نابودی کامل حماس را تضمین کنم تا این اعمال وحشتناک هرگز تکرار نشوند.»

ترامپ همچنین تأکید کرد که "با قاطعیت" متعهد به "سیاست خارجی مبتنی بر صلح از طریق قدرت" است؛ سیاستی که به گفتهٔ او، به "پایان دادن به سال‌ها جنگ بی‌پایان، نه فقط در خاورمیانه بلکه در سراسر جهان" منجر خواهد شد.

جی دی ونس معاون ترامپ نیز در توییتی ضمن گرامی داشتن یاد قربانیان حمله تروریستی حماس در هفتم اکتبر نوشت: «ما همچنان در مسیر اجرای طرح رئیس‌جمهور ترامپ گام برمی‌داریم، برای بازگرداندن گروگان‌های باقی‌مانده به خانه‌هایشان و ساختن صلحی پایدار برای همه.»

قرار است مقاماتی از واشنگتن روز چهارشنبه هشتم اکتبر وارد مصر شوند؛ جایی که مذاکرات دشوار میان نمایندگان اسرائیل و فلسطینیان از اول هفته جاری آغاز شده است. این مذاکرات بر اساس طرح ۲۰ ماده‌ای ترامپ برای پایان دادن به جنگ اسرائیل در غزه و آزادی گروگان‌های در بند حماس صورت می‌گیرد.

شرکت اوپن‌ای‌آی در یک مقاله پژوهشی، تصویری دقیق از نحوه تعامل جهانی کاربران با این ابزار ارائه داده است. بر اساس این گزارش، حدود ۲ درصد از افراد از هوش مصنوعی برای موضوعات مربوط به روابط شخصی خود استفاده می‌کنند.سازنده هوش مصنوعی محبوب، چت‌جی‌پی‌تی در یک پژوهش جدید، تصویری دقیق از نحوه تعامل جهانی کاربران با این ابزار ارائه داده است.

این پژوهش که با همکاری دانشگاه دوک و دانشگاه هاروارد انجام شده، بر پایه تحلیل بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار مکالمه ناشناس‌ در فاصله زمانی بین مه ۲۰۲۴ تا ژوئیه ۲۰۲۵ صورت گرفته و هدف آن درک الگوهای واقعی استفاده از چت‌جی‌پی‌تی در زندگی روزمره افراد بوده است.

محققان در این گزارش با اشاره به این که سهم استفاده‌های غیرکاری از هوش مصنوعی در حال افزایش است، می‌نویسند کاربران بیشتر از قبل برای یادگیری، مشورت شخصی و نوشتن خلاقانه از چت‌جی‌پی‌تی استفاده می‌کنند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

در این گزارش همچنین با اشاره به این که مکالمات کاربران زیر ۲۶ سال، حدود نیمی از کل مکالمات را تشکیل می‌دهد، آمده است، از سال ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، سهم کاربران زن به‌طور پیوسته رشد کرده و زنان اکنون بیش از نیمی از کاربران هفتگی فعال را تشکیل می‌دهند. همچنین در این گزارش، بیشترین رشد جغرافیایی در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط ثبت شده است.

بیشتر بخوانید: اینستاگرام چگونه زندگی ما را دگرگون کرد؟

در این بررسی آمده است، چت‌جی‌پی‌تی تا ژوئیه ۲۰۲۵ بیش از ۷۰۰ میلیون کاربر فعال هفتگی داشته که حدود ۱۰ درصد از جمعیت بزرگسال جهان را شامل می‌شوند. طبق این بررسی، همچنین کاربران روزانه بیش از دو و نیم میلیارد پیام ارسال می‌کنند که این به طور میانگین معادل بیش از سه پیام در روز برای هر کاربر است.

بیشتر این پیام‌ها ماهیت غیرکاری دارند و پژوهشگران تاکید کرده‌اند، سهم استفاده‌های شخصی با سرعتی بیشتر از استفاده‌های شغلی در حال رشد است.

این گزارش می‌افزاید، در میان هفت دسته اصلی از موضوع مکالمات افراد با چت‌جی‌پی‌تی، سه دسته، شامل "راهنمایی گرفتن و آموزش"، "جست‌وجوی اطلاعات" و "نوشتن" در مجموع نزدیک به ۸۰ درصد کل پیام‌ها را تشکیل می‌دهد.

مکالمات مربوط به کدنویسی هم حدود چهار درصد و موضوعات مربوط به روابط شخصی و نظایر آن نزدیک به دو درصد از کل مکالمات را شامل می‌شوند. این موضوعات شخصی همچنین شامل پیام‌هایی است که کاربر در آنها درباره احساسات، تجربه‌ها، تصمیم‌ها یا افکار شخصی خود حرف می‌زند یا از چت‌جی‌پی‌تی می‌خواهد به او درباره اینکه به خودش فکر کند، کمک کند.

بار مالی "سلام و احوالپرسی" کاربران برای اوپن‌ای‌آی

یکی از نکات جالب این پژوهش، سهم دو درصدی مکالمات، برای احوالپرسی و مکالمات کوتاه است. این آمار در حالی منتشر می‌شود که سم آلتمن، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، چندی پیش گفته بود که ادب کاربران موجب صرف ده‌ها میلیون دلار هزینه اضافی برق برای شرکت می‌شود.

کارشناسان می‌گویند، حتی یک "سلام" یا "ممنونم" ساده، کار محاسباتی بیشتری از سرورها می‌طلبد. با این حال برخی از کاربران تصور می‌کنند، اگر به چت‌جی‌پی‌تی نگویند "لطفا" یا از او تشکر نکنند کار بی‌ادبانه‌ای کرده‌اند.

بیشتر بخوانید: خودکشی نوجوان آمریکایی؛ والدین چت‌جی‌پی‌تی را متهم کردند

به هر روی، کارشناسان بر این باورند که جنبه‌های مربوط به تفاوت فرهنگی در تعاملات روزمره کاربران با چت‌جی‌پی‌تی را نباید نادیده گرفت. از نظر زبانی، ۸۵ درصد از پیام‌های مکالمات افراد با چت‌جی‌پی‌تی به انگلیسی نوشته شده‌اند و سریع‌ترین رشد مربوط به زبان‌های اسپانیایی، پرتغالی، اندونزیایی و هندی است. همچنین در مجموع بیش از ۵۰ زبان در داده‌های مربوط به مکالمات افراد با هوش مصنوعی ثبت شده‌اند.

