دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

آیا آلمان با تأیید غیرمستقیم حملات پهپادی آمریکا از طریق پایگاه رامشتاین، حقوق بنیادین افراد خارجی را نقض می‌کند؟ دو مرد یمنی بر همین مبنا از دولت آلمان شکایت کرده بودند اما دادگاه قانون اساسی آلمان این شکایت را رد کرد.دادگاه قانون اساسی فدرال آلمان روز سه‌شنبه ۱۵ ژوئیه (۲۴ تیر) شکایت دو مرد یمنی علیه دولت آلمان را وارد ندانست و اعلام کرد آلمان موظف نیست علیه حملات پهپادی ایالات متحده در یمن اقدامی انجام دهد، حتی اگر برای این منظور پایگاه رامشتاین مورد استفاده قرار بگیرد.

این پایگاه هوایی که در ایالت رایلند فالتس قرار دارد، تحت مدیریت نیروی هوایی آمریکا و یکی از مهمترین پایگاه‌های نظامی این کشور در خارج از خاک ایالات متحده به شمار می‌رود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

با این حال بنا بر حکم این دادگاه، آلمان در موارد خاص موظف است از اتباع خارجی در خارج از این کشور نیز محافظت کند.

دوریس کونیگ، معاون رئیس‌دادگاه قانون اساسی، در توضیح این حکم استدلال کرد دولت آلمان "موظف به محافظت کلی از حقوق بنیادین بشر و اصول اصلی حقوق بشردوستانه بین‌المللی است و این امر حتی در مورد افراد خارجی در خارج از کشور صدق می‌کند." با این حال دادگاه برای این تعهد دو شرط را تعیین کرد؛ اول اینکه باید ارتباط کافی با حاکمیت دولت آلمان وجود داشته باشد و دوم آنکه، باید خطر جدی وجود داشته باشد مبنی بر اینکه حقوق بین‌الملل به طور سیستماتیک نقض می‌شود.

در این حکم آمده که دادگاه در مورد حملات پهپادی آمریکا در یمن، چنین خطری را تشخیص نداد. به گفته دادگاه همچنین ثابت نشد که که ایالات متحده در این زمینه از معیارهایی غیرقابل قبول برای تمایز میان اهداف نظامی مشروع و غیرنظامیان تحت حفاظت استفاده می‌کند.

اگرچه پهپادهای آمریکایی در عملیات علیه شبه‌نظامیان حوثی در یمن، از رامشتاین به پرواز درنمی‌آیند و از آن‌جا کنترل نمی‌شوند، اما داده‌ها از طریق کابل از آمریکا به رامشتاین منتقل می‌شوند و از آن‌جا سیگنال‌ها از طریق یک ایستگاه رله ماهواره‌ای پخش می‌شوند.

دو مرد یمنی شاکی این پرونده در سال ۲۰۱۲ شاهد حمله‌ای پهپادی در زادگاه خود بودند که هدف آن در اصل افراط‌‌گرایان بود. با این حال به گفته آنها دو نفر از بستگان بی‌گناه‌شان نیز در این حمله کشته شدند. این دو با طرح این شکایت می‌خواستند آلمان از غیرنظامیان در برابر حملات پهپادی محافظت کند، در این زمینه تحقیقاتی انجام دهد و در صورت لزوم از ایالات متحده بخواهد که به حقوق بین‌الملل پایبند باشد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

شکایت آنها در دادگاه اداری فدرال در لایپزیگ در سال ۲۰۲۰ رد شد. این دادگاه در آن زمان ارتباط با خاک آلمان را به اندازه کافی نزدیک ندانست. پس از صدور این حکم، این دو شکایتی را در دادگاه قانون اساسی مستقر در شهر کارلسروهه ثبت کردند.

در جلسه دادرسی که در ماه دسامبر سال گذشته برگزار شد، دولت آلمان نگرانی‌های امنیتی خود را مطرح کرده و نماینده دولت در دادگاه گفته بود، این کشور اگر بخواهد به دلیل رفتار متحدانش در خارج از کشور در امور آنها مداخله کند، این موضوع می‌تواند تأثیر ماندگاری بر توانایی آلمان برای تشکیل اتحاد با کشورهای دیگر بر جای بگذارد.

اقلیم کردستان عراق در ۲۴ ساعت گذشته هدف ۴ حمله پهپادی قرار گرفت. وزارت منابع طبیعی اقلیم یکی از حملات را "تروریستی" خواند. سفارت آمریکا حملات را محکوم کرد و از بغداد خواست گروه‌های مسلح را مهار کند.وزارت منابع طبیعی اقلیم کردستان اعلام کرد که صبح سه‌شنبه ۲۴ تیر (۱۵ ژوئیه)، انفجاری ناشی از حمله پهپادی در میدان نفتی سرسنگ در منطقه چمانکی استان دهوک رخ داد. این وزارت‌خانه در بیانیه‌ای این حمله را "تروریستی" خواند و گفت که انفجار خسارات مادی به تأسیسات وارد کرده، اما "تلفات جانی" نداشته است.

شرکت آمریکایی "اچ‌کی‌ان"، انرژی بهره‌بردار این میدان، توقف تولید نفت و تلاش برای مهار آتش‌سوزی را تأیید کرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این حمله بخشی از موج حملات پهپادی بود که اقلیم کردستان را هدف قرار داد. شامگاه دوشنبه ۲۳ تیر، دو پهپاد به میدان نفتی خورماله در نزدیکی هولیر اصابت کردند و تنها به خطوط لوله آب آسیب رساندند. همچنین یک پهپاد در نزدیکی فرودگاه اربیل و دیگری در شهر چمچمال سلیمانیه سقوط کرد. سازمان ضدتروریسم کردستان اعلام کرد هیچ‌یک از این حملات تلفات جانی نداشته است.

سفارت آمریکا در بغداد خواستار اقدام قاطع شد

سفارت ایالات متحده در بغداد تنها پس از ساعاتی موج حملات پهپادی به اقلیم کردستان، از جمله حملات ۲۳ و ۲۴ تیر به میادین نفتی خورماله و سرسنگ را به شدت محکوم کرد.

در بیانیه‌ای سفارت آمریکا آمده است: «دولت عراق باید از اختیارات خود برای جلوگیری از حملات گروه‌های مسلح به سایت‌هایی در خاک خود، از جمله مکان‌هایی که شرکت‌های عراقی و بین‌المللی سرمایه‌گذاری کرده‌اند استفاده کند.»

بیشتر بخوانید: استقبال آمریکا و ترکیه از توافق دولت موقت سوریه با کردها

این بیانیه حملات را "غیرقابل قبول" خواند و هشدار داد که این اقدامات "حاکمیت عراق را تضعیف کرده و تلاش‌ها برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی را به خطر می‌اندازد". در همین حال سفارت آمریکا از بغداد خواست این حوادث را بررسی کرده و عاملان را پاسخگو کند.

عارف سلیمی، کارشناس مسائل منطقه در گفت‌وگو با دویچه ولە فارسی اظهار داشت: «انگشت اتهام در این حملات به سوی گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی ایران نشانه می‌رود.» او افزود: «هرچند شواهد روشنی در رسانه‌ها از دست داشتن این گروه‌ها منتشر نشده، اما به جز گروه‌های موسوم به حشدالشعبی و نیابتی‌های جمهوری اسلامی به نظر نمی‌رسد گروه‌های دیگری توانایی انجام چنین حملاتی را داشته باشند.»

سلیمی درباره انگیزه این حملات می‌گوید: «گروه‌های نیابتی ایران تحت فشار برای خلع سلاح یا ادغام در ارتش عراق هستند. این حملات می‌تواند تلاشی برای به رخ کشیدن قدرتشان باشد تا نشان دهند قادرند اوضاع داخلی عراق را ناآرام کنند.» او افزود: «اقلیم کردستان هدف مناسبی برای این گروه‌هاست، زیرا هزینه سیاسی کمتری دارد و احتمال واکنش شدید دولت مرکزی کمتر است.»

بیشتر بخوانید: آغاز مجدد صادرات نفت اقلیم کردستان؛ توافق بغداد و اربیل

این حملات در بحبوحه تنش‌های اربیل و بغداد بر سر قراردادهای نفتی، به‌ویژه قرارداد چند میلیارد دلاری اچ‌کی‌ان انرژی برای توسعه میدان گازی میران، رخ داده است. سلیمی در این باره گفت: «ممکن است جناح‌هایی در دولت مرکزی از قراردادهای نفتی اقلیم با شرکت‌های آمریکایی و غربی ناراضی باشند و این حملات واکنشی به این قراردادها باشد.»

او همچنین به تنش‌های منطقه‌ای اشاره کرد و ادامه داد: «در میانه تنش‌های فزاینده ایران با آمریکا و اسرائیل، ایران ممکن است بخواهد با ناامن کردن اوضاع اقلیم کردستان و عراق، آمریکا را در این منطقه مشغول کند.» سلیمی به پوشش گسترده درگیری‌های اخیر دو عشیره کُرد در اطراف اربیل در رسانه‌های ایرانی اشاره کرد که برخی از جناح‌ها و رسانه‌های وابستە بە جمهوری اسلامی ایران آن را "کودتا علیه بارزانی‌ها" خوانده‌اند.

