خشونت جنسی و جنسیتی علیه زنان یکی از رایج‌ترین موارد نقض حقوق بشر در جهان است که بارها و بارها در نقاط مختلف جهان رخ داده است. این امر پیامدهای بسیاری بر زنان و دختران دارد و باعث جلوگیری از مشارکت کامل و برابر آن‌ها در جامعه جلوگیری می‌شود. آزار، تعرض و تجاوز یکی از معضلات اجتماعی است که کمتر علنی می‌شود.
خشونت جنسی و جنسیتی شامل چه مواردی است؟ در ساختار قانونی چه ساز و کار و منابع حمایتی برای مبارزه با این خشونت‌ها وجود دارد؟

پس از ازسرگیری «طرح توسعه حرم شاهچراغ» که بر اساس آن قسمت زیادی از بافت تاریخی شهر شیراز تخریب خواهد شد، ۲۲۸ هنرمند و چهره فرهنگی ایرانی در بیانه‌ای نسبت به تخریب آثار تاریخی و فرهنگی در شیراز اعتراض کردند و خواستار توقف این طرح شدند.
از سوی دیگر استاندار فارس مدعی است کمیته‌ای سه نفره برای تشخیص اصالت تاریخی خانه‌های شیراز تشکیل شده؛ اما فعالان میراث فرهنگی می‌گویند استانداری صلاحیت بررسی این آثار را ندارد و این کار باید به وزارت میراث فرهنگی سپرده شود.

زندان قرچک ورامین (ندامتگاه شهرری) ویژه زنان است. متهمان و محکومان با اتهامات مختلف در این زندان نگهداری می‌شوند. محبوسان در این زندان همچون دیگر زندان‌های کشور با مشکلات بسیاری در زمینه‌های گوناگون مواجه هستند.

لیلا ارشد، از بنیادگذاران «خانه خورشید» (نخستین مرکز کاهش آسیب اعتیاد زنان در ایران) بدون نام‌بردن از سازمان، فرد یا نهاد مشخصی، به روزنامه همشهری گفته است که «دیگر نمی‌خواهند سازمان‌های مردم نهاد و ان‌جی‌اوها مانند گذشته فعالیت کنند».
خانه خورشید در ۱۷ سال گذشته، ۲ هزار و ۵۰۰ زن را زیر پوشش داشته و ۶۰۰ نفر از آنان بهبود یافته‌اند، اما خانم ارشد می‌گوید حالا به او گفته‌اند: «این آسیب‌دیده‌ها را رها کن. اینها بالاخره می‌میرند».

در حالی که افزایش حضور زنان در آموزش عالی و مشارکت آنان در فعالیت‌های اقتصادی در سه دهه اخیر این انتظار را به وجود آورده بود که سهم زنان از اقتصاد در ایران افزایش یابد، فرصت‌های شغلی و درآمد زنان در ایران در ۴ سال گذشته کاهش یافته است. چرا سهم زنان از دارایی‌های اقتصادی و مشارکت در تصمیم‌گیری اجتماعی کاهش یافته است؟

چرا جمهوری اسلامی به رغم این که خود را مخالف جنگ و درگیری نظامی می‌داند به قطعنامه سازمان ملل که آشکارا خواهان توقف درگیری و خروج سریع تمام نیروهای نظامی روسیه از اوکراین است رای مثبت نداد؟
در صورتی که ایران آنچنان که رهبر جمهوری اسلامی گفته بود آمریکا را مقصر بحران اوکراین می‌داند چرا طرف روسیه نایستاد و مانند سوریه به قطعنامه رای منفی نداد؟
روسیه به موضع‌گیری محتاطانه ایران چه نگاهی خواهد داشت؟

«از زن کمترم اگه تو روت نایستم و جوابتو ندم». «اگه نتونم از پس تو یکی برآم روسری سرم می‌کنم». این‌ها نمونه‌هایی از جملاتی هستند که در ادبیات محاوره و گفتاری شهروندان به کار می‌روند. جملاتی ساده و ظاهرا بی‌اشکال که نشان می‌دهند گوینده – که یک مرد است - در صورتی که موفق به انجام حرف و وعده‌اش نشود، خودش را به شکل زنان درخواهد آورد.
اما در لایه‌های زیرین این جملات – حتی اگر گوینده‌شان چنین مقصودی نداشته باشند – تحقیر زنان نهفته است و نشان می‌دهد جنس مرد برتری دارد و در صورتی که گوینده از پس آنچه که گفته برنیاید، خودش را به سطح یک زن پایین خواهد آورد.
چرا این جملات تحقیرآمیز به زبان گفتاری شهروندان وارد شده و جزوی از فرهنگ رایج شده است؟ این دست عبارات و اصطلاحات که زنان را در موضع ضعف می‌بینند چه‌اندازه به ادبیات و هنر وارد شده‌اند و راه نقد و پیراستن‌شان از زبان و هنر و فرهنگ چیست؟

نمایندگان مجلس که در طرح صیانت با اعتراضات گسترده افکار عمومی مواجه شدند، در طرحی دیگر که با عنوان الحاق یک ماده به قانون ممنوعیت بکارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره، به امضای ۲۸ نماینده مجلس رسیده، به دنبال جرم‌انگاری تولید محتوا در پلتفرم‌هایی مانند یوتیوب و توییتر هستند.
بر اساس این طرح، هرگونه همکاری و تهیه محتوا در این خصوص مجرمانه است و متهمان به مجازات‌هایی ازجمله حبس، شلاق، جزای نقدی، محرومیت از حقوق اجتماعی، ممنوعیت دائم از یک یا چند فعالیت شغلی یا اجتماعی، مصادره اموال و ممنوعیت از فعالیت شغلی محکوم می‌شوند.

کمتر از یک هفته تا هشتم مارس، روز جهانی زنان، باقی‌ست. روزی که یادآور دهه‌ها تلاش زنان جهان برای استیفای حقوق‌شان است.
در دیدگاه ویژه‌ روز جهانی زن می‌کوشیم هر بار یکی از محورهای عمده مربوط به مسائل زنان را بررسی کنیم.

نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل از روز دوشنبه ۹ اسفند در ژنو آغاز شد. کاظم غریب‌آبادی، نماینده جمهوری اسلامی در این نشست انتصاب گزارشگر ویژه در امور ایران را اقدامی سیاسی دانسته و از کشورهایی عضو این شورا خواسته به گزارشگر ویژه در امور ایران نه بگویند.
با وجود اتهامات بسیاری که در زمینه نقض حقوق بشر از طرف سازمان ملل متوجه جمهوری اسلامی است، غریب‌آبادی مدعی شده حقوق بشر برای جمهوری اسلامی است یک اصل اساسی است و ایران به تعهدات بین‌المللی خود در حوزه حمایت و ارتقای حقوق بشر وفادار بوده است.