محققان در این مقاله نتیجه گرفته‌اند، چت‌جی‌پی‌تی نوع تازه‌ای از "سرمایه فکری جهانی" ایجاد کرده است. بر اساس این پژوهش، بیش از نیمی از کاربران از این ابزار برای یادگیری یا بهبود مهارت‌های شغلی خود استفاده می‌کنند اما استفاده ۷۰ درصد از کاربران، جنبه شخصی یا غیرتجاری دارد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

پژوهشگران می‌گویند، این فناوری در حال تبدیل‌شدن به نوعی زیرساخت دانشی جهانی است که دسترسی به تفکر و مشاوره سطح بالا را برای افراد بیشتری ممکن می‌سازد، در عین حال به نظر می‌رسد که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن هنوز به‌طور کامل آشکار نشده است.

در پایان این مقاله تحقیقی آمده است، چت‌جی‌پی‌تی بیش از آنکه جایگزین نیروی انسانی باشد، نقش یک "دستیار یادگیری و مشاور فکری" را ایفا می‌کند.

پژوهشگران در این مقاله تاکید کرده‌اند، در بررسی آنها هیچ پیام فردی به‌صورت انسانی خوانده نشده بلکه همه‌چیز با مدل‌های طبقه‌بندی آماری بررسی شده ‌است.

سازمان عفو بین‌الملل و سازمان حقوق بشر ایران درباره موج جدید اعدام‌ها در ایران هشدار داده‌اند. در ۹ ماه گذشته، هر چهار ساعت یک نفر در ایران اعدام شده و اکنون از احتمال وقوع "اعدام‌های دسته‌جمعی" سخن به میان می‌آید.بر اساس آخرین آماری که سازمان عفو بین‌الملل و سازمان حقوق بشر ایران در اختیار دویچه‌وله فارسی قرار داده‌اند، شمار اعدام‌ها در ایران طی ۹ ماه گذشته از مرز هزار نفر فراتر رفته است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

سازمان عفو بین‌الملل در روز دوشنبه ۱۴ مهر (۶ اکتبر) هشدار داد که "ده‌ها نفر در ایران، پس از محاکمه‌های به‌شدت ناعادلانه و محکومیت به اتهامات سیاسی توسط دادگاه‌های انقلاب، در معرض خطر اعدام قرار دارند."

سازمان حقوق بشر ایران نیز اخیرا گزارش داد تنها در چهار سالن از یک واحد (واحد دو، سالن‌های ۱۴، ۱۵، ۱۶ و ۱۷) زندان قزل‌حصار، بیش از ۵۰۰ زندانی با حکم قطعی اعدام، در خطر اجرای قریب‌الوقوع حکم اعدام هستند. این سازمان همچنین مطلع شده که دستور از قوه قضائیه برای اجرای سریع‌تر حکم اعدام محکومان صادر شده است.

اعدام شش شهروند عرب و یک کرد در یک روز، پرسش‌ها درباره وقوع احتمالی اعدام‌های دسته‌جمعی جدید را تقویت کرده است.

تهدید رسانه حکومتی فارس به تکرار "تجربه اعدام‌های ۶۷"

خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی با عنوان "چرا باید تجربه اعدام‌های ۶۷ تکرار شود؟" اعدام‌های دسته‌جمعی سال ۱۳۶۷ را به عنوان یکی از "کارنامه‌های درخشان جمهوری اسلامی" توصیف کرده و نوشته است "امروز زمان تکرار این تجربه موفق تاریخی فرا رسیده است."

حال، با گسترش اعدام‌ها، سوال این است که آیا نشانه‌هایی از تکرار این تجربه تلخ و مرگبار در جمهوری اسلامی هم اکنون دیده می‌شود؟

رها بحرینی، پژوهشگر عفو بین‌الملل در امور ایران از "گستردگی موج جدید اعدام‌ها" و "بحران عمیق اعدام‌ها" سخن می‌گوید و تاکید می‌کند هزاران نفر در خطر حکم اعدام قرار دارند.

بحرینی به این اشاره می‌کند که برای مقابله با موج اعدام‌ها، این نهاد با راه‌اندازی کمپینی جهانی و "هشتگ نه به اعدام" از حکومت ایران خواسته است فورا اعدام‌ها را متوقف کند.

پژوهشگر عفو بین‌الملل تاکید می‌کند که هشدار کنونی این نهاد بخشی از این کارزار علیه "بحران عمیق اعدام‌ها" در ایران است.

وی معتقد است تنها فشار جامعه جهانی و بسیج افکار عمومی در داخل ایران و در سطح جهان می‌تواند مقامات جمهوری اسلامی را مجبور به پایان دادن به این موج اعدام‌ها کند.

به گفته بحرینی، جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنبش "زن، زندگی، آزادی" از اعدام به عنوان ابزاری برای ایجاد فضای رعب و وحشت استفاده کرده و ده‌ها زندانی سیاسی را به اتهامات واهی زیر حکم اعدام قرار داده است.

بحرینی همچنین می‌گوید بزرگترین قربانیان اعدام‌ها، مرتبط با مواد مخدر، اقلیت بلوچ به عنوان محروم‌ترین اقشار جامعه و گروه‌های ستم‌دیده اجتماعی ایران هستند.

عفو بین‌الملل: اعدام زنان بیشتر شده است

سازمان عفو بین‌الملل با برپایی کارزاری جهانی از برزیل گرفته تا کره جنوبی و کشورهای آسیایی و اروپایی، از جامعه جهانی خواسته است تا برای لغو حکم اعدام و آزادی فوری زنان ایرانی از جمله وریشه مرادی، پخشان عزیزی و شریفه محمدی در ایران تلاش کنند. این سه زن کنشگر هم‌اکنون در معرض خطر اعدام قرار دارند.

رها بحرینی در ادامه صحبت‌های خود با دویچه وله فارسی همچنین گفت عفو بین‌الملل فراخوانی فوری برای مقابله با موج اعدام‌ها منتشر کرده و با توجه به "اظهارات تکان‌دهنده مقامات جمهوری اسلامی" که خبر از برنامه آنها برای "اعدام‌های شتاب‌زده و گسترده" می‌دهد، دفاتر این نهاد در کشورهای مختلف جهان از دولت‌ها و نهادها خواسته‌اند "صدای خود را علیه موج سرسام‌آور اعدام‌ها بلند کنند، بیانیه‌های جمعی صادر کرده و اقدامات دیپلماتیک هماهنگ انجام دهند تا جمهوری اسلامی را تحت فشار قرار دهند".

آیا اعدام‌های دسته‌جمعی تکرار می‌شود؟

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران در پاسخ به امکان آغاز اعدام‌های دسته‌جمعی دیگر در ایران، می‌گوید: «اعدام‌های دسته‌جمعی تا حدی آغاز شده‌اند.» وی اضافه می‌کند که در ماه گذشته میلادی بیش از ۱۷۷ نفر در ایران اعدام شده‌اند، یعنی هر چهار ساعت یک اعدام.