سلیمی یک احتمال ضعیف‌تر را نیز مطرح کرد: «این حملات ممکن است به فرایند مذاکرات میان پ‌ک‌ک و دولت ترکیه مرتبط باشد. ایران و نیابتی‌هایش ممکن است از این فرایند ناخشنود باشند و بخواهند با سناریوسازی بر آن تأثیر بگذارند.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این حملات پس از درگیری ۱۲ روزه ایران و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ شدت گرفته است. در ۱۲ تیر، وزارت کشور اقلیم کردستان گروه حشدالشعبی را مسئول حمله‌ای مشابه به نزدیکی فرودگاه اربیل دانست، اتهامی که دولت مرکزی عراق آن را رد کرد. هیچ گروهی تا کنون مسئولیت حملات اخیر را بر عهده نگرفته است.

سلیمی تأکید کرد: «از زمان سقوط داعش، هیچ گزارشی از حملات پهپادی این گروه منتشر نشده و این امر احتمال دست داشتن آنها را در این حملات بسیار ضعیف می‌کند.»

مقامات اقلیم کردستان خواستار تقویت دفاع هوایی با همکاری ائتلاف بین‌المللی شده‌اند.

نیروهای دولتی سوریه، در پی درگیری‌های مرگبار میان دروزی‌ها و قبایل بادیه‌نشین، وارد شهر سویدا شدند. رهبر معنوی دروزی‌ها خواستار مقاومت در برابر نیروهای دولتی شده است. سوریه از حمله هوایی اسرائیل به سویدا خبر داده است.یکی از رهبران برجسته معنوی دروزی‌ها در سوریه، رهبری دمشق را متهم کرد که با وجود توافق حاصل‌شده بر سر مهار خشونت‌ها، شهر جنوبی سویدا را هدف بمباران قرار داده است. او همچنین از جنگجویان خواست در برابر ورود نیروهای سوری به این شهر مقاومت کنند.

بیانیه ویدیویی حکمت الهجری، شیخ پرنفوذ دروزی که امروز سه‌شنبه ۱۵ ژوئیه (۲۴ تیرماه) منتشر شد، چالشی برای دولت احمد شرع، رئیس‌جمهوری موقت سوریه، به شمار می‌رود.

دولت احمد شرع که نیروهایش در دسامبر گذشته، دیکتاتور پیشین، بشار اسد، را سرنگون کردند، اکنون می‌کوشد پس از نزدیک به ۱۴ سال جنگ که کشور را به چند منطقه جداگانه تقسیم کرده بود، حاکمیت متمرکز خود را بر سراسر خاک سوریه اعمال کند.

رهبران دروزی‌ها ماه‌هاست ضمن اعلام بی‌اعتمادی به دولت جدید سوریه، با حضور نیروهای دولتی در مناطقشان مخالفت کرده و اعلام کرده‌اند که امنیت شهر سویدا را با نیروهای محلی خود تأمین خواهند کرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

اسرائیل نیز به عنوان همسایه سوریه، حملاتی را علیه نیروهای دولتی سوریه در سویدا و حوالی دمشق انجام داده و هدف خود را محافظت از اقلیت دروزی اعلام کرده است.

آیین دروزی از ادیان باطنی ابراهیمی محسوب می‌شود که پیروانش در کشورهای سوریه، لبنان، اسرائیل و اردن پراکنده‌اند.

اما اوایل این هفته، دور جدیدی از درگیری‌های شدید میان گروه‌های مسلح دروزی و قبایل بادیه‌نشین در استان سویدا آغاز شد که ده‌ها کشته و هزاران نفر آواره بر جای گذاشت.

وزارتخانه‌های دفاع و کشور سوریه، در پی این درگیری‌ها، یگان‌هایی را برای پایان دادن به منازعه و اعمال کنترل، به این استان اعزام کردند.

"جنگی تمام‌عیار برای نابودی"

رهبری معنوی دروزی‌ها ابتدا بامداد سه‌شنبه در بیانیه‌ای مکتوب اعلام کرد که اجازه ورود نیروهای دولت مرکزی سوریه به شهر سویدا را برای پایان دادن به خونریزی صادر کرده و از گروه‌های مسلح خواست تا سلاح‌های خود را تحویل داده و با نیروهای دولتی همکاری کنند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

اما ساعاتی بعد، شیخ حکمت الهجری که از مخالفان سرسخت رهبری جدید دمشق است، اعلام کرد که این بیانیه از سوی دمشق به آنها تحمیل شده و نیروهای سوری با ادامه تیراندازی به ساکنان این استان، توافق را نقض کرده‌اند.

او در بیانیه‌ای ویدیویی با تاکید بر اینکه «ما در معرض یک جنگ تمام‌عیار برای نابودی قرار گرفته‌ایم»، از تمام دروزی‌ها خواست تا «با تمام امکانات موجود در برابر این یورش وحشیانه ایستادگی کنند.»

سوریه از "حملات هوایی اسرائیل به سویدا" خبر داد

به گفته خبرنگار رویترز در سویدا، کاروان‌هایی از تانک‌ها، کامیون‌ها و موتورسیکلت‌های ارتش سوریه تا میانه‌های بامداد سه‌شنبه وارد بخش‌هایی از شهر سویدا شده و به تیراندازی به محله‌های این شهر ادامه داده‌اند.

این خبرنگار همچنین گزارش داده است که جنگنده‌های اسرائیلی بر فراز شهر به پرواز درآمده‌اند، اما هنوز گزارشی از حمله هوایی منتشر نشده است.

این در حالی است که به گزارش خبرگزاری رسمی سوریه، ارتش اسرائیل امروز سه‌شنبه با حملات هوایی، شهر سویدا را هدف قرار داده است.

ارتش اسرائیل روز گذشته اعلام کرد که چند حمله علیه تانک‌هایی که به سوی سویدا در حرکت بودند انجام داده تا «از رسیدن آنها به منطقه جلوگیری کند»، زیرا آنها می‌توانسته‌اند تهدیدی برای اسرائیل محسوب شوند.

اسرائیل اوایل سال جاری اعلام کرده بود که اجازه استقرار ارتش جدید سوریه در جنوب دمشق را نخواهد داد و سویدا و استان‌های مجاور باید مناطق غیرنظامی باقی بمانند.

برخی از این تنش‌ها اما، پس از آغاز مذاکرات مستقیم میان اسرائیل و سوریه برای جلوگیری از درگیری در مناطق مرزی دو کشور، آرام شده بود.

آلمان برای افزایش توان دفاعی خود خواهان خرید پرتابگرهای موشکی "تایفون" از آمریکاست. این سامانه می‌تواند اهداف دوردست، حتی در روسیه را هدف بگیرد و بازدارندگی اروپا را تقویت کند.آلمان قصد دارد از آمریکا سامانه‌ موشکی "تایفون" خریداری کند. این سامانه متحرک پیشرفته قادر به هدف قرار دادن اهداف در فاصله ۲۰۰۰ کیلومتری است؛ بُردی که روسیه را نیز می‌توان هدف قرار داد.

بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان که به واشنگتن سفر کرده، پس از گفت‌وگو با پیت هگست، همتای آمریکایی‌‌اش گفت: «آلمان می‌تواند از این طریق به‌طور چشمگیری توان دفاعی‌اش و همچنین توان بازدارندگی خود و اروپا را افزایش دهد.» تصمیم نهایی برای خرید این تسلیحات هنوز گرفته نشده، اما پیستوریوس به‌طور رسمی علاقه‌مندی این کشور برای دریافت این سامانه موشکی را اعلام کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بنا بر گزارش‌ها وزیر دفاع آلمان در این دیدار نتوانست با هگست بر سر تحویل سامانه‌های پدافند هوایی پاتریوت بیشتر به اوکراین، که قرار است آلمان حدود دو میلیارد یورو از هزینه آن را تأمین کند، به توافق نهایی برسد. او گفت هنوز جزئیات فنی، لجستیکی و مالی باقی مانده که "برای هر دوی ما قابل حل به نظر می‌رسد."

این اولین سفر پیستوریوس به واشنگتن از زمان ورود ترامپ به کاخ سفید و انتصاب هگست در کابینه بوده است.

او پس از دیدار با هگست در پنتاگون به خبرنگاران گفت که آلمان روند خرید تسلیحات میان‌برد تایفون را آغاز کرده است که قابلیت شلیک موشک‌های دوربرد مانند تاماهاوک را دارد.

تا کنون نیروهای مسلح آلمان چنین تسلیحاتی با برد ۲۰۰۰ کیلومتر در اختیار نداشته‌اند. سامانه‌های مشابه اروپایی هنوز در حال توسعه هستند و به گفته پیستوریوس، حداقل ۷ تا ۱۰ سال دیگر در دسترس خواهند بود. او سامانه تایفون را "راه‌حلی موقت" خواند که می‌تواند تا زمان توسعه تسلیحات دوربرد زمینی اروپا، کمبود موجود را رفع کند.

وزیر دفاع آلمان همچنین ابراز امیدواری کرد که ایالات متحده همان‌طور که سال گذشته جو بایدن وعده داده بود، از سال ۲۰۲۶ تسلیحات میان‌برد خود را در آلمان مستقر کند. دولت ترامپ هنوز این موضوع را رسما تأیید نکرده است.

وابستگی به آمریکا برای دریافت پاتریوت

یکی از محورهای اصلی سفر وزیر دفاع آلمان به واشنگتن، حمایت از اوکراین بود. عدم توافق در مورد تحویل سامانه‌های دفاع پدافند هوایی پاتریوت در دیدار هگست و پیستوریوس، آلمان را در حال حاضر بر سر این دوراهی قرار داده که یا دو سامانه آماده موجود در آمریکا را خریداری کند که مستقیماً به اوکراین فرستاده شود، یا اینکه ابتدا دو سامانه خود را در اختیار اوکراین بگذارد و سپس از آمریکا جایگزین دریافت کند.

بیشتر بخوانید: ترامپ می‌خواهد سامانه‌های "پاتریوت" به اوکراین بفرستد

موشک‌های پاتریوت می‌توانند هواپیماهای دشمن، موشک‌های بالستیک و کروز را رهگیری کنند.

این سامانه‌ها اهداف را تا فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتر و ارتفاع ۳۰ کیلومتر هدف قرار می‌دهند. آلمان از ۱۲ سامانه اولیه خود، سه سامانه را به اوکراین تحویل داده است و اکنون به دلیل کمبود، به آمریکا متکی است.

آمادگی برای کاهش نیروهای آمریکایی در آلمان

حضور نیروهای آمریکایی در آلمان نیز از دیگر موضوعات این سفر بود. ترامپ در دوره اول ریاست‌جمهوری خود قصد داشت تعداد سربازان آمریکایی در آلمان را به ۲۵ هزار نفر کاهش دهد، اما در دیدار فردریش مرتس، صدراعظم آلمان با ترامپ در کاخ سفید که اوایل ژوئن رخ داد، در این رابطه صحبتی نشد. به گزارش خبرگزاری آلمان وزیر دفاع این کشور پیش‌بینی می‌کند که احتمالا دولت آمریکا ۳۸ هزار سرباز آمریکایی را از آلمان خارج خواهد کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

پیستوریوس به رسانه‌ها گفت با هگست هماهنگی نزدیکی برای اجرای مرحله به مرحله هر تصمیم احتمالی درباره این موضوع داشته است تا در صورت خروج سربازان، از ایجاد "شکاف‌های خطرناک در توانایی‌ها"، جلوگیری شود.

ترامپ پیش‌تر گفته بود اگر آلمان خواستار حضور سربازان باشد، او با این امر مخالفتی ندارد. آمریکا اکنون در حال بررسی استقرار نیروهای خود در خارج است و انتظار می‌رود تمرکز از اروپا به منطقه هند و اقیانوس آرام منتقل شود. نتایج این بررسی احتمالاً در سپتامبر منتشر خواهد شد.

حزب "اتحاد یهودیت توراتی" به دلیل اختلاف بر سر خدمت سربازی طلاب دینی، از ائتلاف دولتی نتانیاهو خارج شد. با جدایی این حزب ارتدوکس افراطی از ائتلاف نتانیاهو، اکثریت ائتلاف دولتی در پارلمان اسرائیل به حداقل ممکن رسیده است.حزب ارتدوکس افراطی "اتحاد یهودیت توراتی" در اسرائیل، بامداد سه‌شنبه ۱۵ ژوئیه (۲۴ تیرماه) خروج خود را از ائتلاف دولتی به رهبری بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشور را اعلام کرد.

به گزارش خبرگزاری رویترز و روزنامه "تایمز اسرائیل"، دلیل این خروج رد شدن پیش‌نویس قانونی برای معافیت دانشجویان مدارس دینی از خدمت سربازی عنوان شده است.

پیش از این در شامگاه دوشنبه یکی از جناح‌های "اتحاد یهودیت توراتی" به نام "دگل هتورا" خروج نمایندگان خود را اعلام کرده بود. طبق بیانیه این حزب، شش تن از هفت عضو آن در مجلس نمایندگان اسرائیل (کنست) که ترکیبی از جناح‌های "دگل هتورا" و "اگودات یسرائیل" هستند، استعفای خود را اعلام کرده‌اند.

اسحاق گلدکنوپف، رئیس حزب "اتحاد یهودیت توراتی" نیز یک ماه پیش استعفا کرده بود. سخنگوی او تأیید کرده است که اکنون هر هفت نماینده این حزب کنست را ترک کرده و از دولت خارج می‌شوند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

نمایندگان ارتدوکس افراطی در کنست مدت‌ها بود تهدید می‌کردند که به دلیل کشمکش دائمی بر سر رد شدن پیش‌نویس قانون معافیت دینی، ائتلاف را ترک خواهند کرد. آنان همواره استدلال می‌کردند که تصویب این پیش‌نویس، یکی از وعده‌های اصلی در توافقشان برای پیوستن به ائتلاف در پایان سال ۲۰۲۲ بوده است.

جناح "دگل هتورا" در بیانیه‌ای اعلام کرد که پس از مشورت با خاخام‌های ارشد و در پی نقض مکرر وعده‌های دولت، تصمیم به خروج از ائتلاف گرفته است.

در پی خروج "اتحاد یهودیت توراتی" از ائتلاف دولتی، نتانیاهو با در اختیار داشتن تنها ۶۱ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست، به اکثریتی شکننده متکی خواهد بود. در ابتدا مشخص نبود که آیا حزب "شاس"، دیگر حزب افراطی ارتدوکس، نیز راه "اتحاد یهودیت توراتی" را خواهد رفت یا نه.

هم نتانیاهو و هم بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی، در زمان تشکیل دولت قبلی، تصویب قانون جدید سربازی را منتفی اعلام کرده بودند؛ زیرا برای تشکیل ائتلاف به حمایت حزب "اتحاد یهودیت توراتی" و حزب همراهش "شاس" نیاز داشتند، که روی هم رفته ۱۸ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را در اختیار دارند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

نتانیاهو تاکنون میان فشار این احزاب برای معافیت دینی از خدمت سربازی و خواست‌های دیگر شرکای دولتی‌اش برای لغو این معافیت‌ها در زمان جنگ، در نوسان بود. او سرانجام، هنگام تشکیل ائتلاف در سال ۲۰۲۲، با تصویب قانون جدید خدمت سربازی موافقت کرد؛ قانونی که خواست‌های افراطی‌های مذهبی را برآورده می‌کرد.

لغو معافیت با حکم دیوان عالی

معافیتی که دهه‌ها برای طلاب ارتدوکس از خدمت نظام وظیفه وجود داشت، سال گذشته از سوی دیوان عالی کشور اسرائیل لغو شد.

دادگاه حکم داد که وزارت دفاع دیگر نمی‌تواند این گروه را به شکل یکدست و کلی و صرفاً به دلایل مذهبی معاف کند و دولت باید فرآیند اعزام طلاب یهودی ارتدوکس به خدمت سربازی را آغاز کند. ارتش نیز سپس اعلام کرد که قصد دارد سالانه حدود سه هزار نفر از این گروه را به خدمت فرا بخواند.

ارتش اسرائیل، با توجه به جنگ در نوار غزه و مأموریت‌های دیگر، ابتدای ژوئیه سال جاری (۲۰۲۵) اعلام کرد که تصمیم دارد ۵۴ هزار دانشجوی مدارس دینی ارتدوکس را به خدمت فرا بخواند؛ تصمیمی که به‌شدت مناقشه‌برانگیز بود.

ارتش گفته بود که تمهیداتی خاص برای ملاحظات مذهبی در نظر گرفته خواهد شد، اما فرایند اعزام قرار است در ژوئیه آغاز شود.

خدمت نظام در اسرائیل برای مردان و زنان از ۱۸ سالگی اجباری است. مردان ارتدوکس که به شکل تمام‌وقت در حوزه‌های دینی تحصیل می‌کنند، از زمان تأسیس این کشور در سال ۱۹۴۸ از خدمت سربازی معاف بوده‌اند.

تاکنون تلاش‌های متعدد برای اعزام این گروه به خدمت سربازی، همواره با شکست مواجه شده است. البته در زمان تأسیس اسرائیل جمعیت ارتدوکس‌ها بسیار کم بود. در این میان اما سهم آنان به ۱۳ درصد از جمعیت کشور رسیده است.

بنا بر گزارش‌ها اسرائیل پیشنهاد جدیدی برای آتش‌بس غزه ارائه کرده، اما بعید است که این طرح، مذاکرات متوقف‌شده را به جریان بیاندازد. حماس طرح اسرائیل برای ساخت یک اردوگاه عظیم را "مانع‌تراشی عامدانه" توصیف کرده است.روزنامه "تایمز اسرائیل" به نقل از یک دیپلمات عرب گزارش داده که اسرائیل در جریان مذاکرات غیرمستقیم آتش‌بس در غزه، پیشنهاد جدیدی برای عقب‌نشینی گسترده‌تر نیروهای خود ارائه کرده است، اما با این حال در این‌باره که آیا این پیشنهاد منجر به پیشرفتی در مذاکرات شود یا خیر، تردیدهایی وجود دارد.

بنا بر گزارش‌ها پافشاری اسرائیل بر حفظ نیروهایش در جنوب غزه با طرح بحث‌برانگیز دولت این کشور برای ایجاد یک اردوگاه عظیم برای فلسطینیان مرتبط است که به تازگی از سوی یسرائیل کاتس، وزیر دفاع، اعلام شد. طبق این طرح که اسرائیل آن را "شهر بشردوستانه" نامیده، منطقه‌ای بر روی ویرانه‌های شهر رفح ساخته خواهد شد که قرار است در مرحله نخست ۶۰۰ هزار فلسطینی را در خود جای دهد. به گزارش تایمز اسرائیل قرار است در نهایت تمامی بیش از دو میلیون ساکن غزه به این منطقه منتقل شوند. کسانی که یک بار وارد "شهر بشردوستانه" شوند، دیگر اجازه خروج از آن را نخواهند داشت.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

اسرائیل می‌گوید این طرح نقطه شروعی برای "خروج داوطلبانه" ساکنان غزه است در حالی که منتقدان این پروژه را یک "اردوگاه حبس جمعی" می‌نامند که ممکن است در بلند مدت به اخراج اجباری فلسطینیان منجر شود.