به گفته امیری‌مقدم تاکنون در کمتر از ۱۰ ماه سال جاری میلادی بیش از ۱۰۴۰ اعدام در ایران ثبت شده که بالاترین آمار در ۳۰ سال گذشته جمهوری اسلامی است.

مدیر سازمان حقوق بشر ایران نگرانی خود را درباره نبود واکنش قوی و سریع جامعه جهانی و مردم داخل ایران اعلام کرده و می‌گوید در صورت تداوم این وضعیت، شاهد افزایش اعدام‌ها خواهیم بود.

وی به بالاتر بودن آمار اعدام در میان گروه‌های اتنیکی هم اشاره کرده و می‌گوید: «بیش از ۸۰ درصد اعدام‌ها با اتهامات سیاسی و امنیتی مربوط به گروه‌های اتنیکی هستند.»

او تاکید می‌کند که جمهوری اسلامی از اعدام‌ها برای ایجاد رعب و وحشت استفاده می‌کند و معمولا اعدام‌هایی را انتخاب می‌کند که هزینه سیاسی کمتری داشته باشد. برای مثال، در پرونده اعدام شش زندانی عرب ادعا شده که آنها تجزیه‌طلب بوده و با اسرائیل همکاری کرده‌اند، در حالی که در پرونده هیچ اشاره‌ای به همکاری با اسرائیل نشده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

امیری‌مقدم همچنین می‌گوید: «وقتی واژه‌هایی چون تجزیه‌طلبی و همکاری با اسرائیل به کار می‌رود، جمهوری اسلامی سعی می‌کند هزینه اعدام‌ها را پایین بیاورد تا واکنش داخلی و جهانی کاهش یابد.»

او همچنین از جامعه جهانی خواسته است که مسئله اعدام و حقوق بشر را در صدر هرگونه گفت‌وگو و تعامل با جمهوری اسلامی قرار دهد.

مدیر سازمان حقوق بشر ایران انتقاد می‌کند که در یک سال گذشته، مسائل هسته‌ای و تنش‌های منطقه‌ای میان اسرائیل و نیروهای نیابتی در اولویت بوده‌اند و حقوق بشر و اعدام‌ها در جایگاه پایین‌تری قرار گرفته‌اند و در نتیجه، جمهوری اسلامی از این کم‌توجهی سوءاستفاده کرده است.

رابطه میان اسرائیلی‌ها و فلسطینیان به مرحله بحرانی، پیچیده‌ و چه بسا بی‌بازگشتی‌ رسیده است. دویچه‌وله در همین زمینه درباره راه برون‌رفت از این وضعیت با متخصصان افکارسنجی و حل مناقشه گفتگو کرده است.نظرسنجی پشت نظرسنجی، نتایج اما تقریبا یکسان است: اکثر اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها اعتماد متقابل به یکدیگر را از دست داده‌اند و هم‌زمان، از این که این مناقشه روزی با صلح به پایان برسد ناامیدند.

نتایج یکی از آخرین نظرسنجی‌ها که در ماه اوت امسال توسط دانشگاه عبری در اورشلیم انجام شد، این بود: ۶۲ درصد پرسش‌شوندگان اسرائیلی این جمله را تایید کردند که "هیچ بی‌گناهی در غزه وجود ندارد". در میان یهودیان اسرائیل حتی رقم تاییدکنندگان این جمله بالاتر هم بود: ۷۶ درصد.

"نبود انسانیت برای من تکان‌دهنده است"

کوری گیل شوستر سرپرست دوره کارشناسی ارشد برای حل مناقشات و میانجی‌گری در دانشگاه تل‌آویو در مصاحبه با دویچه‌وله می‌گوید: «بزرگترین نگرانی من در مورد اسرائیلفقدان همدلی است.» او ادامه می‌دهد: «مردم حتی برای کودکان، افراد مسن یا بیماران مثلا سرطانی هیچ حس همدلی ندارند.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

گیل‌شوستر از سال ۲۰۱۲ یک سری وب‌ویدیو با نام "پروژه پرسش" تولید می‌کند و در آن درباره موضوعات مورد مناقشه صحبت می‌کند. او بینندگانش را مستقیم در مقابل پرسش قرار می‌دهد و در خیابان مستقیما از مردم نظرخواهی می‌کند. در یکی از این ویدیوها، او از فلسطینی‌ها پرسیده که آیا عملیات‌های دیگری شبیه حمله تروریستی هفتم اکتبر را تایید می‌کنند یا نه و در ویدیوی دیگری از اسرائیلی‌ها می‌پرسد که آیا از رنج مردم غزه خوشحال هستند؟

او با ناراحتی تعریف می‌کند که در پاسخ به پرسش همدردی با سالمندان، افراد بیمار و کودکان، یک زن در شمال اسرائیل تنها شانه‌هایش را بالا انداخت. شوستر می‌گوید: «من حتی یک بار هم به این فکر نمی‌کنم که دنیا درباره ما چه فکری می‌کند، این موضوع دیگری است. نگرانی من این است که این موضوع چه تاثیری بر ما می‌گذارد. برای من این تکان‌دهنده است که در این موضوع چقدر انسانیت کمرنگ است.»

"سلب انسانیت تقریبا کامل"

خلیل شیکاکی متخصص علوم سیاسی و سرپرست مرکز فلسطینی "پژوهش‌های سیاسی و افکار عمومی" در رام‌الله به دویچه‌وله می‌گوید: «در دو سال گذشته انسانیت تقریبا به طور کامل از بین رفته است، هردو جامعه به یک نقطه رسیده‌اند که در آن هیچ کدام نمی‌خواهند انسانیت طرف دیگر را به رسمیت بشناسند.»

او می‌گوید این "سلب انسانیت" تاثیر زیادی بر این داشته که دو طرف تا چه اندازه حاضرند برای رسیدن به یک راه‌حل صلح‌آمیز با هم توافق کنند.

شیکاکی به طور مرتب در مناطق فلسطینی نظرسنجی انجام می‌دهد و به طور مرتب در پروژه‌های تحقیقاتی مشترک با اسرائیلی‌ها شرکت می‌کند. آخرین نظرسنجی او در ماه مه امسال انجام شد و بی‌اعتمادی شدید فلسطینی‌ها را آشکار کرد: در نوار غزه ۶۹ درصد پرسش‌شوندگان و در کرانه باختری ۸۸ درصد پرسش شوندگان معتقدند که حتی در صورت خلع سلاح حماس، اسرائیل از نوار غزه بیرون نخواهد رفت.

شیکاکی هشدار می‌دهد که اعتماد متقابل نباید پیش‌شرط برای نزدیکی دوباره دوطرف به یکدیگر باشد بلکه بایستی در فرایند یک پروسه صلح رشد کند. او می‌گوید: «اگر ما اول منتظر باشیم که فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها به یکدیگر اعتماد کنند این هرگز اتفاق نخواهد افتاد.»

اولین قدم برای نزدیکی دوباره دو طرف

اما آشتی و نزدیکی دوباره پس از دهه‌ها درگیری چطور می‌تواند اتفاق بیفتد؟ نوردیر گری‌میسون روی این موضوع کار می‌کند. او مسئول سازمان Rethinking Conflict (بازاندیشی در منازعه) است که تجربیات منازعه ایرلند شمالی را به مردم خاورمیانه منتقل می‌‌کند.

او در مصاحبه با دویچه‌وله می‌گوید در هردوی این مناقشه‌ها پرسش‌های اصلی محل دعوا بر سر سرزمین، هویت و دین است.

غیر از رادیکال‌های اسرائیلی اکثر مردم اسرائیل همانند فلسطینی‌ها خواهان رسیدن به یک راه‌حل برای این مناقشه هستند. گری‌میسون می‌گوید: «اگر در طی چهار تا شش ماه آینده یک آتش‌بس در خاورمیانه برقرار شود، تخمین من این است که برای رسیدن به یک صلح نهایی پنج تا ۱۰ سال زمان لازم است. در ایرلند شمالی ما ۲۷ سال بعد از توافق جمعه عید پاک، بر روی فرایند صلح کار کردیم.»

کوری گیل شوستر، پژوهشگر منازعات معتقد است بسیاری از مردم با این منازعه کنار آمده و خود را با این وضعیت وفق داده‌اند. اما یک ارتباط سیاسی درست ممکن است این وضعیت را تغییر دهد: «اولین قدم یک کمپین بازاریابی است: ما همه از این وضعیت به ستوه آمده‌ایم و نمی‌خواهیم اینطور ادامه دهیم بنابراین همین حالا وارد عمل می‌شویم.»

او ادامه می‌دهد: «باید به انسان‌ها یک چشم‌انداز داد، چشم‌اندازی که معنا داشته باشد و بعد باید درباره آن صحبت کرد، آن را تبلیغ کرد، به گونه‌ای که انگار اسرائیل و "فلسطین" یک محصول هستند.»

آیا طرح ترامپ می‌تواند به این مناقشه پایان دهد؟

دونالد ترامپ رییس جمهوری آمریکا در اواخبر ماه سپتامبر و در صحبت با بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل طرحی ۲۰ ماده‌ای را به عنوان یک نقشه سریع به منظور آزادی گروگان‌ها و آتش‌بس فوری در غزه ارائه داد. بر اساس این طرح یک هیأت بین‌المللی تحت سرپرستی سیاستمدار کهنه‌کار بریتانیایی؛ تونی بلر بر ادامه مراحل نظارت می‌کند.

بیشتر بخوانید: آغاز مذاکرات؛ هیأت اسرائیلی در شرم‌الشیخ برای بررسی طرح غزه

در اسرائیل و نیز در سرزمین‌های فلسطینی اعتماد به سیاستمداران محلی بسیار اندک است. در اسرائیل تنها یک گروه اقلیت از دولت نتانیاهو راضی هستند و در سرزمین‌های فلسطینی محمود عباس مشروعیتش را تقریبا از دست داده است چرا که از سال ۲۰۰۶ هیچ انتخاباتی برگزار نشده است. در آخرین نظرسنجی مرکز فلسطینی پژوهش‌های سیاست‌گذاری و افکار سنجی PCPSR، هشتاد و یک درصد از پرسش شوندگان خواهان کناره‌گیری محمود عباس بودند.

گیل شوستر می‌گوید در شرایط کنونی تنها راه برون رفت از این مناقشه ظاهرا غیرقابل حل، یک رهبری قدرتمند است. او می‌گوید: «یک رهبری با شخصیت محکم نیاز است تا لااقل بتواند در طرف خودش و شاید حتی در طرف مقابل یک تفکر دگرگونه را نمایندگی کند اما من هیچکس را در افق نمی‌بینم که بتواند این کار را انجام دهد.»

راه‌حل دو کشور چقدر واقع گرایانه است؟

متخصص علوم سیاسی، خلیل شیکاکی می‌گوید یک پروسه صلح باورپذیر بایستی از سوی بازیگران باورپذیر حمایت شود. او به طور مشخص از آمریکا به عنوان متحد نزدیک اسرائیل و نیز کشورهای عربی به عنوان نمایندگان فلسطینی‌ها نام می‌برد.

شیکاکی می‌گوید: «بر اساس نظرسنجی‌های مشترک اسرائیلی-فلسطینی این موضوع کاملا مشخص است که اسرائیلی‌ها نیز آمادگی دارند تا دیدگاه‌شان را تغییر داده و از راه حل دو کشوری حمایت کنند.»

در میان فلسطینی‌ها راه‌حل دو کشوری در حال حاضر تحرک تازه‌ای ایجاد کرده اما در عین حال دو سوم پرسش شوندگان نسبت به قابل اجرا بودن آن تردید دارند.

در ماه سپتامبر فرانسه، بریتانیا، استرالیا و چند کشور دیگر به طور نمادین کشور فلسطینی را به رسمیت شناختند. طرح ترامپ، پس از انجام اصلاحاتی در ساختار اداری فلسطینیان، حداقل یک مسیر قابل‌باور به سوی خودمختاری و تشکیل دولت فلسطینی را پیش‌بینی می‌کند.

دولت اسرائیل با تشکیل یک کشور فلسطینی با حقوق کامل به‌شدت مخالف است و اخیراً ساخت‌وساز شهرک‌ها در کرانه باختری را شدت بخشیده است. همچنین شاخص صلح دانشگاه تل‌آویو که بر اساس نظرسنجی‌ها تهیه می‌شود، کاهش حمایت از راه‌حل دو کشوری در میان اسرائیلی‌ها را نشان می‌دهد: در ماه‌های آوریل و مه ۲۰۲۵، تنها ۲۱ درصد از یهودیان اسرائیل از راه‌حل دو کشوری حمایت کردند.

نزدیکی دوباره علیرغم فاصله مکانی؟

کرانه باختری اکنون به‌ واسطه شهرک‌سازی‌های اسرائیل چنان تکه‌تکه شده که منتقدان، تشکیل یک کشور فلسطینی را به دلیل نبود سرزمینی یکپارچه، غیرواقع‌گرایانه می‌دانند.

اما نمونه ایرلند شمالی نشان می‌دهد که حتی هم‌زیستی پیچیده و درهم‌تنیده نیز الزاماً مانعی برای نزدیکی دوباره نیست. در بلفاست، پایتخت ایرلند شمالی، مناطق تحت نفوذ اتحادگرایان و جمهوری‌خواهان هنوز با دیوارهایی از هم جدا شده‌اند که در پایان هر روز بسته می‌شوند.