حسام بدران، یکی از اعضای ارشد گروه تروریستی حماس در گفت‌وگو با روزنامه "نیویورک تایمز" ایجاد چنین اردوگاهی را "درخواستی عامدانه برای کارشکنی" در مذاکرات آتش‌بس توصیف کرده که به هرچه دشوارتر و پیچیده‌تر شدن این مذاکرات می‌انجامد.

طرحی "دیوانه‌وار" و پرهزینه

طرح دولت بنیامین نتانیاهو در اسرائیل نیز از سوی مخالفان با انتقاد روبرو شده است. یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون، این طرح را "دیوانه‌وار، حتی با معیارهای این دولت" خوانده و تایمز اسرائیل به نقل از او نوشته است: «آیا قرار است حصاری وجود داشته باشد؟ یک حصار معمولی؟ یا حصار الکتریکی؟ چند سرباز از آن محافظت خواهند کرد؟ اگر کودکان بخواهند از شهر خارج شوند، سربازان چه خواهند کرد؟ چه کسی آن‌ها را تغذیه خواهد کرد؟ چه کسی مسئول آب و برق خواهد بود؟ اگر بیماری یا همه‌گیری رخ دهد، چه خواهد شد؟ چه کسی درمان‌شان خواهد کرد؟»

لاپید همچنین با اشاره به هزینه ساخت چنین اردوگاهی گفت: «مرتبط ترین موضوع برای شهروندان اسرائیلی: این پروژه چقدر برای ما هزینه خواهد داشت؟»

به گفته او محافظه‌کارانه‌ترین هزینه تخمینی این پروژه حدود ۱۵ میلیارد شِکِل (حدود ۴/۵ میلیارد دلار) است، در حالی‌که برخی برآوردها از جمله از سوی ارتش اسرائیل، هزینه این پروژه را تا ۲۰ میلیارد شکل تخمین زده‌اند.

آویگدور لیبرمن، وزیر پیشین و رهبر حزب "اسرائیل خانه ما"، نیز با تکرار اظهارات لاپید، گفت این پروژه نیاز به اداره، محافظت و نگهداری دارد و "این امر سربازان اسرائیلی را به خطر می‌اندازند." او با انتقاد از دولت نتانیاهو افزود: «دولت به جای اینکه آب، سوخت و کالا برای آنها فراهم کند، ما را بیشتر و بیشتر به غزه وابسته می‌کند.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به گزارش رسانه‌های اسرائیلی، ارتش نیز انتقادات شدیدی را به این طرح وارد کرده است و حتی در میان افرادی که در برنامه‌ریزی این پروژه مشارکت داشته‌اند، نسبت به عملی بودن ساخت این اردوگاه تردید وجود دارد.

برخی گزارش‌ها می‌گویند این طرح در واقع "تاکتیکی برای مذاکره" به شمار می‌رود که یا برای تحت فشار قرار حماس جهت دادن امتیاز برنامه‌ریزی شده است، یا اینکه هدف از آن ترغیب شرکای ائتلافی راست افراطی کابینه نتانیاهو برای پذیرش آتش‌بس بوده است.

نیویورک تایمز می‌نویسد ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت داخلی افراطی کابینه نتانیاهو، نیز این دیدگاه را دارد. او یکی از کسانی است که با هرگونه آتش‌بس دائمی در غزه مخالف است و نتانیاهو که با پرونده قضایی به اتهام فساد روبروست، برای بقای سیاسی خود به حمایت تندروهایی نظیر او وابسته است.

مذاکرات غیرمستقیم اسرائیل و حماس در دوحه اخیراً به دلیل اختلاف‌نظر در مورد میزان و ابعاد عقب‌نشینی نیروهای اسرائیلی، به‌ویژه از جنوب نوار غزه، متوقف شدند. اسرائیل تاکنون بر باقی ماندن نیروهایش در منطقه‌ای نسبتاً گسترده پافشاری کرده بود. این منطقه شامل یک نوار حائل به عرض سه کیلومتر در امتداد مرز مصر در رفح و همچنین "دالان موراگ" است که رفح را از شهر خان‌یونس جدا می‌کند.

حماس در مقابل خواستار عقب‌نشینی نیروهای اسرائیل به مواضعی است که پیش از فروپاشی آتش‌بس قبلی در ماه مارس اشغال کرده بودند. پیشنهاد جدید اسرائیل، طبق گزارش تایمز اسرائیل به نقل از یک دیپلمات عرب، تصریح می‌کند که ارتش فقط یک منطقه حائل به عرض دو کیلومتر در امتداد مرز جنوبی در نزدیکی رفح را در اختیار خواهد داشت.

سخنگوی دولت جمهوری اسلامی در یک نشست خبری گفت که دولت در جنگ اخیر میان ایران و اسرائیل "امنیت مردم را به آزادی انتشار اخبار ترجیح داده و تصمیم محدودسازی اینترنت را صرفاً برای صیانت از جان شهروندان اتخاذ کرده است."خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در "خبرگاه" می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

خواهر مصطفی مهرآیین: اصلا نمی‌دانیم برادرم کجاست

خواهر مصطفی مهرآیین، استاد دانشگاه که از زمان انتشار نامه‌ای سرگشاده خطاب به خامنه‌ای و مقامات سیاسی در بازداشت به سر می‌برد، نسبت به وضعیت برادرش ابراز نگرانی کرد.

عفت مهرآیین، خواهر مصطفی مهرآیین با بیان اینکه "اصلا نمی‌دانند برادرش کجاست" به پایگاه خبری امتداد گفت: «فقط به ما گفتند برادرم به قم منتقل شده اما اینکه دقیقا در کجاست و در چه وضعیتی قرار دارد، اطلاعی نداریم. حتی برای درخواست ملاقات هم که مراجعه داشتیم، گفتند که اصلا و به هیچ عنوان ممکن نیست.»

خواهر مصطفی مهرآیین همچنین گفته است، به آنها اطلاع دادند، ممکن است مدت زمان بازداشت تا شش ماه هم طول بکشد.

مصطفی مهرآیین، پس از انتشار نامه‌ای سرگشاده خطاب به خامنه‌ای و مقامات سیاسی که خواستار برکناری آنها از قدرت شد، دو روز پس از آغاز حملات اسرائیل به ایران در روز ۲۵ خرداد ۱۴۰۴ بازداشت شد.

مهرآیین به غیر از تقاضای کناره‌گیری خامنه‌ای از سایر مقام‌های سیاسی و نظامی خواسته بود تا سریعا به جنگ پایان دهند و از قدرت کناره‌گیری کنند.

آذری جهرمی: فرماندهان نظامی از طریق تلفن همراه لو رفتند

محمدجواد آذری جهرمی، وزیر سابق ارتباطات جمهوری اسلامی گفته است که سرداران نظامی کشته شده درجنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، "در بانک ها حساب داشتند و برای گرفتن حقوق ماهیانه باید با یک کد پستی و تلفن همراه به نام خودشان ثبت نام می‌کردند."

او اضافه می‌کند: «خوب مشخص است نفوذ و لو رفتن اطلاعات چقدر ساده انجام شده است.»

وزیر سابق ارتباطات اخراج اتباع افغان به ظن جاسوسی برای اسرائیل را "کوچک جلوه دادن" موضوع دانسته و نیز به جمع‌اوری اطلاعات مردم از سوی سازمان هدفمندی یارانه‌ها اشاره می‌کند: «عده‌ای می‌خواهند طراحی پیچیده دشمن و دسترسی آن‌ها به اطلاعات جزئی مردم را با اخراج افغانستانی‌ها کوچک کنند. مثلا سازمانی مثل هدفمندی یارانه‌ها اطلاعات جزئی تمام مردم را در این سازمان جمع کرده، خوب معلوم است با دسترسی دشمن به اطلاعات این سازمان نفوذ گسترده اتفاق می‌افتد.»

این اظهارات در حالی بیان شده است که طی روزهای گذشته برخی از چهره‌های نظام جمهوری اسلامی گفته‌اند که فرماند‌هان نظامی در ایران تلفن همراه با خود حمل نکرده‌اند.

سخنگوی دولت ایران: دولت امنیت مردم را به آزادی انتشار اخبار ترجیح داد

بر اساس گزارش رسانه‌های داخلی در ایران، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی در یک نشست خبری گفت که دولت در جنگ اخیر میان ایران و اسرائیل "امنیت مردم را به آزادی انتشار اخبار ترجیح داده و تصمیم محدودسازی اینترنت را صرفاً برای صیانت از جان شهروندان اتخاذ کرده است."

او اضافه کرد: «رویکرد دولت از ابتدای روی کار آمدن، اینترنت آزاد بوده و دولت باوری بر اینکه بخواهد اینترنت را قطع کند ندارد.»

مهاجرانی ادامه داد: «تعدادی از پهپاد‌هایی که در جنگ اخیر مردم را مورد اصابت قرار می‌دادند، از طریق اینترنت کنترل می‌شدند و طبیعتاً نیاز بود که برای حفظ امنیت مردم به اینترنت ملی مهاجرت بکنیم.»

در همین حال در کنار محدودیت شدید اینترنت در جریان جنگ ۱۲ روزهجمهوری اسلامی و اسرائیل و نیز قطعی‌های مکرر آن پس از آغاز آتش‌بس، اختلال شدید در سیستم موقعیت‌یابی (GPS) نیز در هفته‌های اخیر به یکی دیگر از مشکلات مردم ایران تبدیل شده است.

به گزارش رویداد۲۴، این اختلال‌ها، که ابتدا در پلتفرم‌های مسیریاب مانند "نشان"، "بلد"، و "ویز" مشاهده شد، به سرعت به حوزه‌های مختلفی مانند تاکسی‌های اینترنتی، خدمات پیک، آمبولانس‌ها، امداد جاده‌ای و حتی پرواز‌های هوایی سرایت کرد.