گری میسون می‌گوید: «این دیوارها مثل پتوی گرم هستند. وقتی زمانش برسد، برداشته خواهند شد. اما پس از یک منازعه، ۲۷ سال زمان زیادی نیست به‌ویژه وقتی خاطرات این‌قدر زنده‌اند.»

میسون از اوایل دههٔ ۱۹۹۰ به بررسی منازعات مشغول بوده است. آن زمان، اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها در چارچوب روند صلح اسلو مذاکره می‌کردند و به گفته او "ایرلند شمالی به‌عنوان منازعه‌ای بزرگ و حل‌ناشدنی شناخته می‌شد".

امروز اما موضوع اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌هاست که بیش از هر زمان دیگری نامعلوم است و کسی اطلاعی ندارد که آیا این دو در آیندهٔ نزدیک می‌توانند آشتی کنند یا خیر.

پرونده کرسنت، پس از دو دهه کشمکش حقوقی، همچنان اموال ایران را در خارج از کشور می‌بلعد؛ از ساختمان شرکت نفت در لندن تا میلیاردها دلار در "حساب" بابک زنجانی در مالزی. بریتانیا حکم پیشین مصادره خانه شرکت نفت را تأیید کرد.پرونده قرارداد گازی میان شرکت ملی نفت ایران و گروه اماراتی "کرسنت پترولیوم" در سال ۱۳۸۱، موسوم به پرونده کرسنت، هنوز هم پس از گذشت دهه‌ها از آن، کابوسی برای اقتصاد و سیاست در ایران است؛ اختلافی که از همان ابتدا بر سر قیمت پایین گاز و اتهام فساد داخلی شکل گرفت، امروز پس از گذشت بیش از بیست سال، به مصادره اموال ایران در اروپا و آسیا منتهی شده است.

مصادره خانه شرکت نفت در لندن

رسانه‌های داخلی ایران روز دوشنبه ۱۴ مهر (۶ اکتبر) گزارش دادند که دادگاه تجدیدنظر بریتانیا حکم پیشین در خصوص مصادره ملک متعلق به شرکت ملی نفت ایران، موسوم به "خانه NIOC" در مرکز لندن را تأیید کرده است.

این ساختمان که نزدیک به پنج دهه در مالکیت ایران بوده و ارزش آن حدود ۱۰۰ میلیون پوند برآورد می‌شود، اکنون، برای تأمین بخشی از غرامت بیش از دو میلیارد دلاری شرکت اماراتی کرسنت، در اختیار دستگاه قضایی بریتانیا قرار گرفته است.

دادگاه تصریح کرده است که انتقال مالکیت این ساختمان به صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت ایران، اقدامی برای نجات این دارایی از دست طلبکاران بوده و اعتبار حقوقی ندارد. این رأی پس از اعتراض شرکت ملی نفت و صندوق بازنشستگی ایران صادر شد و قضات دادگاه تجدیدنظر، استدلال جمهوری اسلامی را نپذیرفتند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا با استناد به گفته یک "منبع مطلع" که نخواست هویت‌اش فاش شود، وکلای جمهوری اسلامی ۱۱ مهر اعتراض جدیدی را ثبت کرده‌اند که ممکن است نهایتاً به دیوان عالی بریتانیا کشیده شود؛ روندی که معمولاً حدود دو سال به طول می‌انجامد.

"میلیاردهای زنجانی" در کوالالامپور

ضربه بزرگ‌تر اما گویا از مالزی آمده است. وب‌سایت "دیده‌بان ایران" دوشنبه ۱۴ مهر خبر داد که دادگاه عالی مالایا در کوالالامپور حکم نهایی داوری لاهه را اجرا کرده و بیش از دو میلیارد و ۳۰۵ میلیون دلار از اموال شرکت ملی نفت ایران در بانک "اف‌آی‌آی‌بی" (FIIB) را برداشت کرده است. نکته حساس ماجرا اما، برداشت این پول‌ها از بانکی است که مالکیت‌اش به بابک زنجانی نسبت داده می‌شود.

طبق گزارش مزبور، این حکم در ادامه رأی نهایی ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۱ هیأت داوری بین‌المللی صادر شده که ایران در آن به پرداخت دو میلیارد و ۹۰۰ میلیون دلار غرامت محکوم شده بود.

منتقدان سال‌هاست بابک زنجانی را به عنوان نماد فساد و واسطه‌گری مالی در دوران تحریم‌ها معرفی می‌کنند؛ کسی که مدعی بوده پول‌های نفتی را به کشور بازمی‌گرداند، اما میلیاردها دلار از آن سرنوشت نامعلومی یافته‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

اینک طبق این گزارش، دادگاه مالزی تأیید کرده همان پول‌هایی که وجودشان بارها از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی، از جمله بیژن زنگنه وزیر نفت وقت، انکار می‌شد، در حساب‌های "اف‌آی‌آی‌بی" موجود بوده و امروز به نفع کرسنت مصادره شده است.

از روتردام تا لندن

مصادره خانه شرکت نفت در لندن اولین نمونه نیست. در سال ۱۴۰۳ دادگاهی در روتردام نیز با رد اعتراض ایران، به توقیف و مزایده یکی از ساختمان‌های متعلق به شرکت ملی نفت ایران در هلند رای داده بود.

آن ملک هم در ازای بدهی بیش از دو میلیارد و نیمی ایران به کرسنت، نهایتاً در آوریل ۲۰۲۳ به شرکت "هوول" واگذار شد.

به این ترتیب، دفاتر اروپایی شرکت ملی نفت ایران یکی پس از دیگری از دست رفتند و در عمل، حضور رسمی ایران در بازارهای مهمی چون بریتانیا و هلند از میان رفت.

پیامدهای حقوقی و سیاسی

پرونده کرسنت نه تنها زیان‌های مالی هنگفتی بر جای گذاشته، بلکه به یک موضوع دائمی در کشمکش‌های سیاسی ایران بدل شده است. قرارداد اولیه در دولت اصلاحات محمد خاتمی امضا شد، اما مقدمات آن به دولت اکبر هاشمی رفسنجانی بازمی‌گردد.

در دولت‌های بعدی، به ویژه پس از اعتراض نهادهای نظارتی به قیمت پایین گاز و تخفیف ۲۰ درصدی، قرارداد هیچ‌گاه اجرایی نشد. همین بدعهدی زمینه را برای شکایت شرکت کرسنت به مراجع بین‌المللی فراهم کرد.

در مناظره‌های انتخاباتی و جدال‌های جناحی، پرونده کرسنت به نمادی از فساد و سوءمدیریت در صنعت نفت ایران تبدیل شد. منتقدان دولت اصلاحات آن را "قراردادی ننگین" نامیدند و مخالفان دولت احمدی‌نژاد نیز بی‌تدبیری در مدیریت آن را عامل اصلی محکومیت‌های بین‌المللی دانستند.

اما فراتر از نزاع‌های سیاسی داخلی، واقعیت این است که امروز دادگاه‌های خارجی یکی پس از دیگری به نفع طرف اماراتی حکم می‌دهند و این اموال مردم ایران در سراسر جهان است که توقیف می‌شود.

پرسش‌های بی‌پاسخ

هنوز هم پس از گذشت دهه‌ها از امضای این قرارداد گازی، کماکان چند پرسش اساسی بر جای مانده است: چرا با وجود هشدارهای کارشناسی، اصلا این قرارداد امضا شد؟ چرا دولت‌های بعدی، به جای مذاکره و حل و فصل آن، اجازه کشیده شدن اختلاف به دادگاه‌های بین‌المللی را دادند؟ و در نهایت اینکه، آیا مصادره‌های جدیدی در انتظار سایر دارایی‌های شرکت ملی نفت در خارج از کشور است؟

از سوی دیگر، ماجرای حساب‌های بابک زنجانی در بانک "اف‌آی‌آی‌بی" ابعاد تازه‌ای به پرونده داده است. انکار مکرر وجود چنین دارایی‌هایی از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی، اکنون با حکم قطعی دادگاه مالزی بی‌اعتبار شده است.

میراث گران کرسنت

پرونده کرسنت به خوبی نشان می‌دهد که ترکیب سیاست‌زدگی، فساد و بی‌توجهی به قواعد حقوق بین‌الملل چگونه می‌تواند تهدیدی برای منافع ملی باشد. از نظر منتقدان، خسارت‌های میلیاردی که اکنون از حساب‌های ایران در لندن و کوالالامپور برداشت می‌شود، نتیجه مستقیم تصمیم‌ها و ناکارامدی‌های دو دهه گذشته است.

تجربه نشان می‌دهد، به‌رغم اعتراض ایران به رأی اخیر دادگاه بریتانیا و احتمال رفتن پرونده به دیوان عالی، حتی در صورت طولانی شدن روند حقوقی، احتمال تغییر در نتیجه نهایی اندک است. بدین‌ترتیب بعید نیست که ایران همچنان با سلسله‌ای از مصادره‌ها و پرداخت‌های سنگین مواجه شود.

از لندن تا مالزی، از خانه شرکت نفت تا حساب‌های بابک زنجانی، پرونده کرسنت به مسیری پیچیده و پرهزینه برای ایران بدل شده است. اما در حالی که میلیاردها دلار از دارایی‌های ایران در معرض توقیف و مصادره قرار گرفته، نشانه ملموسی از عبرت دیده نمی‌شود.

دو سال است که دولت، یهودیان و فلسطینی‌ها در آلمان با پیامدهای حمله حماس به اسرائیل و جنگ غزه دست‌وپنجه نرم می‌کنند. یهودی‌ستیزی، تظاهرات، بحث‌های داغ و اندکی امید، محورهای این چالش بوده‌اند. آیا آلمان تغییراتی کرده است؟چند روز پیش از دومین سالگرد حمله وحشیانه سازمان تروریستی اسلام‌گرای حماس به روستاهای اسرائیلی و یک جشنواره موسیقی، در دولت آلمان چیزی شبیه به امید جوانه زد.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، باور دارد که طرح صلحی که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، به همراه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تدوین کرده است، می‌تواند عملیات ارتش اسرائیل در نوار غزه را متوقف کند و آزادی گروگان‌های باقی‌مانده در دست حماس را به ارمغان آورد.

آلمان در کنار اسرائیل، با موضعی انتقادی

دولت ائتلافی جدید متشکل از احزاب مسیحی و سوسیال دموکرات‌ها، درست مثل دولت پیشینِ متشکل از سوسیال دموکرات‌ها، لیبرال‌ها و سبزها، محکم در کنار دولت اسرائیل ایستاده است. اما انتقاد از دولت نتانیاهو از چند ماه پیش، از زمانی که تصاویر کودکان گرسنه و ویرانه‌های عظیم در غزه منتشر شدند، مدام بر زبان می‌آید.

صدراعظم در ماه آگوست، به‌رغم مخالفت‌های داخلی حزب متبوعش دموکرات مسیحی، تصمیم به تعلیق تحویل تسلیحاتی گرفت که اسرائیل می‌تواند مستقیماً از آنها در غزه استفاده کند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

فریدریش مرتس در جریان تعطیلات تابستانی‌اش در مونیخ به شبکه اول تلویزیونی آلمان (ARD) گفت: «همبستگی با اسرائیل به این معنا نیست که هر تصمیمی را که یک دولت می‌گیرد تأیید و حتی از آن، تا سر حد حمایت نظامی تسلیحاتی، طرفداری کنیم.»

با این حال مرتس توقف کلی صدور تسلیحات به اسرائیل، آنگونه که بخش‌هایی از اپوزیسیون و گروه‌های حامی فلسطینیان خواستارش هستند، را رد می‌کند.

صدراعظم مرتس و وزیر خارجه‌اش، یوهان واده‌فول، بارها حملات اخیر ارتش اسرائیل به شهر غزه را "غیرقابل‌درک" و "بی‌ثمر" توصیف کرده‌اند. وزیر خارجه همچنین خواستار دسترسی بدون مانع سازمان‌های امدادرسان به غزه و تأمین مایحتاج مردم آنجا شده است.

دولت آلمان اما از توصیف این شرایط به عنوان "نسل‌کشی" پرهیز می‌کند. دیپلمات‌های وزارت خارجه در برلین می‌گویند این موضوع تنها زمانی قابل ارزیابی است که دیوان بین‌المللی دادگستری تصمیمی اتخاذ کند. هم‌اکنون در این خصوص شکایتی نزد این دادگاه وابسته به سازمان ملل در لاهه در جریان است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

آلمان به رسمیت شناختن دولت فلسطینی را با دیده تردید می‌نگرد. وزیر خارجه در مصاحبه‌ای با دویچه وله، آنچه بسیاری از متحدان آلمان در اتحادیه اروپا و ناتو انجام داده‌اند را "زودهنگام" توصیف کرده و رد کرد. واده‌فول با بیان اینکه «هدف همچنان راه‌حل دو کشوری است» گفت، اما این امر تنها می‌تواند در پایان یک فرایند حاصل شود.

اصول بلاتغییر آلمان در مورد اسرائیل

از زمان حملات حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، دولت و تقریباً همه احزاب آلمانی بر حق موجودیت و حق دفاع از خود اسرائیل تأکید کرده‌اند. مفهوم "اصل بنیادین دولتی" آلمان، مشتمل بر حفاظت از دولت یهودی که در سال ۲۰۰۸ توسط صدراعظم وقت آنگلا مرکل شکل گرفت، کماکان معتبر است.