طبق این گزارش، این اختلال‌ها باعث سردرگمی رانندگان، تأخیر در خدمات حمل و نقل و حتی خطر برای امدادگران شده است.

مدودوف: ترامپ به کرملین اولیتماتومی نمایشی داده است

دیمیتری مدودف، معاون رئیس شورای امنیت روسیه و رئیس‌جمهور پیشین این کشور با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس تهدیدهای تحریمی و تعرفه‌ای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده را "اولتیماتومی نمایشی" خواند و گفت مسکو به آن توجهی ندارد.

ترامپ اخیرا شرکای تجاری روسیه را به اعمال تعرفه‌های گمرکی تا سقف حدود ۱۰۰ درصد تهدید کرد. او گفت، اگر طی ۵۰ روز آینده توافقی برای پایان جنگ علیه اوکراین حاصل نشود، این تعرفه‌ها اعمال خواهند شد.

هم‌زمان با این تهدیدات، روزنامه "واشنگتن پست" در گزارشی نوشت که رئیس‌جمهور آمریکا قصد دارد موشک‌های تاماهاوک را به اوکراین ارسال کند. ایالات متحده این نوع موشک‌ها را به‌تازگی در حمله خود به تأسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی استفاده کرده است.

موشک‌های تاماهاوک برد دو هزار کیلومتری دارند و اوکراین می‌تواند با این موشک‌ها شهرهای مسکو یا سن‌پترزبورگ را هدف قرار دهد.

وزارت خارجه ارمنستان پیشنهاد نظارت ۱۰۰ ساله آمریکا بر گذرگاه "زنگزور" را رد کرد

بر اساس گزارش خبرگزاری دولتی ارمنستان و به ‌نقل از نازلی باغداساریا، سخنگوی وزارت خارجه این کشور، ایروان پیشنهاد دولت ایالات متحده آمریکا مبنی بر نظارت ۱۰۰ ساله بر کریدور زنگزور را رد می‌کند.

باغداساریا در این زمینه گفت: «ارمنستان در مورد واگذاری کنترل بر قلمرو تحت حاکمیت خود با هیچ طرف ثالثی بحث نکرده و نمی‌کند.»

او اضافه کرد: «ارمنستان موضوع رفع انسداد زیرساخت‌های منطقه‌ای را صرفاً در چارچوب حاکمیت، تمامیت ارضی و حیطه قضایی کشور بررسی می‌کند.»

پیش‌تر منبع خبری "میدل ایست آی" به نقل از تام باراک، سفیر ایالات متحده در ترکیه نوشته بود که واشنگتن پیشنهاد داده است که کنترل گذرگاه ۳۲ کیلومتری زنگزور را به مدت ۱۰۰ سال به دست گیرد.

این دیپلمات همچنین تأکید کرده است که از این طریق هر دو طرف می‌توانند از این کریدور استفاده کنند.

کریدور یا دالان زنگزور یکی از مهم‌ترین مسیرهای حمل و نقل زمینی است که جمهوری آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان را از طریق ارمنستان به روسیه و ترکیه متصل می‌کند و زمینه را برای ارتباط آسیا، اروپا و خاورمیانه با یکدیگر فراهم می‌سازد.

"پنج استان با وضعیت دشواری در تامین آب مواجه‌اند"

بر اساس گزارش رسانه‌های داخلی در ایران، عباس علی‌آبادی وزیر نیرو این کشور با اشاره بحران تامین آب در ایران گفت: ‌«خشکسالی باعث شده که سدهای کشور در وضعیت مناسبی نباشند، این مشکل فقط مربوط به تهران نیست. استان‌هایی مانند خراسان، تهران، مرکزی، هرمزگان و سیستان و بلوچستان نیز با وضعیت دشواری مواجه‌اند.»

او ضمن هشدار نسبت به این که وزارت نیرو برنامه دارد تا مشترکان پرمصرف را با تنبیه‌های جدی مواجه کند، اضافه کرد: «صرفه‌جویی باید به‌طور جدی در دستور کار قرار گیرد.»

وزیر نیرو در زمینه راه‌حل‌های در نظر گرفته شده برای مقابله با این وضعیت ادامه داد: «واردات آب از کشورهای همسایه در دستور کار ما قرار داشته و تا کنون با ترکمنستان، افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان مذاکراتی داشته‌ایم و داریم.»

علی‌آبادی همچنین گفت، تلاش اصلی این است که نیازهای اولیه استان‌های شرقی کشور از طریق دریا و ظرفیت‌های طبیعی داخل کشور تأمین شود.

کمبود آب آشامیدنی، کشاورزی و صنعتی در سالیان اخیر به یکی از چالش‌های مهم ایران تبدیل شده است. ایران حدود ۹۰ درصد از منابع آبی خود را برای کشاورزی مصرف می‌کند. مناطقی نیز که به دلیل همین اضافه‌برداشت از منابع آب زیرزمینی، با خطر فرونشست روبه‌رو شده‌اند، حدود ۷۱ درصد از جمعیت کشور را در خود جای می‌دهند و ۷۰ درصد از تقاضای آب در ایران به همین مناطق مربوط می‌شود.

طبق برآوردها، حدود ۶۰ درصد از نیاز ایران به آب از سفره‌های آب زیرزمینی تامین می‌شود. این در حالی است که بر اساس داده‌های موجود، در ایران میزان برداشت از منابع آب زیرزمینی سه برابر سریع‌تر از میزان بازیابی این منابع است.

پزشکیان: پنجره دیپلماسی همچنان باز است

مسعود پزشکیان، رئیس‌ جمهور ایران روز دوشنبه ۲۳ تیر (۱۴ ژوئیه) با انتشار پیامی در شبکه اکس بر گزینه دیپلماسی برای حل درگیری‌های نظامی و مناقشه هسته‌ای این کشور تاکید کرد.

او نوشت: «برای گشودن افق‌های جدید، باید به گذشته با نگاهی منتقدانه بنگریم. آنچه ما را به‌سوی آینده‌ای بهتر می‌برد، بازسازی امید، آمادگی برای یادگیری، تغییر و ساختن مسیری نو با وفاق، همدلی و عقلانیت است.»

پزشکیان اضافه کرد: «ما همچنان معتقدیم که پنجره دیپلماسی باز است و این مسیر صلح‌آمیز را جدی دنبال می‌کنیم.»

اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه بخش بزرگی از فرماندهان ارشد نظامی، دانشمندان اتمی، مراکز غنی‌سازی اورانیوم و برنامه موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی را هدف حملات سهمگین خود قرار داد و از بین برد.

بیشتر بخوانید: جنگ میان ایران و اسرائیل

بر اساس اعلام مقام‌های اسرائیلی، این حملات برای جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هسته‌ای ضروری بوده است.

این جنگ در نهایت پس از آن که ایالات متحده تاسیسات غنی‌سازی در نطنز، فردو و اصفهان را هدف قرار داد با اعلام ناگهانی ترامپ مبنی بر ضرورت برقراری آتش‌بس فوری بین جمهوری اسلامی و اسرائیل، پایان یافت.

ارتش اسرائیل از کشته شدن سه سرباز در اثر انفجار یک تانک در شمال غزه خبر داد

ارتش اسرائیل اعلام کرد که ظهر روز دوشنبه ۱۴ ژوئیه در شهر جبالیا در شمال نوار غزه سه سرباز این کشور در اثر انفجار یک تانک در شمال نوار غزه کشته شدند و یک افسر نیز به شدت مجروح شده‌ است.

بر اساس گزارش تایمز اسرائیل، ابتدا گمان می‌رفت تانک با شلیک راکت ضدزره گروه تروریستی حماس هدف قرار گرفته باشد. اما بررسی‌های اولیه ارتش نشان داد که این انفجار مرگبار ناشی از نقص فنی در گلوله‌ای بوده که در داخل برجک منفجر شده است.

تحقیقات برای مشخص شدن علت این انفجار مرگبار که در جریان درگیری‌های مداوم با گروه تروریستی حماس در شمال این منطقه روی داده، همچنان در حال انجام است. با این حال احتمال می‌رود این حادثه به دلیل یک خطای عملیاتی رخ داده باشد.

سه سرباز کشته‌شده به نام‌های گروهبان شُهام مناحم، ۲۱ ساله، گروهبان شلومو یاکیر شرم، ۲۰ ساله و گروهبان یولی فاکتور، ۱۹ ساله معرفی شده‌اند.

افسر مجروح، که نام او اعلام نشده، با وضعیت وخیم در بیمارستان بستری شده است. گفته می‌شود که همه چهار نظامی مذکور عضو گردان ۵۲ تیپ زرهی ۴۰۱ ارتش اسرائیل بوده‌اند.

این حادثه شمار تلفات ارتش اسرائیل از زمان آغاز حمله زمینی به غزه را به ۴۵۴ نفر رسانده است.

"صدور دو بار حکم اعدام برای سه زندانی سیاسی در اهواز"

دادگاه انقلاب اهواز سه زندانی سیاسی را به اتهامات امنیتی به دو بار اعدام و یک سال حبس محکوم کرد. دو متهم دیگر این پرونده نیز مجموعاً به ۲۷ سال زندان محکوم شدند. این احکام از سنگین‌ترین احکام صادره در ماه‌های اخیر در خوزستان است.

به گزارش هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، شعبه یک دادگاه انقلاب اهواز، احکام سنگینی علیه پنج زندانی سیاسی صادر کرده است.

مسعود جامعی، علیرضا مرداسی (حمیداوی) و فرشاد اعتمادی‌فر، هر یک به اتهامات "افساد فی‌الأرض"، "عضویت در گروه‌های باغی" و "تبلیغ علیه نظام" به دو بار اعدام و یک سال حبس محکوم شدند. همچنین، سامان حرمت‌نژاد و داوود حرمت‌نژاد، دو متهم دیگر این پرونده، به ترتیب به ۱۲ سال و ۱۵ سال زندان محکوم شده‌اند.

بر ا‌ساس گزارش هرانا این افراد از سال ۱۴۰۲ تحت بازداشت موقت بوده و از دسترسی به وکیل و خدمات درمانی مناسب محروم مانده‌اند. به گفته یک منبع، اعترافات منتسب به متهمان تحت فشار و در شرایط غیرانسانی اخذ شده و روند دادرسی با نقض آشکار اصول دادرسی عادلانه همراه بوده است. این احکام در تاریخ ۲۰ تیرماه به متهمان ابلاغ شد.

اتهامات مطرح‌شده در این پرونده به عضویت در سازمان مجاهدین خلق، یکی از گروه‌های مخالف نظام جمهوری اسلامی، مرتبط است. خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، پیش‌تر مدعی شده بود که این افراد به "شبکه منافقان" متصل بوده و قصد انجام "عملیات ایذایی" را داشتند.

موج انفجارها در ایران؛ آتش‌سوزی گسترده در یک مجتمع تجاری در مشهد

به گزارش خبرگزاری ایرنا، بامداد سه‌شنبه ۱۵ ژوئیه (۲۴ تیر)، آتش‌سوزی گسترده‌ای در یک مجتمع تجاری واقع در میدان ۱۷ شهریور مشهد رخ داد. مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی مشهد، اظهار داشت که حریق از طبقه منفی یک، محل فروش لوازم آرایشی و بهداشتی آغاز شده و به دلیل ماهیت مواد موجود به سرعت گسترش یافته است.

بر ا‌ساس گزارش رسانه‌های محلی بیش از ۱۵۰ آتش‌نشان با ۵۰ دستگاه خودرو از ۴۰ ایستگاه به محل اعزام شدند و عملیات اطفای حریق پس از گذشت بیش از چهار ساعت ادامه داشتە است.

همزمان، گزارش‌هایی از آتش‌سوزی‌ها و انفجارهای مشابه در شهرهای دیگر از جمله تهران، قم، کرج و تبریز منتشر شده است. خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران به نقل از نهادهای مسئول اعلام کرده که این حوادث ناشی از نشتی گاز یا فرسودگی تأسیسات بوده و هیچ‌کدام ماهیت "امنیتی" یا "تروریستی" نداشته‌اند.

مقامات تأکید کرده‌اند که بررسی‌های اولیه عدم رعایت نکات ایمنی و فرسودگی زیرساخت‌ها را به عنوان عوامل اصلی این حوادث تأیید می‌کند. آن‌ها از شهروندان خواسته‌اند اخبار را تنها از منابع رسمی دنبال کنند و به "شایعات" توجه نکنند.

با وجود تأکید مقامات رسمی ایران بر فنی بودن علل آتش‌سوزی‌ها و انفجارهای اخیر در شهرهای مختلف، موج گسترده‌ای از شایعات و گمانه‌زنی‌ها در شبکه‌های اجتماعی شکل گرفته و به بحث‌های داغ میان کاربران دامن زده است.

برخی کاربران با اشاره به زمان‌بندی این حوادث پس از آتش‌بس میان ایران و اسرائيل، احتمال "دخالت عوامل خارجی" یا "خرابکاری" را مطرح کرده‌اند.

برای نمونه ادعاهایی درباره انفجار در برج‌های پامچال چیتگر تهران در فضای مجازی دست‌به‌دست شده که برخی کاربران با استدلال نبود سیستم گازرسانی در این مجتمع، توضیحات رسمی مبنی بر نشتی گاز را زیر سؤال بردەاند.

رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد در جریان برنامه‌ریزی برای حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران، به‌طور موقت دستور لغو عملیات را صادر کرده بود. دونالد ترامپ گفت این اقدام با هدف فریب دادن مقامات ایرانی و حفظ عنصر غافلگیری انجام شد.دونالد ترامپ روز دوشنبه ۱۴ ژوئیه (۲۳ تیر) در یک سخنرانی در کاخ سفید گفت که قصد داشته حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران را به تعویق بیاندازد زیرا زمان انجام این عملیات در رسانه‌ها لو رفته بود، اما در نهایت تصمیم گرفت در همان زمان از پیش تعیین شده، این حمله را انجام دهد.

به گفته رئیس‌جمهور آمریکا، او به هنگام تماشای یک گزارش تلویزیونی در شبکه سی‌ان‌ان متوجه شد که برنامه حمله و زمان اجرای آن در این گزارش ذکر شده است. ترامپ گفت: «من تلویزیون وحشتناک وحشتناک سی‌ان‌ان‌ را تماشا کردم. دیدم که آنها اساسا برنامه حمله، زمان ورود ما و زمانی که قرار بود وارد حریم هوایی نفتی ایران شویم را نشان می‌دهند، با خودم گفتم این عجیبه.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

ترامپ سپس ادامه داد که پس از تماشای این گزارش با ژنرال دن ریزین کین، رئیس ستاد مشترک ارتش و پیت هگست، وزیر دفاع تماس گرفت. او افزود: «گفتم، دارم یک برنامه خبری می‌بینم که در آن می‌گویند هواپیماها فردا چه زمانی به پرواز درمی‌آیند و چه زمانی وارد حریم هوایی خیلی خطرناک می‌شوند، خطرناک‌ترین حریم هوایی جهان...گفتم آیا غافلگیری بهتر نیست؟ آنها گفتند بهتر است. گفتم پس بگذارید عملیات را لغو کنم و یک زمان دیگری آن را انجام بدهیم. عملیات را لغو کردم و گفتم شاید یکی دو هفته دیگر آن را انجام بدهیم.»

ترامپ در ادامه اظهار داشت در جلسه‌ای که پس از اعلام دستور لغو این عملیات برگزار شد و "همه فکر می‌کردند که عملیات لغو شده"، او به حاضران گفت "بیایید همان روزی که قرار بود، حرکت کنیم، روز بعد. و هواپیماها بلند شدند و همان زمان به گوام رفتند و جاهای دیگر."

رئیس‌جمهور آمریکا اضافه کرد: «تنها زمانی که می‌دانستند ما نمی‌آییم، همان وقتی بود که واقعا آمدیم.»

تهدید سی‌ان‌ان به پیگرد قضایی

در جریان جنگ میان ایران و اسرائیل، بمب‌افکن‌های بی‌۲ ارتش آمریکا روز اول تیر (۲۲ ژوئن) در عملیاتی موسوم به "چکش نیمه‌شب" سه سایت هسته‌ای نطنز، فردو و اصفهان را بمباران کردند. در مورد میزان خسارات وارد شده به این تأسیسات اختلاف نظر وجود دارد، اما ترامپ اعلام کرده این عملیات موفقیت‌آمیز بوده و این تأسیسات "به طور کامل و مطلق" نابود شده‌اند.

"آژانس کاهش تهدید دفاعی" که نهادی در وزارت دفاع آمریکا به شمار می‌رود، به تازگی اعلام کرد طبق اطلاعات موجود هنوز نمی‌توان مشخص کرد آیا بمب‌های سنگرشکن حدود ۱۴ تنی که در حمله به فردو به‌کار گرفته شدند، به عمق این سایت هسته‌ای نفوذ کرده‌اند یا خیر.

شبکه سی‌ان‌ان پیش‌تر با استناد به سه منبع مطلع گزارش کرده بود که میزان موفقیت حملات آمریکا تنها در این حد بوده است که برنامه هسته‌ای ایران را به مدت "چند ماه" عقب بیاندازد.

رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا با خودداری از اظهارنظر قطعی در مورد میزان خسارات وارده به تأسیسات هسته‌ای ایران، گفته ارزیابی دقیق و کامل از این حمله نیاز به زمان دارد.

شبکه سی‌ان‌ان تا کنون به این اظهارات ترامپ واکنشی نشان نداده است.

برخی از رسانه‌ها از جمله سی‌ان‌ان یک روز پیش از حمله آمریکا گزارش داده بودند که شش بمب‌افکن رادارگریز بی‌۲ از پایگاهی در ایالت میزوری به سمت یک پایگاه نیروی هوایی آمریکا در جزیره گوام به حرکت درآمده‌اند.

پنتاگون پس از حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران اعلام کرد پرواز این بمب‌افکن‌ها به سوی جزیره گوام، عملیاتی برای گمراه کردن ایران بوده است. ژنرال دن کین در یک نشست خبری اعلام کرد مأموریت حمله به ایران "فوق محرمانه" بود و "تنها تعداد بسیار کمی از مقامات در واشنگتن از زمان‌بندی و ماهیت آن اطلاع داشتند."

به گفته پنتاگون در جریان این حمله مجموعا ۱۴ بمب سنگرشکن "ام‌او‌پی" بر روی اهدافی در نطنز و فردو فرود آمدند. پس از بمباران این دو سایت، چندین موشک تاماهاوک نیز از یک زیردریایی آمریکایی شلیک شده و تأسیسات فراوری اورانیوم در اصفهان را هدف قرار دادند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا گفته بود در طول عملیات "چکش نیمه‌شب" هیچ جنگنده‌ ایرانی به پرواز درنیامد و سامانه‌های پدافند موشکی ایران نیز موشک‌ها را تشخیص ندادند. ژنرال کین افزوده بود: «ما در تمام طول عملیات عنصر غافلگیری را حفظ کردیم.»