به گفته صدراعظم آلمان، مسئولیت ویژه آلمان در برابر اسرائیل، که از جنایت هولناک هولوکاست برمی‌خیزد، همچنان پابرجاست. مرتس گفته است: «اصول سیاست آلمان در قبال اسرائیل بلاتغییر باقی مانده است، چیزی تغییر نکرده و چیزی تغییر نخواهد کرد.»

آنچه اما تغییر کرده، فضای اجتماعی است. هر آخر هفته در نقطه‌ای از آلمان تظاهراتی برای مطالبات فلسطینیان، مردم غزه، و گاه حتی برای پایان دادن به موجودیت دولت اسرائیل برگزار می‌شود.

در سوی دیگر، تظاهرات حامیان اسرائیل برگزار می‌شود که در آن یاد گروگان‌هایی زنده نگه داشته می‌شود که پس از دو سال همچنان در اسارت حماس هستند. پلیس از حدود ۷۰۰ تظاهرات در دو سال گذشته فقط در برلین خبر می‌دهد که در آنها تظاهرات حامیان فلسطینی‌ها دو برابر تظاهرات طرفداران اسرائیل بوده است.

برخی شعارها و پوسترهای فعالان فلسطینی در آلمان غیرقانونی است. به گفته اتحادیه پلیس برلین، اکنون بررسی هزاران پرونده علیه تظاهرکنندگان در جریان است. با این حال، بسیاری از این پرونده‌ها در نهایت مختومه می‌شوند.

رشد روزافزون یهودستیزی در آلمان

در دو سال گذشته یهودی‌ستیزی، یا نفرت از یهودیان، در آلمان افزایشی چشمگیر یافته است. الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان، در ماه ژوئن آمار رسمی اقدامات یهودی‌ستیزانه ثبت‌شده را منتشر کرد.

این اقدامات در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال پیش از آن، افزایشی ۲۱ درصدی داشت و با شش هزار و ۲۳۶ مورد به بالاترین سطح تاریخی خود رسید.

رون پروسور، سفیر اسرائیل در آلمان، در گفت‌وگو با دویچه وله این امر را مورد انتقاد قرار می‌دهد که علاوه بر یهودستیزی موجود راست‌گرایان، یهودستیزی چپ‌گرایان و طرفداران فلسطینی‌ها هم به شکل مشهودی افزایش یافته است.

پروسور می‌گوید: «ما با یهودستیزی چپ −در صحنه فرهنگی، در میان دانشگاهیان، در دانشگاه‌ها، گالری‌ها و تئاترها− مشکلات جدی داریم، جایی که اسرائیل و یهودیان اساساً اهریمنی جلوه داده شده و مشروعیت‌زدایی می‌شوند.»

ولفرام وایمر، مأمور دولت در امور فرهنگی، در برابر طرد و به حاشیه راندن یهودیان موضع گرفت. وایمر پس از آنکه کنسرت ارکستر فیلارمونیک مونیخ با رهبر ارکستر اسرائیلی‌اش توسط برگزارکننده جشنواره‌ای در شهر خنت بلژیک لغو شد، آنها را به شکل ناگهانی به برلین دعوت کرد. همچنین به ابتکار وایمر، یان بومرمنِ طنزپرداز یک رپر ضد اسرائیلی را از برنامه خود کنار گذاشت.

یوزف شوستر، رئیس شورای مرکزی یهودیان آلمان، به دویچه وله گفت، طبعاً بسیاری از یهودیان آلمانی نسبت به دولت اسرائیل احساس همدلی دارند. اما آنها را برای سیاست‌های دولت نتانیاهو مسئول دانستن و اهریمن جلوه دادنشان غیرقابل‌قبول است.

شوستر می‌گوید: «واقعیت این است که اینجا یک دولت در اسرائیل و عملکرد یک دولت در اسرائیل، با یهودیان در سراسر جهان یکی گرفته می‌شود، که کاملاً نادرست است.» به گفته او، انتقاد از نتانیاهو در یک دموکراسی بدیهی است، اما حق موجودیت اسرائیل نباید مورد حمله قرار گیرد.

با این حال، این دقیقاً همان اتفاقی است که در برخی تظاهرات حامیان فلسطینی‌ها و در دیوارنوشته‌ها می‌افتد. از "صهیو-نازی‌ها" و "کودک‌کش‌ها" سخن می‌رود. ستاره‌های داوودی که شبیه صلیب شکسته نازی‌ها طراحی شده‌اند، بر دیوارهای برلین دیده می‌شوند.

نگرانی فلسطینی‌ها در آلمان برای سرزمین قدیمی‌شان

در آخر هفته گذشته، ائتلافی گسترده از سازمان‌های امدادی و حقوق بشری، مانند عفو بین‌الملل، "اتحادیه یاری و امداد جهانی" (Care) و آکسفام، به‌همراه فعالان فلسطینی و گروه‌های رادیکال‌تر در برلین، علیه پیگرد قانونی و آنچه محدودیت آزادی بیان می‌خوانند، تظاهراتی برگزار کرد. حزب چپ که در پارلمان حضور دارد نیز در این تظاهرات شرکت کرد و اسرائیل را به نسل‌کشی و دولت آلمان را به حمایت از دولت نتانیاهو متهم کرد.

انجمن آلمانی-فلسطینی (DPG) در نشریات اینترنتی خود یادآوری می‌کند که زندگی فلسطینی‌ها در آلمان نیز پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تغییر کرده است. بسیاری از آنان خویشاوندان یا دوستانی دارند که از شرایط فاجعه‌بار در نوار غزه رنج می‌برند یا به دست سربازان اسرائیلی کشته شده‌اند. اعضای این انجمن، همراه با وکلای منتقد، شکایاتی را، از جمله علیه صدراعظم مرتس، به اتهام "معاونت در نسل‌کشی" مطرح کرده‌اند.

نزیه مشربش، رئیس انجمن آلمانی-فلسطینی، در مصاحبه‌ای با شبکه رادیویی "دویچلندفونک" با بیان اینکه "من طرفدار حماس نیستم"، گفت: «امیدوارم در فلسطین، در میان مردم غیرنظامی، به اندازه کافی افرادی وجود داشته باشند که بتوانند بر رادیکال‌ها برای رسیدن به یک توافق فشار بیاورند. همه ما علیه جنگ و خشونت هستیم. ما خواهان یک راه‌حل مسالمت‌آمیز، همراه با حسن همجواری، احترام و به رسمیت شاختن متقابل، هستیم.»

اسناد محرمانه‌ روسیه که به بیرون درز کرده‌اند، نشان می‌دهد روسیه قصد فروش ده‌ها فروند جنگنده سوخوی ۳۵ به ایران را دارد. نشریه نیوزویک در گزارشی این معامله تسلیحاتی میان تهران و مسکو را "تاریخی" خوانده است.طبق اسنادی که به اینترنت درز کرده‌اند، جمهوری اسلامی احتمالا در حال آماده‌سازی خود برای خرید ده‌ها فروند هواپیمای جنگنده سوخوی ۳۵ (Su-35) است. در همین زمینه، نشریه نیوزویک روز دوشنبه ۶ اکتبر (۱۴ مهر) گزارش مفصلی با استناد به مدارک منتسب به شرکت دولتی دفاعی روسیه (روستک) منتشر کرد.

به نوشته نیوزویک این می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین صادارت تسلیحاتی روسیه از آغاز حمله روسیه به اوکراین در فوریه سال ۲۰۲۲ میلادی محسوب شود.

طبق این گزارش، اسناد افشا‌شده نشان می‌دهند که جمهوری اسلامی قصد دارد، ۴۸ فرود از این جنگنده پیشرفته را از روسیه خریداری کند؛ گامی که تحقق آن می‌تواند مدرن‌سازی نیروی هوایی ایران و تعمیق همکاری‌های نظامی تهران و مسکو را به دنبال داشته باشد، آنهم در شرایطی که جمهوری اسلامی درگیر تنش‌هایی جدی با ایالات متحده و اسرائیل است و مواجهه روسیه با غرب نیز همچنان ادامه دارد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

معامله احتمالی خرید ده‌ها فروند سوخوی ۳۵ پس از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل و حملات هوایی ایالات متحده به تأسیسات اتمی ایران در دستور کار قرار گرفته؛ جنگ و حملاتی که به نوشته نیوزویک "محدویت‌های نیروی هوایی کهنه ایران را برملا ساخت". خرید جنگنده‌های پیشرفته روسی و به خدمت گرفتن هواپیماهای سوخوی ۳۵ می‌تواند قابلیت جمهوری اسلامی در بازدارندگی حملات آتی، دفاع از اماکن و تأسیسات مهم را به میزان درخورتوجهی افزایش دهد.

یک "موفقیت در صادرات" برای روسیه

در گزارش این نشریه آمده است، اگر این معامله انجام گیرد، خرید این هواپیماهای جنگنده مدرن نه تنها موقعیت جمهوری اسلامی در منطقه را تقویت می‌کند، بلکه نشانگر عمق همکاری دفاعی تهران و مسکو تحت تحریم‌های سنگینی است که هر دو کشور با آن روبرو هستند.

به نوشته نیوزویک این معامله تسلیحاتی برای روسیه یک موفقیت صادراتی حیاتی در شرایط تحریم و فشار تولید در دوران جنگ تلقی خواهد شد.

اسناد شرکت دولتی دفاعی روسیه (روستک) که لو رفته‌اند، ظاهرا در تاریخ ۲ اکتبر از سوی گروه هکری "آینه سیاه" (Black Mirror) به انتشار رسیده و به نوشته نیوزویک بیش از ۳۰۰ سند داخلی را دربرمی‌گیرد که در آن‌ها قراردادهای صادرات، قیمت‌گذاری و برنامه تحویل ذکر شده‌اند.

تصاویر این اسناد در شبکه‌های اجتماعی گوناگون از جمله اکس (توییتر سابق) و تلگرام منتشر شده‌ و رسانه‌های متمرکز بر مسائل دفاعی همچون Army Recognition و Defence Security گزارش داده‌اند، کد مشتری "۳۶۴" در این اسناد مربوط به جمهوری اسلامی و احتمالا مربوط به سفارش ۴۸ فروند جنگنده چند‌منظوره سوخوی ۳۵ است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در گزارش نیوزویک در این رابطه آمده که یکی از موارد ذکرشده با عنوان "کد ۳۶۴" برنامه‌ای به ارزش ۶۸۶ میلیون دلار و زمان‌بندی تحویل به صورت مرحله‌ای (۱۶ تا ۴۸ ماه) را مشخص کرده است؛ احتمالا به این معنا که اولین فروند هواپیمای جنگنده در سال ۲۰۲۶ و آخرین دسته تا سال ۲۰۲۸ میلادی تحویل داده خواهند شند.

طبق ارزیابی رسانه Army Recognition اگر چه موارد افشاشده مورد تأیید قرار نگرفته‌اند، اما قالب‌بندی و اصطلاحات آن‌ها شباهت بسیاری به اسناد اصلی شرکت دولتی دفاعی روسیه (روستک) دارد.

توانایی‌های سوخوی ۳۵

هواپیمای روسی سوخوی ۳۵ جنگنده‌ای چندمنظوره (مجهز به دو موتور و سیستم رانش برداری) است که از توانایی مانور درخورتوجهی برخوردار است.

این جنگنده که مجهز به رادار Irbis-E است، می‌تواند چندین هدف را هم‌زمان ردیابی کرده و تا ۸ تُن موشک و بمب را حمل کند.

این هواپیمای جنگنده برای رقابت با هواپیماهای مدرن غربی نسل چهارم طراحی شده است، از جمله جنگنده‌های یوروفایتر تایفون، بوئینگ اف/ای-۱۸ سوپر هورنت و مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ئی استرایک ایگل.

جمهوری اسلامی چندی‌ پیش محموله‌ای حاوی جنگنده‌های روسی میگ ۲۹ دریافت کرد تا توانایی‌های هوایی خود را تقویت کند.

همزمان با این معامله، معاهده مشارکت استراتژیک جامع روسیه و جمهوری اسلامی اجرایی شد که در اوایل سال جاری میلادی (دی‌ماه ۱۴۰۳) به منظور تقویت مناسبات دوجانبه مسکو و تهران در حوزه‌های دفاع، انرژی و اقتصاد به امضای ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، رؤسای جمهور روسیه و ایران روسیه رسیده بود.

وزارت خارجه روسیه در آغاز ماه اکتبر جاری با انتشار بیانیه‌ای اجرای این معاهده را "نقطه عطفی" در روابط دوجانبه دانست و تصریح کرد، "این سند تازه خطوط کلی همکاری بلندمدت را تعیین می‌کند، هماهنگی نزدیک دو کشور در سازمان‌های چندجانبه را پیش‌بینی می‌کند و بر تلاش مشترک برای تقویت ثبات و امنیت منطقه‌ای تکیه دارد."

این معاهده جایگزین چارچوب همکاری ۲۰ ساله متعلق به سال ۲۰۰۱ می‌شود که در سال ۲۰۲۰ میلادی برای پنج سال تمدید شده بود.