ترامپ روز دوشنبه سی‌ان‌ان را به "گزارش‌دهی نادرست" درباره حملات آمریکا به ایران متهم و تهدید به پیگرد قضایی کرد. او با تأکید بر موفقیت‌آمیز بودن این حملات گفت این شبکه، این موضوع را "کاملا نادرست" پوشش داده و "آن‌ها ممکن است به دلیل گزارش‌های غلط درباره حمله به ایران به طور قانونی تحت پیگرد قرار بگیرند."

ترامپ هفته گذشته نیز خواستار اخراج خبرنگاران نیویورک تایمز و سی‌ان‌ان‌به دلیل گزارش‌دهی در مورد‌اطلاعات طبقه‌بندی‌شده آژانس اطلاعات دفاعی در مورد حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران شده بود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده شرکای تجاری روسیه را به اعمال تعرفه‌های گمرکی تا سقف حدود ۱۰۰ درصد تهدید کرد. او گفت، اگر طی ۵۰ روز آینده توافقی برای پایان جنگ علیه اوکراین حاصل نشود، این تعرفه‌ها اعمال خواهند شد.دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا در دیدار با مارک روته، دبیرکل ناتو در کاخ سفید اظهار داشت که چنانچه در طول ۵۰ روز آینده توافقی برای پایان جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین حاصل نشود، شرکای تجاری مسکو با تعرفه‌های گمرکی تا سقف حدود ۱۰۰ درصد مواجه خواهند شد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او اضافه کرد که ایالات متحده در ارتباط با این جنگ حدود ۳۵۰ میلیارد دلار هزینه کرده است و اکنون خواهان پایان آن است.

مارک روته با استقبال از اعلامیه‌های ترامپ، گفت: «اگر امروز من رئیس کرملین، ولادیمیر پوتین، بودم و می‌شنیدم که تو درباره چه چیزی صحبت می‌کنی، درباره آنچه قرار است در ۵۰ روز آینده رخ دهد، آنگاه پس از این اعلامیه به‌طور جدی‌تری درباره مذاکرات مربوط به اوکراین فکر می‌کردم.» او اضافه کرد که این خبرها برای اوکراین "واقعاً فوق‌العاده‌اند."

ترامپ: از پوتین بسیار ناامید شده‌ام

برای ترامپ، این چرخشی در موضعش محسوب می‌شود. او مدت زیادی بر این باور بود که می‌توان این جنگ را از راه مذاکره پایان داد و بارها با پوتین تلفنی گفت‌وگو کرده بود. ترامپ اما در هفته‌های اخیر، نارضایتی خود را از رهبر کرملین با لحنی تندتر ابراز داشته است.

او روز یکشنبه ۱۳ ژوئیه گفت: «من از رئیس‌جمهور پوتین بسیار ناامید شده‌ام. فکر می‌کردم کسی است که به آنچه می‌گوید پایبند است.»

بیشتر بخوانید: ترامپ: از روسیه ناامیدم خواهیم دید در هفته‌های بعد چه پیش می‌آید

ترامپ پیش‌تر اعلام کرده بود که ایالات متحده قصد دارد سامانه‌های تسلیحاتی پاتریوت را برای اوکراین به کشورهای اروپایی بفروشد. او در برابر خبرنگاران در آمریکا گفت: «برای ما این یک معامله خواهد بود و ما پاتریوت‌هایی را برایشان می‌فرستیم که به‌شدت به آن‌ها نیاز دارند.»

ترامپ تأکید کرد که ایالات متحده هزینه‌ای نخواهد پرداخت، بلکه این هزینه‌ها را کشورهای اروپایی "به‌طور کامل تقبل خواهند کرد."

درباره ارسال تسلیحات، روته گفت که ترامپ پیش از این، روز پنجشنبه ۱۰ ژوئیه طی یک تماس تلفنی به او اطلاع داده که تصمیم گرفته است اوکراین باید آنچه برای دفاع از خود در برابر روسیه نیاز دارد، دریافت کند. این در حالی است که ترامپ انتظار دارد که اروپایی‌ها هزینه آن را بپردازند.

"شما پلیس جهان هستید"

طبق گزارش‌ها، این تصمیم بر پایه مصوبات نشست ناتو اتخاذ شده است، جایی که همه متحدان ناتو متعهد شدند هزینه‌های دفاعی خود را به پنج درصد از تولید ناخالص داخلی خود افزایش دهند.

در همین حال روته به ترامپ اطمینان داد که اروپا بار دیگر آمادگی خود را برای اقدام نشان خواهد داد. او گفت که در حال حاضر "آلمان به‌شدت درگیر (این بحث) است"، اما کشورهایی مانند فنلاند، دانمارک، سوئد، نروژ، انگلستان، هلند و کانادا نیز مشارکت دارند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

او افزود که از طریق ساختارهای ناتو، نیازهای دقیق اوکراین بررسی خواهد شد تا بتوان با "سرعت و عمل‌گرایی" بسته‌هایی تهیه کرد که هم شامل پدافند هوایی باشد و هم مواردی مانند موشک و مهمات.

روته خطاب به ترامپ گفت: «در نهایت شما پلیس جهان هستید. شما قدرتمندترین ملت زمین هستید، با قوی‌ترین ارتش جهان.»

تروئیکای اروپا ایران را به فعال‌سازی مکانیسم ماشه تهدید می‌کند که می‌تواند تحریم‌های سازمان ملل علیه این کشور را بازگرداند. فعال‌سازی این سازوکار چه پیامدهایی برای اقتصاد، صنعت انرژی و جایگاه بین‌المللی ایران خواهد داشت؟مکانیسم ماشه یا "اسنپ‌بک" سازوکاری حقوقی در توافق هسته‌ای برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل است. این سازوکار به اعضای امضاکننده برجام امکان می‌دهد در صورت ادعای نقض تعهدات توسط ایران، تحریم‌های پیشین سازمان ملل، شامل شش قطعنامه تحریمی بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ را به‌طور خودکار بازگردانند. ویژگی کلیدی این مکانیسم، "وتوی معکوس" است که مانع از وتوی بازگشت تحریم‌ها توسط اعضای دائم شورای امنیت، مانند چین یا روسیه می‌شود.

فرآیند فعال‌سازی شامل مراحل زیر است: ابتدا، یکی از اعضا شکایتی به کمیسیون مشترک برجام ارائه می‌دهد. این کمیسیون ۱۵ روز (قابل تمدید) برای حل اختلاف فرصت دارد. در صورت عدم توافق، موضوع به وزرای خارجه و سپس به شورای امنیت ارجاع می‌شود. شورای امنیت ۳۰ روز فرصت دارد تا قطعنامه‌ای برای ادامه تعلیق تحریم‌ها تصویب کند. اگر این قطعنامه تصویب نشود یا وتو شود، تحریم‌ها به‌طور خودکار بازمی‌گردند. این سازوکار تا ۲۶ مهر ۱۴۰۴ (۱۷ اکتبر ۲۰۲۵) اعتبار دارد و پس از آن، با انقضای مفاد کلیدی قطعنامه ۲۲۳۱، امکان استفاده از آن منتفی خواهد شد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی در گفت‌وگو با سه کارشناس ابعاد مختلف فعال‌سازی احتمالی مکانیسم ماشه را بررسی کرده است: محمد ملانوری، دانشجوی دکترای اقتصاد در دانشگاه شریف تهران؛ اردشیر پشنگ، پژوهشگر ارشد در مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه و انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا و دالغا خاتین‌اوغلو، کارشناس انرژی.

ایران در تنگنای دیپلماتیک؛ سایه مکانیسم ماشه بر سر تهران

کشورهای غربی، به‌ویژه تروئیکای اروپا (فرانسه، بریتانیا، آلمان)، در ماه‌های اخیر فشار دیپلماتیک بر ایران را افزایش داده و تهدید کرده‌اند که در صورت عدم بازگشت تهران به مذاکرات هسته‌ای و پایبندی به تعهدات برجام، مکانیسم ماشه را فعال خواهند کرد. این تهدیدها پس از تعلیق همکاری‌های داوطلبانه ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در واکنش به حملات نظامی اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران شدت گرفته است. گزارش آژانس در ژوئن ۲۰۲۵ نشان داد که ایران حجم اورانیوم ۶۰ درصد غنی‌شده را باز هم افزایش داده و از همکاری کامل با بازرسان آژانس خودداری کرده است.

بیشتر بخوانید: عراقچی: درخواست همکاری آژانس را شورای امنیت ملی بررسی می‌کند

اردشیر پشنگ، پژوهشگر ارشد در مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه، وضعیت کنونی ایران را بحرانی توصیف می‌کند و می‌گوید: «جمهوری اسلامی در سخت‌ترین شرایط سیاسی خود طی ۴۶ سال گذشته قرار دارد. سرریز شدن بحران‌های داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی تهران را در تنگنا قرار داده است. تنها عاملی که می‌تواند تروئیکای اروپا را از فعال‌سازی مکانیسم ماشه بازدارد، بازگشت ایران به مذاکرات هسته‌ای با آمریکا و همکاری کامل با آژانس است.»

او معتقد است که تغییر مواضع اروپا، از نقش سنتی میانجی به عضوی از جبهه فشار علیه ایران، تحت تأثیر اتهامات حمایت تهران از روسیه در جنگ اوکراین و حمایت صدراعظم آلمان و وزیر خارجه بریتانیا از حملات اسرائیل به ایران است.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه ۲۳ تیر، تهدیدهای اروپا را "فاقد مبنای حقوقی و بین‌المللی" و "اقدامی سیاسی در راستای تقابل با ایران" دانست و هشدار داد که فعال‌سازی مکانیسم ماشه با "واکنش مقتضی" ایران مواجه خواهد شد. بقائی از "ارتباط مستمر" ایران با تروئیکای اروپا خبر داد، که نشان‌دهنده تلاش‌های دیپلماتیک تهران برای جلوگیری از تشدید تنش‌هاست.

نقش چین و روسیه در دیپلماسی

چین و روسیه، به‌عنوان حامیان سنتی ایران در شورای امنیت، می‌توانند در کاهش فشارهای غرب نقش داشته باشند، اما توانایی آنها در شرایط کنونی محدود به نظر می‌رسد. پشنگ توضیح می‌دهد: «چین و روسیه در حال حاضر بیشتر نظاره‌گر هستند تا بازیگران اثرگذار. پکن ممکن است بتواند فشارهای غرب را تا حدی کاهش دهد و مسکو در قانع کردن تهران برای انعطاف در مذاکرات نقش داشته باشد، اما نتیجه نهایی به میزان انعطاف واشنگتن و تهران در رسیدن به توافقی جدید بستگی دارد.» این محدودیت‌ها به دلیل تضعیف جایگاه منطقه‌ای ایران و فشارهای جهانی بر چین و روسیه، به‌ویژه در رابطه با جنگ اوکراین، تشدید شده است.

تأثیرات اقتصادی فعال‌سازی مکانیسم ماشه

فعال‌سازی مکانیسم ماشه می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای در حوزه‌های اقتصادی، انرژی، سیاسی و امنیتی برای ایران به همراه داشته باشد. بازگشت تحریم‌های سازمان ملل، اقتصاد ایران را که هم‌اکنون تحت فشار تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا قرار دارد با چالش‌های بی‌سابقه‌ای مواجه خواهد کرد.

محمد ملانوری، دانشجوی دکترای اقتصاد در دانشگاه شریف درباره تأثیرات اقتصادی می‌گوید: «ایران همین حالا تحت تحریم‌های ثانویه آمریکا برای فروش نفت است، اما با فعال‌سازی مکانیسم ماشه، تحریم‌های اروپایی نیز اضافه می‌شود. ایران از سال ۲۰۱۷ با ایجاد زیرساخت‌هایی مانند ناوگان سایه و یافتن مشتریانی خارج از حوزه اروپا و آمریکا، توانسته صادرات نفت را حفظ کند، اما کاهش صادرات محتمل است.» او هشدار می‌دهد که این کاهش بر بودجه دولت اثر می‌گذارد، خدمات دولتی را محدود می‌کند و واردات را کاهش می‌دهد.

بیشتر بخوانید:تعلیق همکاری با آژانس؛ گامی به سوی انزوا یا استراتژی فشار؟

ملانوری درباره تحریم‌های بانکی توضیح می‌دهد: «با توجه به قوانین سویفت که تحت نظارت اروپاست، تحریم‌های بانکی نقل‌وانتقال مالی ایران را مختل خواهد کرد. ایران در سال‌های اخیر با کشورهای بریکس تجارت کرده، اما نفوذ آمریکا در کشورهایی مانند امارات می‌تواند مسیرهای دور زدن تحریم‌ها را مسدود کند و فساد ارزی را افزایش دهد.» او برای کاهش پیامدها پیشنهاد می‌کند: «تنوع مقاصد تجاری برای مدیریت ریسک ضروری است. تمرکز بیش از حد بر چین و هند به افزایش واردات از این کشورها منجر می‌شود. دولت باید از سرکوب قیمت ارز و تخصیص غیرشفاف منابع ارزی که به فساد می‌انجامد، اجتناب کند.»

مکانیسم ماشه؛ تهدیدی برای صادرات نفت ایران

صنعت انرژی ایران، به‌ویژه بخش نفت و گاز، از فعال‌سازی مکانیسم ماشه به شدت آسیب خواهد دید. دالغا خاتین‌اوغلو، کارشناس انرژی، می‌گوید: «تنها بازار صادرات نفت خام ایران چین است که با تخفیف‌های زیاد خرید می‌کند، اما فعال شدن مکانیسم ماشه، چین و روسیه را به دلیل عضویت در برجام ملزم به رعایت تحریم‌ها می‌کند.» این امر می‌تواند صادرات نفت ایران را که طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA 2024) به ۱.۵ میلیون بشکه در روز رسیده، به زیر ۵۰۰ هزار بشکه کاهش دهد.

خاتین‌اوغلو درباره زیرساخت‌های انرژی هشدار می‌دهد: «ایران طی دو دهه گذشته در نوسازی پالایشگاه‌ها و تأسیسات استخراج پیشرفتی نداشته است. یک‌چهارم نفت تحویلی به پالایشگاه‌ها به قیر و مازوت کم‌ارزش تبدیل می‌شود، در حالی که این رقم در پالایشگاه‌های مدرن جهان تنها ۴ درصد است. بازگشت تحریم‌های بین‌المللی وضعیت فرسودگی پالایشگاه‌های ایران را که نیمی از آنها عمری بیش از ۵ دهه دارند، بدتر خواهد کرد.»

بیشتر بخوانید: اسرائیل از اروپا خواست مکانیسم ماشه علیه ایران را فعال کند

او درباره امکان توسعه پتروشیمی و پالایش داخلی می‌افزاید: «ایران نتوانسته ظرفیت پتروشیمی را افزایش دهد و به دلیل کسری گاز، پتروشیمی‌ها تنها با ۷۰ درصد ظرفیت کار می‌کنند. پالایشگاه‌های ایران زیان‌ده هستند و هیچ پروژه جدیدی برای بهبود آنها وجود ندارد. این وضعیت، توانایی ایران برای جبران کاهش صادرات نفت از طریق تولید محصولات پتروشیمی را محدود می‌کند.»

خروج از ان‌پی‌تی و افزایش احتمال درگیری نظامی

به گفتە بسیاری از کارشناسان فعال‌سازی مکانیسم ماشه جایگاه ایران در نظام بین‌المللی را به شدت تضعیف خواهد کرد. پشنگ هشدار می‌دهد: «ایران نسبت به سال ۲۰۱۵ که برجام امضا شد، در ابعاد سیاسی، اقتصادی و منطقه‌ای دچار بحران‌های بیشتری شده است. از دست رفتن متحدان منطقه‌ای مانند سوریه و تضعیف گروه‌های نیابتی، همراه با تبدیل رقابت غیرمستقیم با اسرائیل به جنگ مستقیم، ایران را در موقعیت شکننده‌ای قرار داده است.» او می‌افزاید: «فعال شدن مکانیسم ماشه می‌تواند بهانه‌ای برای حملات نظامی بیشتر به ایران، به‌ویژه از سوی اسرائیل با حمایت آمریکا و برخی کشورهای اروپایی، فراهم کند.»

تهدید ایران به خروج از معاهده منع گسترش تسلیحات هسته‌ای (NPT) نیز مورد توجه است. پشنگ معتقد است: «ایران می‌تواند تهدید به خروج از ان‌پی‌تی کند، اما در شرایطی که سایه جنگ با اسرائیل همچنان بر فضای سیاسی آن سنگینی می‌کند، این تهدید گزینه‌ای مؤثر و عملی برای وادار کردن طرف مقابل به عقب‌نشینی نخواهد بود. این اقدام نه‌تنها پیامدهای شدید سیاسی و اقتصادی به دنبال خواهد داشت، بلکه بهانه‌ای کافی به فردی مانند بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، می‌دهد تا زمینه‌ساز حمله‌ای دیگر به ایران شود.»

برجام برای محدودسازی برنامه هسته‌ای ایران در ازای لغو تحریم‌ها امضا شد. خروج آمریکا در سال ۲۰۱۸ و سیاست "فشار حداکثری" اقتصاد ایران را تحت فشار قرار داد. ایران از ۲۰۱۹ تعهدات خود را کاهش داد و غنی‌سازی اورانیوم را به ۶۰ درصد رساند. حملات اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران در ژوئن سال جاری و تعلیق همکاری با آژانس، تنش‌ها را افزایش داد. تهدیدهای تروئیکای اروپا در ۲۰۲۵ احتمال فعال‌سازی مکانیسم ماشه را بالا برده است. ایران با رایزنی با چین، روسیه و اروپا تلاش می‌کند این تهدید را خنثی کند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

مکانیسم ماشه، با توانایی بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل بدون امکان وتو، شمشیر داموکلسی بر سر اقتصاد و دیپلماسی ایران است. کاهش صادرات نفت، اختلال در نقل‌وانتقال مالی، فرسودگی زیرساخت‌های انرژی و تضعیف بیشتر جایگاه بین‌المللی ایران از پیامدهای احتمالی این سازوکار هستند. در حالی که تروئیکای اروپا فشار را افزایش داده و ایران با بحران‌های داخلی و منطقه‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند، موفقیت تلاش‌های دیپلماتیک تهران به انعطاف در مذاکرات با واشنگتن و همکاری با آژانس بستگی دارد. با نزدیک شدن به ۲۶ مهر، ایران در آستانه تصمیمی حیاتی قرار دارد: بازگشت به میز مذاکره یا پذیرش ریسک تحریم‌های بین‌المللی که می‌تواند اقتصاد و امنیت این کشور را به مخاطره بیندازد.